U bent hier

De voorzitter

De heer Anseeuw heeft het woord.

De heer Björn Anseeuw (N-VA)

Voorzitter, gisteren heeft de Nationale Coalitie tegen Tabak nogal flink van leer getrokken tegen het antitabaksbeleid dat de voorbije jaren is gevoerd. Heel kort samengevat, komt het erop neer dat de Nationale Coalitie tegen Tabak de beleidvoerders van de voorbije jaren verwijt dat er amper iets is gebeurd.

Ik wil dat tegenspreken. Volgens mij hebben de federale overheid en de Vlaamse overheid met betrekking tot het antitabaksbeleid zeer veel inspanningen geleverd. Tegelijkertijd moeten we echter ook durven toe te geven dat de resultaten in vergelijking met de geleverde inspanningen soms wat mager uitvallen.

Ik verwijs in dit verband naar een zeer belangrijke groep, namelijk de middelbare scholieren. Als we naar de evolutie van het aantal rokers tussen 2005 en nu kijken, zien we dat het aantal rokers niet noemenswaardig is gedaald. Verschillende overheden, waaronder de Vlaamse overheid, hebben nochtans heel wat inspanningen geleverd op het vlak van preventie.

Het actieplan inzake tabak, alcohol en drugs loopt eind 2015 ten beide. U kondigde aan werk te maken van een gezondheidsconferentie om het nieuwe plan vorm te kunnen geven. Federaal minister De Block heeft duidelijk gemaakt dat ze werkt aan de omzetting van een nieuwe tabaksrichtlijn. Ze zei ook dat er meer werk moet worden gemaakt van de bekendmaking van de terugbetaalbaarheid van de prestaties van tabacologen. Dat is voor ons interessant. Tabacologen begeleiden mensen die willen stoppen met roken. Sinds medio 2014 is tabaksontwenning een bevoegdheid van de gemeenschappen. Vlaanderen is dus bevoegd, ook al is het zo dat er een overgangsperiode is die eind 2015 afloopt. In het licht van het nieuwe actieplan en ook in het licht van een aantal nieuwe bevoegdheden lijkt het daarom goed om eens naar de toekomst te kijken. Mijn vraag luidt dan ook: op welke manier bent u betrokken bij de totstandkoming van de nieuwe regelgeving?

De voorzitter

Minister Vandeurzen heeft het woord.

Minister Jo Vandeurzen

Voorzitter, collega's, op dit ogenblik zijn we daar niet bij betrokken. Ik weet ook niet of dat op korte termijn nodig is. U hebt wel gelijk dat Vlaanderen een nieuwe conferentie zal organiseren om een nieuwe gezondheidsdoelstelling, inclusief een aangepast strategisch plan en bijhorende acties, te kunnen uitwerken. Dat zal gebeuren wanneer de huidige gezondheidsdoelstelling over het middelengebruik – alcohol, tabak en drugs – is afgelopen. Wellicht zal dit dossier samen met de gezondheidsdoelstelling voeding en beweging worden aangepakt, want eigenlijk gaat het steeds over dezelfde vraag: hoe kunnen we mensen ertoe aanzetten een gezonde levensstijl aan te houden?

Bij de opbouw van die gezondheidsconferentie zal uiteraard de vraag hoe we een succesvolle strategie kunnen ontwikkelen om het roken te ontraden, een belangrijk thema zijn. We moeten mensen ertoe aanzetten niet te beginnen met roken, en diegenen die al roken overhalen om te stoppen. Precies daarom is in de oproep aan de partnerorganisaties die ons de komende jaren inzake gezondheidspromotie moeten ondersteunen erg uitdrukkelijk sprake van onze zoektocht naar expertise over het ontraden van het roken.

Het is de bedoeling dat in dat pakket ook de financiering van de tabacologen zal worden behandeld. Het klopt overigens dat tot eind 2015 de financiering van die mensen de bevoegdheid van de federale overheid is. Nadien wordt het de Vlaamse overheid. Op het ogenblik dat onze partnerorganisatie aan het werk gaat, begin 2016, zal dit instrument ten volle worden aangewend. In de oproep staat daarom dat de expertise die we nodig hebben in staat moet zijn om de tabacologen aan te sturen en de modaliteiten van de financiering van hun prestaties te regelen.

Ten slotte nog dit. Collega’s, dit is opnieuw een mooi voorbeeld van wat we health in all policies moeten noemen. Men kan geen gezondheidsbeleid voeren als men andere beleidsdomeinen en bestuursniveaus er niet bij kan betrekken. Ook met deze gezondheidsconferentie zal dat niet anders zijn. Uiteraard zullen we de federale collega’s uitnodigen om aan de werkzaamheden deel te nemen. Want een aantal zaken die zich op het federale niveau moeten ontwikkelen, zijn erg relevant voor een succesvolle promotiecampagne die ertoe moet leiden dat mensen kiezen voor een gezonde levenswijze.

De heer Björn Anseeuw (N-VA)

Ik ben enigszins verrast over het begin van uw antwoord. U zegt ronduit, heel eerlijk, dat u helemaal niet betrokken bent bij de totstandkoming van de nieuwe regelgeving. Op het einde van uw antwoord zegt u nochtans dat heel wat zaken die op het federale niveau worden beslist ook hier een impact hebben, en dat niet enkel voor onze nieuwe bevoegdheden. Die overgangsperiode moet bijvoorbeeld toestaan om op de winkel te passen tot Vlaanderen er klaar voor is om de bevoegdheden over te nemen. Het is dus toch een beetje een gemiste kans.

