Plenaire vergadering

woensdag 12 maart 2014, 14.00u

Voorzitter
Actuele vraag over het recente banenverlies bij Kempense bedrijven en het Dynamisch Actieplan Kempen
van Griet Smaers aan minister Kris Peeters
251 (2013-2014)
Actuele vraag over de recente ontslagengolf bij Vlaamse bedrijven en de resultaten van het Nieuw Industrieel Beleid van de Vlaamse Regering
van Johan Deckmyn aan minister Kris Peeters
252 (2013-2014)
Actuele vraag over de recente ontslagengolf bij Vlaamse bedrijven en de resultaten van het Nieuw Industrieel Beleid van de Vlaamse Regering
van Björn Rzoska aan minister Kris Peeters
253 (2013-2014)

Mevrouw Smaers heeft het woord.

Mevrouw Griet Smaers

Voorzitter, minister-president, collega’s, we zijn opnieuw geconfronteerd met een aantal droevige beslissingen in de afgelopen week, vooral in de Kempense regio, met Henrad in Herentals en Heinz in Turnhout. Het zijn niet de eerste in de Kempen, ook vorig jaar waren er grotere bedrijfssluitingen, met heel wat banenverlies tot gevolg. Ook na deze droevige week zijn er ongeveer 300 banen verloren gegaan. Ik hoop met u en met de collega’s dat de werknemers snel nieuwe toekomstperspectieven kunnen krijgen.

Die sluitingen komen niet uit het niets. Wellicht zijn in deze specifieke gevallen nieuwe marktvragen en productontwikkelingen een doorslaggevende reden geweest bij de keuze voor bedrijfssluitingen. Maar er is wel degelijk meer aan de hand in de Kempense regio, omdat het nog altijd een van de meest geïndustrialiseerde regio’s is in Vlaanderen, met een industrialisatiegraad van 37,5 procent, wat veel meer is dan het Vlaamse gemiddelde. Dat ligt rond de 26 procent. Dat is dus een intrinsieker probleem voor die regio, net omwille van die hoge industrialisatiegraad en wetende dat in economisch moeilijke tijden zoals de afgelopen jaren, de eerste tegenslagen vallen en de hardste klappen moeten worden opgevangen door de spijtige sluiting van verschillende bedrijven.

De stakeholders die al enkele maanden en jaren de handen in elkaar slaan, hebben samengewerkt aan pacten en plannen, bijvoorbeeld het streekpact Kempen, maar ook het Kempenplan dat vorig jaar werd opgemaakt met een tiental slimme investeringen in de regio. Minister-president, u hebt ook de opdracht gegeven tot het Dynamisch Actieplan Kempen (DYNAK) om slimme investeringen in die regio te krijgen. Hoe ziet u het verdere proces van de versnelde transformatie in de Kempense economie? Wat wilt u, nadat het DYNAK-plan klaar is, verder doen ter ondersteuning van die transformatie?

De heer Deckmyn heeft het woord.

De heer Johan Deckmyn

Minister-president, het studiebureau Graydon heeft recent nieuwe cijfers gegeven voor de eerste twee maanden van dit jaar. Opnieuw wordt Vlaanderen geconfronteerd met heel wat jobverlies. Door herstructureringen zouden er al 3000 jobs verloren zijn gegaan, door faillissementen 4500 jobs.

Het is niet de eerste maal dat we deze discussie voeren naar aanleiding van gelijkaardige incidenten. Ik herinner me het actualiteitsdebat van december 2012, waar we een identieke discussie hebben gevoerd. Een punt van kritiek dat ik toen aanhaalde, was dat het Nieuw Industrieel Beleid dat toen werd uitgerold en al anderhalf jaar in werking was, niet de verhoopte resultaten had opgeleverd.

We zijn nu meer dan een jaar verder en eigenlijk kom ik tot de trieste vaststelling dat ik dezelfde punten van kritiek, die ik eind 2012 heb geuit, kan herhalen. Dat is een bijzonder trieste vaststelling. Er zijn ook andere punten die ik kan opnoemen, bijvoorbeeld een actuele vraag van de heer Chris Janssens van enkele weken geleden over werkgelegenheid. U antwoordde dat de werkgelegenheid wel zou verminderen. Het was een soort van naverbranding, hebt u toen gezegd. Naverbranding vond ik op zich een vreemde term, maar dat was ongeveer de boodschap die u gaf.

