U bent hier

De voorzitter

De heer Van Malderen heeft het woord.

Bart Van Malderen

Voorzitter, minister-president, collega’s, vanmorgen las ik met enige ergernis de krantenberichten waarin stond dat men binnen de bancaire sector blijkbaar bezig is met te praten over een manier om de rekening van de financiële crisis die ons nu al een aantal jaren achtervolgt, door te schuiven naar de gezinnen, naar de bedrijven. Er is een mooi Vlaams spreekwoord dat zegt: ‘Men bijt niet de hand die je voedt.’ In dezen lijkt me dat toch wel van toepassing te zijn.

De federale overheid heeft meer dan 100 miljard euro moeten bijpassen om de financiële sector tot tweemaal toe te redden. Vlaanderen heeft 10 miljard moeten geven. Ik vind het dan eigenlijk niet kunnen dat men, op het moment dat er een soort van verantwoordelijkheidsheffing wordt geheven voor die wantoestanden die aanleiding hebben gegeven voor die financiële crisis, de rekening wil doorschuiven naar gezinnen en bedrijven. Op een moment dat heel wat gezinnen twijfelen over investeringen in bijvoorbeeld een eigen woning, op een moment dat bedrijven twee keer nadenken of ze bepaalde investeringen gaan doen, dan is een goedwerkende kredietmarkt en betaalbaar en beschikbaar kapitaal essentieel om die investeringen te laten doorgaan.

We weten allemaal dat een groeivertraging met 0,1 procent ons rechtstreeks 27 miljoen euro kost. Des te belangrijker lijkt het mij dat de Vlaamse Regering aan die banken, die we mee hebben gered, heel duidelijk maakt niet te kunnen aanvaarden dat ze de rekening doorschuiven naar gezinnen en bedrijven.

De voorzitter

Minister-president Peeters heeft het woord.

Minister-president Kris Peeters

Voorzitter, mijnheer Van Malderen, namens de Vlaamse Regering wil ik u eerst feliciteren met uw nieuwe, belangrijke taak van fractievoorzitter. Ik hoop dat ex-collega Crombez, die zijn DNA hier heeft opgebouwd, dat federaal niet zal vergeten, hoewel zijn bevoegdheden daar ook niet meteen toe leiden.

U verwijst naar een artikel in De Morgen. Wij hebben ook meteen informatie opgevraagd. Ik heb begrepen dat de organisatie die de banken overkoepelt, in de loop van de namiddag een mededeling zal doen. Dat laat ik natuurlijk volledig voor hun rekening, maar blijkbaar is een en ander wat scherp verwoord en loopt het allemaal zo’n vaart niet. Het is echter niet aan mij om nuances aan te brengen of zaken goed te plaatsen.

Nog belangrijker is dat we in één bank, namelijk KBC, nog zeer uitdrukkelijk aanwezig zijn. Tot de andere bank, Dexia, hebben we geen rechtstreekse toegang meer, tenzij het gaat over de 500 miljoen euro die we nog hebben in Dexia Holding. Ik heb in de loop van de dag contact gehad met KBC. U weet dat we in het kader van de lening die we aan KBC hebben gegeven, een commissie in het leven hebben geroepen die specifiek de problematiek van leningen aan kmo’s moet opvolgen. Deze week is daarover een vergadering geweest. Uit de documenten die zijn voorgelegd, blijkt dat er geen sprake is van een afname van de kredieten voor de bedrijven. Integendeel, die kredieten zouden licht zijn gestegen in de periode die achter ons ligt. Ik heb de bevestiging gekregen dat deze bank geen enkele intentie heeft om ter zake een andere houding aan te nemen.

De problematiek is ruimer. U hebt het ook gehad over de gezinnen enzovoort. Ik heb begrepen dat er bij deze bank geen initiatief op tafel ligt om in de richting te gaan die het artikel schetst en die u verwoordt. Tot de andere banken hebben we niet rechtstreeks toegang. We hebben ook niet de bevoegdheid ter zake. Ik heb echter begrepen dat federaal minister Vande Lanotte, zodra zijn kabinet is samengesteld, vrij snel een initiatief zal nemen. Ik ga ervan uit dat de mededeling die de organisatie van de banken zelf zal doen in de loop van de namiddag, een en ander duidelijk zal maken. De banken zullen een belangrijke rol spelen voor Vlaanderen, voor de Vlaamse economie, ook in de economisch moeilijke maanden die voor ons liggen. We volgen dat van zeer nabij op.