Minister, ziet u nog een manier om mee aan tafel te schuiven en in overleg te gaan? Het is heel erg belangrijk. De regelgeving die vandaag wordt beslist, zal ook een impact hebben op wat we hier zelf moeten gaan doen.

De voorzitter

Mevrouw Saeys heeft het woord.

We weten allemaal dat de strijd tegen tabak essentieel is voor onze gezondheid. We moeten rokers absoluut ondersteunen in hun rookstop. Preventie is natuurlijk ook zeer belangrijk, vandaar dat ik denk dat een regeling tussen de verschillende overheden noodzakelijk is om het beleid maximaal op elkaar te kunnen afstemmen, zowel preventie als behandeling. Dat moet vooral een coherent beleid worden. Ik heb het volste vertrouwen in u en minister De Block dat dit zal gebeuren.

De voorzitter

De heer Van Malderen heeft het woord.

De heer Bart Van Malderen (sp·a)

Ik zal de Nationale Coalitie tegen Tabak, mijnheer Anseeuw, correct citeren. Ze zeggen dat de Federale Regering er acht maanden na haar aantreden niet in geslaagd is om een coherent beleid op poten te zetten. Minister, als minister verantwoordelijk voor het Vlaamse gezondheidsbeleid, moet u op tafel kloppen bij uw federale collega’s om daar wel werk van te maken en u uit te nodigen.

U moet vooral voor eigen deur vegen. De vraag van de heer Anseeuw naar tabacologen is meer dan terecht. Vlaanderen is hiervoor al van 1 juli 2014 bevoegd en de overgangsregeling loopt af op 31 december 2015. Als u nu nog moet beginnen nadenken, gaan we een probleem van continuïteit krijgen.

Mijn vraag is heel simpel. Zult u de terugbetaling van acht consulten over twee jaar aan 20 euro per consult en 30 euro voor zwangere vrouwen, aanhouden? Zult u die accenten blijven leggen om de tabaksstop te democratiseren?

Minister Jo Vandeurzen

Mijnheer Van Malderen, uiteraard. Ik dacht dat ik het juist duidelijk had uitgelegd. Het feit dat we dit issue uit de oproep van de nieuwe partnerorganisatie uitdrukkelijk meenemen, is natuurlijk in het perspectief dat we tijdig alles in stelling moeten hebben om die bevoegdheid ten volle te kunnen uitoefenen. Uiteraard zullen we die prestaties blijven financieren.

Maar ik sluit niet uit dat, als we een evaluatie maken van de modaliteiten, en de partnerorganisatie moet daar dan de lead voor nemen, we nog zullen zien op welke manier het misschien nog effectiever en efficiënter kan, hoe de juiste groepen nog beter bereikt kunnen worden. Dat is een debat dat we in volle autonomie kunnen voeren op het ogenblik dat we daar maximaal voor bevoegd zijn. Wij denken dat het verstandig is om daarvoor expertise te hebben, om een partnerorganisatie te hebben die dit kan aansturen. Dat betekent voor ons continuïteit en duurzaamheid inzake de mobilisatie van de mogelijkheden, ingebed in een breder rookstopbeleid. Ik zie het probleem dus niet.

U moet zich geen zorgen maken over de afstemming tussen de Vlaamse en de Federale Regering. Op federaal niveau moeten bijvoorbeeld de Europese richtlijnen worden uitgevoerd. Dat zal ook gebeuren. Een effectief gezondheidsbeleid moet een geïntegreerd beleid zijn. Dat is voor mij een evidentie. We gaan in de opbouw van die gezondheidsconferentie uiteraard ook de vraag stellen of andere bestuursniveaus geïnteresseerd zijn om onze werkzaamheden te volgen en daarover met ons overleg te plegen. Ik twijfel er evenmin aan dat de federale overheid met ons zal overleggen als ze een geïntegreerd beleid uitwerkt.

De heer Björn Anseeuw (N-VA)

Ik zal mijn pleidooi herhalen. De coalitie wil inderdaad een coherent beleid. U zegt dat u daar werk van wilt maken. Alleen als het gaat over de totstandkoming van nieuwe regelgeving die zijn impact hierop kan hebben, ziet u er geen graten in dat Vlaanderen daar niet bij betrokken wordt. Ik vind dat jammer.

Alle indicatoren geven aan dat we een nieuw elan nodig hebben. We hebben de voorbije jaren heel veel inspanningen geleverd op verschillende beleidsniveaus, alleen zien we dat de resultaten een beetje uitblijven. Dat is heel erg jammer, want roken is inderdaad een van de belangrijkste oorzaken van kanker, met heel veel leed voor de patiënt en zijn omgeving tot gevolg en met een heel hoge maatschappelijke kost. Het is ook een heel grote boosdoener in verband met cardiovasculaire problemen, en dat lijden duurt nog veel langer, want die mensen leven langer met hun miserie.

Ik bedoel maar: een coherent antitabaksbeleid is heel erg belangrijk, en dat begint natuurlijk met de regelgeving wanneer die tot stand komt. Wanneer die een impact heeft op Vlaanderen, dan moeten wij daarbij betrokken zijn.

De voorzitter

De actuele vraag is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.