U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 13 mei 2015, 14.00u

Voorzitter
De voorzitter

De heer de Kort heeft het woord.

De heer Dirk de Kort (CD&V)

Voorzitter, minister, dames en heren, vorige week vrijdag heeft de Duitse Bundesrat het invoeren van een tolheffing goedgekeurd. De invoering van de tolheffing zal gebeuren aan een bedrag van 130 euro voor personenwagens. Er is ook een systeem van een korting voor personenwagens die het voor een kortere periode nodig hebben, bijvoorbeeld 10 dagen of 2 maanden. Er is ook een koppeling aan de vervuilingsgraad van wagens. Het wegenvignet zal er worden ingevoerd en zal rekening houden met de emissieklasse van de wagen en de motorinhoud.

Minister, het lijkt me van belang, en ik verwijs ook naar ons regeerakkoord, om die evolutie ter zake op te volgen. Hoe ver staat u met uw onderzoek ter zake? Hebt u al verder onderzoek gedaan? Ik vind immers toch wel dat de invoering van de tolheffing in Duitsland sneller gebeurt dan verwacht.

De voorzitter

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

We leggen momenteel de laatste hand aan de invoering van een kilometerheffing voor vrachtwagens, op basis van de maximaal toegelaten massa (MTM), dus de gewichtsklasse, van de emissie en van het wegennet, maar ook wel op basis van het gebruik. De ratio achter een kilometerheffing op basis van het gebruik is de volgende. Heel de wereld rijdt over onze wegen, maar het zijn enkel de Vlamingen die ervoor betalen. Diegene die het wegennet meer belast en gebruikt, betaalt ook meer.

In Duitsland gaat men eigenlijk voor een forfaitair systeem, los van het gebruik, dus niet voor het principe dat de vervuiler betaalt. Het voordeel daarvan is natuurlijk de duidelijkheid, al kan men zich de vraag stellen in welke mate dat überhaupt duidelijk is, aangezien er niet alleen sprake is van verschillende tarieven voor buitenlanders en Duitsers, maar ook van een ticket voor acht dagen en een alternatief voor twee maanden, en daarbinnen heb je vervolgens ook nog eens drie verschillende tarieven. De beperking is natuurlijk dat men met een dergelijk vignet geen tijdsafhankelijkheid en geen plaatsafhankelijkheid kan invoeren. Men kan dus niet aan mobiliteitssturing doen, want dit is enkel forfaitair, niet op basis van het principe dat de gebruiker betaalt.

In het regeerakkoord hebben we de twee mogelijkheden, dus een kilometerheffing of een vignet, in het vooruitzicht gesteld. We hebben daar wel de budgetneutraliteit aan gekoppeld. Als we dus denken aan een kilometerheffing voor personenwagens, dan zal die sowieso nooit kunnen leiden tot een stijging van de belastingdruk. Dat is wat er in ons regeerakkoord staat. Sowieso zal dat niet voor deze regeerperiode zijn, gelet ook op het standpunt van de Waalse Regering, die daar eigenlijk niet van wil weten.

We ronden nu dus eerst de kilometerheffing voor vrachtwagens af. Vervolgens kunnen we, op basis daarvan, na de invoering daarvan in april een grondigere studie aanvatten, omdat we dan de infrastructuur ook kunnen gebruiken. De voorheen uitgevoerde GEN-studie was heel beperkt qua actieradius, qua dekking, en uiteindelijk heel beperkt qua economische effecten en milieueffecten. Al die zaken kunnen we nu wel onder de loep nemen, omdat we dan ook zelfs wagens zullen kunnen uitrusten met een on-board unit (OBU), met zo’n bakje dus. We zouden een proefproject over heel Vlaanderen kunnen uitrollen. Daarbij zouden dan personenwagens, net zoals vrachtwagens, een proefsysteem kunnen doorlopen met betrekking tot die kilometerheffing.

De voorzitter

De heer de Kort heeft het woord.

De heer Dirk de Kort (CD&V)

Minister, het was eigenlijk niet mijn bedoeling om het debat te verruimen naar alle transportmodi. We weten dat u die kilometerheffing voor vrachtwagens aan het afronden bent. We moeten echter even focussen op de vraag hoe we verder omgaan met de personenwagens. Ter verduidelijking, de Duitsers voeren die 130 euro in, maar gaan dat tegelijkertijd ook compenseren voor hun inwoners: ze laten toe dat dit daar wordt afgetrokken van de verkeersbelasting. Voor Duitsers is dat dus ook budgetneutraal, maar ze verwachten een meeropbrengst van 500 miljoen euro om hun weginfrastructuur verder aan te pakken. Het lijkt me toch wel van belang om dat verder te bestuderen. We kennen immers ook het regeerakkoord van Wallonië. We zien dat men daar op dit moment eigenlijk geen voorstander is van een kilometerheffing voor personenwagens. Wordt, zoals werd vooropgesteld in de beleidsnota, het wegenvignet verder bestudeerd? Dat zou al tussentijds kunnen worden ingevoerd, met het principe dat de gebruiker ook daadwerkelijk moet betalen, en ook gelet op het principe van de budgetneutraliteit.

De voorzitter

De heer Keulen heeft het woord.

