U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 4 maart 2015, 14.00u

Voorzitter
van Sabine de Bethune, Ingeborg De Meulemeester, Rik Daems, Karl Vanlouwe, Johan Verstreken en Marc Hendrickx
158 (2014-2015) nr. 1
De voorzitter

Bespreking

Dames en heren, aan de orde is het voorstel van resolutie van de dames Sabine de Bethune en Ingeborg De Meulemeester en de heren Rik Daems, Karl Vanlouwe, Johan Verstreken en Marc Hendrickx betreffende de voortgangsbewaking van de post-2015 ontwikkelingsagenda.

De bespreking is geopend.

Vraagt er iemand het woord? (Opmerkingen)

Er is geen verslaggever. Het reglement zegt dat het verslag voor iedereen raadpleegbaar is. Er is aan het begin van de vergadering niet gevraagd om verslag uit te brengen. Mevrouw Soens, ik dacht dat u gewoon het woord wilde voeren over het onderwerp zelf, maar u wilt toch verslag uitbrengen.

Mevrouw Soens, verslaggever, heeft het woord.

Mevrouw Tine Soens (sp·a)

Dank u wel voorzitter. Ik heb de eer verslag uit te brengen namens de heer Kennes en mezelf. Het voorstel van resolutie met betrekking tot de voortgangsbewaking van de post-2015 ontwikkelingsagenda werd op 10 februari in de commissie Buitenlands Beleid besproken. Mevrouw de Bethune heeft als hoofdindiener het voorstel van resolutie uitgebreid toegelicht in de commissie. Het voorstel van resolutie is erop gericht om de Vlaamse Regering te wijzen op het belang van de duurzame ontwikkelingsdoelen, als opvolger van de millenniumdoelstellingen, en om ook een aantal concrete engagementen van de regering te vragen.

Ten eerste willen de indieners van het voorstel van resolutie dat de duurzame ontwikkelingsdoelen een speerpunt vormen van het Vlaams beleid. Men vraagt ten tweede om in te zetten op een internationaal partnerschap voor duurzame ontwikkeling. Een derde oproep gaat over het bevorderen van de capaciteitsopbouw via gerichte actieplannen. Als vierde punt wordt de promotie van een rechtvaardig handelssysteem aangehaald. Tot slot wordt aandacht gevraagd voor coherentie in het beleid rond ontwikkelingssamenwerking.

Daarnaast wordt met het voorstel van resolutie ook gevraagd om het Vlaams Parlement op de hoogte te houden van de standpuntbepaling van de Vlaamse Regering en om hierover regelmatig te rapporteren. De informatie hierover moet ook met het grote publiek gedeeld worden.

Mevrouw De Meulemeester, mede-indiener van het voorstel van resolutie, zei met haar fractie achter het voorstel van resolutie te staan en benadrukte nogmaals het belang van duurzame ontwikkeling. De fractie van sp.a vroeg, bij monde van mezelf, om bij de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen niet alleen aandacht te hebben voor armoedebestrijding, maar ook voor ongelijkheid en voor duurzame ontwikkeling waarbij iedereen, ook de westerse landen, verantwoordelijkheid opneemt. Ook de heer Vanbesien steunt het voorstel van resolutie en vroeg om het Vlaams Parlement ook een rol te laten spelen in dit belangrijke thema.

Vanuit sp.a en Groen werden twee amendementen ter aanvulling ingediend. De amendementen en de geamendeerde resolutie werden in de commissie unaniem goedgekeurd. (Applaus)

De voorzitter

Mevrouw de Bethune heeft het woord.

Mevrouw Sabine de Bethune (CD&V)

Voorzitter, collega’s, ik geef graag eerst een woordje uitleg bij deze problematiek. U herinnert zich dat we in het jaar 2000 allemaal hebben afgesproken dat we de strijd tegen extreme armoede in de wereld zouden aanpakken en dat we die tegen het jaar 2015 zouden halveren.

