U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 22 februari 2017, 14.04u

Voorzitter
van Rik Daems aan minister Geert Bourgeois
216 (2016-2017)
De voorzitter

De heer Daems heeft het woord.

Rik Daems (Open Vld)

Voorzitter, collega’s, minister-president, ik zou het vandaag met u willen hebben over twee trendbreuken. Eentje voor ons huis, want de trend hier is dat we bij het vragenuur altijd praten over problemen en, inzake oppositie, over slecht nieuws – echt of vals slecht nieuws, dat weten we niet. Ik zou die trend willen breken door regelmatig ook eens goed nieuws te brengen. Dat mag toch ook wel eens.

Het goede nieuws dat ik u wil brengen, is het feit dat onze handelsbalans zeer gunstig en positief evolueert. Dat is ook een trendbreuk, want het is sinds 2008 wel anders geweest, toen we steeds een tekort hadden, met name minder uitvoerden dan invoerden. Meer uitvoeren dan invoeren, betekent eigenlijk meer welvaart in ons eigen land, in Vlaanderen houden. Het betekent het importeren van de welvaart waar iedereen in ons kleine landje beter van wordt.

Minister-president, mijn vraag is heel duidelijk. De handelsbalans is vandaag positief, al maanden op rij. Als ik het verschil maak tussen vorig jaar en nu, is dat ongeveer van min 4 miljard euro naar plus 4 miljard euro gegaan. Dat is een hele grote bandbreedte in de positieve zin.

En ik weet wel dat dit voornamelijk toe te schrijven is aan het bedrijfsleven, maar toch ook aan het beleid, in die zin dat er federale maatregelen worden genomen en dat – het mag toch eens gezegd – Flanders Investment & Trade (FIT) formidabel werk doet op het terrein. Er mag ook eens een pluim worden gegeven aan een dienst van de Vlaamse Regering die effectief erg goed ondersteunend werk doet voor het Vlaamse bedrijfsleven.

Mijn vraag is dan ook zeer eenvoudig. Kunt u bevestigen dat deze positieve trend bestaat voor Vlaanderen en wordt doorgezet? Maar vooral, hebt u maatregelen voor ogen om te zorgen dat die positieve trend aanblijft, zo mogelijk nog versterkt wordt?

De voorzitter

Minister-president Bourgeois heeft het woord.

Minister-president Geert Bourgeois

Dank u voor deze vraag over positief nieuws. Ik kan nu inderdaad bevestigen dat de eerste berichten erop wijzen dat de handelsbalans voor 2016 positief zal zijn. Ik heb kennis van de flashberekening van het INR en de Nationale Bank. Die zegt dat er waarschijnlijk een overschot is van ongeveer 4 miljard euro. De voorbije jaren is het anders geweest. Het is een positief jaar geweest. Vanaf 2008 was het meestal wel anders.

Belangrijk is inderdaad dat er een beleid gevoerd wordt dat erop gericht is om de export te versterken. Er zijn competitiviteitsmaatregelen genomen. Wij doen meerdere zaken. We hebben een internationaliseringsstrategie voor onze bedrijven, vooral gericht op kmo’s, ‘new-to-export’, om hen te helpen om te exporteren. We hebben ook onze eigen handelsstrategie. Dat is niet onbelangrijk in het licht van de recente gebeurtenissen. Kijk hoe we omgaan met de brexit, dat is een proactieve benadering.

We versterken FIT. FIT levert zeer goed werk. Bedankt voor de pluim. Ik zal het nieuws overbrengen. FIT scoort trouwens zeer goed op de tevredenheidsbarometer van de bedrijven. U weet dat ik FIT versterk. Afgelopen jaar hebben we nieuwe posten geopend in Vancouver, Houston, Vilnius en Lagos. Straks ga ik Lima openen in Peru. En een primeur: het budget voor FIT werd verhoogd met 1 miljoen euro. Dat gaan we gebruiken om de werking wereldwijd op meer dan honderd plaatsen te versterken. We gaan nieuwe posten openen: een in Silicon Valley in Palo Alto, en een in de Sub-Sahara in Afrika, in Ghana. We versterken Canada, gelet op het CETA-akkoord, waar wij heel veel van verwachten. FIT nog versterken is het beste wat we kunnen doen, naast de competitiviteitsmaatregelen, waar wij ook aan meewerken, tussen haakjes, om de export te versterken en te verbeteren.

Rik Daems (Open Vld)

Minister-president, dit is nogmaals goed nieuws voor wie het wil horen: een aantal bijkomende vestigingen van FIT. Elke euro die we investeren in FIT, verdient zich meermaals terug in de sterkte van onze eigen Vlaamse bedrijfsleven.

