U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 11 maart 2015, 14.00u

Voorzitter
De voorzitter

Mevrouw Brouwers heeft het woord.

Minister, vrijdag was er een onderwerp op RINGtv dat als volgt startte: “Het staat vast. De Lijn wil de belbussen in onze provincie” – Vlaams-Brabant – “afschaffen. Ze zijn te duur voor De Lijn.” Het ging over enkele belbusgebieden waar de gemeenten te horen hebben gekregen dat er tegen 25 juni geen belbus meer zal uitrijden. In mijn streek gaat het onder meer over Bierbeek en Rotselaar. In het item op RINGtv ging het over de gemeente Zemst die haar ongenoegen liet blijken.

Het is niet louter een regionaal probleem. Ik lees dat in de Kempen recent belbussen werden afgeschaft. Ook daar worden gemeenten aangeschreven om te praten over de belbus. De gemeenten hebben tot het einde van de maand gekregen om te reageren. In hetzelfde item op RINGtv werd gezegd dat dit een oefening is om nadien uit breiden in de hele provincie. Het gaf de indruk dat op termijn in alle Vlaamse provincies het systeem van belbussen zou verdwijnen. Daar mag duidelijkheid over komen, vooral omdat we nog volop in de discussie zitten over het nieuwe concept ‘basisbereikbaarheid’.

In dit parlement wil de meerderheid het decreet op basismobiliteit herzien. Dat decreet stelt dat elke inwoner recht heeft op een bushalte op een aantal meter van zijn woning. Die oefening is nog niet gebeurd. U hebt vorige maand op een vraag van mij geantwoord dat u een forum geïnstalleerd hebt dat in april zal samenkomen om basisbereikbaarheid verder te definiëren. De Lijn geeft hier de indruk een voorafname te doen zonder enig alternatief.

Waarom mogen op bepaalde plaatsen de belbussen worden afgeschaft zonder enig alternatief en zonder dat we het decreet op de basismobiliteit hebben herbekeken?

De voorzitter

Minister Weyts heeft het woord.

Voor alle duidelijkheid, dit is geen novum of een grote ommezwaai. Het maakt deel uit van een continue evaluatie en optimalisatie waarbij op basis van een kosten-batenanalyse wordt geëvalueerd in welke mate belbussen en andere lijnen optimaal beantwoorden aan een vraag. Hier zijn er alternatieven via reguliere streeklijnen. Op basis daarvan is beslist. Dit is geen fundamentele ommezwaai, maar gewoon werk maken van optimalisatie.

Dat is relevant omdat een op drie belbussen stilstaat en nooit uitrijdt. De chauffeurs wachten gewoon. 33 procent van de belbussen blijft gewoon werkloos staan en wordt niet opgeroepen. Er is dus ruimte voor optimalisatie, voor een optimale besteding van het belastinggeld van ons allemaal.

Minister, voor alle duidelijkheid: ik ben het daarmee eens. U hebt vroeger al gezegd dat tegen 1 mei het aanbodgedeelte van de besparingen rond zou zijn. We merken nu dat het toch een beetje knip- en plakwerk wordt. In de Kempen zijn er in februari belbussen afgeschaft. 1 mei komt eraan, wat zal daar dan nog gebeuren? Die in Vlaams-Brabant zijn voor eind juni. Het is allemaal toch een beetje een rare manier van communiceren.

Hoe dan ook, in de gemeente Zemst, die op RINGtv en in de pers haar beklag is gaan maken, hebben scholieren die elke dag van de belbus gebruikmaken, een petitie opgestart. Het gaat dus niet over onderbenutte lijnen, maar ik begrijp dat die bussen voor de rest van de dag stilstaan. Er moet echter een alternatief zijn voor de mensen die de bus echt nodig hebben.

De voorzitter

De heer Keulen heeft het woord.

Voorzitter, minister, collega’s, we moeten heel erg oppassen voor het beeld dat we voor Uplace een bus zullen inleggen terwijl landelijk Vlaanderen het zonder belbussen moet stellen. (Applaus bij Open Vld, sp.a, Groen en CD&V)

Ik sterf niet voor een belbus, maar er moet dan wel een alternatief zijn voor landelijk Vlaanderen. Als dat morgen een taxi is of een andere vorm van collectief vervoer, dan is dat ook goed voor mij, maar het alternatief kan niet niets zijn. Dat kan niet! (Applaus bij Open Vld, sp.a, Groen en CD&V)

De voorzitter

Mevrouw Robeyns heeft het woord.

Voorzitter, minister, ik wil me graag aansluiten bij de woorden van de heer Keulen. U verwijst natuurlijk altijd naar optimalisaties en naar cijfers, maar de realiteit is dat er altijd op dezelfde plaatsen wordt gesnoeid in het aanbod en nu ook in de frequentie, namelijk in de landelijke gebieden. Dat is keihard op cijfers gebaseerd, maar u vergeet het menselijke aspect.

Vorige week had ik een man bij mij die iedere week de belbus gebruikt om zijn vrouw in het rusthuis te bezoeken. Die halte wordt gewoon afgeschaft! Hoe gaat u zorgen voor het menselijke aspect? Hoe zult u ervoor zorgen dat die mensen recht hebben op basismobiliteit, zodat ze zich kunnen verplaatsen en ze een alternatief hebben?