Bart Van Malderen

Minister, ik dank u voor het inwinnen van die informatie bij KBC. Die informatie is op zich positief. Dat lijkt me een heel duidelijk signaal, ook ten aanzien van alle mogelijke investeerders, die dit debat ook volgen. Een goed werkende kapitaalmarkt kan in de huidige context echt het verschil maken tussen een groeivertraging en een recessie. Des te belangrijker zal dus die mededeling van Febelfin zijn.

Ik wil vragen dat u, met het morele gezag dat u hebt als minister-president en vanuit de bekommernis voor de Vlaamse economie, heel duidelijk alle banken, en die federatie in het bijzonder, zou wijzen op het grote belang van een goed werkende kapitaalmarkt. U hebt dat ooit al gedaan, in januari 2010, ook mee op vraag van mijn collega, mevrouw Turan. We kunnen immers weliswaar niet gewagen van marktafspraken, maar we zien wel een patroon, waarbij één grootbank een maatregel, zoals het verlagen van de rente op spaarboekjes, aankondigt en vervolgens bijna alle grootbanken meedoen aan datzelfde proces. Dat wijst enigszins op een marktfalen. In principe zou er in een goed werkende vrije markt immers een marktpositie moeten ontstaan voor die banken die beslissen daar niet aan mee te doen. Blijkbaar is er echter sprake van een marktfalen. Het is dan des te belangrijker dat de overheid actief optreedt ter zake.

De voorzitter

De heer Sabbe heeft het woord.

Ivan Sabbe

Ik denk dat de vraag van de collega een genuanceerd antwoord vereist. Extra kosten kunnen natuurlijk worden doorgerekend wanneer die kosten ten eerste kosten zijn die reëel ontstaan bij de bank in kwestie, en ten tweede indien de doorrekening van die kosten op basis van een marktconformiteit gebeurt.

In het bankwezen is het natuurlijk normaal dat wanneer een bank – terecht – een aantal activiteiten wil terugschroeven, zoals hedgen en andere zaken die desastreuze gevolgen kunnen hebben, en wanneer de bank wil terugkeren naar de corebusiness, namelijk het beheren van middelen om die op een veilige manier te plaatsten, die bank een aantal verrichtingen op een andere manier moet bekijken omdat ze niet langer gedekt zijn door een aantal risicovolle activiteiten – activiteiten die we hoogstwaarschijnlijk zelfs niet meer willen. Dat evenwicht en die marktconformiteit moeten getoetst worden.

Minister-president Kris Peeters

Mijnheer Sabbe, wij mengen ons niet in concrete dossiers. Wij volgen op indien er sprake is van een credit crunch en men geld inhoudt om bepaalde problemen binnen de bank zelf op te lossen. Dat is, op basis van het cijfermateriaal, niet het geval voor de bank waarin wij 3,5 miljard euro hebben geïnvesteerd als lening.

Mijnheer Van Malderen, we zullen zien wat de communicatie van Febelfin de volgende uren zal zijn. Ik zal bijkomende initiatieven nemen als die communicatie onvoldoende zou zijn of nog bijkomende vragen zou opwerpen. Ik zal dan, zoals u het zo mooi uitdrukt, “mijn moreel gezag” nog eens gebruiken.

Bart Van Malderen

Ik ben heel tevreden met het antwoord van de minister-president.

Ten behoeve van de heer Sabbe, die pleit voor een genuanceerd antwoord, merk ik op dat we al eens betaald hebben. Als de kosten die worden aangerekend voor het goedmaken van fouten die in het verleden gebeurd zijn, opnieuw worden doorgerekend aan degenen die al een keer het slachtoffer geweest zijn, dan kan ik u daar niet in volgen, maar u hebt dat ook niet zo gezegd. Mijn stelling is duidelijk: we hebben al eens betaald, ‘ça suffit’. (Applaus bij de sp.a)

De voorzitter

Het incident is gesloten.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.