U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 23 april 2014, 9.00u

Voorzitter
De voorzitter

Algemene bespreking

Dames en heren, aan de orde is het ontwerp van decreet betreffende de handhaving van de omgevingsvergunning.

De algemene bespreking is geopend.

De heer Vandaele, verslaggever, heeft het woord.

Collega’s, op 26 februari en 12 maart 2014 werd in de Commissie voor Leefmilieu, Natuur, Ruimtelijke Ordening en Onroerend Erfgoed het ontwerp van decreet betreffende de handhaving op de omgevingsvergunning besproken. Zowel minister Schauvliege als minister Muyters gaf tijdens de vergadering toelichting bij de krachtlijnen van het ontwerp van decreet.

Met het ontwerp van decreet, collega’s, wordt de mogelijkheid gecreëerd om snel en flexibel in te grijpen bij overtredingen die verband houden met de omgevingsvergunning. Door de handhavingsprincipes, die momenteel reeds ingeburgerd zijn in de milieureglementering, nu ook door te trekken naar het beleidsdomein Ruimtelijke Ordening worden beide handhavingsreglementen op elkaar afgestemd.

De belangrijke nieuwigheid die in de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening wordt ingeschreven, is het instrument van de bestuurlijke handhaving. De wijziging schept een aantal bijkomende mogelijkheden in de bestraffing van overtredingen, onder meer via de invoering van bestuurlijke geldboetes en het opleggen van bestuurlijke maatregelen.

Voor de bestuurlijke geldboetes zal het onderscheid dat in de milieuwetgeving momenteel al bestaat tussen inbreuken en misdrijven, ook kunnen worden toegepast in de ruimtelijke ordening. Overtredingen die niet direct aanleiding geven tot ruimtelijke schade, worden bestempeld als inbreuken. De andere overtredingen, de misdrijven, worden zoals vandaag aan het parket overgemaakt voor verdere behandeling. Leuk is ook dat in het geval dat het parket zou beslissen om het misdrijf alsnog niet te vervolgen en te seponeren, men toch nog een alternatieve boete kan opleggen. Er wordt een handhavingscollege opgericht, waar een beroep kan worden ingediend tegen een uitspraak over de hoogte van het boetebedrag, voor zowel het domein Ruimtelijke Ordening als Leefmilieu.

Naast het bestuurlijke boetesysteem worden er ook een aantal bestuurlijke maatregelen toegevoegd aan het handhavingsinstrumentarium. Naast het stakingsbevel worden nu ook de last onder dwangsom en de bestuursdwang toegevoegd. Ook worden de instrumenten van de zachte handhaving, zijnde de minnelijke schikking, de raadgeving en de aanmaning, decretaal verankerd.

Bij de parlementaire bespreking, collega’s, bleek er een vrij groot draagvlak voor het ontwerp van decreet te bestaan. De heer Ceyssens en mevrouw Rombouts menen dat dit ontwerp van decreet tot een oplossingsgerichte handhaving leidt en het sluitstuk vormt op het ontwerp van decreet van de omgevingsvergunning.

De snelle, kordate, correcte en preventieve handhaving die bovendien een goed evenwicht nastreeft tussen het vermijden van straffeloosheid en onnodige strengheid wordt door de CD&V-fractie goed ontvangen. Ook de verruiming van de bevoegdheden van de toezichthouders en de verbeterde samenwerking tussen de beleidsdomeinen Leefmilieu en Ruimtelijke Ordening in het geval van gemengde overtredingen zijn een stap vooruit.

Volgens de heer Martens is de verdienste van dit ontwerp van decreet dat met een systeem van bestuurlijke geldboetes het stilzitten van het gerecht in belangrijke mate wordt ondervangen en dat inbreuken en misdrijven altijd bestraft kunnen worden. Hij meent dat de afstemming tussen de wetgeving inzake Ruimtelijke Ordening en Leefmilieu een goede zaak is, maar op termijn zou het de betrachting moeten zijn om te komen tot één volledig omgevingshandhavingsdecreet en één systeem van toezicht en handhaving, waar het nu blijft ingebed in zowel het decreet houdende algemene bepalingen inzake milieubeleid als de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening.

Vanuit de Vlaams Belang-fractie werden bij monde van mevrouw Van den Eynde een aantal vragen gesteld bij de implementatie van dit ontwerp van decreet op het lokale  bestuursniveau, meer bepaald over wie welke taken toebedeeld zal krijgen.

In een antwoord hierop werd verwezen naar de gemeentelijke vrijheid om hiervoor een of meer toezichthouders aan te duiden of om te werken binnen een intergemeentelijk samenwerkingsverband.

