U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 7 februari 2018, 14.01u

Voorzitter
van Yasmine Kherbache aan minister Liesbeth Homans, beantwoord door minister Geert Bourgeois
210 (2017-2018)
De voorzitter

Minister Homans is verontschuldigd wegens ziekte. Het antwoord wordt gegeven door minister-president Bourgeois.

Mevrouw Kherbache heeft het woord.

Yasmine Kherbache (sp·a)

Voorzitter, minister-president, vandaag is de malaise bij het Agentschap Inburgering en Integratie weerom voorpaginanieuws. De Standaard kopt op basis van informatie van het agentschap dat er 3600 nieuwkomers wachten op een inburgeringscursus waarvan er 1500 al een jaar aan het wachten zijn. Hallucinant.

Het is trouwens niet de eerste keer dat die feiten worden aangekaart. Het is trouwens niet de eerste keer dat ik hier sta om deze problemen aan te kaarten. Keer op keer zegt minister Homans dat er geen vuiltje aan de lucht is, dat er geen enkel probleem is. Weerom brengen de feiten dan een heel ander verhaal. Vandaar mijn vraag, minister-president.

Het is toch vreemd dat men alle transparantie weigert in dit dossier. Het is toch onbegrijpelijk dat men het parlement hier geen enkele inzage geeft in de situatie, in de malaise binnen het agentschap. Wij hadden gevraagd om het Rekenhof in te schakelen zodat men op een objectieve manier die malaise in kaart kon brengen. Dat heeft men hier in het parlement geweigerd.

Vandaag in de commissie hebben we dan gevraagd om gewoon het agentschap naar hier te halen om tekst en uitleg te komen geven. De N-VA en CD&V weigeren een simpele hoorzitting in het parlement. Dat is toch onbegrijpelijk! Men zet het parlement volledig buitenspel! Terwijl er zoveel vragen zijn, en bovendien keer op keer, de feiten de minister tegenspreken. Tegenspreken!

Vindt u het normaal dat er vandaag, wetende dat inburgering zo belangrijk is, 1500 nieuwkomers al meer dan een jaar wachten op een inburgeringscursus? Vindt u het normaal dat de argumenten van minister Homans keer op keer worden tegengesproken door bronnen uit het agentschap zelf? (Applaus bij sp.a)

De voorzitter

Minister-president Bourgeois heeft het woord.

Minister-president Geert Bourgeois

Voorzitter, op de stelling van collega Kherbache dat inburgering zeer belangrijk is na, ben ik het niet eens met wat ze zegt. Er circuleren nu al enkele weken cijfers. Ik zie ook dat collega Homans zowel in de commissie als hier in de plenaire vergadering tekst en uitleg heeft gegeven, en dat diegenen die beweren dat er wachtlijsten zijn, het systeem niet kennen of niet willen kennen.

Er zijn, dat wordt formeel bevestigd, geen wachtlijsten te wijten aan capaciteitsproblemen bij het Agentschap Integratie en Inburgering. Er zijn mensen die op dit ogenblik niet instappen in een inburgeringscursus maatschappelijke oriëntatie, om een aantal redenen. Ten eerste om persoonlijke redenen: ziekte, geen oplossing voor kinderopvang. Ten tweede omdat ze vaak al in een opleiding zitten bij VDAB, die ze dan terecht niet onderbreken, waar ze ook op de werkvloer of tijdens de opleiding Nederlands leren of al een cursus Nederlands tweede taal volgen, wat dus kan, vooraleer je start met maatschappelijke oriëntatie. Ofwel – en daarover fluctueert het cijfer dag na dag; je kunt nooit zeggen: dit is het cijfer van vandaag en van morgen – omdat ze zich aanmelden in de loop van een cursus maatschappelijke oriëntatie. Het agentschap zegt terecht dat het geen zin heeft dat iemand midden in een cursus, die twee maanden duurt, instapt. Als alle andere cursisten een maand bezig zijn, dan moet je wachten tot de volgende instap. Dat is nu in maart, daarna in mei. Maar nu bijvoorbeeld in februari zeggen dat je instapt in de cursus die begin januari begonnen is, dat heeft geen enkele zin.

