U bent hier

De voorzitter

De heer Caron heeft het woord.

De heer Bart Caron (Groen)

Voorzitter, minister, collega’s, ik zal opnieuw beginnen met een gedicht, uit dezelfde bundel van daarnet. Ik zal me dit keer bij het thema van de Gedichtendag houden, namelijk de liefde. Het doet mijn hartje wat sneller slaan.

Je ligt nog te bed onder mijn laatste zoen
uitgestrekt te wezen, en er komt geen einde
aan je lange langoureuze benen en je
houdt je voornamelijk bezig met ze
te hebben.

Maar ik ben al buiten en een groot a-
demen vindt veel plaats in mijn borst.
Ik ben vrij als een toren waaromheen de
winden waaien waar ze willen.

Zo dadelijk beslis ik wellicht
of ik ja dan nee van je zal houden.
En nu steek ik alvast
een Groene Michel op.

Voorzitter, minister, collega’s, we zijn met de commissie op bezoek geweest bij onze administratie. De mensen aldaar hebben ons goed ontvangen, en het was een boeiend bezoek, niet alleen voor de nieuwe mensen, maar ook voor de routiniers. Het was goed om nog eens het overzicht te krijgen, vooral omdat we straks te maken hebben met een inkanteling van agentschappen in het departement.

Ik heb toen een paar vragen gesteld, maar de ambtenaren in kwestie vonden dat mijn vragen te politiek waren. Ik moest ze aan de minister stellen, en dus leg ik bij dezen alvast de eerste uit de rij aan u voor, minister.

Uit uw beleidsnota Sport 201-2019 begrijp ik dat de resterende delen van het beleidsveld Sport binnenkort vanuit het departement worden overgeheveld naar het agentschap Bloso. Dat is de logica zelve, zou ik zeggen, behalve voor NADO Vlaanderen (Nationale Antidopingorganisatie). Mocht dat gebeuren, ontstaan door die herinrichting tal van nieuwe problemen die naar mijn mening haaks staan op de letter en de geest van de recente WADA-code (Wereldantidopingagentschap).

De dopingbestrijding door de Vlaamse overheid heeft al een heel traject doorlopen en heeft ondertussen ook een goede traditie en een goede reputatie. Die goede reputatie is er dan wel ondanks alle Tom Meeusens en Bart Wellensen van deze wereld, maar ze staat niettemin boven elke verdenking, laat dat duidelijk zijn.

Oorspronkelijk was NADO – ik heb dat indertijd nog van vrij nabij meegemaakt – ingebed in de administratie Gezondheidszorg. Dat heette toen ook niet zo. Chris Vander Auwera was toen de leidend ambtenaar ervan. In het kader van het verschrikkelijke Beter Bestuurlijk Beleid (BBB) werd dat toen ondergebracht in het Departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media. U moet niet ingaan op dat ‘verschrikkelijke’, maar eigenlijk keren we nu terug naar een aantal essentiële zaken van tien jaar geleden, van voor BBB. We keren eigenlijk terug naar tien jaar geleden. Dat zijn ongelooflijke veranderingen.

Ik durf te concluderen dat die wijziging in het departement een goede zaak is geweest en is. Dit geeft maximale kansen aan NADO om haar werk te doen, op een manier zoals je van een NADO verwacht. Die inbedding komt nu eigenlijk in het gedrang door de recente hervormingen, die momenteel al deels in uitvoering zijn. Voor een deel is het departement al hervormd, maar het gaat verder. De nieuwe deadline daarvan is 1 april. Waar moet NADO Vlaanderen dan heen? In de geest van uw beleidsnota zou u kunnen zeggen dat NADO naar Bloso moet. Alles van sport wordt gegroepeerd. Dat zou uw redenering kunnen zijn. Aan de andere kant kun je ook zeggen dat dit beter in het departement kan blijven, zodat de controle wat afgescheiden is van de sportpraktijk. Moet dat een externe organisatie worden? Of moet dat terug naar het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid, binnen het Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin? Dat is dan eigenlijk een terugkeer naar de heel oude situatie. Er zijn veel mogelijkheden, maar deze lijken me toch de meest plausibele.

Minister, voor ik de vragen stel, neem ik even de WADA-code. U kent die beter dan ik, maar voor het verslag zal ik toch de cruciale punten eruit voorlezen. Punt 20.5 handelt over de taken en verantwoordelijkheden van de nationale antidopingorganisaties. Punt 20.5.1 bepaalt dat die onafhankelijk moeten zijn in hun operationele beslissingen en activiteiten. Punt 22.6 bepaalt dat elke overheid de autonomie van een nationale antidopingorganisatie in haar land moet respecteren en zich niet mag mengen in haar operationele beslissingen en activiteiten. Dit moeten naar mijn mening de toetsstenen zijn bij het afwegen waar NADO na de hervorming wordt ingekanteld.

