U bent hier

De voorzitter

De heer De Clercq heeft het woord.

De heer Mathias De Clercq (Open Vld)

Voorzitter, minister, collega’s, gisteren heeft de Europese Commissie haar plan voorgesteld met betrekking tot de EWI-financiering (Economie, Wetenschap en Innovatie) van diverse belangrijke infrastructuurprojecten binnen Europa. Vlaamse hefboomprojecten krijgen tot 275 miljoen euro van Europa. Het gaat om het Scheldeproject, zeer relevant voor de binnenscheepvaart en de verbinding van onze Vlaamse havens met Parijs, de opwaardering van het Albertkanaal, en ook de nieuwe sluis in Terneuzen.

Collega’s, ik trap een open deur in, maar ik wil toch nog eens het absoluut gigantische economische belang van die nieuwe sluis in Terneuzen duiden. Het is de voordeur en tegelijkertijd ook de achterdeur van de Gentse haven, en letterlijk en figuurlijk de toegang tot 60.000 jobs, tot 6,7 miljard euro toegevoegde waarde en tot meer dan 300 bedrijven, een prachtige mix van industrie, technologie en logistiek. Het is iets om te koesteren, een sociaal-economische slagader van jewelste voor heel Vlaanderen. De nieuwe sluis is ook van belang om grotere schepen toe te laten in Gent, maar ook om een vlottere doorvaart van de binnenvaart in een van de belangrijkste corridors te kunnen realiseren.

Minister, die nieuwe sluis is absoluut nodig om onze internationale concurrentiepositie te versterken, investeringen aan te trekken, de 60.000 jobs te verankeren, maar ook nieuwe jobs te genereren. Het is een absoluut belangrijk economisch gegeven, maar het is ook een gedragen project. Gent, Oost-Vlaanderen, Vlaanderen, Nederland, alle neuzen, politiek, maatschappelijk en economisch, wijzen in dezelfde richting. Dat is belangrijk om mee te nemen.

Minister, de commissie heeft 48 miljoen euro toegekend, een pak minder dan gehoopt. Gisteren zei u dat u alternatieve pistes onderzoekt om toch de nodige middelen te vinden. Het Gentse Havenbedrijf wil alles op alles zetten om dat te realiseren. Kunt u bevestigen dat u met de Vlaamse Regering alles op alles zet om dit gigantisch belangrijke project te realiseren en om door te gaan?

De voorzitter

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

Mijnheer De Clercq, het is goed dat u begint met het positieve nieuws. Vlaanderen krijgt maar liefst 275 miljoen euro ondersteuning van de Europese Commissie. Dat is belangrijk. Het belangrijke project Seine-Schelde alleen al krijgt 140 miljoen euro. We krijgen 74 miljoen euro Europese steun voor de verhoging van de bruggen over het Albertkanaal. We krijgen 0,5 miljoen euro Europese steun voor de IJzeren Rijnstudie waardoor dat onder een Europese paraplu komt. Dat is een objectivering van de hele discussie, en dat is een stap vooruit.

Maar inderdaad, het was een ontgoocheling dat we voor de sluis van Gent-Terneuzen maar 48 miljoen euro steun zouden krijgen. U kent onze vaste ambitie. In het kader van een verdrag hebben we met Nederland een specifieke verdeelsleutel afgesproken. We zijn beiden getroffen door de boodschap dat het maar 48 miljoen euro wordt.

Op basis van de informatie van de Europese Commissie wil ik eerst in detail bekijken welk onderdeel van het totaalbedrag wel wordt ondersteund, en wat dus niet. Vervolgens wil ik samen met Nederland, met de havens van Gent en Terneuzen bekijken in welke mate we alternatieven kunnen verkennen. We hadden een ambitie en die blijven we getrouw. Vanuit de loyauteit met de partners waarmee we tot op heden perfect hebben samengewerkt, lijkt het vanzelfsprekend dat ik me nu niet uitspreek over een of andere piste. Eerst wil ik naar de partners, in de eerste plaats Nederland en ook de Gentse haven en die van Terneuzen, waarmee we goed hebben samengewerkt, luisteren om te bepalen hoe we de ambitie, die we allemaal hebben, kunnen realiseren.

De heer Mathias De Clercq (Open Vld)

Minister, dit was een zeer duidelijk antwoord. Gisteren gaf u al het belangrijke signaal, dat u hier bevestigt, dat we doorgaan en tot de realisatie kunnen komen. Het is en blijft een prioriteit in het belang van de huidige en toekomstige generaties.

De voorzitter

Mevrouw Bastiaens heeft het woord.

