U bent hier

De voorzitter

Algemene bespreking

Dames en heren, aan de orde is het ontwerp van decreet houdende aanpassing van de algemene uitgavenbegroting van de Vlaamse Gemeenschap voor het begrotingsjaar 2014.

De algemene bespreking is geopend.

Minister Muyters heeft het woord.

Voorzitter, collega's, met wat voorligt, proberen we een oplossing te bieden voor het probleem dat het budget voor de sociale leningen van het Vlaams Woningfonds en de Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen (VMSW) medio maart was opgebruikt. Dat heeft te maken met het feit dat vorig jaar een aantal sociale leningen waren opgevraagd die dit jaar moesten worden uitgekeerd. De budgetverhoging waarin we hadden voorzien om die achterstand weg te werken – het ging om een stijging van 699 miljoen euro in 2013 naar 814 miljoen euro in 2014 – bleek evenwel niet te volstaan. De oplossing van de Vlaamse Regering bestaat erin te zorgen voor voldoende bijkomende middelen voor machtigingen om sociale leningen uit te keren. Een tweede initiatief is de aanpassing van het Eenleningbesluit, zodat de voorwaarden die in de toekomst gelden ervoor zorgen dat alles iets beter onder controle blijft.

Wat hier ter goedkeuring voorligt, is niet het Eenleningbesluit, want dat is een initiatief van de Vlaamse Regering, maar wel de extra machtiging voor een bedrag van 500 miljoen euro. Van die extra machtiging gaat 260 miljoen euro naar het Vlaams Woningfonds en 240 miljoen naar de VMSW. Die extra machtigingen doen zich vanaf 2015 op de begroting gevoelen, ten belope van 5 tot 6 miljoen euro. Wat voorligt is het volgende. In artikel 1 wordt de leningsmachtiging van het Vlaams Woningfonds opgetrokken tot 683.891.000 euro. In artikel 2 wordt de vastleggingsmachtiging van de VMSW opgetrokken tot 452.770.000 euro. Wat de waarborg betreft, wordt één wijziging aangebracht aan de tabel: de leningsmachtiging voor de bijzondere sociale lening wordt op 647 miljoen euro gebracht, wat een toename met 240 miljoen euro betekent.

De voorzitter

Minister Van den Bossche heeft het woord.

Voorzitter, collega's, de timing voor de goedkeuring van het besluit en de aanpassing van de voorwaarden is strak. Het dossier zit nu bij de Raad van State. Op korte termijn zal de Vlaamse Regering het dossier definitief goedkeuren.

Op 1 juni zullen de gelden daar zijn. Vanaf dan kunnen de mensen zich wenden tot de instellingen voor een sociale lening. De voorwaarden zijn zo aangepast dat we focussen op bestaande woningen, zowel voor aankoop als renovatie. De rente trekken we naargelang van het inkomen iets meer op naar de marktconforme rente, waarbij mensen met een laag of gematigd inkomen en mensen met kinderen nog altijd een flinke korting krijgen. Mensen met een hoog inkomen – 80 procent van de mensen zonder woning komt in aanmerking – betalen wel een rente die in de buurt ligt van de marktrente, zij het dat ze de volledige som kunnen lenen. We schrijven een minimuminkomen in van 10.000 euro. Dat is niet hoog, dat is om ervoor te zorgen dat mensen wel degelijk over een inkomen beschikken als ze gaan lenen.

De voorzitter

De heer Penris heeft het woord.

De heer Jan Penris

Deze regering eindigt zoals ze is begonnen, en dat is niet echt in schoonheid. Ik herinner me dat in 2009 de renovatiepremie ter discussie stond, omdat we het slachtoffer waren van ons eigen succes en dat we de spelregels en cours de route hebben moeten wijzigen zodat het systeem betaalbaar bleef. Dat was tot groot ongenoegen – terecht – van de ombudsdienst. Vandaag doen we hetzelfde met de sociale woonleningen, deze keer tot ongenoegen – terecht – van het Rekenhof, dat in de hem kenmerkende voorzichtige ambtelijke taal zegt: “Het Rekenhof verwijst in dit verband naar zijn verslag bij de initiële begroting 2014, waarbij het heeft gesteld dat het aangewezen is de ESR-impact van nieuwe beleidsimpulsen te evalueren aan de hand van een geactualiseerde meerjarenplanning.”

Wat zegt het Rekenhof in gewone mensentaal? Ik probeer het begrijpelijk te maken: als ik aan mijn kinderen snoep beloof, moet ik ervoor zorgen dat de snoepdoos op voorhand goed genoeg is gevuld. U doet dat niet, minister. U belooft van alles, en ‘en cours de route’ stelt u vast dat de financiële middelen daarvoor ontoereikend zijn. Dan probeert u dat in extremis in limine nog recht te zetten.