Blijf alstublieft investeren in het openbaar vervoer! (Applaus bij sp.a en bij Groen)

De voorzitter

De heer Rzoska heeft het woord.

Voorzitter, minister, collega’s, het zal u niet verwonderen dat ik me aansluit bij zowel de initiële vraag van mevrouw Brouwers als uiteraard ook bij de heer Keulen en de andere collega’s die zeggen: van twee dingen één. U hebt aangekondigd om naar een ander systeem over te stappen, en we hebben die discussie al verschillende keren gevoerd in de commissie. U noemt dat dan combimobiliteit, maar we weten nog altijd niet goed wat daaronder valt.

Het kan niet zijn dat u dingen aan het afschaffen bent zonder dat daar een alternatief tegenover staat. Er zijn wel degelijk vervoersvragen, ook in de landelijke gebieden. Het kan best zijn, ik kan u daarin volgen, dat de belbus niet het meest efficiënte middel is, maar het kan niet dat u iets afschaft zonder iets in de plaats ervan aan te bieden. Daardoor zijn er nu mensen die geen antwoord krijgen op de vervoersbehoefte die ze hebben. Dat kan echt niet. (Applaus bij Groen en bij sp.a)

De voorzitter

Mevrouw De Ridder heeft het woord.

Voorzitter, even weg van de stemmingmakerij en terug naar de realiteit. (Rumoer. Applaus bij de N-VA)

In alle eerlijkheid, waar gaat het over? De minister heeft net iets gezegd waarvan ik van mijn stoel val: 33 procent van de belbussen wordt niet opgeroepen. Daar gaat het over! (Applaus bij de N-VA)

Het gaat over een optimalisering. Bepaalde lijnen worden afgeschaft omdat er geen bussen op rondrijden. Het gaat dus niet over het niet voorzien in alternatieven voor degenen die het echt nodig hebben. Het gaat niet over het feit dat het alternatief niets is. Dat gebeurt ook niet.

Basisbereikbaarheid wil net zeggen dat men de mobiliteit garandeert op een andere manier. 33 procent van de lijnen wordt nooit opgeroepen!

Minister, wilt u in uw oefening die wordt uitgerold, en waarover we nog zeer uitgebreid zullen kunnen debatteren in het parlement, om de mobiliteit op een goede en efficiënte manier te organiseren, ook de taxisector betrekken of minstens met hen gesprekken opstarten? Zij kunnen net voor die laatste kilometer een meerwaarde bieden.

Dit gaat over een continu proces, waarbij De Lijn en hopelijk alle entiteiten van de Vlaamse overheid continu in vraag stellen welke diensten ze verlenen en welke kosten en baten daartegenover staan. Dat lijkt me evident, zeker in budgettair barre tijden. In dit concrete geval is er inderdaad een alternatief, er is een streeklijn. U verwijst naar Uplace. Wel, Uplace betaalt die bus zelf. Ik weet niet of dat een te volgen precedent is. (Applaus bij de N-VA)

Trouwens, budgettaire maatregelen beantwoorden wij vandaag met een besparing op het aanbod van 16 procent. Bij de vorige besparing in 2010-2012 was dat 75 procent. Dus, we gaan zeer goed te werk. We trachten maximaal te besparen op onze eigen werking en niet op het aanbod.

Dat zal ons er niet van weerhouden om het bestaande aanbod steeds in vraag te stellen. 33 procent van de belbussen wordt niet opgeroepen, die bussen rijden zelfs niet uit. Het is zelfs geen geval van lege bussen die rijden! Het zijn bussen die niet rijden! De chauffeur zit gewoon in de bus te wachten tot hij kan uitrijden, maar hoeft dat een hele dag niet te doen. Het is een kwestie van dat in vraag te stellen. En in de concrete casus, waar ik niet verder op wil ingaan, heeft het ermee te maken dat er op wandelafstand een streeklijn is. De inspanning is verhoudingsgewijs beperkt.

Nogmaals, het is een continu proces. Er is geen sprake van een fundamentele ommezwaai. Wij zullen altijd blijven kijken naar de kosten en baten van het belastinggeld dat wordt ingezet, dat lijkt me de evidentie zelve.

Ik vind het zeer goed dat de overheid, in casu De Lijn, continu efficiënt probeert te werken en de kosten probeert te beheersen. Dat is geen probleem. We moeten wel stilaan opletten dat we De Lijn niet continu in een slecht daglicht plaatsen: eerst de tariefverhogingen, dan de zondagsdiensten waarop wordt beknibbeld, nu weer de belbussen waarvan her en der opduikt dat ze worden afgeschaft. (Applaus bij sp.a en Groen)

Dat is niet goed voor het imago van het openbaar vervoer, dat wij zo nodig zullen hebben in ons land, dat al vol files staat. Die oproep wil ik ook eens doen. In plaats van er hier altijd een spelletje van oppositie tegen meerderheid van te maken, laat ons allemaal samen eens nadenken hoe we het efficiënt kunnen organiseren en betaalbaar kunnen houden. Maar niet elke maand hier staan klagen over nu dit weer en dan dat weer bij De Lijn. De Lijn is een mooie maatschappij die geweldig goed werk levert in Vlaanderen en die we nog heel erg nodig zullen hebben in de toekomst, waarin er meer en meer vraag is naar mobiliteit. (Applaus bij CD&V, Open Vld, sp.a en Groen)

De voorzitter

De actuele vraag is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.