De cijfers wijzen wel anders uit. Ik som er maar enkele op: Heinz in Turnhout sluit volledig tegen december 2014, de directie van Sony heeft aangekondigd dat in de computerafdeling 101 van de 294 jobs zullen verdwijnen, radiatorenproducent Henrad in Herentals schrapt 113 van de 171 jobs. Ik kan zo nog een tijdje doorgaan, maar ik moet van de voorzitter een vraag stellen.

Minister-president, het is niet de eerste keer dat we dit debat voeren, en dus zou ik graag weten wat uw reactie is op deze feiten.   

De heer Rzoska heeft het woord.

Voorzitter, minister-president, collega’s, ik ga niet de hele vraag herhalen, maar ik zal er een aantal punten uitlichten.

Er is al verwezen naar de studie van Graydon. De afgelopen weken gaat het inderdaad hard; heel wat jobs sneuvelen. Achter die cijfers schuilen telkens menselijke drama’s. Minister-president, ik dacht dat uw Vlaamse Regering, onder uw beleid, toch met dat Nieuw Industrieel Beleid in Vlaanderen was begonnen. Als ik de rapportage in december 2013 lees, dan zie ik in het rapport dat u toen hebt neergelegd, dat op vier acties na – en er zijn er een vijftigtal – alles op kruissnelheid is. Mijn vraag is dan ook concreet of het niet zo is dat uw Nieuw Industrieel Beleid absoluut niet brengt wat het zou moeten opbrengen, gezien het feit dat nu net in de maakindustrie op dit moment zeer veel jobs aan het verdwijnen zijn, geschrapt worden of naar het buitenland gaan.   

Minister-president Peeters heeft het woord.

Minister-president Kris Peeters

Voorzitter, collega’s, ik betreur samen met jullie elke bedrijfssluiting of collectieve afdanking. Spijtig genoeg zijn er de laatste weken een aantal aangekondigd. In een aantal dossiers hebben we gesprekken gevoerd: in eerste instantie voor de mensen die hun job verliezen en in tweede instantie voor de economische activiteiten, ook in de Kempen, maar daar kom ik dadelijk op terug.

Als u die dossiers bekijkt, ziet u een verschil. De ene haalt loonkosten aan om de activiteiten te stoppen, de andere overproductie, nog een andere gedeeltelijke verschuiving van de productenportfolio enzovoort. Men moet dus de afvloeiingen van personeel zeer genuanceerd bekijken. Ik heb er al naar verwezen: ook al trekt de economie de komende maanden en jaren aan, toch zullen er spijtig genoeg de volgende weken en maanden nog werklozen bij komen. Dat is een ‘normaal’ economisch effect, zoals ik ook al geantwoord heb op de vraag van de heer Janssens.

Er ging eerst een actualiteitsdebat komen over het Nieuw Industrieel Ondernemen, maar Groen heeft het geweer van schouder veranderd en vond de efficiëntie van de overheid belangrijker dan het Nieuw Industrieel Beleid en de werkgelegenheid. Dat is hun volste recht. De andere oppositiepartijen hebben zich daarbij aangesloten. Ik ben heel erg bereid om een debat over het Nieuw Industrieel Ondernemen en het beleid daarrond te voeren. Voorzitter, ik wil iedereen uitnodigen op een tweedaagse in Antwerpen over het Nieuw Industrieel Ondernemen. Er gaat heel wat gebeuren. Er zijn workshops, er zijn ook een aantal openstaande vacature-stageplaatsen.

Dus, mijnheer Rzoska, eerst zou er een actualiteitsdebat komen, maar u hebt het geweer van schouder veranderd – uw volste recht. Wij zijn daar zeer actief mee bezig. Morgen en overmorgen zal worden aangetoond dat het Nieuw Industrieel Beleid wordt omgezet in Nieuw Industrieel Ondernemen, en dat we al een hele weg hebben afgelegd. U ziet dat niet, wat uw probleem is, maar er is al een hele weg afgelegd. Er zullen morgen meer dan 800 mensen zijn. Er zullen heel wat discussies zijn en er zullen ook heel wat concrete voorstellen worden gedaan.

Mevrouw Smaers, u hebt gelijk. De Kempen zijn een heel waardevolle regio. Verschillende parlementsleden zijn van daar afkomstig. We hebben heel veel energie en ook middelen gestoken in Limburg – ook een prachtige regio met heel veel uitdagingen – en zullen dat ook nog verder doen, maar we mogen de Kempen niet vergeten.   