Minister, we gaan over de grond van de zaak niet moeilijk doen, want we zijn het eens met het feit dat die beslissing wordt genomen, maar u begrijpt dat we betreuren dat u niet vooruitziend genoeg bent geweest in het begin van deze legislatuur en ook niet op het einde. Daarom zullen wij ons bij de stemming onthouden. (Applaus bij het Vlaams Belang)

De voorzitter

De heer Hendrickx heeft het woord.

De heer Marc Hendrickx

Anders dan de heer Penris vind ik wel dat de regering eindigt met een positieve noot. Het is een goede zaak dat we nog ruimte vinden om het budget voor sociale leningen op te krikken, volgens wat ik in de pers verneem en wat minister Van den Bossche vandaag zegt, onder iets striktere voorwaarden, waar we altijd voor hebben gepleit. Dus dat lijkt me een goede zaak, temeer omdat we altijd hebben gezegd dat eigendom verwerven toch de beste manier blijft om zich te wapenen tegen later opduikende armoede, pensioenproblemen enzovoort. We vinden het mooi dat deze regering er alsnog is in geslaagd dit te verwezenlijken.

De voorzitter

Mevrouw Taeldeman heeft het woord.

Mevrouw Valerie Taeldeman

Ook onze fractie is heel tevreden dat er een oplossing werd gevonden voor het probleem dat zich voordeed als gevolg van de heel snelle uitputting van het budget bestemd voor het verlenen van sociale woningen. Voor heel wat mensen is het krijgen van een sociale lening essentieel om een eigen woning te kunnen verwerven. We zijn tevreden met deze oplossing.

De voorzitter

De heer Van Malderen heeft het woord.

De heer Bart Van Malderen

Ik ben het volledig eens met de twee vorige sprekers. Mijnheer Penris, over schoonheid kun je discussiëren. In elk geval beantwoordt dit systeem aan een duidelijke vraag, maar vooral ook aan een behoefte. De bancaire sector vertoont vandaag heel wat schroom om aan nogal wat mensen een hypothecaire lening toe te kennen. Die risicoaversie is een beetje vreemd, want het niet terugbetalen van hypotheken in het systeem sociale leningen zit eigenlijk op hetzelfde niveau als bancaire leningen.

Waar zit het verschil? Met een sociale lening kun je 100 procent van het aankoopbedrag van een woning ontlenen. Het is essentieel dat dit overeind is gebleven. Dat maakt voor heel veel mensen het verschil. Wie niet het geluk heeft gehad om voor de aankoop centen opzij te leggen of een duwtje in de rug krijgt van ouders – zo zijn er nogal wat – maar wel perfect in staat is om een lening af te betalen, die vindt hier een bijkomende steun om een woning te verwerven en daarmee het verschil te maken tussen een eigen woning of een huurwoning.

Verder zijn een aantal paramaters juister afgesteld. Daar is al op gewezen. Voor wie een hoger inkomen heeft, wordt de rentevoet meer gelijk gezet met de marktrente. Ook kan niet langer worden geleend voor nieuwbouw. Dat zet de focus juist, zonder te raken aan de complementaire rol van sociale leningen ten aanzien van de bancaire sector. Met een relatief beperkte, maar heel belangrijke budgettaire inspanning creëren we een enorme hefboom in de te ontlenen capaciteit. Dat is een stimulans op zich voor onze economie. In vorige debatten is hier kamerbreed opgeroepen om het probleem van het tekort aan middelen op te lossen. Ik wil beide ministers feliciteren, omdat er is tegemoetgekomen aan een vraag van het parlement. We gaan dat uiteraard voluit steunen.

De voorzitter

Minister Muyters heeft het woord.

Bedankt voor de steun die wij krijgen. Het is de beste oplossing die we hiervoor konden vinden.

De voorzitter

Minister Van den Bossche heeft het woord.

Bedankt ook.

Mijnheer Penris, we hebben vooruitgekeken, want we hebben elk jaar de budgetten verhoogd. We zijn begin deze legislatuur gestart met 530 miljoen euro. Elke keer zagen we dat er meer vraag was en elke keer hebben we in de begroting de budgetten verhoogd. Alleen is de vraag daarna telkens nog meer gestegen. We hebben vooruitgekeken, maar de vraag blijft maar stijgen. Het is duidelijk een maatschappelijk fenomeen, waarop wij als overheid een antwoord proberen te bieden. Ik wil de oppositie in het parlement bedanken om mee de vraag te ondersteunen, zij het misschien met een voorzichtige onthouding. Toch erkent u de nood en vindt u het belangrijk dat de overheid er iets aan doet.

De voorzitter

Vraagt nog iemand het woord? (Neen)

De algemene bespreking is gesloten.

De voorzitter

Artikelsgewijze bespreking

Dames en heren, aan de orde is de artikelsgewijze bespreking van het ontwerp van decreet. (Zie Parl.St. Vl.Parl. 2013-14, nr. 19/1)

– De artikelen 1 tot en met 3 worden zonder opmerkingen aangenomen.

De artikelsgewijze bespreking is gesloten.

We zullen straks de hoofdelijke stemming over het ontwerp van decreet houden.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.