Ik wil de diverse mogelijkheden even met u afwegen, omdat het wel belangrijk is om die overweging te maken. Ik schuif de meest realistische mogelijkheden naar voren. Tenzij u iets anders zegt, kan ik me niet indenken dat dit bijvoorbeeld teruggaat naar Volksgezondheid, of een externe organisatie wordt. Het zou kunnen. In Europa en de wereld zijn er diverse organisatieformules. Dat weet u beter dan ikzelf. Ik zal echter de twee meest plausibele Vlaamse mogelijkheden nemen.

De eerste is dat dit behouden blijft bij het departement. Dat is eigenlijk de huidige situatie. Ik ga ervan uit dat de resterende sportactiviteiten, dus die activiteiten die nog bij de afdeling Sport en Jeugd zitten, naar Bloso vertrekken. Zo komt er een duidelijke scheiding tussen NADO en de sportpraktijk. Alles wat Bloso doet, is sportpraktijk. NADO staat daar dan buiten. Dat beantwoordt aan die criteria van de WADA-code die ik net heb voorgelezen. Een tegenargument zou kunnen zijn dat dit het enige sportonderdeel is dat in het departement blijft. Ondertussen is dat sinds deze ochtend niet meer waar, want we hebben van uw collega, minister Gatz, gehoord dat de Strategische Adviesraad voor Cultuur, Jeugd, Sport en Media (SARC), die een onafhankelijke rechtspersoon is, bij het departement wordt ingekanteld, met het behoud van de vier werkdomeinen Cultuur, Jeugd, Sport en Media. In die zin blijft er toch een spoor van beleidsadvisering in dat departement. De expertise is aanwezig in het departement. De leiding van het departement en de interne procedures zijn afgestemd op de criteria van de WADA-code en garanderen een autonome werkwijze en methode voor NADO. Daarmee wordt dus ook de autonomie versterkt die de WADA-code vereist.

De tweede mogelijkheid is de inkanteling in Bloso. Op het eerste gezicht lijkt dat ook logisch, want dan groepeer je alles van sport in één agentschap. Er rijzen daardoor echter wel een aantal nieuwe problemen. Zo wordt de scheiding tussen de uitvoering van het sportbeleid door Bloso en het toezicht daarop met betrekking tot één aspect ervan, met name doping, ongedaan gemaakt. De dopingcontrole moet eigenlijk op een afstand van het beleid blijven om te voldoen aan het criterium dat men zich niet mag mengen in operationele beslissingen en activiteiten. Minister, ik maak me sterk dat u of uw kabinet zich niet elke dag zou gaan mengen in de dopingcontrole. Dat weet ik ook. Dat is ook niet wat ik wil zeggen. Een rechtstreekse inkanteling zou de lijn echter wel korter maken, met een potentieel gevaar voor inmenging.

Als NADO onder dezelfde operationele leiding komt als de rest van Bloso, dan dreigen er ook bevoegdheidsconflicten. Wat bijvoorbeeld als een topsporter die op de Bloso-lijst van topsporters staat, tegen de lamp loopt? De werkgever van de sporter in kwestie, of zijn begeleider, want de WADA-code is uitgebreider, is ook Bloso. De controlerende instantie is ook Bloso. De aanklager en de beschuldigde zijn allebei Bloso. Voor een correcte werkwijze en beoordeling lijkt dat me niet raadzaam.

We weten maar al te goed dat topsport en dopingbestrijding tegengestelde belangen en objectieven hebben. Topsport wil uiteraard scoren, en door dopingcontrole wil men excessen via dopinggebruik vermijden. De vraag rijst dan welke belangen zullen primeren binnen het beleidsveld Sport. Wij jagen u ook heel vaak op om meer medailles te halen. We zijn dus zelf een illustratie van die spanning die hier wordt opgeroepen. Primeert die dopingbestrijding of primeren sportieve en economische belangen? Laat me duidelijk zijn: NADO moet boven elk vermoeden staan. Dat is mijn uitgangspunt. Dopingbestrijding moet geloofwaardig zijn, NADO derhalve ook.