Ik heb niet gewacht op de vragen in dit parlement om de mensen van de Kempen op mijn kabinet uit te nodigen, en hun te vragen ook eens een actieplan voor de Kempen te maken, om dat te verhelpen. Ze bereiden een Dynamisch Actieplan Kempen voor. Het eerste tussentijdse rapport, van februari 2014, is klaar. Ik heb dat bij me. Ik hoop het definitieve rapport eind april te kunnen ontvangen. Net zoals bij het Limburgplan zal men duidelijke keuzes maken en duidelijke accenten leggen. We zullen daar dan ook de nodige gevolgen aan geven. Ik heb begrepen dat dit parlement bijvoorbeeld de geothermie als heel belangrijk naar voren schuift voor de Kempen. Ik hoop dus dat we eind april met een definitief plan verder de Kempen kunnen ondersteunen, want, nogmaals, u hebt gelijk: ook dat vraagt onze aandacht.

Het is belangrijk dat onze industrie zich transformeert. Dat is een proces van lange adem. Dat vraagt volgehouden energie en inzet. Dat gaat niet van de ene dag op de andere. Het is niet dat de bedoeling dat de Vlaamse Regering en ikzelf zelf gaan ondernemen, dat we zelf die transformatie gaan doen, maar wel de ondernemingen. Er ligt nu heel veel op tafel. Op het terrein werkt men concreet aan heel veel. We zullen dat de volgende twee dagen allemaal bespreken en overschouwen. Ik ben ervan overtuigd dat we absoluut goede stappen hebben gezet naar die transformatie van die industrie. Mijnheer Rzoska, hopelijk zal zelfs Groen op een bepaald moment zeggen dat dit ook de weg is die het heeft gevraagd, en die hier is ingeslagen.

Mevrouw Griet Smaers

Minister-president, ik dank u voor uw antwoord. Die studie met betrekking tot het Dynamisch Actieplan Kempen wordt eind april voltooid. Het is goed dat we snel die resultaten zullen kennen, maar het zal nog veel belangrijker zijn om daar effectief acties aan te koppelen, want met de zoveelste studie is men op het terrein eigenlijk niets qua economie. Het is goed dat die keuzes kunnen worden gemaakt, maar ik roep toch ook op om zeker aandacht, en eigenlijk nog veel meer aandacht, te besteden aan die uitvoering ervan, aan het inzetten op speerpunten, met alle middelen die er zijn, om dat ook effectief te kunnen realiseren.

De heer Johan Deckmyn

Minister-president, u probeert een en ander te nuanceren. U zegt dat we genuanceerd moeten kijken naar oorzaken en omstandigheden. Ik kan daar natuurlijk voor een stuk in meegaan, maar het is natuurlijk te gemakkelijk om de hele problematiek op die manier weg te schuiven. Ik vind dat de regering een verantwoordelijkheid heeft, en die dan ook moet nemen. Het is niet de eerste keer dat u het succes van het Nieuw Industrieel Beleid wilt aantonen door een of andere hoogmis. Nu hebt u verwezen naar die tweedaagse, morgen en overmorgen. Het is niet op die manier dat u het succes van uw plan kunt bewerkstelligen of aantonen, maar veeleer door concrete resultaten te boeken. Eerlijk gezegd, de cijfers van vandaag wijzen een heel andere richting uit.

Minister-president, ik heb u duidelijk geïrriteerd, maar dat is geen probleem voor mij. Er zijn tegenwoordig zodanig veel dossiers dat het voor de oppositie natuurlijk niet zo gemakkelijk is om te kiezen over welke dossiers we een actualiteitsdebat vragen. Voor mij geeft dat ook aan dat de resultaten van uw regering op een aantal terreinen beneden alle peil zijn. (Opmerkingen van minister-president Kris Peeters)

Ik heb daar geen uitspraken over gedaan. Dat is een gevolgtrekking die u maakt, minister-president. U kunt blijkbaar in mijn hoofd kijken.

Nu wil ik u toch één ding zeggen. Over het Nieuw Industrieel Beleid en over de Flanders Innovation Hub for Sustainable Chemistry (FISCH) zijn we wel degelijk positief. We hebben daarover ooit van gedachten gewisseld in de commissie, althans in uw stijl qua van gedachten wisselen, maar toen heb ik FISCH eigenlijk toch wel de credits gegeven die hij volgens mij verdient.

