U bent hier

– Wegens de coronamaatregelen werden deze vragen om uitleg via videoconferentie behandeld.

Mevrouw De Vreese heeft het woord.

Collega’s, minister, ik heb een opvolgingsvraag over de heropstartlening. Onlangs heeft de Vlaamse Regering de heropstartlening aangekondigd. De lening is bedoeld om ondernemingen te ondersteunen bij het aankopen van de nieuwe voorraden. Bepaalde sectoren, in het bijzonder de horeca en de modesector, moeten bij een heropening grote kosten maken om nieuwe voorraden in te slaan. Echter, door de coronacrisis hebben sommige liquiditeitsproblemen. Via deze heropstartlening krijgen ondernemers financiële zuurstof om die eerste moeilijke maanden te overbruggen.

De lening zal verstrekt worden voor twee of drie jaar met een rente van 1 procent. De omvang van de heropstartlening zal worden beperkt tot 25 procent van de geboekte aankopen van handelsgoederen in het referentiejaar 2019. Het Agentschap Innoveren en Ondernemen (VLAIO) werkt momenteel aan het wettelijk kader van de heropstartlening. De meldingsprocedure voor goedkeuring van de Europese Commissie loopt momenteel en het is dus mogelijk dat er nog wijzigingen komen.

Daarom stel ik u graag de volgende vragen. Wanneer kunnen we de beslissing van Europa verwachten omtrent de goedkeuring van de heropstartlening? Vanaf wanneer zal de lening kunnen worden aangevraagd via VLAIO? Op welke manier kan deze lening de horeca en de modesector nog verder helpen bij de heropstart? Hebt u een idee van het aantal te verwachten aanvragen voor deze heropstartlening?

De heer De Veuster heeft het woord.

Minister, gelukkig zijn er tal van maatregelen genomen om de impact van de coronacrisis wat te milderen. De tijdelijke werkloosheid is daarbij een efficiënt middel. Maar voor de reissector, die samen met de horeca en de evenementensector het zwaarst getroffen wordt, is dit maar een deel van de oplossing. We hebben het er al eens over gehad bij een vorig bezoek van mij aan deze commissie.

De tijdelijke werkloosheid is moeilijk voor reisbureaus: ze moeten openblijven om reizen te annuleren of om te herboeken en om het nieuwe seizoen voor te bereiden. Ik hoor zelfs dat ook deze commissie al plannen heeft om naar Dubai te trekken. Dus die mensen moeten aan het werk, maar zonder dat er inkomsten tegenover staan. Sinds 16 maart kunnen de klanten ook de terugbetaling van de coronavouchers vragen. Ondertussen wordt er opnieuw gewerkt, het seizoen wordt voorbereid, en de kaspositie van de sector begint toch onder zware druk te staan.

Er zijn wel wat hoopgevende signalen: federaal werd er gedacht aan een coronavoucherbank, er is al gesproken over een interfederale crisiscel en er zijn nog altijd de mogelijkheden om loonsubsidies toe te kennen. Er gebeurt dus wel iets.

Nu de Vlaamse Regering de herstartlening lanceerde, die bedoeld is voor kleinhandelszaken – mode, retail en horeca horen we vaak noemen –  heb ik een paar vragen voor u.

Minister, kunt u een overzicht geven van de steunmaatregelen die u in deze context eventueel samen met uw federale collega’s zou kunnen nemen? Hoe verloopt dit overleg?

Is het een optie om de herstartlening ook door de reissector te laten gebruiken om de voorschotten te financieren? In zekere zin gaat het hier immers ook om het inkopen van nieuwe voorraden. Al zijn het dan niet echt fysieke goederen, zoals kleding of voedsel, ze zijn even broodnodig voor de sector.

Minister Crevits heeft het woord.

Minister Hilde Crevits

Collega’s, ik dank jullie voor de vragen.

Mevrouw De Vreese, eerst en vooral hoop ik morgen in de Vlaamse Regering de principiële goedkeuring te hebben van alle voorwaarden. Het dossier staat alleszins geagendeerd. Nadien moeten we naar de Europese Commissie. Normaal gezien duurt dat een tiental dagen – dat gaat dus vrij vlot – om die goedkeuringen te krijgen.

We hebben ondertussen al de opdracht gegeven om een aanvraagapplicatie te bouwen, zodat we daar geen tijd verliezen. We gaan ervan uit dat de aanvragen zouden kunnen starten tussen 15 mei en 1 juni. Het goede is dat, indien we dat morgen goedkeuren en de sector weet dat, het wel lukt om te wachten tot 15 mei, omdat dat aan leveranciers de garantie kan geven dat de budgetten ter beschikking kunnen worden gesteld.