Collega’s, de Duitse minister van Verkeer Alexander Dobrindt is door Europa al teruggefloten omdat hij eenzijdig de Duitsers wou bevoordeligen op de kap van de andere Europeanen. Het is dus niet zo’n wit-zwartverhaal.

Het geeft kansen aan de Vlamingen, en bij uitbreiding aan anderen, omdat Duitsland nu een stukje duurder wordt. Vanuit economisch en toeristisch oogpunt moet dat kansen geven.

We moeten de mensen ook goed informeren dat die nieuwe regeling daar nu bestaat. Ik zou de mensen die naar Aken, Keulen, Düsseldorf en andere steden trekken, niet de kost willen geven.

Ten slotte moeten we toch goed nadenken bij de kilometerheffing voor voertuigen: eerst gaan voor we lopen. Er is een politiek akkoord over de kilometerheffing voor vrachtwagens. Zet dat nu eens op muziek en probeer dat in te voeren vooraleer we over de kilometerheffing voor wagens proberen te praten waarvoor we noch in Nederland, noch in Wallonië, noch in de andere buurlanden partners hebben.

De voorzitter

De heer Vandenbroucke heeft het woord.

De heer Joris Vandenbroucke (sp·a)

Minister, ik heb een eenvoudige informatieve vraag voor u over het proefproject dat u aankondigt en begint zodra de kilometerheffing voor vrachtwagens is ingevoerd. Is een mogelijk uitgangspunt voor u enkel en alleen een volledig gebiedsdekkend systeem – vignet of kilometerheffing –, of zou u bijvoorbeeld ook in de richting van een meer congestietaksachtig systeem kunnen gaan, beperkt tot bijvoorbeeld stedelijke regio’s? Welke varianten gaat u dus precies bestuderen?

De voorzitter

De heer Rzoska heeft het woord. 

Minister, ik wil de vraag van de heer de Kort steunen. Ik vind uw antwoord een beetje ontwijkend. U zet de camera op de kilometerheffing voor vrachtwagens, terwijl – en u weet dat ook – de transporteurs als opschortende voorwaarde naar voren schuiven dat het goed is als het ook gaat over personenwagens. U zegt dan dat Wallonië niet mee wil en u het dus niet kunt uitvoeren. Nochtans heeft het proefproject waarnaar u zelf verwijst, een aantal positieve effecten gemeten. U kondigt nu een nieuw proefproject aan, maar als ik het goed begrijp, ziet u geen vooruitgang in dit dossier in deze legislatuur, hoewel de files op die wegen blijven staan en we met de kilometerheffing voor vrachtwagens alleen, er niet zullen geraken.

De voorzitter

De heer Van Miert heeft het woord.

Minister, ik heb begrepen dat uw Nederlandse collega, mevrouw Schultz, ook nogal heftig heeft gereageerd op de beslissing van de Bundesrat. Zij haalde niet enkel de grensoverschrijdende problematiek aan, maar ook de achteruitstelling van Nederlandse bestuurders tegenover Duitse bestuurders door die compenserende maatregelen. Zij heeft zich gewend tot de Europees commissaris. Wij gaan uit van een budgetneutraliteit voor onze eigen bevolking. Is die klacht aan Europa over de compensatie gegrond?

Minister Ben Weyts

Het is voor mij ook koffiedik kijken. Ik heb begrepen dat ook Oostenrijk een klacht heeft. Het vignetsysteem is natuurlijk wel een systeem dat ook in andere landen bestaat. De vraag is of de compensatie legitiem is, maar dat is een zaak voor Europa.

Een, op de vraag of ik verder de kilometerheffing voor wagens wil bestuderen, is het antwoord ja. Van het moment dat het systeem voor vrachtwagens is uitgerold, is er een infrastructuur waarbij een proefproject over heel Vlaanderen kan worden uitgerold. Het zou een veel realistischer situatie geven dan het proefproject dat er was in het kader van het GEN-project.

Twee: we zitten met de beperking dat Wallonië van gedacht is veranderd en dat niet wil. Dat lijkt me een serieuze beperking. Drie: ik volg de heer Keulen die zegt dat we eerst moeten gaan vooraleer te lopen. De uitrol van het systeem voor vrachtwagens biedt een uitgelezen opportuniteit om lering uit te trekken, net zoals het voorbeeld van Duitsland ook een mogelijkheid is om lering uit te trekken in functie van de eventuele invoering in Vlaanderen van een kilometerheffing voor personenwagens in de toekomst.

De heer Dirk de Kort (CD&V)

Minister, ik verwijs toch nog even naar de tekst van het regeerakkoord en uw beleidsnota. Daar staat duidelijk in dat in afwachting van verder onderzoek van de slimme kilometerheffing voor personenwagens, de situatie in Duitsland op de voet zou worden gevolgd en zou worden onderzocht of dat al dan niet tussentijds zal worden ingevoerd. Op die vraag – de enige vraag – heb ik nog geen antwoord gekregen.

De voorzitter

De actuele vraag is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is geopend met een beperkt aantal plaatsen. Bezoekers die een plenaire vergadering willen bijwonen, sturen een mailtje naar 
onthaal@vlaamsparlement.be met daarin naam en geboortedatum.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.