Ik heb een bijkomende vraag over het TINA-Fonds. In juni 2013 – u zult zich dat nog wel herinneren – kwam de hoeveelheid middelen, ook via een vraag van de heer Diependaele, in de pers. Er was voorzien in 200 miljoen euro. U koesterde toen de hoop dat Europa nog eens 200 miljoen euro zou bijleggen. Zal Europa ook mee investeren in dat Nieuw Industrieel Beleid in Vlaanderen? Kunt u daar nu al op antwoorden?

Mevrouw Deckx heeft het woord.

Mevrouw Kathleen Deckx

Minister-president, er zijn hier al heel wat vragen gesteld over de Kempen, zowel in de plenaire vergadering als in de commissies. De afvaardiging die vanuit de Kempen naar uw kabinet getrokken is, is teruggekeerd met het nodige enthousiasme, maar ik moet eerlijk zeggen dat ik toch een beetje op mijn honger blijf zitten. Er was al een Kempenplan, met een aantal slimme investeringen waar op korte termijn aan kon worden gewerkt. U vraagt nu opnieuw een plan, waar men ook weer werk van maakt. Maar wanneer gaan we nu eindelijk over tot acties en gaat u daar ook de nodige middelen aan koppelen? We blijven geconfronteerd met bedrijfssluitingen en afdankingen. Het wordt hoog tijd dat er werkelijk iets gebeurt op het terrein.

De heer Van Dijck heeft het woord.

Minister-president, het is goed dat dat overleg er is. Er was ook al een Dynamisch Actieplan Kempen, dat naar aanleiding van een vorige sluiting bediscussieerd is.

Ik wil hier ook een positieve noot brengen. De Vlaamse Regering heeft al heel wat maatregelen genomen in deze regio, maar ook in andere regio’s. Ik wil één kritische bemerking geven: we moeten oppassen met plannen per regio, want straks hebben we voor elke regio in Vlaanderen een apart plan. Wat is de specificiteit dan nog?

Ik heb in de pers gewaarschuwd dat plannen an sich goed zijn, maar dat we ook moeten zorgen dat de omgevingsfactoren er zijn. Ik denk aan elementen van energiekost en loonkost, die maken dat we in een zeer moeilijke concurrentiële omgeving zitten.

We krijgen nu ook waarschuwingen richting de chemische industrie. Het gaat dan niet specifiek over de Kempen, maar over heel Vlaanderen. Die industrie is heel belangrijk voor Vlaanderen. Op welke manier proberen we de onheilspellende tijdingen daar voor te zijn? Ik vermoed dat we daar naar een Europese aanpak moeten gaan.

Minister-president Kris Peeters

Mevrouw Deckx, ik heb alle sociale partners van de Kempen ontvangen, een hele tijd geleden. Ik heb hun gezegd dat ik de situatie van de Kempen heel goed begrijp, en heb gevraagd wat hun visie is en hoe zij het willen aanpakken. Zij hebben toen gezegd dat ze eerst zo’n plan moesten hebben als Limburg. Ik heb geantwoord dat het goed is dat er zo’n plan zou worden gemaakt, een Dynamisch Actieplan Kempen, en wij hebben daar een financiële ondersteuning aan gegeven. Eind april wil men dat plan finaliseren. Ik kijk daarnaar uit.

Het is dus niet ik die gevraagd heb om een plan te maken. Zij hebben zelf gezegd dat men alles eens op een rijtje moest zetten, met alle elementen als clusterbenadering, geothermie en zo verder. Ik vind het een heel goede zaak dat het draagvlak in de Kempen maximaal is en dat iedereen, sociale partners en andere actoren, daar achter staat.

Wij hebben natuurlijk al een en ander gedaan voor de Kempen. Onlangs hebben we nog de Noord-Zuid Kempen geopend, een investering van 200 miljoen euro. Ik ga ervan uit dat de regio wel aanvoelt dat ook deze Vlaamse Regering daar investeert.

Ik ga er ook van uit, mevrouw Deckx, dat u er ook in uw eigen partij zwaar voor pleit om geothermie en zo meer daar mee te ondersteunen. Ik hoop dat ik niet alleen in de Vlaamse Regering, maar dat alle partners daar resoluut voor gaan. U hebt gelijk dat dat geld gaat kosten. Koken kost geld. Ik zal daar zelf alle initiatieven nemen die we kunnen nemen.

