U bent hier

De voorzitter

Mevrouw Vermeulen heeft het woord.

Sabine Vermeulen (N-VA)

De elektrische boomkor of pulskor wordt door Europa sinds een paar jaar getest. Een tachtigtal Nederlandse schepen kreeg een vergunning om elektrisch te vissen. Sommige wetenschappers en milieumensen voeren aan dat de bodem met deze netten grotendeels onberoerd blijft. Het net zweeft over de grond en geeft kleine elektrische stoten aan platvissen die daardoor opkrullen en zich laat vangen. Via elektrisch vissen zou men tot de helft meer opbrengst kunnen hebben.

De Franse minister van Ecologie, Duurzame Ontwikkeling en Energie Ségolène Royal, ons allen bekend, stuurde recent een brief naar Europa met de vraag om het aantal vaartuigen dat elektrisch uitgerust wordt, opnieuw te beperken. In Nederland wil men het tegenovergestelde, namelijk dat men verder gaat met de techniek en een algemene toelating geeft in heel Europa. Ondertussen krijgt België een tweede toelating om een schip met de pulstechnologie uit te rusten.

De techniek zorgt al een hele poos voor toch wel wat discussie tussen Belgische en Nederlandse vissers. De Belgen verwijten de Nederlanders voor onze kust tonnen vis weg te halen door vier tot vijf elektrisch uitgeruste schepen met elkaar te verbinden en om te vormen tot een soort van grote stofzuiger die vis opzuigt.

Ondertussen gebeurt er ook verder onderzoek naar de mogelijke gevolgen voor overlevende vissen die in contact kwamen met de pulskor, maar niet werden opgevist. Onder meer het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO) doet onderzoek naar niet voor het blote oog zichtbare verwondingen, ontstaan na blootstelling aan de elektrische puls. Dergelijke kleine verwondingen zouden een ingang kunnen zijn voor ziektekiemen, die dan op hun beurt ernstiger verwondingen veroorzaken.

Minister, vindt u dat de voordelen van de pulskor – brandstofbesparing en minder bodemberoering – opwegen tegen de bezorgdheid over deze techniek? Of heeft onderzoek ondertussen de bestaande twijfel kunnen wegnemen, wat garnalenvisserij enerzijds en platvisvisserij anderzijds betreft?

Frankrijk en Nederland lijken tegengestelde meningen te hebben over verder gebruik en uitbreiding van pulskorvisserij. Hoe stelt Vlaanderen zich op tegenover Europa en tegenover de buurlanden inzake dit soort visserij?

Frankrijk vindt dat met het uitrusten van een honderdtal boten het oorspronkelijk idee, namelijk het maken van een pilootstudie, wordt overschreden. Bovendien stelt Frankrijk dat het moment is gekomen om de wetenschappelijke en technische resultaten van dit project af te ronden. Zit het onderzoek naar pulskorvisserij in een eindfase? Heeft Vlaanderen nog nieuwe onderzoeksinvesteringen in de pijplijn wat de pulskorvisserij betreft?

De voorzitter

Minister Schauvliege heeft het woord.

Het onderzoek naar de effecten op mariene organismen van elektrische pulsvelden werd opgestart in 1996 door het ILVO en in ongeveer dezelfde periode in Nederland.

Wat effecten van pulsvelden op mariene organismen betreft, dient men een onderscheid te maken in twee types pulsvelden, namelijk de garnaalpuls en de platvispuls. Die verschillen op meerdere vlakken van elkaar, maar de belangrijkste verschillen zitten in de frequentie van de puls en het energieverbruik. Ik geef u graag mee dat er 23 studies werden gepubliceerd over dit thema, zowel studies met proeven op zee als in het  laboratorium waarbij werd gekeken naar de mogelijke schadelijke effecten van elektrische pulsen op de bodemdieren die ermee in contact kunnen komen. Er lopen ook nog studies over langetermijneffecten. Maar op basis van wat we nu weten, kan worden geconcludeerd dat de voordelen van de pulsvisserij, zowel op garnaal als op tong, groter zijn dan de nadelen.

