U bent hier

De voorzitter

De heer Anseeuw heeft het woord.

De heer Björn Anseeuw (N-VA)

De medisch-sociale opvangcentra (MSOC’s) zijn ambulante centra voor personen met een drugsprobleem die het gevoel hebben dat ze nergens anders meer terechtkunnen voor hulp. De centra richten zich vanzelfsprekend tot de gebruikers, maar ook tot hun nabije omgeving, familieleden, vrienden. Zo zijn er al een aantal projecten op poten gezet binnen die MSOC’s.

De MSOC’s staan in voor de begeleiding, ondersteuning en behandeling van cliënten op medisch, psychisch en sociaal vlak en beogen hiermee een verbetering van hun algemene toestand. Multidisciplinair werken is voor MSOC’s dus erg belangrijk. Dat is trouwens ook vastgelegd in de conventies die het RIZIV daarover met de centra heeft afgesloten.

De Vlaamse Vereniging voor Psychiatrie (VVP) kaartte eerder al het tekort aan psychiaters aan. Een advies van de Koninklijke Academie voor Geneeskunde van België van 2013 spreekt ook over de uitdagingen waar de psychiatrie voor staat op het gebied van opleiding, wetenschappelijk onderzoek en beroepsuitoefening. Het tekort aan psychiaters in opleiding zorgt ervoor dat de vacatures in de centra voor geestelijke gezondheidszorg (cgg), psychiatrische afdelingen van algemeen ziekenhuizen (PAAZ) en psychiatrische ziekenhuizen niet meer of moeilijk ingevuld geraken.

Ik geef een voorbeeld dat dus wel de hele sector treft. Het MSOC van Oostende kampt met de gevolgen van dit probleem. De functie van psychiater is er al sedert 1 juli 2014 niet meer ingevuld. Geen enkele psychiater schreef zich in voor de overheidsopdracht die daarvoor werd uitgeschreven. Het niet kunnen invullen van de functie van psychiater suggereert dat dit geen probleem van voorbijgaande aard is.

Minister, welk perspectief kunt u de MSOC’s bieden zodat ze een goede multidisciplinaire werking kunnen uitbouwen? Welke oplossingen schuift u in dit kader naar voren? Die multidisciplinaire werking is niet onbelangrijk. De psychiater levert niet alleen een concrete prestatie voor de cliënten, maar als teamlid brengt hij ook expertise in. Welke maatregelen werden al genomen om de multidisciplinaire werking te garanderen, ondanks deze problematiek? Men heeft al geprobeerd om die functie te laten waarnemen door een huisarts. Wat is uw mening daarover? Welke alternatieven ziet u daarvoor? De afwezigheid van psychiaters zorgt voor structurele problemen, gezien het belang van de multidisciplinaire werking. Sommige MSOC’s zoeken creatieve oplossingen, maar het probleem is toch structureel aan het worden.

De voorzitter

Mevrouw Jans heeft het woord.

Voorzitter, minister, collega's, de heer Anseeuw kaart hier een heel herkenbaar probleem aan. We hebben het daarover ook hier in de commissie al gehad. Ik herinner me een discussie over kinderpsychiaters. Ook dat probleem is erg prangend. Ook in de commissie Onderwijs zijn al vragen gesteld over de stageplaatsen, precies omdat in de cgg’s de vacatures niet ingevuld geraken. Een tijdje geleden waren we in mijn streek geconfronteerd met het feit dat veel van onze psychiaters in Nederland aan de slag gingen. Misschien heeft dat te maken met het feit dat ik in een grensregio woon, dicht bij Nederland. Zoals velen onder jullie ben ik actief in raden van bestuur in de sector zelf. Het is mijn aanvoelen dat de trend wat aan het keren is. Is dat ook uw indruk, minister? Ik heb de indruk dat Nederland als het beloofde land iets minder aantrekkelijk wordt voor psychiaters, ten voordele van onze sector van de geestelijke gezondheid. Het is wel zo dat veel van onze voorzieningen extra inspanningen leveren om de uren opgevuld te krijgen.

De voorzitter

Minister Vandeurzen heeft het woord.

Minister Jo Vandeurzen

Voorzitter, collega's, we hebben geen exacte cijfers van MSOC’s die psychiateruren niet ingevuld krijgen. Wel is duidelijk dat het MSOC Oostende met deze problematiek niet alleen staat. Ook de MSOC’s van Gent en Antwerpen krijgen de psychiateruren niet ingevuld. Ook voor de dagcentra en sessiecentra is het zeer moeilijk om de in de conventie voorziene psychiateruren in te vullen. Het RIZIV heeft in het verleden aanvaard dat een aantal centra die uren lieten invullen door een verslavingsarts, maar de afgelopen jaren wordt dit geweigerd. Zoals de heer Anseeuw zegt, hebben ook cgg’s de grootste moeite om voldoende psychiaters aan te trekken, zeker in regio’s waar geen universitair ziekenhuis in de buurt is. In de Westhoek bijvoorbeeld is het extra moeilijk om voldoende psychiaters te vinden.

De specifieke problematiek van het MSOC Oostende is bij ons gekend. We hebben hierover ook overleg gehad met de mensen van het MSOC Oostende. Zoals u weet, is het MSOC een van de voorzieningen verslavingszorg die naar aanleiding van de zesde staatshervorming onder Vlaamse bevoegdheid komt. Er bestaat een protocolakkoord tussen de federale en gefedereerde overheden over die zesde staatshervorming. Daarin is onder andere een transitieperiode voor elke over te nemen bevoegdheid afgesproken.