Ik wil ook niet wachten tot dat plan klaar is. Wij hebben al een paar keer gesprekken gevoerd om bijvoorbeeld de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO) de nodige dynamiek te geven om de geothermieaanpak te ondersteunen. Ik begrijp dat u dat ook doet met uw partij en alle ministers in de regering.

Mijnheer Van Dijck, we moeten inderdaad opletten dat we niet voor elke subregio een aparte benadering krijgen. Ik deel uw bezorgdheid wat dat betreft, maar elke subregio die een duidelijk plan heeft waar heel belangrijke elementen in staan, moeten we honoreren. Ik deel ook uw bezorgdheid met betrekking tot de chemische industrie, zeker met de energiekosten en al wat daarmee samenhangt. Het is een heel delicaat gegeven.

Mijnheer Deckmyn, u moet goed begrijpen dat wij een flankerend beleid proberen te organiseren, een transformatie van de industrie, maar spijtig genoeg kan ik niet voorkomen dat er nog altijd collectieve ontslagen zullen plaatsgrijpen. Zoals ik gezegd heb, zijn er bedrijven die om verschillende redenen beslissen om personeel te laten afvloeien.

Maar ik zal alles doen om die industrie te transformeren. Ik zal alles doen om nieuwe bedrijven, die producten of diensten met toegevoegde waarde produceren, de nodige omkadering en dynamiek te geven.

Mijnheer Rzoska, ik ben bereid om op uw vragen over het TINA-Fonds te antwoorden als ik de cijfers bij de hand heb. Ik kan al zeggen dat de middelen van het fonds niet zijn uitgeput. Europa hanteert de stelling aan: kom maar met uw projecten en we zullen er –samen met het TINA-Fonds – in investeren.

Mevrouw Griet Smaers

We weten dat u zeer bekommerd bent en dat u alles doet voor die Kempense economie en voor een Nieuw Industrieel Beleid in het algemeen. We zijn zeer blij met die Kempense Noord-Zuid en andere projecten, bijvoorbeeld de Open Manufacturing Campus in Turnhout. Het was ook hoognodig dat dit gebeurde. We hebben er heel lang op moeten wachten.

Ik weet dat u al het nodige zult doen om ook die andere acties tot een goed einde te brengen.

De heer Johan Deckmyn

Ik zal niet zo vriendelijk zijn als mevrouw Smaers, minister-president. U blijft beweren dat alles goed zal komen met de economie en de werkgelegenheid. Zo’n goednieuwsshow hebben we al vaker gehoord van u, en er verandert niets. Zoals uw coalitiepartner sp.a daarnet aangaf, zijn er te weinig vorderingen. Wie ben ik om dat tegen te spreken?

Voorzitter, collega’s, minister-president, misschien moet u de collega’s van sp.a in extremis nog een uitnodiging bezorgen zodat ze volgende twee dagen kunnen zien wat u al dan niet gerealiseerd hebt, want blijkbaar zijn ze er niet van overtuigd.

Mijn analyse luidt, minister-president, zeker als ik lees welke redenen bedrijfsleiders aangeven om naar het buitenland te trekken, dat uw Nieuw Industrieel Beleid geen slagkracht aan de dag legt. Eigenlijk kan ik u op dat vlak confronteren met uw eigen woorden. In juni 2013 hebt u zeer uitdrukkelijk als voorwaarde gesteld dat het TINA-Fonds die Europese inbreng op minimum 500 miljoen euro moest brengen. “Dat is het kritische minimum om eigenlijk iets serieus te realiseren.”

De afgelopen weken hebben we gezien dat u gelijk had. Het Nieuw Industrieel Beleid en de middelen hebben te weinig slagkracht.

De actuele vragen zijn afgehandeld.

Actuele vraag over het mogelijke verlies van accreditatie voor de Vlaamse opleidingen verpleegkunde
van Boudewijn Bouckaert aan minister Pascal Smet
249 (2013-2014)
Actuele vraag over stages tijdens de bacheloropleiding tot verpleegkundige
van Jos De Meyer aan minister Pascal Smet
250 (2013-2014)
Regeling van de werkzaamheden

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of het Jaaroverzicht 2015-2016 (pdf)voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.