U bent hier

De voorzitter

De heer Van Hauthem heeft het woord.

De heer Joris Van Hauthem

Voorzitter, ik heb gisteren in een bericht op Belga een tweet van vicepremier Reynders gelezen. Ik citeer: “Onze slag binnengehaald. Tijdens volgende regeerperiode voorrang aan sociale en economische maatregelen zonder nieuw grondwettelijk avontuur.”

De lijst met grondwetsartikelen die de Federale Regering heeft opgesteld en die vandaag in de Kamer van Volksvertegenwoordigers en in de Senaat wordt besproken, is bijzonder beperkt en heeft tot een controverse geleid. De vraag is dan of er op basis van die wel zeer beperkte lijst al dan niet een staatshervorming tot stand kan komen.

In feite gaat de discussie hier niet over. We weten ook wel dat de Bijzondere Wet van 8 augustus 1980, die trouwens onleesbaar is geworden, de bevoegdheidsoverdracht grotendeels regelt. Ook voor de toepassing van de Bijzondere Financieringswet is geen herziening van de Grondwet nodig.

Een aantal artikelen in de Grondwet zijn heel bewust niet in herziening gesteld. De vraag is dan ook of tijdens de volgende legislatuur al dan niet aan een staatshervorming moet worden gewerkt. Uit de debatten die vandaag in het Federaal Parlement zijn gevoerd, blijkt dat dit volgens de meerderheid een signaal is. Het aantal grondwetsartikelen is beperkt en artikel 195, om het niet te noemen, staat er niet bij. Dit is een signaal dat we niet aan een volgende staatshervorming moeten denken.

Minister-president, merkwaardig genoeg hebt u steeds verklaard dat we in de volgende legislatuur over een zevende staatshervorming zouden moeten discussiëren. Nu vindt u het echter positief dat het kernkabinet van de Federale Regering een akkoord heeft bereikt. De meerderheid laat uitschijnen dat dit een signaal is en dat er geen staatshervorming komt. U kunt hierover moeilijk positief zijn. Wat is nu eigenlijk uw standpunt? Hebt u al dan niet namens de Vlaamse Regering gesproken?

De voorzitter

Minister-president Peeters heeft het woord.

Minister-president Kris Peeters

Voorzitter, dit zijn de laatste actuele vragen van de legislatuur. Ik kijk ernaar uit ze allemaal te beantwoorden. Ik zal met de actuele vraag van de heer Van Hauthem beginnen. (Opmerkingen)

Dat is een positieve start. Ik moet trouwens mijn tijd in de gaten houden.

Ik heb hier verschillende malen verklaard dat de uitvoering van de zesde staatshervorming verschrikkelijk belangrijk is voor het Vlaams Parlement dat hier na 25 mei 2014 opnieuw bij elkaar zal komen. Dit is ook belangrijk voor de administraties in Vlaanderen, want 2248 vte’s worden overgeheveld.

Maar nog belangrijker: dit is ook zeer belangrijk voor alle Vlamingen. Denk maar aan de woonbonus, ouderenzorg, kinderbijslag enzovoort.

Ten tweede heb ik gezegd dat de nieuwe Senaat kan debatteren over hoe een zevende staatshervorming er kan uitzien.

Ten derde is een staatshervorming niet gelijk aan een grondwetsherziening. U hebt zelf verwezen naar de bijzondere wetten en de bijzondere financieringswet. U voelde mijn antwoord al komen, vermoed ik. Een aantal discussies vragen geen herziening van de Grondwet, waaronder gezondheidszorg, splitsing van het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (RIZIV), overdracht ziekenhuizen, ziektekosten, invaliditeit, gehandicaptenzorg, ouderenzorg, revalidatie en zo meer.

Nu zegt u dat artikel 195 daar niet bij is. Ik dacht dat u die vraag zou stellen. U gaf een aantal citaten, ik heb er ook een paar voor u. Zo geeft Hendrik Vuye, algemeen bekend, aan dat er al vaker grondwetsherzieningen zijn gebeurd los van artikel 195, en dat dat ook niet nodig is voor andere staatshervormingen. Sterker nog, ik citeer een Belga-bericht van 9 februari 2012, ik zal de auteur voorlopig niet vermelden: “Deze regering leest Hongarije de les vanwege misbruik van de Grondwet. Zelf doet deze regering nochtans nog straffer. Ze gaat de Belgische Grondwet tijdelijk opschorten.” En dan komt het, zeer positief: “Voor een grote staatshervorming is een herziening van artikel 195 niet nodig.” (Opmerkingen van de heer Eric Van Rompuy)

Wat het uitvoeren van de zesde staatshervorming betreft, collega Van Hauthem, kan er wat mij betreft gediscussieerd worden in de Senaat. De bijzondere wetten en de bijzondere financieringswet kunnen ook een aantal belangrijke staatshervormingen verder concretiseren. Er zijn een aantal artikelen voor herziening vatbaar verklaard. Wat artikel 195 betreft, geven de citaten duidelijk aan dat dat een staatshervorming niet in de weg staat.