Maar er is nog meer goed nieuws, voor de oppositie nota bene. AmCham is vandaag uitgekomen met een studie waaruit blijkt dat de eengemaakte vrijhandelszone in Europa 2,5 procent voor België, dus nog meer voor Vlaanderen, heeft opgeleverd. Dat is 2000 euro per gezin. Collega’s van de progressieve zijde van het halfrond, dat is 113.000 jobs. Of omgekeerd, vrijhandel heeft in Europa gemaakt dat men 2000 euro per gezin niet verloren heeft, en dat 113.000 mensen niet werkloos zijn, maar een job hebben.

Het is een knipoog naar de progressieven die vaak een probleem hebben met vrijhandel. Ik zou zeggen, minister-president, ik heb een bijkomende vraag, maar het is een retorische vraag. Mag ik aannemen dat de Vlaamse Regering nog harder gaat doorduwen om op deze kleine planeet de vrijhandel absoluut te promoten? Want deze studie toont aan dat vrijhandel gelijkstaat met zoveel duizenden euro’s meer voor Vlaamse gezinnen en zoveel honderdduizenden jobs meer. Progressieven der aarde, sluit u aan! (Applaus bij de meerderheid)

De voorzitter

De heer Van den heuvel heeft het woord.

Deze positieve berichten van de heer Daems kan ik volledig onderschrijven. Het is goed dat in dit parlement ook goed nieuws wordt gebracht. We hebben een positieve handelsbalans, een beetje door het prijseffect, de ruilvoet, maar ook door het volume-effect. De resultaten van dit beleid – grotere concurrentiekracht – lonen. Dat is duidelijk. Er zijn federale maatregelen zoals de taxshift, maar ook Vlaanderen draagt zijn steentje bij. Zoals we allemaal zeggen: meer concurrentiekracht is meer export en meer jobs. Meer jobs: dat is het motto van zowel de Federale als de Vlaamse Regering. Dat werkt, en dat mag ook hier duidelijk worden gezegd.

Minister-president, ik heb nog een vraag. De heer Daems zei het al: het is goed dat de Vlaamse Regering hierop blijft inzetten. FIT is een heel sterke instelling. Ik vraag u om dat beleid voort te zetten en ook om alles op alles te zetten om de negatieve gevolgen van de brexit tot een minimum te beperken.

De voorzitter

Mevrouw Turan heeft het woord.

Güler Turan (sp·a)

Voorzitter, minister-president, collega's, ik word bijna emotioneel wanneer ik uw pleidooi voor FIT hoor. Na jaren van besparingen op de werking van FIT wil deze Vlaamse Regering de pluimen op haar hoed steken voor wat FIT met minder middelen heeft gerealiseerd. Het afgelopen jaar is er wat meer geld vrijgemaakt, dat wel. FIT levert goed werk af, de economie leeft weer op en de handelsbalans is positief. Iedereen juicht dat toe. Minister-president, u moet wel waken over de toegevoegde waarde van onze export. Vorige week hebben we hier duidelijk aangetoond dat de goednieuwsshow niet terecht is. Voorts is het zo dat de export van onze kmo’s moet worden aangemoedigd. We moeten onze kmo’s versterken, wat hen moet toestaan om hun internationale rol te kunnen spelen.

Mijnheer Daems, u brengt een show. U bent een showmens. Wie is er tegen een vrijhandelsakkoord? Voortdurend stellen we dat we voorstanders zijn van vrijhandelsakkoorden die fair en evenwichtig zijn. Op dat punt verschillen we van mening, en gelukkig is dat zo. (Applaus bij sp.a)

De voorzitter

De heer Vanbesien heeft het woord.

Wouter Vanbesien (Groen)

Mijnheer Daems, het valt me altijd op dat u in een bubbel leeft waarin u uw eigen waarheid voortdurend tegen uzelf vertelt. Als u uit uw bubbel zou treden, dan zou u zien dat progressieven niet tegen vrijhandel zijn. Wij hebben een progressieve agenda die vrijhandel combineert met fair trade en duurzaamheid. Ik stel voor dat de liberalen, die vaak een visie van ongereglementeerde vrijhandel en het recht van de sterkte aankleven, zich bij onze progressieve agenda zouden aansluiten. U bent welkom. (Applaus bij Groen)

De voorzitter

De heer Van Overmeire heeft het woord.

