U bent hier

De voorzitter

De heer de Kort heeft het woord.

Dirk de Kort (CD&V)

Voorzitter, minister, de kilometerheffing voor vrachtwagens is gestart op 1 april 2016. Daarvoor werd een samenwerkingsakkoord gesloten tussen de Vlaamse, de Waalse en de Brusselse Regering. Dat was een mooi voorbeeld van samenwerkingsfederalisme. Het samenwerkingsakkoord legt bepaalde algemene principes vast. Op andere vlakken zijn de gewesten vrij om een eigen invulling te doen. Zo wordt de berekeningsformule voor de kilometerheffing vastgesteld in het samenwerkingsakkoord, maar staat het de gewesten vrij om het tarief te bepalen. Dat kan variabel zijn, afhankelijk van een bepaalde tariefzone, een welbepaalde rijrichting of een welbepaald moment.

De drie gewesten hebben er in eerste instantie voor gekozen om een vast tarief te hanteren, onafhankelijk van plaats en tijdstip, maar recent heeft Waals minister van Mobiliteit Di Antonio het idee geopperd om met variabele tarieven te werken in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest. Om de spits naar Brussel te verbeteren, zou hij graag hebben dat het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest een hogere kilometerheffing zou hanteren tijdens de spits en het tarief tijdens de daluren lager zou leggen, of zelfs op nul zou brengen. Hij heeft ook gezegd dat idee te zullen voorleggen tijdens de volgende vergadering van het Executief Comité van de Ministers van Mobiliteit.

Ik wil u daarover enkele vragen voorleggen. Bent u van mening dat een variabel tarief de spits kan verlichten, niet alleen in Brussel maar bijvoorbeeld ook rond Antwerpen? Wat gaat uw houding zijn op de bijenkomst van het comité? Steunt u de vraag naar een variabel tarief in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest? Plant u al dan niet zelf de invoering van een variabel tarief in Vlaanderen?

De voorzitter

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

Voorzitter, collega’s, een slimme kilometerheffing kan vanzelfsprekend een positieve impact hebben op de files, op voorwaarde dat die veralgemeend wordt ingevoerd. Ik herhaal dat ik een voorstander ben van de invoering van een slimme kilometerheffing. We zijn met voorbereidend werk op dat vlak bezig. Samen met de gewesten is er anders beslist, maar het is mogelijk om de tarieven te laten variëren, bijvoorbeeld naargelang het tijdstip – zoals de tarieven nu variëren naargelang de uitstoot en het gewicht van de vrachtwagens. Evenwel is het zo dat pacta sunt servanda. In deze commissie heb ik van in het begin en heel openlijk gezegd dat met de transportsector is afgesproken om de invoering van een variabele heffing naargelang het tijdstip pas te doen op het moment dat we de kilometerheffing voor personenwagens invoeren. Want het vrachtverkeer is goed voor slechts enkele procenten van de totale verkeersstromen. Met als gevolg dat een invoering uitsluitend voor vrachtverkeer door de bank genomen een zeer beperkte impact op de mobiliteit zal hebben.

De transportsector is echt geen vragende partij om onmiddellijk een slimme kilometerheffing in te voeren omdat dit zou kunnen leiden tot een stijging van de tarieven op de meest gevraagde leveringstijden, dat is: vlak voor het moment dat de winkels openen. De impact van een variabele regeling zou dus meer negatieve gevolgen hebben voor de binnenlandse transportsector dan voor de buitenlandse sector. Het engagement om de invoering uit te stellen nam ikzelf, maar ook de andere gewesten deden dat. Uiteraard zal ik de voorstellen van de andere gewestministers bekijken en met hen bespreken. Wijzigingen van de tarieven in andere gewesten hebben natuurlijk een impact op de verkeersintensiteit op de Vlaamse wegen. Ik zal met grote openheid naar hen luisteren en sluit niets uit. Maar de context en de afspraken gemaakt bij de invoering van de kilometerheffing voor vrachtwagens heb ik u geschetst.

