U bent hier

Dinsdag 25 februari zijn de website en de webservices niet beschikbaar

Op dinsdag 25 februari zijn de website www.vlaamsparlement.be en de webservices niet beschikbaar.
Er is een technisch onderhoud van alle informaticasystemen.
De werken starten om 09:00u en duren waarschijnlijk de hele dag.
Om de impact van de onderhoudswerken te beperken, is dit in het krokusreces ingepland.
Onze excuses.

Mevrouw Schauvliege heeft het woord.

Minister, wij zijn bijzonder blij dat het Vlaams regeerakkoord zoveel aandacht heeft voor de binnenvaart. Er zal heel veel in worden geïnvesteerd. Dat is uiteraard goed voor het klimaat en dat is goed voor het leefmilieu. Er staat uitdrukkelijk in dat er een integrale visie komt en dat er wordt gekeken naar meer gebruik richting hinterland. Uiteraard moet worden geïnvesteerd in infrastructuur en daarover staat ook veel in het regeerakkoord: opwaardering van het kanaal Brugge-Gent en de Brugse Ringvaart met de vernieuwing van de Steenbruggebrug en de Dampoortsluis met het oog op schepen tot 2500 ton. Dat is allemaal fantastisch nieuws.

Het valt me op dat er in die opsomming niet over het Schipdonkkanaal wordt gesproken. Dat dossier gaat al heel lang mee. Er is al veel over te doen geweest. Zal er al dan niet een verbreding van het kanaal komen?

Ik las dat uitdrukkelijk wordt ingezet op de estuaire vaart wat betreft de haven van Zeebrugge. Ik leid daaruit af dat men het idee van de verbreding van het Schipdonkkanaal heeft verlaten.

Minister, wat is de visie van de nieuwe Vlaamse Regering omtrent het Schipdonkkanaal en de verbreding van dat kanaal? Mogen we afleiden uit het Vlaams regeerakkoord dat de verbreding geen optie meer is? Indien dit zo is, zult u dan werk maken van het verder schrappen van de reservatiestrook? Er is een aanzet gebeurd in de vorige legislatuur om een deel van die strook te schrappen. Aangezien ik uit het regeerakkoord afleid dat een verbreding niet meer aan de orde is, vraag ik of daar verder werk van zal worden gemaakt.

Wat is de timing van de verdere procedure van de GRUP ‘Correctie reservatiestrook Schipdonkkanaal Oost-Vlaanderen’? Wat is de laatste stand van zaken? Er is een startnota geweest. Moeten er aanpassingen gebeuren, gelet op de nieuwe omstandigheden?

Wat is de stand van zaken met betrekking tot de vernieuwing van de Dampoortsluis in Brugge?

Wordt er een grondig onderhoud van het Schipdonkkanaal gepland in het kader van de afvoer van Leie- en Scheldewater gepland? Zo ja, wat is daar de timing?

Minister Peeters heeft het woord.

Minister Lydia Peeters

Wat de visie betreft rond het Schipdonkkanaal, kan ik u meedelen dat het Steunpunt Goederen- en Personenstromen in 2012 een synthese opgemaakt heeft van de beschikbare studieresultaten. De conclusie, op basis van de gedachtewisseling hierover in de parlementaire commissie, luidt dat er, voor wat het verbeteren van de binnenvaartontsluiting van de haven van Zeebrugge betreft, een in de tijd getrapte strategie wordt gevolgd.

Op korte termijn wordt de bestaande binnenvaartontsluiting verbeterd via het kanaal Gent-Oostende en de doortocht Brugge, met de Steenbruggebrug en de Dampoortsluis als concrete speerpunten. Op middellange termijn wordt ingezet op de uitbouw van de mogelijkheden inzake de estuaire vaart. Op lange termijn wordt een socio-economisch monitoringsinstrument opgezet teneinde op beleidsniveau na te gaan wanneer de noodzaak en/of opportuniteit voor de aanleg van een nieuwe klasse verbinding, bijvoorbeeld een verbreding van het Schipdonkkanaal, zich voordoet en onder welke modaliteiten dit dan zou moeten of kunnen gebeuren. Dit laatste is dus voor de lange termijn.

Deze strategie houdt in dat in eerste instantie de vaarcondities op bestaande vaarwegen worden verbeterd. Het zijn net deze projecten die expliciet worden vernoemd in het regeerakkoord: de nieuwe Steenbruggebrug en de nieuwe Dampoortsluis.

Het initiatief om in samenspraak met Nederland te ijveren voor de verdere versoepeling van de voorwaarden voor het varen met binnenschepen voor de kust, zoals vermeld in het regeerakkoord, past eveneens in de globale strategie om de binnenvaartontsluiting van Zeebrugge te verbeteren.

