U bent hier

De voorzitter

De heer Van Hauthem heeft het woord.

De heer Joris Van Hauthem

Voorzitter, minister, dames en heren, die CEO van Pairi Daiza is een beetje een vreemde man, vind ik. Hij zegt dat de subsidies aan de zoo van Antwerpen en Planckendael – laten we het voor het gemak de zoo noemen – illegaal zijn en moeten verdwijnen. Dat is oneerlijke concurrentie volgens hem. Ik neem aan dat de man ervan uitgaat dat zijn bedrijf, een beursgenoteerd bedrijf, door die zogezegde illegale subsidies die u aan de zoo verstrekt, schade zou lijden.

Nu, dat het niet goed gaat tussen de zoo en Pairi Daiza, is al langer bekend. Dat heeft ook te maken met de pandahistorie.

Minister, u verklaarde gisteren waaruit die subsidies bestaan, wat investeringssteun is en wat de werkingskosten zijn, en hoe die gerechtvaardigd worden. Er is een wetenschappelijk luik, een luik natuurbehoud, een educatief programma en dergelijke. U zei op het einde dat u toch maar eens, voorzichtigheidshalve, juridisch advies zou inwinnen. Moet ik daaruit besluiten dat u niet helemaal zeker bent dat er met de steun niets aan de hand is? U geeft die steun aan de zoo, wat ons betreft, terecht. Daar bestaat geen politieke discussie over.

De voorzitter

Minister Bourgeois heeft het woord.

Minister Geert Bourgeois

Voorzitter, collega’s, de dreiging met een klacht van Pairi Daiza is voor de Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde van Antwerpen (KMDA) een beetje het monster van Loch Ness. Bijna twee jaar geleden heeft CEO Domb voor het eerst gedreigd met een klacht. Hij heeft dat gedaan in juni en in november 2012.

Wat ik gisteren niet wist of vergeten was, is dat de KMDA toen een advocaat ingeschakeld heeft. De KMDA had een memorandum gekregen van het advocatenkantoor van Pairi Daiza en dan zelf een advocatenkantoor in de arm genomen. Dat laatste heeft brandhout gemaakt van het memorandum van Pairi Daiza. Dat werd op 3 januari 2013 bezorgd aan Pairi Daiza. Dat is meer dan een jaar geleden, daar kwam nooit een antwoord op, geen weerlegging. Nu plots zegt Domb in de media dat hij met een klacht komt na de verkiezingen, als we de subsidies niet stopzetten.

Ik heb daar gisteren op gereageerd. Als hij beweert dat het in strijd is met de Europese regels, zullen we dat laten onderzoeken. Ik heb ondertussen het memorandum van de advocaten van de KMDA. Dat komt heel sterk en overtuigend over. Ze zeggen dat er geen sprake is van de invoering van de tussenstaatse handel. De KMDA is met een missie van algemeen belang belast. Dat is al dertig jaar het geval op basis van het decreet-Poma van 1985 dat voorzag in een vaste subsidie voor werking en investeringen. Sinds 2002 koppelen we daaraan engagementen via de samenwerkingsovereenkomst. Die slaan op wetenschappelijk onderzoek en het behoud van bedreigde diersoorten in de zoo, maar ook in de regenwouden van Afrika en Brazilië. De zoo heeft ook een opdracht met betrekking tot de bewaring van dat prachtige erfgoed en met betrekking tot natuurbehoud. De zoo is stamboekhouder van bedreigde diersoorten, beheert de Zegge in Geel en heeft inzake educatie een zeer belangrijke opdracht.

Andere zoo’s krijgen ook die steun. Dat gebeurt in Amsterdam met Artis, dat gebeurt in de zoo van Berlijn. We voelen ons heel zeker van ons stuk met dat juridisch advies. Er zijn wel geen precedenten, maar dat advies sterkt mij in de overtuiging dat ik geen bijkomend advies moet vragen.

De heer Joris Van Hauthem

Minister, ik dank u voor uw antwoord. Blijft natuurlijk gewoon de vraag wat die man bezielt om te dreigen met iets waarvan blijkt dat hij er toch geen enkele kans mee zou maken.