Dirk de Kort (CD&V)

Dank voor uw antwoord. Ik denk dat we er alle belang bij hebben om de gevolgen van zo’n invoering voor de congestiegevoelige gebieden zoals Antwerpen in kaart te brengen. Daar kan de impact groter zijn. Er kan daar ’s nachts meer vrije capaciteit worden aangesproken. Enkele procenten verschil kunnen een grote impact hebben op het aantal file-uren die overdag worden opgetekend, en dat is zeker zo met de werken die er zullen komen in het kader van de realisatie van de Oosterweelverbinding. Dat laatste merken we nu al, als we kijken naar de werken die in het Antwerpse nu worden uitgevoerd. De transportsector neemt zelf initiatieven. De sector vraagt om de tol aan de Liefkenshoektunnel te verlagen, en gaat na wat er op logistiek vlak nog kan worden aangepast. Zo vraagt men zich af of en hoe de nachtvergoeding kan worden aangepast. Kan men ervoor zorgen dat men die pas uitkeert wanneer er een verblijf aan wordt gekoppeld? Als dat niet kan, bestaat het gevaar dat men in de toekomst de goederen niet meer ter plaatse krijgt.

Ik stel dus vast dat de transportsector, die vroeger een eerder negatieve houding aannam, meer en meer gaat meedenken. Zo denk ik aan Comeos, dat een vragende partij is om te onderzoeken of een variabele heffing niet tot de mogelijkheden behoort. Men is ervan overtuigd dat er nood is aan een variabele heffing, maar ook aan het herbekijken van de globale logistieke keten. We moeten dus blijven nagaan hoe we de capaciteit die er ’s nachts is, beter kunnen aanwenden.

De voorzitter

De heer Keulen heeft het woord.

Voorzitter, collega’s, uw evaluatie zal erg belangrijk zijn, minister. Ook de versterking van het onderliggende net is dat. Vlaanderenbreed wordt ernaar gevraagd.

Het sturende aspect – als we het hebben over de kilometerheffing voor vrachtwagens – is, denk ik, het sluitstuk van elke kilometerheffing. We moeten dat in functie doen van tijd en plaats om corrigerend op te treden. Het is een soort belasting die zichzelf eigenlijk zou moeten wegwerken omdat mensen op een zeker ogenblik in de mate van het mogelijke hun gedrag bijsturen of bijstellen. Ik wou mijn bemerkingen toch meedelen. Het zijn niet echt vragen, wel overwegingen, minister.

De voorzitter

De heer Van Miert heeft het woord

Ook namens mijn fractie, niet zozeer een vraag, maar enkele bemerkingen. Ik heb al eens gezegd in deze commissie dat ik er sinds begin dit jaar probeer werk van te maken om minstens één keer per week een bezoek af te leggen aan een transportbedrijf. Deze week ben ik bij Transport Gheys geweest in Mol, een bedrijf met tweehonderd trekkers, dus geen kleintje.

Ik hoor daarbij heel veel vragen en opmerkingen, die gaan over de communicatie met Satellic, variabele boetesystemen, moeilijkheden met het inruilen van de on-boardunit (OBU), een website zoals Toll Collect, meer flankerende of andere flankerende maatregelen, maar de variabele tarifering is in elk geval niet erg populair, om niet te zeggen heel onpopulair.

In eerste instantie moeten we de afspraken die we gemaakt hebben met de transportsector, behouden. We moeten behoedzaam zijn voor de impact van een variabele tarifering voor de ondernemer en de transportsector.

Ik treed de heer de Kort zeker bij als het gaat over het beter benutten van de wegen en snelwegen, op de minder drukke tijdstippen, en ’s nachts. De bezorgdheid moet in de eerste plaats uitgaan naar de transportsector en de ondernemers die het sowieso niet breed hebben. Als we zien welke impact het maar zou hebben, moeten we eerst een aantal zaken afwachten en vooral wachten met een algehele kilometerheffing voor we naar een variabele tarifering gaan voor alleen de transportsector.

De voorzitter

De heer de Kort heeft het woord.

Dirk de Kort (CD&V)

Minister, het lijkt me toch wel van belang om de variabele kilometerheffing, waar mijn fractie vragende partij voor is, verder te onderzoeken, maar niet om het op heel Vlaanderen toe te passen. We zijn er eigenlijk steeds meer van overtuigd dat het in zeer congestiegevoelige gebieden toch wel van belang is om dat verder te onderzoeken. We zijn ervan overtuigd dat het in en rondom Antwerpen, in en rondom Brussel, van belang is om verder te onderzoeken of we de kilometerheffing daar kunnen invoeren.

Mijnheer Van Miert, wij gaan ook op pad, wij leggen ook ons oor te luisteren. De mensen van de transportsector die bijvoorbeeld gevestigd zijn in het havengebied of die bezig zijn met vervoer naar supermarkten, zijn wel vragende partij voor de invoering van de kilometerheffing.

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.