De heer Joris Van Hauthem

Minister-president, u draait rond de pot. U gaat nu langs uw eigen standpunten van vroeger. Ik sta hier bovendien niet namens de N-VA. Ik ben niet de heer Weyts of professor Vuye. Ik ben de lijsttrekker voor het Vlaams Belang in Vlaams-Brabant. Dat is heel wat anders. (Applaus bij het Vlaams Belang)

U kunt niet om het feit heen dat het een beperkt aantal grondwetsartikelen is. Als men die niet verder wil uitbreiden, denkt u dan echt dat men bereid is in een volgende legislatuur een tweederdemeerderheid te leveren én een meerderheid in elke taalgroep om de bijzondere wetten te wijzigen? Neen.

U gaat er zelf makkelijk aan voorbij, minister-president, maar ik wil toch even terugverwijzen naar uw eigen Octopusnota van februari 2008. Ik citeer daaruit: “Ik wil mijn vraag naar meer en coherentere bevoegdheden voor de deelgebieden afsluiten door te verwijzen naar artikel 35 van de Grondwet. Toen dit artikel in 1993 werd ingeschreven in de federale Grondwet, stelde de toenmalige premier dat de uitvoering ervan zou zorgen voor een copernicaanse revolutie in het Belgisch federaal model.” (Opmerkingen van de heer Eric Van Rompuy)

Dat is helemaal niet gebeurd! Artikel 35 is niet uitgevoerd. Artikel 35, mijnheer Van Rompuy, minister-president, staat niet in het lijstje van de te herziene grondwetsartikelen. U kunt uw copernicaanse omwenteling dus op uw buik schrijven. (Applaus bij het Vlaams Belang)

De voorzitter

De heer Diependaele heeft het woord.

De heer Matthias Diependaele

Minister-president, het is duidelijk dat u de vis hier een beetje probeert te verdrinken.  Laat ons eerlijk zijn: CD&V had de laatste dagen aan de federale onderhandelingstafel maar één vraag, namelijk om artikel 195 voor herziening vatbaar te verklaren. (Opmerkingen van de heer Eric Van Rompuy)

Mijnheer Van Rompuy, het is niet altijd de luidste roeper die gelijk heeft. U bent daar niet in geslaagd, minister-president. U hebt dat niet gekregen, de Franstaligen hebben dat afgeblokt. Wat mij vooral verwondert, is dat u zich daar zeer gemakkelijk bij neerlegt. Ik kan mij niet voorstellen dat u daar persoonlijk tevreden mee bent. U hebt zelf altijd geijverd voor een verdere staatshervorming, voor verdere stappen. U en verschillende mensen van uw partij hebben ook laten verstaan dat de zesde staatshervorming geen eindpunt was, maar dat er verdere stappen moeten worden gezet.

Het gaat trouwens niet alleen over een staatshervorming. Het gaat ook over de modernisering van heel ons staatsapparaat, waaronder bijvoorbeeld de monarchie. Dat zijn bijvoorbeeld zaken die u niet kunt doen met bijzondere wetten. Er kunnen sociaal-economisch inderdaad nog heel wat stappen worden gezet. Ik zal professor Vuye niet tegenspreken, maar wat de monarchie betreft, kun je dat niet doen. Dat is ook iets dat we dringend moeten aanpakken.

Ik vrees, eerlijk gezegd, dat uw partij zich enigszins aan het klaarmaken is voor een status-quo, en dat is wat wij absoluut niet willen. Wij willen effectief die verandering, en we willen daar ook de instrumenten voor hebben.

De voorzitter

De heer Sauwens heeft het woord.

De heer Johan Sauwens

Minister-president, ik vond uw antwoord zeer correct. Ik kom uit de Volksunie. Dat is een Vlaams-nationalistische partij die aan meerdere staatshervormingen heeft meegewerkt en die uiteindelijk keer op keer bondgenoten heeft gezocht aan de overzijde. Ik denk dat we vandaag, meer dan grondwetsartikelen, vooral mensen moeten hebben die bruggen kunnen bouwen, zoals Hugo Schiltz destijds, zoals Frans Baert, zoals Rik Vandekerckhove, zoals vandaag Wouter Beke en anderen. Vier Vlaamse partijen zijn erin geslaagd om een van de grootste stappen voorwaarts te zetten die ooit zijn gezet: de fiscale autonomie, de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde, het arbeidsmarktbeleid, de gezondheidszorg enzovoort. Dit moet worden geïmplementeerd.

Minister-president, klopt het dat de sociale zekerheid kan worden gesplitst zonder grondwetsherziening? Klopt het dat het RIZIV kan worden gesplitst, dat de RVA kan worden gesplitst? Klopt het dat de pensioenen kunnen worden gesplitst? Klopt het dat de NMBS kan worden geregionaliseerd? Klopt het dat de brandweer kan worden geregionaliseerd? (Rumoer)

De voorzitter

Eén vraag, mijnheer Sauwens!