Vanuit de meerderheid werden dertien veeleer technische amendementen neergelegd die werden goedgekeurd met 8 stemmen voor en 3 onthoudingen. Het ontwerp van decreet zelf werd goedgekeurd met 8 stemmen voor en 2 onthoudingen. (Applaus)

De voorzitter

De heer Vandaele heeft het woord namens de N-VA-fractie.

Ik wil nog een aantal zinnen toevoegen namens onze fractie. Ik had mezelf niet genoemd tijdens de bespreking, bescheiden als ik ben.

Ook de N-VA is van mening dat dit ontwerp van decreet een goede zaak is. Er komt een betere afstemming inzake de handhaving van milieu en stedenbouwkundige misdrijven en inbreuken. Met dit ontwerp van decreet wordt inderdaad een kader gecreëerd om correct te kunnen optreden bij overtredingen en wordt straffeloosheid tegengegaan. Door de goedwerkende elementen uit de milieuhandhaving nu ook in te bedden in het handhavingsluik van ruimtelijke ordening werden de eerste stappen gezet in een proces van verdere integratie tussen beide beleidsdomeinen met het oog op een verdere bestuurlijke vereenvoudiging. Door de lokale besturen wat ruimte te laten denken wij dat hier ook maatwerk mogelijk blijft op het terrein.

De voorzitter

De heer Ceyssens heeft het woord.

Handhaving is een sluitstuk voor alles en zo ook voor de omgevingsvergunning. Een goede handhaving moet snel, kordaat, correct en preventief zijn en verhoogt het draagvlak voor het omgevingsbeleid. CD&V vindt dan ook dat het handhavingsprogramma in de ruimtelijke ordening aan belang heeft gewonnen en in het milieubeleid een nog belangrijkere operationele functie krijgt.

Er komen nieuwe instrumenten. Er wordt aangegeven hoe, wanneer en waarom die instrumenten kunnen worden ingezet: geen straffeloosheid, maar ook geen onnodige strengheid. Wij vinden dit een evenwichtige oefening. Het is goed dat hier nog eens wordt benadrukt dat de Hoge Raad voor het Handhavingsbeleid zijn functie kan blijven vervullen als hoge raad voor handhavingsuitvoering.

Dit ontwerp van decreet  is niet de zuivere integratie van twee handhavingsstelsels, maar eerder een compatibiliteitsoefening. Een volwaardige integratie op termijn hoeven we echter niet uit te sluiten.

Het verdwijnen van het instandhoudingsmisdrijf in ruimtelijk niet-kwetsbaar gebied is een belangrijke stap. De verjaringslogica is de laatste jaren meermaals ondergraven – mijn eerste actuele vraag aan minister Muyters in dit parlement ging daarover –, ondanks het brede draagvlak dat daarvoor bestond.

Ook het gezamenlijk kunnen optreden bij gemengde overtredingen is een stap vooruit. Een milieumisdrijf is regelmatig gelinkt aan een bouwmisdrijf en vice versa. Het introduceren van het herstelarrest vergroot de rechtszekerheid.

Een goede handhaving is essentieel voor mijn fractie, maar wanneer er geen inzicht is dat er prioriteiten moeten worden gesteld en dat de decreetgever het kader en de uitvoerende macht de marsrichting aangeven, dan werkt geen enkel instrument. Wij zijn voorstander van een oplossingsgerichte handhaving. Daarom pleiten wij ook voor het effectief gebruik van de minnelijke schikking.

De voorzitter

Minister Muyters heeft het woord.

Voorzitter, collega's, ik wil nog iets rechtzetten. Ik had de heer Ceyssens nog niet bedankt voor zijn uitstekend verslag daarnet, wat bij deze is gebeurd. Ook de heer Vandaele bedank ik voor zijn verslag over de handhaving van de omgevingsvergunningen.

Ik ben blij dat hier, zoals in de commissie, een breed draagvlak bestaat voor wat we doen. Ik ben het eens met hen die zeggen dat we een belangrijke stap zetten. We nemen de zaken die in het beleidsdomein milieu goed werken over voor het ruimtelijkeordeningsbeleid. Een betere samenwerking tussen de twee inspecties zal de slagkracht verhogen. Uiteraard vereist het bestaan van omgevingsvergunningen de handhaving ervan, en dat is nu dus gebeurd.

De voorzitter

Vraagt nog iemand het woord? (Neen)

De algemene bespreking is gesloten.

De voorzitter

Artikelsgewijze bespreking

Dames en heren, aan de orde is de artikelsgewijze bespreking van het ontwerp van decreet.

De door de commissie aangenomen tekst wordt als basis voor de bespreking genomen. (Zie Parl.St. Vl.Parl. 2013-14, nr. 2419/3)

– De artikelen 1 tot en met 145 worden zonder opmerkingen aangenomen.

De artikelsgewijze bespreking is gesloten.

We zullen straks de hoofdelijke stemming over het ontwerp van decreet houden.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is toegankelijk.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.