Wat de verbreding van het Schipdonkkanaal betreft, zijn de eerste initiatieven genomen voor de opzet van het beoogde socio-economisch monitoringsinstrument. Deze zullen in de loop van 2020 verder geconcretiseerd worden. Een eerste rapport wordt verwacht tegen eind 2020. De focus ligt momenteel op de realisatie van de strategie op korte en middellange termijn, maar de optie op de lange termijn wordt dus niet verlaten. Het behoud van de vereiste reservatiezone past hierin.

Uw tweede vraag is eigenlijk een vraag die u specifiek aan minister Demir hebt gesteld. We hebben de informatie bij haar opgevraagd en zij heeft ons laten weten dat de Vlaamse Regering op 14 december 2018 de startnota ‘Reservatiestrook Schipdonkkanaal Oost-Vlaanderen’ heeft goedgekeurd. Van 12 maart tot en met 10 mei 2019 werd een publieke consultatie georganiseerd en momenteel behandelt het planteam nog de binnengekomen opmerkingen, adviezen en bezwaren. Mede op basis van deze analyse, die wordt afgewacht, zal het verdere verloop van het planproces duidelijk worden. Voor verdere vragen moet ik u doorverwijzen naar collega Demir.

Wat uw derde vraag betreft, namelijk de vraag over de stand van zaken inzake de vernieuwing van de Dampoortsluis te Brugge, kan ik meegeven dat er daarvoor in het verleden een onderzoek gevoerd is naar de haalbaarheid en de milieu-impact van de verschillende locatiealternatieven. Het resultaat hiervan is gebundeld in een plan-milieueffectrapport (MER) op strategisch niveau. Alvorens nu een locatiealternatief te selecteren, besliste de stuurgroep van het project ‘Stadsvaart’ dat bijkomend onderzoek aan de orde is. De vernieuwing van de sluis is namelijk een onderdeel van de opwaardering van het kanaal Gent-Oostende. Deze opwaardering heeft ter hoogte van de Brugse Ringvaart een impact op de plaatselijke erfgoedwaarden. Zo ligt het kanaal binnen de UNESCO-zone (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) en liggen er verschillende beschermde monumenten – we denken dan aan de Gentpoort, Kruispoort, en Pakhuizen – en stadsgezichten, zoals de Brugse geplantsoeneerde stadsomwalling, in de onmiddellijke nabijheid van het kanaal, zoals u wellicht weet.

Het spreekt voor zich dat de opwaardering en dus op sommige plaatsen een verbreding en een verdieping van het kanaal een impact kan hebben op deze erfgoedwaarden. Daarom hebben we in samenspraak met het Agentschap Onroerend Erfgoed eerst de belangrijkste erfgoedwaarden in kaart gebracht.

Er wordt onder meer een concrete invulling gegeven aan de beschrijving van de attributen die de erfgoedwaarden bepalen. Nadien wordt nagegaan op welke wijze deze impact kunnen ondervinden van het project. Het uiteindelijke doel van dit onderzoek is dan adviesvraag aan UNESCO over het project rond de opwaardering van het kanaal in de omgeving van Brugge. Het dossier zal een eerste maal voorliggen op de Vlaamse UNESCO-expertencommissie van 28 november 2019.

Bij het verkrijgen van een advies van UNESCO wordt het dossier opnieuw voorgelegd aan de projectstuurgroep Stadsvaart. Die kan dan een beslissing nemen over het locatiealternatief voor de nieuwe Dampoortsluis en over de verdere projectopvolging van de verschillende deelingrepen langsheen de Brugse Ringvaart.

Wat uw vraag betreft inzake de timing voor het grondige onderhoud van het Schipdonkkanaal. U weet dat er daarvoor verschillende onderdelen bestaan en de focus ligt sowieso op het vrijwaren van de functies van het kanaal.

Nu, het pand Schipdonk-Balgerhoeke is bevaarbaar. In dit pand bezinkt relatief weinig sediment en op het kanaal zelf is op heden geen baggernoodzaak, noch op nautisch vlak, noch op hydraulisch vlak. Dat laat de Vlaamse Waterweg ons in elk geval weten. Op een beperkt aantal plaatsen, zoals onder andere ter hoogte van de spuigeul te Schipdonk, wordt volgens noodzaak de aanslibbing periodiek geruimd.

Het pand vanaf de stuwsluis Balgerhoeke tot de uitwateringsschuiven in Zeebrugge is niet bevaarbaar en wordt ingezet voor het afvoeren van water, wanneer sterk verhoogde debieten op de Leie zich aandienen. Vanuit hydraulisch oogpunt vervult dit pand tot op heden haar functie en is er derhalve ook geen baggeractie nodig op dit ogenblik.

