U bent hier

De voorzitter

Verslag

Dames en heren, aan de orde is het verslag namens de Commissie voor Leefmilieu, Natuur, Ruimtelijke Ordening, Energie en Dierenwelzijn over het verzoekschrift over de stijging van de distributienettarieven.

De heer Danen, verslaggever, heeft het woord.

De verzoeker stelt vast dat zijn elektriciteitsfactuur voor 2015 met liefst twee derde is gestegen ten opzichte van die voor 2014. De stijging van de distributienettarieven is daarvan de oorzaak. De verzoeker heeft zeven jaar geleden een warmtepomp geïnstalleerd waarmee hij de milieudoelstellingen helpt te halen. Een warmtepomp verbruikt ’s nachts echter veel elektriciteit. Door de stijging van de nettarieven heeft zijn engagement dus ineens heel grote gevolgen. Dat kan toch niet de bedoeling geweest zijn van het Vlaams Parlement, zo stelt de verzoeker.

Dan volgt de bespreking, waarin Rob Beenders de spits afbijt. Hij denkt dat het verzoekschrift met de nodige sérieux moet worden behandeld. Het kan de aanleiding vormen tot een grondig onderzoek van de financiële bestraffing van early adopters. De gewenste omschakeling naar hernieuwbare energie vereist immers dat dergelijke voorlopers worden gestimuleerd in plaats van gestraft.

Willem-Frederik Schiltz ziet de enorme stijging van de distributiekosten al aankomen sinds 2009, toen werd beslist om niet alle kosten die netbeheerders maken, en dat vooral voor de aankoop van groenestroomcertificaten, door te rekenen. Pas de laatste jaren zijn de beheerders begonnen die oude rekening door te rekenen aan alle verbruikers. Consumenten die meer verbruiken, zoals de indiener, voelen dat meer. Volgens de heer Schiltz kan men de tarieven niet diversifiëren volgens het soort gebruik. Dergelijke onderscheidingen leiden immers tot juridische problemen en dat kunnen we in dit geval missen.

Ikzelf vind dit hallucinant en dubbel jammer. Investeerders in warmtepompen voelen zich bedrogen omdat de Vlaamse overheid, die hen eerst sterk stimuleerde, zich onbetrouwbaar toont. Bovendien zijn warmtepompen zeer ecologisch en efficiënt. Het is dan ook niet normaal dat verwarmen met een dergelijke pomp de helft meer kost tegenover verwarmen met gas of stookolie.

De heer Gryffroy vindt de cijfers van het verzoekschrift verwarrend. Ze maken geen duidelijk onderscheid tussen de energie- en de distributiecomponent. Die laatste is voor exclusieve nachttellers niet gestegen volgens Infrax en Eandis. Hij zegt ook dat consumenten stijgingen neutraliseren door van leverancier te veranderen. Verder is het lid van oordeel dat het probleem uit het verleden niet mag worden weggemoffeld.

Ook Robrecht Bothuyne liet zich al uit over een prijszetting die voorlopers in de strijd tegen de klimaatopwarming, zoals de eigenaars van en investeerders in warmtepompen, stimuleert in plaats van bestraft. Mogelijke aanknopingspunten worden volgens hem gevormd door een andere, dynamische tariefformule en de energieheffing, waarvan hij de evaluatie bepleit.

De Willem-Frederik Schiltz repliceert ten aanzien van Rob Beenders en mezelf dat de instantie die de pompen subsidieerde niet dezelfde is als degene die ze nu belast. Het is immers de regulator die de tarieven bepaalt.

Het is volgens hem ook tijd om vooruit te kijken. Hoorzittingen acht hij daarbij niet nodig. Wat kan inzake capaciteitstarief, nachttarief enzovoort, is volgens hem reeds bekend. Hij herinnert ook aan de stroeve houding van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt (VREG), die volgens hem geen enkele aansturing van het tarief wil.

Rob Beenders voert aan dat ook de huidige minister van Energie vorig jaar mee aan de federale beslissingstafel zat. Men moet stoppen met te wijzen naar het verleden. In de plaats moet een zoektocht naar oplossingen beginnen.

Ikzelf stel vast dat iedereen een oplossing wil, en ik doe meteen een voorstel. Waarom geen lagere heffing voor warmtepompbezitters, als men niet rechtstreeks kan ingrijpen in de tarieven zelf? Ik herhaal dat, nog afgezien van de reeds hogere investeringskosten, het gebruik van een warmtepomp de helft duurder is dan gas. Dat is niet de manier om wenselijke technologie te stimuleren.

Andries Gryffroy erkent dat de dalende brandstofprijzen relatief ongunstig zijn voor de warmtepompgebruikers, maar deze prijzen kunnen binnenkort ook weer stijgen, en dan wordt het moeilijker voor de eigenaars van condensatieketels. De overheid heeft dat niet in de hand. Uitzonderingen voor doelgroepen leiden tot problemen, zoals ook gesignaleerd door de Raad van State bij de energieheffing. Het lid pleit voor voorzichtigheid.

Rob Beenders is niet tegen een oplossing van het probleem uit het verleden, maar verschilt fundamenteel van mening met de huidige meerderheid over de manier waarop. Hij waarschuwt dat de perverse gevolgen van de onrechtvaardige keuzes van deze regering nog wel duidelijk zullen worden. Zonder structurele aanpak zullen er nog heel veel verzoekschriften komen.

Ik herinner dan aan de Vlaamse klimaattop, die duidelijk maakte dat voorlopers nodig zijn. Hen straffen, ondermijnt een hele sector, met banenverlies tot gevolg. Ik blijf voorstander van een aparte categorie in de energieheffing.

Andries Gryffroy wil geen discriminatieprobleem oplossen door elders een nieuw te creëren. Hij vindt een ad-hocoplossing dan ook niet goed.

Volgens Willem-Frederik Schiltz gaat het hier niet over de energieheffing, maar over de distributienettarieven, die het gros van de stijging uitmaken. Hij pleit dan ook voor een omvattende aanpak op basis van het principe dat de vervuiler betaalt, en dat wie het goed doet voor het milieu, beloond wordt.

Ikzelf besef natuurlijk dat het niet over de energieheffing gaat, maar over een factuur die de spuigaten uitloopt. Dat is waar de verzoeker van wakker ligt.

Rob Beenders roept Willem-Frederik Schiltz op om nu al maximaal te handelen naar de principes die hij formuleert voor de toekomst.

Tinne Rombouts, voorzitter, stelt dat de betaalbaarheid van de factuur een ander debat vormt, waarop ook andere zaken een invloed uitoefenen.

De voorzitter concludeert dat er een meningsverschil is tussen oppositie en meerderheid over de wijze waarop het probleem moet worden aangepakt, zijnde een ad-hocoplossing voor het huidige probleem van de gebruikers van warmtepompen, dan wel een globale regeling voor de toekomst met als leidraad de vermelde principes zoals de vervuiler betaalt en het aanmoedigen van de voorlopers inzake duurzaamheid. Ze besluit dat door alle leden wel degelijk het engagement wordt aangegaan om een globale regeling voor de toekomst uit te werken.

De voorzitter

Is het parlement het eens met de conclusies van de commissie? (Instemming)

Ik zal de verzoeker hiervan in kennis stellen.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.