Mevrouw Caroline Bastiaens (CD&V)

Minister, na het zeer enthousiaste en terechte pleidooi van de heer De Clercq, zal ik niet verder ingaan op dat project. We delen allemaal hetzelfde enthousiasme dat u had op het moment dat de Europese Commissie bekendmaakte welke investeringen en welke projecten zullen worden gesteund in de komende jaren. Wat opviel, is dat alle geselecteerde projecten te maken hebben met waterinfrastructuur, en dat is niet zo toevallig. De keuze om verder te investeren in duurzame mobiliteit wordt hiermee bevestigd.

Naar aanleiding daarvan hebt u ook gezegd dat naast de gekende projecten er ook mee zal worden geïnvesteerd in innovatie in de binnenvaart en in telematica en slimme infrastructuur. Een citaat: “Met moderne technieken verhogen we de efficiëntie en versterken we de veiligheid op onze waterwegen.”

Dat kan kloppen, minister, maar bedoelt u hiermee? Welke concrete projecten hebt u hierbij voor ogen?

De voorzitter

De heer Rzoska heeft het woord.

Mijnheer De Clercq, inhoudelijk staan we allemaal op dezelfde lijn dat die sluis er moet komen.

Minister, u hebt wel opnieuw een financieel probleem te tackelen. Want als ik de totale kostprijs zie van de sluit van Terneuzen – en die kent de heer De Clercq natuurlijk ook – en als ik zie wat Europa erop zal toeleggen, moet u, snel gerekend, nog op zoek naar 500 miljoen euro. De vraag daarbij is of dat geld enkel van de Vlaamse overheid moet komen of dat er ook andere partners bij betrokken worden. Hoe ziet u dit concreet?

De voorzitter

De heer Daniëls heeft het woord.

Voorzitter, collega’s, ik woon in het Waasland, tussen de drie belangrijke motoren van onze Vlaamse economie: de Waaslandhaven, de haven van Antwerpen en de haven van Gent. Ik kan het belang van dit onderwerp niet beter naar voren brengen dan de collega heeft gedaan.

Ik ben dan ook blij dat de Seine-Scheldeverbinding hier eindelijk de nadruk krijgt die ze verdient, zeker voor de binnenvaart. Ik blijf wel met de vraag zitten hoe we hiermee verder gaan.

Minister, u hebt er al naar verwezen dat u hierover gesprekken zult aanknopen, maar toch wil ik u vragen welke verdere stappen u als mogelijkheid ziet. Is er een horizon van termijn? Of komt deze vraag te vroeg?

Minister Ben Weyts

Alle projecten die uiteindelijk goedgekeurd zijn, hebben betrekking op de waterinfrastructuur. Dat is heel terecht. We hebben er ook op gefocust, want het is een lichtpunt in de hele mobiliteitsdiscussie. We staan voor een toename van het vrachtverkeer. Het Planbureau verwacht tegen 2030 een toename met 50 procent in onze contreien. Ik moet u er niet van overtuigen om voor dat vrachtverkeer niet te opteren voor onze overvolle wegen, vandaar onze beslissing om massaal in te zetten op de waterinfrastructuur.

Er zijn een tiental projecten ingediend voor de TEN-T-subsidiëring, ook private projecten, bijvoorbeeld als het gaat om innovatieve technieken om het leegvaren tegen te gaan. Daarvan zijn er enkele goedgekeurd, maar ik heb nog geen concrete details gekregen, ik kan u er wellicht pas volgende week een gedetailleerd overzicht van bezorgen. Er zijn ook echt private initiatieven die via ons bij de Europese Commissie zijn aangediend voor ondersteuning. Ze zijn mee ingediend en een aantal ervan zijn effectief mee goedgekeurd. Op dat vlak is er dus wel wat goed nieuws.

Mijnheer Rzoska, het plaatje is niet zo somber als u het schetst. U hebt het over een tekort van 500 miljoen euro. Wij hadden gerekend op een ondersteuning van 300 à 350 miljoen euro, het is uiteindelijk maar 48 of 50 miljoen euro geworden. U hebt natuurlijk gelijk dat het een budgettaire tegenvaller is. Ik verheel dat niet, maar we laten de schouders niet hangen. We zijn er rotsvast van overtuigd dat we die investering moeten doen. Willen we een alternatief bieden voor het vrachtverkeer over de weg, dan moeten we voor een nieuwe sluis gaan. Ik wil met de Nederlandse partners en met de havens in alle rust en kalmte overleg plegen, maar overtuigd van de ambitie die we met zijn allen delen dat er een nieuwe sluis in Terneuzen moet komen.

De heer Mathias De Clercq (Open Vld)

Duidelijker kan niet. Ik voel hier ook kamerbreed gedragen steun, en die is heel relevant om effectief te komen tot die sluis en tot welvaart voor de toekomstige generaties. (Applaus bij Open Vld)

De voorzitter

De actuele vraag is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

De plenaire vergadering en de commissievergaderingen zijn in principe openbaar, tenzij anders vermeld. 

U wil een vergadering bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.