Het Afleidingskanaal van de Leie, dat ter hoogte van de haven van Zeebrugge uitmondt in de Noordzee, is het laatste gedeelte van het tracé, ongeveer 900 meter lang. Hier loopt het Afleidingskanaal van de Leie ondergronds doorheen twee uitwateringskokers. Deze uitwateringskokers zijn aan het uiteinde afgesloten door middel van schuiven, die in functie van het getijde en afwateringsbehoefte van het kanaal worden geopend of gesloten. Om de functie van deze uitwateringskokers te verzekeren, ondergaan ze een onderhoudsbeurt die bestaat uit het aanbrengen van anticorrosiebescherming aan de damwanden en uitvoeren van betonherstellingen. Deze onderhoudswerken werden opgestart in 2014 en worden fasegewijs verdergezet. Door dit onderhoud zal de stabiliteit van zowel de uitwateringskokers zelf als deze van de bovenliggende wegen en constructies op middellange tot lange termijn gewaarborgd worden.

Zoals u wellicht zult weten, is dit een vrij omvangrijk proces en de timing daaromtrent loopt ongeveer tot 2033. Jaarlijks wordt er 1 miljoen euro uitgetrokken om het verloop van het proces te garanderen.

Mevrouw Schauvliege heeft het woord.

Minister, bedankt voor uw omstandig antwoord. Ik zal de verschillende fasen van de investeringen zeker nog eens goed nalezen.

Ik denk dat de aandacht voor die binnenvaart een zeer goede zaak is. Daar zijn wij allemaal verheugd over, maar ik denk wel dat we keuzes moeten durven te maken. Als ik kijk naar het aantal studies dat al gemaakt is over de verbreding van het Schipdonkkanaal, dan kunnen we daar kasten mee vullen en toch wordt die knoop nooit doorgehakt.

Ik las in het regeerakkoord dat we op de korte termijn op andere pisten gaan inzetten, maar de lange termijn komt niet aan bod. Ik hoor nu dat er opnieuw een socio-economische studie loopt, die eind volgend jaar klaar zou zijn, maar ondertussen zitten de vele mensen die in de reservatiestrook langs dat Schipdonkkanaal wonen, wel met een enorme rechtsonzekerheid. Dat sleept al jaren aan en niemand durft daar ook maar eens de knoop door te hakken. Ik vind dat bijzonder jammer en ik vind dat er op een bepaald moment de moed moet zijn om die keuze te durven te maken en er duidelijkheid over te verstrekken aan alle betrokkenen. Dat gaat dan zowel over de lokale besturen als over de mensen die daar al jaren in onzekerheid leven. Die keuze moet nu echt wel eens gemaakt worden. Uit die zoveelste nieuwe studie zal er ook niet veel nieuws komen. Ik denk dat de enige echte optie is dat de reservatiestrook wordt geschrapt en er rechtszekerheid wordt geschapen.

De heer Vaneeckhout heeft het woord.

Minister, dit is een boeiend dossier. Ondanks het feit dat ik nog niet lang in dit parlement zetel, volg ik het al een tijdje. Onze fractie heeft het in de voorbije dertig jaar altijd actief mee opgevolgd en er steeds heel duidelijk dezelfde lijn in getrokken. U weet dat ook.

Ik schrik een beetje van het debat dat zich hier ontspint. Ik weet dat mevrouw Schauvliege het dossier ook heel goed kent. Ik ben heel verheugd om te merken dat er een pleidooi wordt gehouden in de richting van waar wij al jarenlang voor pleiten. Ik vraag mij af waarom er in dezen geen keuzes worden gemaakt.

Het is heel erg duidelijk dat wat voorligt over de verbreding van het Schipdonkkanaal een gigantische impact heeft op natuur en landbouw in de directe omgeving. Milieueffectrapportages tonen dat ook heel duidelijk aan. Er is geen draagvlak bij de omwonenden of de lokale besturen die erbij betrokken zijn. De Vlaamse Regering blijft verschillende legislaturen na elkaar in hetzelfde bedje ziek en denkt dat dit de oplossing zou kunnen zijn. Ze blijft dezelfde trajecten afleggen. In december 2018 zijn de startnota's opgestart door mevrouw Schauvliege. Ik ben blij dat we er al een bondgenoot bij hebben om de keuzes eindelijk te maken. Minister, wanneer zult u de keuze maken om na dertig jaar onzekerheid zekerheid te geven aan de betrokken bewoners, landbouwers en natuurverenigingen die heel erg bezorgd zijn over de ontwikkeling van het Schipdonkkanaal.

De heer Maertens heeft het woord.

Minister, ik dank u voor het omstandige antwoord. De leden die tijdens de vorige legislatuur ook in deze commissie zetelden, weten dat de binnenvaart me enorm na aan het hart ligt, en in het bijzonder de ontsluiting van de haven van Zeebrugge die een motor is voor de economie in onze provincie West-Vlaanderen. Dat zal u niet verbazen.