Wat met de keuzes welke dopingcontroles worden uitgevoerd? Dat is een heel delicate kwestie. We hebben het er vroeger al over gehad. Welke sporttakken, welke intensiteit, wat met de thuiscontroles, met de whereabouts enzovoort? Hoe moet dat? Vandaag is er een grote autonomie ter zake. Ik heb informatie ingewonnen en dit goed uitgezocht voor ik het neerschreef: volgens mijn informatie is het vandaag zo dat enkel de leidend ambtenaar van het departement op de hoogte is, naast de dopingarts, van de concrete activiteit. Het lijkt me ook een gezonde situatie. Er is verder geen inmenging van de sportadministratie ter zake, laat staan van een kabinet of een minister, zodat de onpartijdigheid niet in het gedrang wordt gebracht.

Minister, ik erken ook wel dat we verdiensten hebben in de praktijk, en die verdiensten wil ik niet verloren zien gaan. Dat begrijpt u. Ik vermoed die inmenging dus niet, maar ze zou gemakkelijker kunnen worden in zo’n situatie. In dat geval botst dat ook met de criteria van de WADA-code.

Een toenemende samenwerking met de andere NADO’s in België is wenselijk. Dat is vanzelfsprekend. Straks bespreken we het samenwerkingsakkoord over de dopingcontrole in eigen land. Dit bewijst de noodzaak van samenwerking. Het is eigenlijk praktisch gemakkelijker als dat ook gebeurt door autonome NADO’s, zodat men geen lange hiërarchie van parafen moet passeren vooraleer een activiteit kan worden ondernomen. Ter vergelijking, in de Franse Gemeenschap is de NADO ondergebracht bij de administratie, gescheiden van de Administration de l’Education Physique et des Sports (ADEPS). Dat is eigenlijk de situatie zoals we die in Vlaanderen kennen. Dat is min of meer gespiegeld. In alle buurlanden van ons is de NADO juridisch en operationeel onafhankelijk gemaakt, ofwel in stichtingen, zoals in Nederland, ofwel in een apart agentschap van de overheid.

In mijn redenering kan ik dus een analogie maken met de scheiding der machten: we scheiden de uitvoerende en de rechterlijke macht. Dat is natuurlijk niet helemaal waar, zeker niet letterlijk, maar wel naar de geest. Bloso is namelijk de uitvoerder van het sportbeleid, NADO de gerechtelijke politie van de dopingbestrijding. Ik denk dat dat beeld wel klopt. De beide functies breng je nooit samen in dezelfde organisatie.

Minister, ik meen dus dat we dezelfde bekommernissen delen als het gaat over de dopingbestrijding. Dat bewijst trouwens de unanieme goedkeuring van het Antidopingdecreet. We willen allemaal een cleane sport. We willen ook allemaal dat u actief blijft in de WADA-board. Dat is zeer goed. Dat is een extra stimulans en een extra reden om ervoor te pleiten dat in Vlaanderen de letter en de geest van de code ook in de praktijk worden gebracht. Ik ken uw visie hierop echt niet. Ik kon er tot nu toe ook niets over lezen. Daarom mijn uitdrukkelijke vraag, want dit lijkt me wel politiek gewichtig. Wat is uw visie op de toekomstige positie en inbedding van onze NADO? Is dat ook de visie van de minister bevoegd voor de bestuurlijke organisatie, minister Homans? Dat is immers wel belangrijk, natuurlijk. Wordt hierover nog advies ingewonnen bij de Vlaamse Sportraad, bij de belangenbehartigers Vlaamse Sportfederatie (VSF) en het Vlaams Instituut voor Sportbeheer en Recreatiebeleid (ISB), eventueel bij specialisten in de academische wereld? Wanneer wordt de definitieve beslissing genomen?

De voorzitter

De heer Wynants heeft het woord.

De heer Herman Wynants (N-VA)

Minister, collega’s, ik kan me aansluiten bij de vraag van de heer Caron. Maar u weet dat NADO Vlaanderen – als lid van WADA – altijd een prioriteit is geweest van onze minister. Dat is het bewijs van de geloofwaardigheid van het Antidopingdecreet. We hebben in de beleidsnota geschreven dat we streven naar een eengemaakte entiteit van het departement CSJM met Bloso. Hoe ver staan we met de bespreking van dit hervormingsproject?

De voorzitter

Minister Muyters heeft het woord.

Ik had echt niet anders verwacht dan dat ik een verstandig departement en agentschap heb die de politieke vragen aan de minister overlaten. (Gelach)

Ik denk dat u dat verwacht. Ik deel uw bekommernis. Ik wil u geruststellen. Ik zal nu niet in detail gaan. Ik wil eerst alles in detail bespreken met het departement en het agentschap. Ik wil daar geen voorafname doen rond het NADO alleen.