Ik heb wel nog een bedenking. Ik vond het niet zo verstandig van u om te zeggen dat u ook al jarenlang een onderzoek vraagt naar, bijvoorbeeld, de subsidiëring van de luchthaven van Charleroi, met Ryanair en zo. Dat zat toch in de berichtgeving. Ik zou daarmee oppassen, want als men dat lanceert, dan zou dat impliceren dat er bij wat we zelf doen ten aanzien van de zoo, eventueel ook vragen kunnen worden gesteld. Quod non. U hebt dat hier ook gezegd. Rest natuurlijk de politieke vraag wat de CEO van dat dierenpark bezielt om zo uit de hoek te komen, in plaats van zich te richten tot zijn eigen overheid en daar misschien op een creatieve manier enige steun te gaan vragen.

De voorzitter

De heer De Meulemeester heeft het woord.

De heer Marnic De Meulemeester

Voorzitter, een maand geleden hebben we met de commissie Toerisme een werkbezoek gebracht aan de Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde van Antwerpen (KMDA), aan de zoo. Onze commissie heeft vastgesteld dat dit een verrijkend werkbezoek is geweest. We hebben zelf gezien dat daar enorm veel investeringen worden gepland, dat daar enorm veel aan het veranderen is, ook met de Koningin Elisabethzaal, die momenteel in opbouw is, waarmee een bedrag van 55 miljoen euro is gemoeid. Het lijkt me inderdaad noodzakelijk dat dergelijke investeringen in erfgoed worden ondersteund door de Vlaamse overheid.

Minister, we begrijpen natuurlijk dat u veiligheidshalve juridisch advies hebt gevraagd, maar hebt u er los daarvan momenteel een zicht op in welke mate de uitspraken van Pairi Daiza ook maar enige waarheid kunnen bevatten? In het andere geval wil ik toch wel vragen dat de Vlaamse Regering een krachtig signaal zou geven, dat u daar zeer krachtig op zou reageren.

De voorzitter

De heer Meremans heeft het woord.

Voorzitter, ik heb samen met de achtbare voorzitter van de commissie een werkbezoek gebracht aan de zoo van Antwerpen. We zijn daar allemaal opnieuw buitengeraakt: dat is ook al belangrijk. Ik heb me alleszins ook aan dit geërgerd. We hebben daar ook gezien hoe de KMDA omgaat met haar erfgoed, met haar maatschappelijke functie, met haar wetenschappelijke functie, hoe deze zoo met andere dierentuinen in de wereld in contact staat. Daarom begrijp ik samen met de heer Van Hauthem ook niet goed wat deze persoon eigenlijk heeft bezield. Dat ergert me: de Vlaamse overheid heeft geen lessen te leren uit het zuiden. Ook ik zou willen vragen dat er een krachtig signaal zou worden gegeven, maar ik zou toch ook willen vragen dat de partijen ook via hun federale vertegenwoordigers duidelijk zouden stellen wat kan en wat niet kan.

De voorzitter

Mevrouw Brouwers heeft het woord.

Ik ben ook zeer verrast door die aanval van de CEO van Pairi Daiza. Bij het werkbezoek hebben we immers inderdaad kunnen vaststellen dat onze grootste Vlaamse toeristische attractie op een fantastische manier wordt bestuurd door vrijwilligers. Het gaat hier om een van de oudste dierentuinen ter wereld. Er is een beheersovereenkomst met de Vlaamse overheid, die hen verplicht om onder andere aan wetenschappelijk onderzoek te doen, aan educatie, aan sociaal toerisme enzovoort. Er is gebleken dat ook uit de commerciële tarieven van hun tickets moet worden geput om dat wetenschappelijk onderzoek te doen. Dat is daar toch gezegd. Die aanval klopt dus zelfs niet helemaal. Bovendien was ik ook onder de indruk van wat men daar aan het bouwen is, die Koningin Elisabethzaal, die bouwput, wat daar gaat gebeuren. We hebben al die plannen kunnen inzien. Natuurlijk gaan daar veel subsidies heen. Destijds hebben grote infrastructurele Vlaamse projecten zoals het Concertgebouw Brugge en De Bijloke in Gent, ook heel veel middelen van Vlaanderen gekregen. Het lijkt me evident dat zoiets groots als de Koningin Elisabethzaal die ook krijgt.

Minister, er is ook sprake van een belangrijk deel onroerend erfgoed, met het andere deel van de zaal en bepaalde aspecten van de zoo. Hoeveel procent van wat Vlaanderen geeft, komt eigenlijk uit de pot van Onroerend Erfgoed? Dat bleek immers niet duidelijk uit de persartikels.

Minister Geert Bourgeois

Voorzitter, dames en heren, wat die man bezielt, moet u hem vragen, dat weet ik niet. Ik stel alleen vast dat dit niet nieuw is, dat hij hier regelmatig op terugkomt. Ik heb u de voorgeschiedenis geschetst.