De ontsluiting van de haven kan gebeuren op verschillende manieren. Dat kan via het spoor. We vergeten dat vaak, maar het is ook heel belangrijk. Het Stadsvaartproject, waar mevrouw Schauvliege over sprak, is ook bijzonder belangrijk. Als je dit echter vergelijkt met de wegen in Vlaanderen, dan is dat eerder een gewestweg terwijl de snelweg er vlakbij ligt. Die snelweg is de estuaire vaart richting de Schelde. Dat is niet alleen de snelweg in Vlaanderen, maar ook de snelweg naar Europa, naar de haven van Antwerpen en de verspreiding langs daar. Ik ben bijzonder blij dat er, zeker in de vorige regeerperiode, belangrijke stappen zijn gezet op het vlak van een versoepeling van de regelgeving. Dat zorgt ervoor dat de estuaire vaart concurrentiëler wordt. We hopen net als u – het staat ook letterlijk in het regeerakkoord – dat de regels verder versoepeld kunnen worden om de economische rendabiliteit voor ondernemers verder te verhogen.

Dan is er nog een weg die al heel lang in beeld is, namelijk het Schipdonkkanaal. Ik ken de passage uit het regeerakkoord bijzonder goed. Het feit dat er in die passage over de binnenvaart niets wordt gezegd over het Schipdonkkanaal is ook een belangrijk signaal. We moeten daar eens heel goed over nadenken.

Ik weet dat er privéondernemers zijn die initiatieven nemen om ook op het Schipdonkkanaal te kunnen varen met kleinere schepen en die zich sterk maken dat er wel degelijk een goed economisch model achter kan zitten. Het gaat dan over een soort van catamarans, de zogenaamde Zulu-schepen waarover u misschien al hebt gehoord. Zij kunnen varen op het Schipdonkkanaal zonder extra grote impact op de omgeving en het leefmilieu. Dat is toch een piste die we verder moeten onderzoeken. Ik weet dat u nog maar zeer recent in dienst bent als minister van Mobiliteit en Openbare Werken. Daarom wil ik u vragen om daar zeker kennis van te nemen en ik wil u gerust de nodige tips geven.

Minister, bent u bereid om privé-initiatieven op bevaarbare waterwegen, zoals het Schipdonkkanaal, zonder extra verbreding of grote infrastructuurwerken, alle kansen te geven? Soms moeten we daar regels en voorwaarden voor versoepelen, maar ik denk dat dit de weg is die we verder moeten opgaan.

Minister Peeters heeft het woord.

Minister Lydia Peeters

Dat planprocessen vaak lang duren, is iets waar we ons allemaal regelmatig aan ergeren. Iedereen ziet het liefst zo snel mogelijk de uitvoering van een aantal facetten. Dat het geen eenvoudig dossier is, blijkt uit het feit dat er al vele studies aan voorafgegaan zijn. Wat dat betreft kan ik ook niet zonder meer de spons vegen over alles wat in het verleden allemaal gebeurd is en vanaf dag één hier een pasklaar antwoord op geven.

Mevrouw Schauvliege, wat betreft het verhaal van de reservatiestroken: ik heb begrepen dat die al wat zijn ingeperkt en intussen al wat verkleind zijn. Als we zonder meer ad hoc zouden beslissen om die reservatiestrook definitief weg te doen, dan weten we dat geen enkele verbreding meer mogelijk is en dat dat een hypotheek kan leggen op de binnenvaart, terwijl ik hier een aantal collega's duidelijk wel een pleidooi hoor houden voor de binnenvaart om ons goederentransport op een andere manier te kunnen laten verlopen. Wat dat betreft wil ik zeker meegeven dat ik elk privaat initiatief rond binnenvaart alleen maar kan toejuichen en mee wil ondersteunen.

Om nu vandaag al een pasklaar antwoord te geven en te zeggen dat het dit of dat moet zijn? Ik heb gezegd dat in 2020 er een sociaal-economisch monitoringinstrument komt. In november 2019 zitten we met het advies van de Vlaamse Unesco-expertencommissie. Kortom, we moeten die adviezen inwinnen. Dat zijn regels die we ooit zelf hebben vastgelegd, en die moeten we uiteraard respecteren. Maar we zullen er alleszins op toezien dat een en ander zo snel en zo vlot mogelijk kan verlopen, want daar hebben we allemaal baat bij. Ik wil zeker oog hebben voor de binnenvaart en daar alle mogelijke kansen aan geven.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

De plenaire vergadering en de commissievergaderingen zijn in principe openbaar, tenzij anders vermeld. 

U wil een vergadering bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.