Tot slot is er nog een vierde reden, en die kent u zeer goed. Vlaanderen doet als enige in Europa een aanbod op maat. Dat betekent dat er soms moet worden gewacht tot er een voldoende groepje van cursisten is, wanneer het gaat over een uitzonderlijke, weinig voorkomende contacttaal. Want Nederlands tweede taal geven we natuurlijk in het Nederlands, maar maatschappelijke oriëntatie wordt gegeven in de contacttaal van die mensen. Het kan zijn dat mensen Engels begrijpen of Frans spreken, maar heel vaak zijn het ook mensen die alleen hun eigen taal kennen. En dan is het niet evident. Het is niet de bedoeling om cursussen één op één te doen. Dan wacht het agentschap tot er een voldoende groepje cursisten is om in die contacttaal precies die maatschappelijke oriëntatie te kunnen geven.

Er is geen capaciteitsprobleem. Dat zijn de redenen. Dit dateert niet van nu: dat zijn altijd de redenen geweest waarom er mensen zijn die nog niet met die cursus maatschappelijke oriëntatie begonnen zijn. Maar dat betekent helemaal niet dat er niets gebeurt of dat er een capaciteitsprobleem is. (Applaus bij de N-VA)

Yasmine Kherbache (sp·a)

Minister-president, u zou het artikel in De Standaard moeten lezen, want het geeft een antwoord op alle argumenten die u herhaalt. Het zijn dezelfde argumenten van minister Homans. Die 1500 over wie ik het heb, die al meer dan een jaar wachten, daarvoor geeft men het argument: maatwerk, we moeten wachten tot we voldoende personen hebben die dat obscure Somalische dialect kunnen spreken. (Opmerkingen van Matthias Diependaele)

Dat bedoel ik niet. Ik bedoel dat weinigen het spreken. Het zijn de woorden die men in de commissie gebruikte. Ik herhaal ze gewoon.

Het feit is, minister-president, dat vroeger, onder uw beleid, er meer tolken waren. Als er een paar enkelingen waren die een taal spraken die niet veel gebruikt werd, dan werd daar meteen een tolk op gezet en konden die meteen aan de cursus beginnen. Nu moeten ze meer dan een jaar wachten. Het agentschap creëert dus zijn eigen wachtlijsten. En als u nogmaals beweert dat er geen problemen zijn, wat houdt u dan tegen om transparantie te creëren? (Applaus bij sp.a en Groen)

Deze cijfers over de instroom spreken het argument van minister Homans volledig tegen. De grootste groep van inburgeraars zijn niet de vluchtelingen, maar de Europeanen en de gezinsherenigers. Ik heb die cijfers moeten opvragen via het parlement. Ik kreeg ze niet van de minister. Ik wil maar zeggen: het is uw kans om duidelijkheid te creëren. Als er geen probleem is, wat houdt u dan tegen? (Applaus bij sp.a en Groen)

De voorzitter

De heer Van den Heuvel heeft het woord.

Voorzitter, ik denk dat iedereen in dit halfrond overtuigd is van het belang van het Agentschap Integratie en Inburgering. Het is een uitermate belangrijke taak om nieuwkomers op een zo snel mogelijke manier te laten integreren in onze westerse samenleving.

We vinden het dan ook jammer dat we dagelijks in de krant lezen dat vragen worden gesteld bij de werking van het agentschap. Vandaag gaan die vragen over het al dan niet aanwezig zijn van voldoende tolken. Die onrust weegt wellicht op de kwaliteit van de dienstverlening van het agentschap. Daarom hebben wij twee grote prioriteiten.