Dat is de opvolging die tot nu is gebeurd. Het is uiteraard nog onder voorbehoud van de goedkeuring door de regering.

Ondanks de steunmaatregelen voelen we dat de liquiditeit en solvabiliteit van de getroffen ondernemingen verzwakt zijn. Heel wat ondernemingen geven aan dat ze liquiditeitsproblemen zullen hebben dit voorjaar. Je ziet dat ook in de cijfers van de Economic Risk Management Group (ERMG) en Graydon.

De liquiditeitsuitdaging doet zich in het bijzonder voor bij de herstart van activiteiten. Handelszaken moeten hun voorraden aanvullen en hun collecties vernieuwen. Daardoor krijg je het risico dat, na de slechte solden die er geweest zijn, gezonde bedrijven hun kans op doorstart en herstel missen. Dat zou echt een gemiste kans zijn. Daarom vinden we de herstartlening een efficiënt middel. Want nu help je de bedrijven, maar de middelen stromen later terug naar Vlaanderen.

Voor het aantal leningen kijken we naar het aantal unieke ondernemingen in de retail-, horeca- en eventsector. Dat zijn er 37.000. Er werd rekening gehouden met 3500 aanvragen. Voor velen zullen de gewone middelen volstaan. We moeten zien hoe succesvol dit zal zijn. Banken zijn er natuurlijk ook om zulke herstartleningen te geven.

Mijnheer De Veuster, de reissector heeft zeer zwaar te lijden onder de reisbeperkingen. We hebben dit trouwens al heel vaak ter sprake gebracht in de commissie. Ze kunnen rekenen op steunmaatregelen die al zijn toegezegd tot en met april 2021. Er werd door VLAIO trouwens al meer dan 30 miljoen euro uitbetaald aan de reissector ten behoeve van 1320 ondernemingen. Dat is gemiddeld ongeveer 23.000 euro steun per bedrijf.

Dan komen we bij de mogelijkheid om loonsubsidies toe te kennen. Er is daarover vorige week nog maar een hele discussie geweest in deze commissie. Op federaal niveau heeft men een aanzienlijke RSZ-korting (Rijksdienst voor Sociale Zekerheid) voorbereid ten bate van onder andere de bedrijven uit de reissector. Ik wil sowieso met de federale overheid bekijken wat dat is, om te zien of er nog iets extra nodig is voor ons. Ik ben zeker bereid om te bekijken of we in de toekomst zo’n systeem van loonsubsidie bij periodes van grote tijdelijke werkloosheid duurzaam kunnen verankeren in Vlaanderen.

Kan de herstartlening ook in de reissector gebeuren? De reissector zal worden toegelaten zolang zij voldoen aan de voorwaarden. De lening moet betrekking hebben op facturen voor aankopen bij toeleveranciers van goederen, maar ook diensten of beperkte investeringen zullen mogelijk zijn. De facturen moeten betrekking hebben op de periode van 1 januari 2021 tot en met 31 augustus 2021. We moeten dat nog vastklikken. Maar eigenlijk is er geen beperking naar NACE-code (Nomenclature Générale des Activités Économiques dans les Communautés Européennes). Wie aan de voorwaarden voldoet, kan daar ook van gebruikmaken. Ik sluit dus niet uit dat die sector daar ook van zal kunnen gebruikmaken.

Mevrouw De Vreese heeft het woord.

Minister, ik dank u voor uw uitgebreide antwoord. Het is inderdaad belangrijk om snel te gaan met deze maatregelen. Dat is bij iedere maatregel zo, maar zeker bij deze. Want in de retailsector moet de voorraad een hele tijd op voorhand worden aangekocht of besteld.

15 mei tot 1 juni is de richtdatum. Zoals u zegt, heeft men, wanneer dit volledig rond is op Europees niveau, al de garantie dat het eraan komt. Het is voor deze sectoren belangrijk om dat te weten.

Ik heb hierover geen verdere vragen aan u, minister.

De heer De Veuster heeft het woord.

Minister, ook ik dank u voor uw antwoord. Ik vind het belangrijk dat u niet uitsluit dat de toeristische sector er ook van kan gebruikmaken. Tot en met 31 augustus, dat kan voor een aantal mensen misschien wat soelaas bieden, indien de zomerboekingen ooit weer op gang komen. Ook ik heb geen verdere vragen.

De heer Vanryckeghem heeft het woord.

Minister, ik dank u voor uw antwoord. We kunnen dit initiatief enkel toejuichen. Het zal de zwaar getroffen sectoren helpen om een nieuwe doorstart te maken.

Minister, ik heb twee bijkomende vragen. Mijn eerste vraag is: heel wat winkels zijn ondertussen weer open. Zal die lening ook voor hen openstaan?