Hoever staat het vandaag? We zijn in het jaar 2015 en het werk is niet af. Ongeveer 1 miljard mensen leeft onder de armoedegrens van 1 euro per dag, vooral in Sub-Saharaans Afrika. Er is een grote genderongelijkheid en wat het onderwijs van meisjes betreft, zijn we absoluut onvoldoende vooruit gegaan.

Belangrijk om te benadrukken is ook dat de vooruitgang die werd geboekt – want die is er gelukkig wel – heel ongelijk is, heel verschillend naargelang de landen. We zijn heel goed vooruitgegaan in het Verre Oosten, in Azië. De vooruitgang is absoluut onvoldoende in Sub-Saharaans Afrika. De vooruitgang is ook heel ongelijk verdeeld naargelang mensen op het platteland leven of in grote steden. Er zijn dus heel grote verschillen, ondanks de vooruitgang die geboekt is.

Een derde opmerking is dat wellicht bij de doelstellingen die we in het jaar 2000 hebben verwoord, te zeer nadruk werd gelegd op sociale ontwikkeling en te weinig op economische ontwikkeling, op jobs, op groei en milieudoelstellingen.

Vandaag zitten we in een nieuwe context, er zijn nieuwe uitdagingen, we leven in een andere wereld. Ik verwijs naar de klimaatverandering, de veiligheid en de algemene publieke volksgezondheid waardoor ook de grens vervaagt tussen Noord en Zuid, tussen rijk en arm. Mevrouw Soens verwees er als verslaggever al naar dat er vandaag meer dan in het jaar 2000 nood is aan doelstellingen die niet alleen de arme landen een richtsnoer geven en verbinden, maar die ook rijkere, meer welvarende landen vragen om aandacht te hebben voor de problematiek.

U weet dat in september 2015 de 193 lidstaten van de Verenigde Naties zullen overeenkomen over de post-ontwikkelingsagenda. Er is vandaag sprake van 17 doelstellingen; we zullen zien wat er in de eindtekst zal staan. Het is de bedoeling om met de nieuwe agenda naar een duurzaam, universeel geïntegreerd en ook duurzaam economisch en maatschappelijk model te evolueren. Dit zal impact hebben op alle beleidsniveaus in ons land, federaal en deelstatelijk. Ook wij hier in Vlaanderen zijn dus gevat door de agenda.

Ik kom even terug op het voorstel van resolutie dat we straks ter stemming voorleggen. Het is een belangrijk signaal dat ook Vlaanderen over de partijgrenzen heen belang hecht aan een nieuwe ontwikkelingsagenda, dat Vlaanderen meer zijn stempel erop drukt. Ik wil daarom vragen om mee gevolg te geven aan een oproep van de voorzitter van de interparlementaire unie. Die heeft vorige week in een publieke tekst het belang benadrukt van de rol van parlementen in dezen. Wij zijn dragende krachten voor de ontwikkelingsdoelen via wetgeving, via parlementaire controle, via controle op de begroting.

Ik wil onder andere verwijzen naar de fameuze 0,7 procentnorm, 0,7 procent van het bnp, die ook wij verre van halen. België heeft een stap teruggezet, maar ook Vlaanderen heeft zijn engagementen niet waargemaakt.

De resolutie heeft een aantal krachtlijnen. De post-MDG-agenda (Millennium Development Goals) moet een speerpunt zijn van het toekomstig Vlaams ontwikkelingsbeleid. Ook de ontwikkelingssamenwerking in Vlaanderen moet uitgaan van een partnership, onder andere door voldoende financiële middelen aan te boren – ik verwijs opnieuw naar die 0,7 procentnorm –, door overdracht van technologische instrumenten – dat is nieuw –, onder andere in de strijd tegen de klimaatopwarming, door ondersteuning van de ontwikkeling van nationale actieplannen voor duurzame ontwikkeling, door de ontwikkeling van rechtvaardige handelssystemen te ondersteunen en door beleidscoherentie in het Vlaamse beleid.