We willen absoluut wachtlijsten vermijden. De mensen die zich willen integreren, wat voor ieder van ons belangrijk is, moeten dat op relatief korte termijn kunnen doen en moeten voldoende cursussen kunnen volgen. Voor ons is de laagdrempeligheid eveneens heel belangrijk. We mogen geen extra hindernissen bouwen. Om die reden vragen we om een voldoende decentrale werking. Dat lijkt ons van strategisch belang.

Minister-president, u hebt destijds als minister het initiatief genomen om dit agentschap op te richten. Ik denk dat u die onrust ook voelt. Het is natuurlijk een autonoom agentschap met een raad van bestuur. Ik denk dat we toch moeten overwegen om die onrust weg te nemen. Ik vraag uw mening: moet de Vlaamse Regering geen extra maatregelen nemen met betrekking tot de dienstverlening? (Applaus bij CD&V)

De voorzitter

Mevrouw Moerenhout heeft het woord.

Minister-president, u hebt het agentschap opgericht. Het was uw paradepaardje en bijgevolg ga ik ervan uit dat de voorbije weken u ook pijn hebben gedaan.

Week na week worden de berichten alarmerender. De begroting staat voor 2 miljoen euro in het rood en een vierde van het personeel wordt afgedankt. Vandaag hebben we vernomen dat 1500 inburgeraars een jaar op hun traject moeten wachten. Week na week stapelen de vragen zich op zonder antwoorden. De onzekerheden nemen toe.

Met de oppositie hebben we gepleit voor een audit. De N-VA en CD&V hebben geweigerd. De oppositie heeft dan gepleit voor de second-best mogelijkheid, een hoorzitting. De N-VA en CD&V hebben geweigerd. De tijd van de struisvogelpolitiek is voorbij. Niets doen, is geen optie. U zou moeten weten dat inburgering en integratie daarvoor veel te waardevol zijn. (Applaus bij Groen)

De voorzitter

Mevrouw Sminate heeft het woord.

Minister-president, eureka! Er is een nieuw element in het debat over de wachtlijsten. Het is een zwaarwichtig element, want een anonieme bron heeft getuigd dat er wel wachtlijsten zijn. De minister heeft hier al driemaal transparantie geboden en de cijfers gegeven. U hebt de cijfers nu voor een vierde keer naar voren gebracht. Ik zal dat nog een vijfde keer doen.

Mevrouw Kherbache, van de 6600 mensen die een cursus zullen starten, zijn er 3600, het aantal dat u hebt aangehaald, wegens persoonlijke redenen nog niet gestart. De andere helft zal starten op het ogenblik dat de nieuwe cursus start. (Applaus bij de N-VA)

Met betrekking tot de transparantie waarover in de commissie wordt gesproken, wil ik stellen dat we volledige transparantie bieden. We hebben vandaag zelf voorgesteld naar het agentschap te stappen om daar volledige openheid te vragen. (Applaus bij de N-VA)

Minister-president Geert Bourgeois

Mevrouw Kherbache, ik stel vast dat volgens u dagelijks nieuwe gegevens worden opgerakeld. Dit komt dagelijks opnieuw in het nieuws.

Mevrouw Sminate, ik sluit me bij u aan: er is geen enkel nieuw element. Die cijfers en die redenen zijn bekendgemaakt. Er is geen capaciteitsprobleem. Ik heb de vier redenen hiervoor gegeven.

Ik heb niemand in het Vlaams Parlement horen stellen dat we moeten stoppen met maatwerk. We hebben in het nieuwe decreet ook uitdrukkelijk bevestigd dat we op maat zullen werken. We zoeken de contacttaal van die mensen. We willen voldoende mensen vinden om les aan te geven. Dit gebeurt niet een-op-een. We wachten tot de groep voldoende groot is. Anderen volgen een opleiding. Ik heb niemand horen verklaren dat die mensen hun VDAB-opleiding moeten stoppen om eerst maatschappelijke oriëntatie te volgen. Niemand vindt dat ze hun cursus Nederlands tweede taal (NT2) moeten stoppen om eerst met maatschappelijke oriëntatie te starten.