Ik heb het advies voor me liggen van de advocaten die zijn aangesteld door de KMDA. Ik lees kort het laatste punt voor: “De conclusie op basis van het voorgaande: vormt de financiële tegemoetkoming die de KMDA ontvangt van de Vlaamse Regering voor de uitoefening van de missies, opdrachten en engagementen waarmee ze krachtens de beheersovereenkomst is belast, geen staatssteun en is ze niet onderworpen aan de aanmeldingsplicht op basis van artikel 107 van het verdrag van de Unie.”

Dames en heren, ik heb u de vier opdrachten geschetst. Er wordt over gewaakt in de samenwerkingsovereenkomst dat het geld dat gegeven wordt, ook besteed wordt aan de opdrachten, aan wetenschappelijk onderzoek, aan erfgoed, aan natuurbehoud en dergelijke meer. Er wordt vijfjaarlijks een overeenkomst gesloten. Vooraleer de Vlaamse Regering een nieuwe overeenkomst sluit, komt er een audit van de voorbije vijf jaar en wordt er gerapporteerd. Dat is de vorige twee keer uitbesteed aan het West-Vlaams Economisch Studiebureau. Op basis van die audit wordt de nieuwe overeenkomst gesloten.

Mevrouw Brouwers, voor de huidige periode heb ik voor de investeringen 3,8 miljoen euro. Daar zit geen onderverdeling in. Wat betreft onroerend erfgoed was dat in de voorbije periode 2006-2011 voor monumentenzorg 900.000 euro. Heel de zoo is beschermd. Het is een landschap. Alle gebouwen zijn monumenten. U hebt de gebouwen bezocht, ze zijn prachtig: de marmeren zaal, de wintertuin, de Moorse tempel, de Indische tempel. Het is erfgoed. Het is natuurlijk geen pretpark dat ook dieren heeft, het is een toeristische attractie van topniveau met monumenten. Voor die monumenten wordt enorm veel zorg gedragen. De combinatie van de dierentuin met het erfgoed wordt bewaard. Het is een van de elementen die de zoo attractief maakt.

Het verwondert me nog meer dat opmerkingen worden gemaakt over de centen die we geven aan de Elisabethzaal. Ik heb er meer dan 50 miljoen euro voor uitgetrokken in de vorige regeerperiode. Het is de thuisbasis van deFilharmonie. Die zaal wordt omgebouwd tot een topzaal. De akoestiek is top om er concerten te geven, maar de zaal is ook multifunctioneel en wordt ook een congreszaal. Het heeft dus absoluut niets te maken met de uitbating op zich van de zoo. De zaal moet ter beschikking worden gesteld van deFilharmonie, tegen kostprijs overigens. Alle landen, alle staten, alle deelstaten ondersteunen hun top culturele instellingen. Ik begrijp dit dus nog minder. Ik heb nochtans duidelijk gemaakt dat in die 97 miljoen euro toevallig een eenmalige zware subsidie zit voor de Elisabethzaal.

Dames en heren, ik begrijp de klacht dus niet. Aan de hand van het advies staan we sterk. We blijven de maatschappelijke plicht hebben om de vier functies te blijven ondersteunen. Ik herhaal dat er wetenschappelijk werk is gebeurd, niet alleen in de zoo, maar ook in de regenwouden in Afrika en in Brazilië. Er gebeurt heel veel educatief werk. Er komen elk jaar tienduizenden kinderen uit het basisonderwijs en het secundair onderwijs. Er is een belangrijke opdracht inzake kweekprogramma’s en bescherming van bedreigde diersoorten. En er is niet het minst het prachtige erfgoed dat er moet worden bewaard door de KMDA.

De heer Joris Van Hauthem

Voorzitter, minister, ik denk dat we wat dit betreft op beide oren mogen slapen. Er rest nog de vraag wat de CEO van Pairi Daiza bezielt om dit te doen.

Mijnheer Meremans, voor één keer – en misschien tot uw groot ongenoegen – zit de federale overheid hier niet tussen. U zegt dat we een signaal moeten sturen naar de federale overheid, maar ik zou niet weten welk. Ik vraag me iets af. Als u dan toch zo geobsedeerd bent ten aanzien van de federale overheid waarmee u niets te maken wilt hebben, waarom wilt u er dan vanaf 26 mei vanaf dag één in zitten? (Applaus bij het Vlaams Belang)

De voorzitter

De actuele vraag is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.