Tijdens die transitieperiode continueert het RIZIV zijn aansturing onder verantwoordelijkheid van de Vlaamse overheid en krijgt de Vlaamse overheid tijd om een nieuw beleid uit te werken. Voor de RIZIV-conventies verslavingszorg loopt de transitieperiode tot eind 2017. In deze periode gaan we uit van een continuering van beleid zodat we al onze aandacht en energie kunnen richten op het ontwerpen van nieuw beleid. Het is dan ook niet de bedoeling om tijdens deze periode grote wijzigingen aan te brengen. Desalniettemin engageren we ons om in overleg met het RIZIV de continuïteit te garanderen voor de organisaties die nieuwe Vlaamse bevoegdheid zijn en gezamenlijk naar werkbare oplossingen te zoeken. We vroegen de MSOC’s dan ook om een gezamenlijk actie te ondernemen en aanbevelingen te doen tot aanpassingen die we dan verder zullen bekijken, ook met het RIZIV.

Voor het nieuwe Vlaamse beleid inzake verslavingszorg vanaf 2018 zijn we een voorbereidend traject gestart. In het najaar 2015 organiseren we een symposium over verslavingszorg, en in voorbereiding daarvan verzamelen we alle relevante spelers uit het veld om een gezamenlijke visietekst te maken. Deze visietekst zal input leveren voor het nieuwe beleid en nieuwe noodzakelijke regelgeving. Ook in het traject erna zal de sector betrokken worden. Het lijkt nu reeds duidelijk dat de multidisciplinaire werking een centraal element zal blijven vormen.

Als gevolg van de zesde staatshervorming krijgt de Vlaamse overheid er heel wat nieuwe bevoegdheden bij, verslavingszorg is er slechts één van. Het is dan ook een uitzonderlijke uitdaging om voor alle nieuwe sectoren een passend Vlaams kader te ontwerpen.

We onderzoeken ook in andere deelsectoren van de geestelijke gezondheidszorg op welke wijze we de medische expertise en kwaliteit op een alternatieve wijze kunnen waarborgen. We denken dan bijvoorbeeld aan samenwerkingen tussen voorzieningen, niet enkel kijken naar diploma maar ook naar relevante beroepservaring, samenwerking met zelfstandig gevestigde psychiaters enzovoort. In een netwerk van voorzieningen kun je krachten bundelen en zijn er opportuniteiten om een groter pakket aan psychiateruren aan te bieden met een gevarieerde opdracht onder goede arbeidsvoorwaarden.

Het MSOC Oostende is akkoord gegaan met de terugvordering van het RIZIV. Binnen het debat over de contingentering zijn de deelstaten bevoegd voor de subquota. We gaan nu na hoe we met de universiteiten en alle betrokkenen een beleid kunnen voeren waardoor de subquota ook op een voldoende manier worden ingevuld door studenten. In de vorige legislatuur heeft de Vlaamse overheid al naar aanleiding van het debat over de contingentering daaromtrent standpunten ingenomen. Er is bijvoorbeeld gesuggereerd dat zowel de manier waarop de opleiding als de stage worden georganiseerd, moet worden bekeken. Uiteraard is ook de verloning een belangrijk punt. In onze bevoegdheid subquota gaan we zeker na hoe we kunnen zorgen voor voldoende instroom in knelpuntberoepen in de medische sector.

De voorzitter

De heer Anseeuw heeft het woord.

De heer Björn Anseeuw (N-VA)

Ik ben enorm blij dat de multidisciplinaire werking een centraal element blijft in het nieuwe drugsbeleid in Vlaanderen. U zegt dat er niet alleen moet worden gekeken naar diploma’s maar ook naar relevante beroepservaring. Kunt u daar wat concreter over zijn? Tot op heden weigert het RIZIV het werken met externe psychiaters. Acht u het mogelijk dat daar nog verandering in komt tussen nu en eind 2017? De ins en outs van het protocolakkoord zijn me niet helemaal duidelijk. Kunt u daar als Vlaams minister beweging in brengen zodat er een oplossing kan komen?

Wat betreft de subquota en de contingentering volg ik u, maar dat zal niet alles oplossen. Mevrouw Jans verwees naar Nederland waar de kentering zou zijn ingezet. In Vlaanderen stel ik vast dat voor de psychiaters die in de sector werken een competitieve verloning binnen het MSOC problematisch is ten opzichte van de rest van de sector. Binnen de sector is er een probleem, los van het feit of psychiaters in Nederland gaan werken of niet. In Vlaanderen vinden psychiaters het niet interessant om te werken binnen een MSOC onder meer wegens het gebrek aan een competitieve verloning. Ze verkiezen een ziekenhuis, een privépraktijk enzovoort.

Minister Jo Vandeurzen

We gaan na in welke mate het voor ons mogelijk is om in overleg met het RIZIV bepaalde modaliteiten van de conventies te versoepelen, te wijzigen of alternatieven te bekijken. We kunnen dat niet alleen doen. Het heeft ook te maken met de terugbetaling van medische prestaties. Ik moet in alle eerlijkheid zeggen dat we op het eerste zicht voor een aantal conventies vinden dat het allemaal redelijk ingewikkeld is. Er moeten efficiëntie- en flexibiliseringsmogelijkheden zijn. We hebben dat niet alleen specifiek voor de MSOC’s op onze agenda, maar voor een aantal sectoren. We proberen na te gaan of we niet een aantal organisatorische efficiëntiewinsten kunnen boeken, maar altijd met respect voor het feit dat in het protocol staat dat we dat met bemiddeling en inbreng doen van het RIZIV. We zullen het niet op eigen houtje doen, maar het is de moeite waard om dat de volgende maanden te bekijken.

De heer Björn Anseeuw (N-VA)

Het is inderdaad goed om niet te wachten tot eind 2017 maar nu al aan de slag te gaan. Dat stemt me hoopvol.

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

van Sabine de Bethune aan minister Jo Vandeurzen
2247 (2014-2015)

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.