We gaan bij de reorganisatie het respect voor de WADA-code 2015 meenemen. De operationele onafhankelijkheid is voor mij overigens prioritair, zelfs als het niet in de WADA-code zou staan. Dat lijkt me de enige mogelijkheid om effectief te komen tot een degelijke antidopingcontrole. Laat me de verdere concretisering eerst intern verder bespreken.

Ik veronderstel dat bij de inkanteling en de keuzes die we maken wetgevend werk komt kijken. Dan vragen we volgens de procedure om advies van de SARC. Dat zal dus ook hier gebeuren.

Uiteraard heb ik nog contacten buiten het sportgebeuren waar controle-elementen aan bod komen. Daar kan ik ideeën opdoen om te zien hoe we op de meest efficiënte en transparante manier – maar binnen de WADA-code – met klantvriendelijkheid tot een oplossing kunnen komen.

Ik kan u ook verzekeren dat ik minister Homans en haar kabinet regelmatig spreek. We doen de hervorming en inkanteling in nauw overleg. Uiteraard nemen we het NADO daarin mee.

Een datum kan ik niet geven. Een datum vastleggen, is altijd heel moeilijk, mijnheer Caron. Het parlement bepaalt het tempo van het wetgevend werk. Laat me de hoop uitdrukken dat we op 1 januari 2016 de inkanteling met al haar aspecten gerealiseerd hebben. Als er wetgevend werk is, wil ik het parlement op geen enkele manier beïnvloeden om dat te behandelen.

De voorzitter

De heer Caron heeft het woord.

De heer Bart Caron (Groen)

Minister, ik begrijp heel goed dat u niet vooruit wilt lopen op de zaken en niet expliciet wilt of kunt antwoorden op mijn vragen.

Ik kan u wel zeggen dat er over deze positionering heel wat te doen is. Ik zou de vragen niet stellen als de ambtenaren niet zo ongerust waren. Ik weet ook dat er geen grote tegengestelde meningen zijn binnen de administratie. Men is ongerust – ik zal het hardop zeggen – over de mogelijke keuze van de Vlaamse Regering ter zake vanuit een rigoureuze principiële opstelling. In het regeerakkoord zit alles van sport bij Bloso. Als u dat rigoureus doortrekt, botst u met de WADA-code. Er groeit een idee, er wordt veel over gepraat en men is ongerust.

Ik respecteer dat u daarvoor tijd nodig hebt en nog meer dat u wilt overleggen met alle actoren. Ik heb mijn vraag op het goede moment gesteld, denk ik. Ik wou u een standpunt meegeven, inhoudelijke bekommernissen over autonomie, en criteria voor de inkanteling. Ik hoop dat u dat meeneemt.

Ik hoop dat u dat in alle openheid doet. Ik hoop dat de dopingcontrole en de organisatie ervan door onze NADO boven elk ander principe van bestuurlijke indeling staan. Ze mogen er niet mee botsen natuurlijk, dat vraag ik niet. Met een minister die in de WADA-board zit, moeten wij de goede leerling van de klas zijn. We hebben vandaag een exemplarisch goede, voorbeeldige dopingcontrole en -bestrijding. Laat ons daar mee voortdoen in het nieuwe decreet. Laat ons verder samenwerken met de andere gemeenschappen. Neem alstublieft de bekommernissen en argumenten mee.

Wat u ook doet, ik ga ervan uit dat u ons op de hoogte houdt zodra er beslist wordt, of dat we het zullen lezen in de regeringsbeslissing. Ik stel voor dat u de SARC ook al raadpleegt voor nota’s en principiële beslissingen, en niet alleen bij decreetgevend werk. Vaak is dat al heel laat in de procedure, te laat om er nog fundamenteel iets aan te veranderen. Dit verdient een ernstige discussie. U begrijpt wat ik bedoel. Het is te belangrijk. We moeten potentiële bevoegdheidsoverschrijdingen, tegenstrijdigheden en belangenvermenging vermijden.

De voorzitter

De heer Wynants heeft het woord.

De heer Herman Wynants (N-VA)

Ik denk dat de minister hem gerustgesteld heeft.

Mevrouw Miranda Van Eetvelde (N-VA)

Ik wil van de gelegenheid gebruikmaken om een kort gedicht voor te lezen. Het is er één van de Nederlander Rutger Kopland.

Jonge sla

Alles kan ik verdragen,
het verdorren van bonen,
stervende bloemen, het hoekje
aardappelen kan ik met droge ogen
zien rooien, daar ben ik
werkelijk hard in.

Maar jonge sla in september,
net geplant, slap nog,
in vochtige bedjes, nee.

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

De plenaire vergadering en de commissievergaderingen zijn in principe openbaar, tenzij anders vermeld. 

U wil een vergadering bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.