Mijn tweede vraag luidt: het risico op niet-terugbetaling wordt volgens de website van VLAIO beperkt aan de hand van een aantal elementen. Ik citeer: “De onderneming moet actief zijn, niet gevat door een insolventieprocedure, geen RSZ-dagvaarding hebben en geen openstaande schulden hebben (...). Het intrinsiek gezond karakter zal bij de aanvraag door VLAIO worden nagegaan via diverse vormen van controle.” De vraag is dan: zijn die formele vereisten voldoende voorwaarden om intrinsiek gezond te zijn? Of zullen die diverse vormen van controle extra solvabiliteitsafwegingen inhouden?

Mevrouw Malfroot heeft het woord.

Minister, ik dank u voor uw antwoord. Ik sluit graag kort aan, omdat ik een vraag heb ingediend die vermoedelijk zal worden afgewezen vanwege de overeenkomst met deze vraag.

Ik zie toch nog een aantal problemen. Eén, de skireizen. Skireizen zijn natuurlijk een beperkte niche. Maar die personen hebben totaal geen reis kunnen boeken omdat alles werd afgelast, zowel tijdens de krokusvakantie als tijdens de paasvakantie. Daarom is er een oproep van de organisatoren van skireizen, of zij een beroep kunnen doen op extra steunmaatregelen. Zij hebben immers werkelijk alleen maar kosten gehad en nul opbrengsten gedraaid. Minister, voorziet u specifieke maatregelen voor de skioperatoren?

Twee, gisteren werd in het nieuws uitgebreid aangekaart dat er geen wettelijke basis is om reizen te annuleren. Met andere woorden: ze kunnen dat nu nog niet doen. Dat heeft ook tot gevolg dat er nog geen exitplan is. Minister, zult u werk maken van een specifiek exitplan voor de reissector, zodat zij enig perspectief hebben en weten onder welke omstandigheden zij eventueel opnieuw buitenlandse reizen kunnen organiseren? Wordt daaraan een tijdspad gekoppeld? Ik dank u.

Minister Crevits heeft het woord.

Minister Hilde Crevits

Collega's, ik dank jullie voor jullie interesse en de aanvullende vragen.

Collega De Vreese, ik zal uw boodschap tot spoed morgen meenemen naar de Vlaamse Regering. U kunt uw collega's ook nog eens aansporen om er mee voor te zorgen dat het dossier wordt goedgekeurd. Maar ik denk dat dat wel zal lukken.

Collega Vanryckeghem, facturen komen in aanmerking vanaf 1 januari. Dat is een antwoord op uw eerste bijvraag.

De controles, de koppeling met de bedrijfsdata gebeurt onder andere via het MAGDA-platform (maximale gegevensdeling tussen administraties), ook voor achterstallen bij de RSZ. Dat zijn dus de controles.

Collega’s, ik heb jullie kritische bemerkingen gehoord. Het zou kunnen dat na controle blijkt dat we moeten terugvorderen. Het gaat over een goede balans tussen het scheppen van een kader om soepel steun te kunnen geven en vermijden dat mensen die er geen recht op hebben, door de mazen van het net glippen, waardoor we achteraf moeten ingrijpen. Ik probeer daarin een gezonde balans te vinden.

Mevrouw Malfroot, alle sectoren met 60 procent verlies komen in aanmerking voor onze steun. Via het globalisatiemechanisme zijn er zelfs hogere plafonds voor zij die nog meer hadden.

De vraag in verband met de exit voor reizen snap ik eigenlijk niet zo goed. Ik kan daarvoor zelf geen exitplan maken. Ik kan uw vraag wel meenemen naar het Overlegcomité. Bedoelt u dat het voor hen allemaal weg is, omdat mensen niet meer op skireis kunnen gaan als er geen sneeuw ligt? Moet ik dat zo interpreteren? Ik snapte het tweede deel van de vraag niet zo goed. Er zal sowieso een exitplan voor de reissector gemaakt moeten worden, om de sector überhaupt in leven te kunnen houden.

Mevrouw De Vreese heeft het woord.

Een exitstrategie voor elke sector is belangrijk om een planning op te maken en te kijken hoe men zich kan voorbereiden op heropening. Het is voor alle sectoren die momenteel nog gesloten zijn, belangrijk om dat toekomstperspectief te hebben, niet alleen op economisch vlak maar ook op mentaal vlak. Ik hoop dat daar binnen het Overlegcomité voldoende aandacht naartoe gaat.

Ik kijk nu uit naar de heropstartlening en de voorwaarden die daaromtrent binnen de regering verder worden afgesproken. We zullen zien wat Europa daarover te zeggen heeft.

De heer De Veuster heeft het woord.

Ik heb geen aanvullingen meer, want mevrouw De Vreese heeft het perfect gezegd.

De vragen om uitleg zijn afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.