Het is belangrijk dat de Vlaamse Regering ons voldoende op de hoogte houdt van haar betrokkenheid bij de totstandkoming en de uitvoering van die doelstellingen. We hebben ook heel concreet afgesproken dat de eerste tweejaarlijkse Vlaamse Staten-Generaal voor Ontwikkelingssamenwerking gewijd moet zijn aan de post-2015 ontwikkelingsagenda. Ten slotte moeten we proberen dit verhaal in mensentaal naar de mensen te vertalen.

Collega’s, de mondialisering staat in 2015 op een kruispunt. We gaan een agenda maken die niet alleen betrekking heeft op arme landen, maar die ons ook verbindt en ons beleid zal beïnvloeden, niet alleen in termen van solidariteit, maar ook in termen van duurzame accenten.  De transparantie daarover is belangrijk. Ik hoop dat het thema de komende maanden in een constructief debat aan de orde kan komen in het Vlaams Parlement.

Ik dank u voor uw aandacht. (Applaus bij de meerderheid, sp.a en Groen)

De voorzitter

Mevrouw De Meulemeester heeft het woord.

Mevrouw Ingeborg De Meulemeester (N-VA)

Dames en heren, landen in ontwikkeling moeten we niet enkel ondersteunen, maar we moeten hen ook begeleiden in een traject van duurzame ontwikkeling. Duurzame ontwikkeling is immers niet enkel belangrijk op politiek vlak, maar het is belangrijk voor elke burger en voor elke burger wereldwijd. En daartoe moeten we doelen vooropstellen.

In voorliggend voorstel van resolutie benadrukken we de steun aan export van ontwikkelingslanden en de steun voor een betere toegang voor de minst ontwikkelde landen tot de markten. Dat is belangrijk. We moeten blijven inzetten op economische ontwikkeling en we moeten daarbij alert blijven dat we hierbij economische ontwikkeling niet gelijkwaardig maken aan duurzame ontwikkeling.

De N-VA-fractie steunt deze resolutie omdat het belang van ontwikkelingssamenwerking vooropstaat. Daarbij wil ik nog één nuance brengen: internationale hulp kan een onderdeel vormen van internationale ontwikkeling, maar dit mag nooit de focus vormen. Ook moeten we keuzes maken. Samen met jullie wil ik onze Vlaamse Regering dan ook vragen om van duurzame ontwikkeling een speerpunt te maken in deze legislatuur. (Applaus bij de meerderheid, sp.a en Groen)

De voorzitter

De heer Daems heeft het woord.

De heer Rik Daems (Open Vld)

Voorzitter, collega’s, ik heb het al enkele weken geleden gezegd: Vlaanderen zal internationaal zijn of niet. Dat geldt niet alleen voor het onderwerp dat ik toen aanhaalde, namelijk de parlementaire diplomatie. Het geldt zo mogelijk nog meer voor de impact die Vlaanderen heeft op de werking van de internationale gemeenschap, meer bepaald op de multilaterale instellingen waar – dit is heel juist aangehaald door de twee vorige sprekers – een aantal beslissingen worden genomen die doordringen tot in het dagelijkse leven hier in Vlaanderen, al was het maar omdat het beleid dat door de regering wordt gevoerd, ondersteund door het parlement, omgezet in decreten en andere instrumenten, daar wel degelijk een heel duidelijke impact op heeft.

In die zin denk ik dat de resolutie belangrijk is. Die resolutie zegt heel duidelijk dat Vlaanderen zich moet positioneren in het debat om een constructieve bijdrage te leveren tot de discussies binnen de internationale gemeenschap. We hebben daartoe middelen. Het is mijn overtuiging dat we die middelen in het verleden te weinig hebben ingezet. We hebben vertegenwoordigers bij een aantal multilaterale instellingen. We moeten die veel meer activeren en als Vlaams Parlement, meer bepaald vanuit de commissie Buitenlands Beleid, hier wel degelijk een inbreng geven en ook inhoudelijk proberen te wegen op de vormgeving die daarin effectief tot stand komt, meer bepaald in die multilaterale organisaties.