Frankrijk en Nederland hebben inderdaad tegengestelde meningen. Europa verbiedt het gebruik van de puls, Nederland bekwam een vergunning voor een aantal vaartuigen om het gebruik te onderzoeken in de Noordzee. Er lopen nog verschillende onderzoeken aan UGent en ILVO, zoals dat rond zweren en brandvlekken. Het onderzoek naar langetermijneffecten is lopend in Nederland, in samenwerking met het ILVO. Gezien het potentieel van de pulsvisserij wordt er meer onderzoek gepland in België en Nederland.

Voor onze tongvisserij is de mogelijkheid tot toepassing buiten de Noordzee belangrijk. Daarom vraagt de sector een pilootproject van drie jaar in de westelijke wateren waarbij de aanvraag voor een tijdelijke ontheffing op gebruik van de puls voor een gering aantal vaartuigen – drie tot vijf – door de Europese Commissie wordt onderzocht. Er is dus een vraag uit de sector om te kunnen experimenteren, maar de mogelijke risico’s dienen goed te worden ingeschat. Dit is voor de kortetermijneffecten al in grote mate gebeurd. Langetermijneffecten en bredere ecosysteemeffecten zijn nog niet gekend en daarom onderdeel van het onderzoeksprogramma in Vlaanderen en Nederland.

De voorzitter

Mevrouw Vermeulen heeft het woord.

Sabine Vermeulen (N-VA)

Minister, ik ben me er inderdaad van bewust dat we daar omzichtig mee moeten omgaan inzake de langetermijneffecten. Een vis moet groeien. Als die in het water zit en een puls krijgt, moet die nog een aantal jaren groeien voor hij terug kan worden opgevist. Ik kan me dus wel inbeelden dat de langetermijneffecten goed moeten worden onderzocht.

Een techniek is enkel maar bewezen als de schadelijkheid ervan kan worden aangetoond. In Nederland werden er op de duur te veel schepen ingezet voor het onderzoek. Nu is er in de milieucommissie in Europa een amendement ingediend om de pulskorschepen terug te brengen naar de oorspronkelijke 5 procent, wat aanvankelijk de bedoeling was. Het is maar een advies aan de visserijcommissie, maar Europa denkt er ook over na.

Op dit moment blijkt dat elektrisch vissen een soort instrument is geworden om meer vis te vangen in de handen van mensen die de investeringen konden doen. Europa moet er zeer waakzaam over blijven dat eerst de langetermijneffecten zeer ernstig worden onderzocht voor men nog meer licenties uitdeelt om de pulskor te mogen uitrusten, zeker in dergelijke grote mate als in Nederland is gebeurd.

De voorzitter

De heer Vanderjeugd heeft het woord.

Francesco Vanderjeugd (Open Vld)

Ik wil deze kwestie iets ruimer trekken dan alleen de techniek van de pulskorvisserij. De rode poon is uitgeroepen tot vis van het jaar door het Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing (VLAM). Vissers gebruiken nu een andere techniek zoals flyshooting. Uit het veld horen we signalen dat die techniek nog niet goed is ingebed en dat het ILVO niet echt bereid is om onderzoek te doen om verdere pistes te bewandelen.

Minister, klopt dit? Kan dit een piste zijn die het ILVO kan onderzoeken om een differentiatie in technieken bij het vissen teweeg te brengen?

Mevrouw Vermeulen, we zitten op dezelfde lijn. We moeten de onderzoeken goed bekijken.

Mijnheer Vanderjeugd, ik moet het antwoord op uw vraag opvragen bij onze diensten en zal het bezorgen aan het secretariaat. Ik kan er niet meteen een antwoord op geven.

De voorzitter

Mevrouw Vermeulen, u zult later een antwoord ontvangen via het secretariaat.

Mevrouw Vermeulen heeft het woord.

Sabine Vermeulen (N-VA)

Er waren inderdaad heel wat twijfels in het begin van de pulskor. Wij hadden het voordeel van de twijfel gegeven. Nu blijkt dat op korte termijn de voordelen groter zijn dan de nadelen, maar ik denk dat we voor de langetermijneffecten vooral het voorzorgsprincipe moeten hanteren in de plaats van het voordeel van de twijfel. Europa moet daar zeer omzichtig zijn. Ik hoop dat Vlaanderen ook die stelling zal innemen.

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.