Er is geen capaciteitsprobleem. Een anonieme bron kan natuurlijk opnieuw dezelfde cijfers, die al eerder werden bekendgemaakt, aan een krant bezorgen. Die krant kan dan in grote opmaak een titel maken alsof het om nieuwe gegevens gaat. Op die manier creëert een krant zelf nieuws. De feiten zijn nu niet anders dan vorige week of dan de momenten waarop minister Homans heeft geantwoord.

Wie in die sector werkt en toegang heeft tot de Kruispuntbank Inburgering, kan daar een aantal cijfers uithalen. Hij kan zien wie op de lijst staat om met een cursus te starten.

Die brengt daarmee die verbanden niet naar boven die ik hier mee geef, dat het kan zijn dat die persoon om persoonlijke redenen een andere opleiding volgt, dat het kan zijn dat die persoon zich midden in de loop van een cursus maatschappelijke oriëntatie aanmeldt, dat het kan zijn omdat die persoon behoort tot een doelgroep met een zeer laag gehalte van mensen in die contacttaal. Dus die naakte cijfers geven zonder die duiding, dat creëert die onrust.

Collega Homans heeft een gesprek gehad met de vakbonden. Ze heeft er een goed gesprek mee gehad. Iedereen weet dat er een efficiëntie-oefening moet gebeuren. Iedereen weet dat er meer dan 10 miljoen euro is bijgepompt in het agentschap, dat er heel veel mensen bijkomend aangeworven zijn, precies omdat er zo'n grote instroom was van vluchtelingen. Die instroom is nu gaan liggen. Het toeval wou dat die instroom samenviel met de efficiëntie-oefening die moest gebeuren ten gevolge van de samenvoeging van die vele organisaties integratie, inburgering, de NT2-centra, de tolken en vertalers.

Nu, na het grootste beheersen van de vluchtelingencrisis, moet die efficiëntie-oefening ook gebeuren. Dat zal op een ordentelijke manier gebeuren. Dat gebeurt volgens de regels van het sociale overleg. Collega Homans heeft daarover al overlegd met de vakbonden. Het telkens opnieuw aanwakkeren van die onrust aan de hand van cijfers die gekend zijn en waar een uitleg voor is en die helemaal niet bewijzen, ik herhaal het, dat er een capaciteitsprobleem is, is natuurlijk contraproductief en zorgt ervoor dat de onrust wordt bestendigd. (Applaus bij de N-VA)

Yasmine Kherbache (sp·a)

Minister-president, u blijft wegkijken. U geeft zelfs geen transparantie. (Opmerkingen)

U weigert transparantie. (Applaus bij sp.a)

Ik had van u verwacht dat u het zou opnemen, samen met de voorzitter, voor het parlement. Dit hebben we via het parlement gekregen, niet via de minister, en het gaat over de instroom. Wij vragen transparantie over de werking.

Minister-president, de onrust zal blijven omdat wat op het terrein leeft, waar is. Het is waar. De drogredenen die keer op keer worden aangehaald, zijn een slag in het gezicht van het personeel dat nu zeer ongerust is, dat het beste van zichzelf geeft om die inburgeringscursussen te geven. Het is een totaal verkeerd signaal om te zeggen dat nieuwkomers zich moeten inburgeren en dat dat belangrijk is, maar tegelijkertijd een kwart van het personeel op straat te zetten gezet en de werking van het agentschap in de soep te laten draaien. Ik vind dat onverantwoord. (Applaus bij sp.a en Groen)

De voorzitter

De actuele vraag is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. De publiekstribune is gesloten.

zullen de commissiewerkzaamheden voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. De publiekstribune is gesloten.

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.