De heer Tommelein heeft het woord.

Het is duidelijk dat wie nu problemen maakt over die grondwetsartikelen, duidelijk niet het voeren van een sociaal-economisch herstelbeleid als eerste prioriteit heeft, maar opnieuw bezig wil zijn met de zoveelste staatshervorming. Het zijn die mensen die de jongste jaren hebben nagelaten om ook daadwerkelijk iets te doen. Ze waren de grootste partij. De grondwetsartikelen waren allemaal voor herziening vatbaar en ze zijn aan de kant blijven staan.

Minister-president, nog belangrijker is mijn vraag aan u. Als u dan bevoegdheden hebt, dan moet u daar ook iets mee doen. Straks hebben we een zesde staatshervorming. Ik heb gelezen dat u minister-president wilt blijven. Zult u met die Vlaamse bevoegdheden die u dan ook krijgt en hebt, eindelijk iets doen op het vlak van mobiliteit, onderwijs en de wachtlijsten in de zorg? Met andere woorden: resultaten voor Vlaanderen, in plaats van te bakkeleien over grondwetsartikelen. (Applaus bij Open Vld)

Minister-president Kris Peeters

Voorzitter, ik zal dit spreekgestoelte niet misbruiken om verkiezingscampagne te voeren, en niet ingaan op de vragen van de heer Tommelein, want dat lijkt me erover.

Ik wil nogmaals onderstrepen dat de uitvoering van de zesde staatshervorming een belangrijke opdracht is van de volgende Vlaamse Regering en van het volgende Vlaams Parlement. Verder wijs ik erop dat een staatshervorming niet gelijk is aan een grondwetsherziening. De heer Sauwens heeft gelijk: via die bijzondere wetten kan er heel veel gebeuren. Mijnheer Van Hauthem, ik heb voor u nog een citaat achter de hand gehouden. U zegt dat de Franstaligen nu de grote overwinnaars zijn, aangezien zij ervoor hebben gezorgd dat artikel 195 er niet in zit. Ik citeer uit De Standaard van 13 maart 2012: “Men doet dit alleen om de Franstalige politici ter wille te zijn. Als je zo handelt, moet je niet verbaasd zijn dat wij, als we ooit de kans krijgen, ook niet zwaar aan de grondwet zullen tillen als het ons goed uitkomt.”

Het is dus niet juist te beweren dat de Franstaligen de overwinnaars zijn. In de vernieuwde Senaat zullen we verder kunnen discussiëren. Een aantal artikelen zijn heel duidelijk voor herziening vatbaar verklaard. Het debat daarover is bezig. Met de bijzondere wetten en de bijzondere financiering hebben we nog heel veel mogelijkheden.

Ik hoop echter dat er in het volgende Vlaams Parlement en Vlaamse Regering een consensus zal bestaan over de vraag hoe we dit verder aanpakken. Die consensus was er met de Octopusnota. In de vorige regering is daarover gesproken. Die consensus over die Octopusnota was er in deze regering, en ik ga ervan uit dat de volgende regering daar onverkort verder werk van zal maken. (Applaus bij CD&V)

De heer Joris Van Hauthem

Minister-president, u zegt dat men geen verkiezingscampagne moet voeren op de tribune, maar u doet niets anders. (Opmerkingen van minister-president Kris Peeters)

U mag dat doen, maar u moet anderen niet verwijten dat ze het eventueel ook doen.

Ik stel vast dat de heer Sauwens nu zegt – en hij heeft gelijk – dat de bijzondere wet kan worden gebruikt om de RVA te splitsen, net als de sociale zekerheid enzovoort. Waarom is dat dan niet gebeurd? Bent u misschien vragende partij namens CD&V? Dat zou nieuw zijn. Feit is, minister-president, dat uw artikel 35, waarnaar u zo verwees in uw Octopusnota, er niet is. Uw copernicaanse omwenteling is er dan ook niet.

Collega’s van de N-VA, ik ken de citaten van Ben Weyts en zo ook. Die moet ik niet gebruiken – nogmaals, ik ben geen N-VA’er. Maar u moet het eens weten. Vandaag zegt u dit, morgen weer wat anders. U draait zo veel pirouetten dat we er tureluurs van worden, alleen maar van ernaar te kijken. Het onafhankelijkheidsstreven is al weg. Het is vervangen door confederalisme. Dat hebt u al naar de achtergrond verschoven, want u wilt van dag één een Federale Regering vormen zonder de PS, om dan te bewijzen – neem ik aan – dat België wel werkt. Wel, nu hebt u het perfecte alibi om uw confederalisme ook definitief in de diepvriezer van de Senaat te steken. Proficiat. (Applaus bij het Vlaams Belang)

De voorzitter

De actuele vraag is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.