Karim Van Overmeire (N-VA)

Voorzitter, minister-president, collega's, bij het bekijken van deze cijfers is enige bescheidenheid op zijn plaats. We zijn met 6 miljoen Vlamingen, in een erg snel veranderende wereld. Bovendien zijn het niet de Vlaamse Regering en het Vlaams Parlement die exporteren, maar wel de ondernemingen. Toch moet u durven toegeven dat het beleid een verschil maakt. Als dat niet zo zou zijn, dan zouden Noord-Korea en Zuid-Korea even welvarend zijn. Maar dat is niet het geval. Het beleid maakt wel degelijk een verschil. Ik vind het jammer dat de collega’s van de oppositie het zo moeilijk hebben om eens toe te geven dat de resultaten goed zijn. Geef dat toch voor een keer toe. Ik kan de Vlaamse Regering en FIT alleen maar aanmoedigen om op de ingeslagen weg voort te gaan. Het Vlaamse bootje vaart op woelige baren. Voorlopig houdt het koers. Ik kan alleen maar hopen dat het zo blijft. (Applaus bij de N-VA)

Minister-president Geert Bourgeois

Voorzitter, collega's, ik heb begrepen dat de vragen van de heer Daems en de heer Van den Heuvel retorisch van aard zijn. Ik percipieer die toch zo. Uiteraard gaan we door met dat beleid. Ik heb de cijfers uit die studie niet gezien. Maar het verwondert me helemaal niet. Die eengemaakte Europese markt is voor ons een zegen. We hebben een heel klein gebied, met een heel kleine bevolking. Maar tot aan de brexit hebben we een markt van een half miljard consumenten. Een markt zonder tarifaire en andere belemmeringen, en zonder verschillende productnormen. Dat is een goede zaak. Ik herinner eraan: 70 procent van onze uitvoer gaat naar landen in de Europese Unie. Het is dus van heel groot belang dat die unie kan blijven zorgen voor onze exportmogelijkheden.

Wie zegt dat FIT heeft moeten besparen, moet weten dat de hele overheid heeft bespaard. Dat heeft evenwel niet de werking van FIT geraakt. Integendeel: die werking is nog efficiënter geworden. Ik ben het eens met de heer Van Overmeire: het is dankzij de bedrijven dat de export wordt gerealiseerd. Maar we beschikken over een zeer goed instrumentarium en ook over zeer goede mensen die in het buitenland goed werk leveren.

Wij staan voor 83 procent van de Belgische export, en dat kan natuurlijk maar dankzij goede producten en goede diensten die we competitief en innovatief kunnen exporteren, maar ook omdat we een zeer goed instrumentarium hebben om dat allemaal te ondersteunen. We gaan daar ook zeer sterk op doorgaan.

Diegenen aan de linkerzijde die opmerkingen hebben gemaakt over de vrijhandelsverdragen: ik wil voorbij die ideologische discussies. Ik heb het al zo vaak aangetoond: die vrijhandelsverdragen gaan voor duurzaamheid, ze zijn geen wild liberalisme, ze houden rekening met product-, leefmilieu- en arbeidsnormen, ze beschermen onze audiovisuele sector, enzovoort. Het zijn zeer evenwichtige verdragen die zeer breed kunnen worden onderschreven.

De vraag om aandacht te hebben voor de kmo’s is een open deur intrappen. We doen dat natuurlijk. Meer dan 90 procent van de ‘cliënten’ van FIT zijn kmo’s. De grote bedrijven krijgen natuurlijk die grote subsidies niet om naar de beurs te gaan, om deel te nemen aan een missie enzovoort. We zetten daar nog meer op in omdat het natuurlijk niet altijd in de strategie zit van de kmo’s om buitengaats te gaan. We ondersteunen hen daarin. Minister Muyters voorziet ook in subsidiemogelijkheden om daar expertise voor binnen te trekken, want die klip nemen, die stap zetten is niet altijd zo eenvoudig.

Ik besluit met te zeggen dat er positief nieuws is, maar het vergt inspanningen dag na dag. Het vergt een beleid dat aandacht heeft voor onze competitiviteit. Wat mij betreft zal daar in de volgende regeerperiode nog meer werk van moeten worden gemaakt. We moeten vooral ook aandacht hebben voor onze productiviteit en voor onze innovatie. We innoveren goed, we stoppen veel meer geld in innovatie. Dit maakt dat we zeer goede, competitieve productiemethodes, maar ook innovatieve producten hebben, en daarmee kunnen we naar het buitenland gaan.

Dank aan iedereen die daartoe bijdraagt. Dank ook aan alle collega’s in het halfrond die dit beleid mee onderschrijven. (Applaus bij de N-VA)

Rik Daems (Open Vld)

Voorzitter, ik heb het al gezegd, Vlaanderen zal internationaal zijn of niet zijn. We hebben nu een positieve trend. De regering engageert zich met het ter beschikking stellen van middelen om die positieve trend proberen aan te houden. Als het goed is, mag het ook eens worden gezegd. Ik vind: als het goed is, moet het worden gezegd. Ik wacht met spanning op het heuglijk moment dat we in deze plenaire vergadering ook eens goed nieuws mogen horen van de linkerzijde. Ik dank u. (Applaus bij de meerderheid)

De voorzitter

De actuele vraag is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.