Dat is ook de reden waarom we in dit voorstel van resolutie de Vlaamse Regering oproepen tot een aantal zaken. Een ervan – misschien wel de meest belangrijke – is dat we wensen dat van de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen van de post-2015 ontwikkelingsagende van de Verenigde Naties een speerpunt wordt gemaakt voor onze internationale agenda. We kunnen dat ook. Het volstaat dat we daar zelf volop op inzetten. Het volstaat dat dit parlement de regering voldoende input geeft opdat ze naar boven toe in de multilaterale organisaties impact heeft op de vormgeving van wat zij gaan bepalen, zeventien meer of minder doelstellingen. We moeten daar een impact op hebben en dat is mogelijk omdat we daartoe de kwaliteit in huis hebben.

Er staan een aantal verzoeken in het voorstel van resolutie. Ik haal er een aan die ik belangrijk vind. We verzoeken de Vlaamse Regering om aan het Vlaams Parlement voor te leggen hoe de Vlaamse Regering en de Vlaamse administratie te werk zullen gaan om dit mee vorm te geven. Ik kan u hier alvast persoonlijk maar nog meer als voorzitter van de commissie voor Buitenlands Beleid meegeven dat onze commissie hierin een zeer actieve en bepalende rol wenst te spelen.

Mevrouw de viceminister-president, ik wil u een boodschap meegeven voor de minister-president. We zouden heel graag hebben dat hij hier een speerpunt van maakt: hij, maar ook de hele Vlaamse Regering. We vragen dat hij hierin de commissie voor Buitenlands Beleid zeer actief betrekt omdat we denken dat we in dit huis wel degelijk mensen hebben die zaken bij te dragen hebben die hij kan gebruiken bij de stellingname naar de internationale organisaties en naar de bepaling van die stellingname.

Het laatste punt in de resolutie is erg belangrijk. We wensen dat uitdrukkelijk informatie over de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen en de post-2015 ontwikkelingsagenda van de Verenigde Naties gedeeld wordt met het grote publiek. Ik ben er met name van overtuigd dat het onvoldoende is dat wij stilaan meer dan gisteren overtuigd zijn van de internationale impact die we hebben en van het feit dat we in een grote wereld leven die direct impact heeft op ons dagelijkse leven. De Vlaming in de straat is daar naar mijn mening nog veel te weinig van overtuigd. Hij weet het niet eens. Dit is dus een heel belangrijk element in dit voorstel van resolutie. De Vlaamse Regering moet aan het brede publiek nu eindelijk eens laten weten dat ook wij in ons dagelijkse leven heel internationaal functioneren, al was het maar door de regelgeving die op ons van toepassing is. We zullen de Vlaamse Regering er zeker aan houden dat dit in de praktijk wordt gebracht.

Ik wil mevrouw de Bethune, de hoofdindiener, feliciteren en bedanken dat ze dit element heeft aangebracht in onze commissie. We hebben er natuurlijk allemaal samen aan gewerkt en het is bij unanimiteit goedgekeurd. U ziet, mijnheer Crombez: het kan soms. Dat kwam ook door een heel constructieve bijdrage van uw fractie en van Groen, die ik eveneens bedank. Dit onderwerp is zo belangrijk dat het effectief moet worden gedragen over alle partijgrenzen heen. (Applaus bij de meerderheid, Groen en sp.a)

De voorzitter

Vraagt nog iemand het woord? (Neen)

De bespreking is gesloten.

We zullen straks de hoofdelijke stemming over het voorstel van resolutie houden.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. De publiekstribune is gesloten.

zullen de commissiewerkzaamheden voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. De publiekstribune is gesloten.

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.