U bent hier

De heer Sanctorum heeft het woord. Rustig en kalm.

Zoals altijd zal ik rustig en kalm zijn. Behalve als het nodig is dat ik kwaad word, want dat gebeurt ook weleens.

Minister, collega’s, enkele weken geleden werd de minister-president ondervraagd over het feit dat een groot deel van onze Vlaamse klimaatinspanningen eigenlijk worden afgekocht in het buitenland. In plaats van een eigen klimaatbeleid te voeren en in te zetten op isolatie van woningen, op minder vervuiling door het verkeer enzovoort, wordt voor een groot stuk ingezet op de aankoop van schone lucht in het buitenland. Minister, dat ging eigenlijk over de voorbije jaren. Maar wat blijkt? De komende jaren, tot 2020, zullen we ook volop inzetten op de aankoop van die schone lucht in het buitenland. Minister, u zwaait altijd met uw fameus Klimaatbeleidsplan. U zegt altijd dat de aankoop van schone lucht eigenlijk maar een tweede optie is. Maar u doet het omgekeerde van wat u zegt. U zet in de eerste plaats in op de aankoop van die schone lucht.

Minister, mijn vraag is heel duidelijk: waarom verloochent u uw eigen klimaatprincipes?

De heer Martens heeft het woord.

De heer Bart Martens

Voorzitter, minister, beste collega’s, in november stonden we hier inderdaad ook al eens over hetzelfde onderwerp. Toen stelde de minister-president ons nog enigszins gerust, want kennelijk bevatte het rapport van 11.11.11. niet de juiste cijfers en bleek dat we 70 procent van de inspanningen toch in eigen regio realiseerden en slechts aanvullend effectief emissierechten in het buitenland kochten.

Misschien kunt u nu zeggen dat het voor het klimaat niet uitmaakt waar er een ton CO2 wordt uitgespaard, maar voor onze samenleving maakt dat wel uit. Het verminderen van het verbranden van fossiele brandstoffen bij ons zorgt namelijk ook voor minder uitstoot van stikstofoxide, fijn stof en noem maar op. Ook die polluenten zorgen ervoor dat we niet tegemoetkomen aan onze Europese verplichtingen en dat we de volksgezondheid niet kunnen vrijwaren. Ik denk dat we er alle belang bij hebben om in eerste instantie voor eigen deur te vegen en om alles uit de kast te halen wat mogelijk is om intern die uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Dat hebben we ook samen afgesproken in het regeerakkoord, waar we zijn overeengekomen dat “voor de reductie van de broeikasgasuitstoot maximaal alle interne maatregelen worden getroffen die technisch en economisch uitvoerbaar zijn”.

Minister, we weten dat er nog heel wat meer mogelijk is dan we tot nog toe hebben opgenomen in onze klimaatplannen. Dat blijkt ook uit de calls die minister Van den Bossche nu lanceert rond groene warmte. Er is een overweldigend aanbod vanuit de industrie en de samenleving om fossiele brandstoffen verder te vervangen door groene en restwarmte. Er is nog veel meer mogelijk, ook in onze eigen regio.

Als het klopt wat vandaag in de krant staat, dat we voor de toekomst 58 procent van onze inspanningen zouden oplossen door de aankoop van emissierechten in het buitenland, dan ligt dat niet in de lijn van het regeerakkoord.

Minister, bent u bereid om met de centen die straks gaan binnenkomen in ons Klimaatfonds via de opbrengst van het veilen van de Europese uitstootrechten, extra maatregelen te financieren die ons toelaten om minstens de helft van onze klimaatinspanningen in eigen regio te realiseren?

Minister Schauvliege heeft het woord.

Collega’s, ik kan u geruststellen: dit ligt perfect in de lijn van het door de Vlaamse Regering goedgekeurde Klimaatbeleidsplan. Het is absoluut niet de bedoeling om extra of meer emissierechten te gaan aankopen in het buitenland, integendeel.

We doen hier alle mogelijke inspanningen. We doen investeringen ten belope van 1,2 miljard euro, en met dertien concrete maatregelen. Enkele daarvan zijn al beslist. Ik verwijs naar de renovatie van sociale woningen en de extra premies voor spouwmuurisolatie en hoogrendementsglas voor 7,8 miljoen euro en voor 3,7 miljoen euro.

De maatregelen zijn mooi opgelijst in het Klimaatbeleidsplan, mijnheer Martens, op basis van de inbreng van de verschillende ministers, waaronder dus minister Van den Bossche waar u zelf naar verwijst.

De investeringen voor 1,2 miljard euro in Vlaanderen gebeuren in de periode 2013-2020. Ze zijn goed voor meer dan 70 procent van het plan. Het cijfer dat de minister-president in november heeft genoemd voor de Kyotoperiode, wordt absoluut doorgetrokken. Die 70 procent is een minimum, wellicht zitten we hoger. Deze prognoses zijn opgenomen in het Vlaams Klimaatbeleidsplan.

Het klopt dat er nu een tender loopt. Dat ligt in de lijn van de afspraken die gemaakt werden binnen het Klimaatbeleidsplan. We volgen daarmee het Vlaams regeerakkoord, waarin staat dat we dat op basis van de internationale standaarden inzake duurzaamheidscriteria doen. Ik heb het al in de commissie gezegd, mijnheer Sanctorum, we hebben daar zelf nog acht extra duurzaamheidscriteria aan toegevoegd. De rechten die we aankopen in het buitenland, leiden ook tot een daling van de uitstoot van CO2 en broeikasgassen.

Meer dan 70 procent zijn interne maatregelen, goed voor 1,2 miljard euro. We zijn daarin consequent. De cijfers die vandaag te lezen zijn, zijn betwistbaar. Ze kloppen niet.

Minister, ik had wel verwacht dat u een mistgordijn zou creëren rond die cijfers. De cijfers die De Standaard vandaag publiceert, zijn gebaseerd op uw eigen Klimaatbeleidsplan. Ze worden ook gehanteerd door uw adviesraden. U gooit alles op een hoopje.

Voor de extra inspanningen die Vlaanderen moet leveren om de klimaatdoelstellingen te halen, kijkt Vlaanderen in de eerste plaats naar de aankoop van die schone lucht. Dat zegt u er niet bij! Dat is exact wat u doet. Dat kunt u niet ontkennen! U koopt emissierechten aan. U zegt zelf dat die een buffer vormen en nadien zult u wel verder zien wat u gaat doen met het klimaat. U koopt in de eerste plaats emissierechten aan in het buitenland.

Minister, het eerste probleem is dat u het klimaat benadert als een boekhouder. Die boekhouding zal over enkele jaren wel kloppen. (Opmerkingen van minister-president Kris Peeters)

Ik twijfel er niet aan dat u daar werk van zult maken! De boekhouding zal kloppen! Maar ik verwacht van u als minister meer dan van een boekhouder. U moet een klimaatbeleid voeren. Dat betekent, minister, dat u ervoor moet zorgen dat de hoeveelheid broeikasgassen in Vlaanderen naar beneden gaat. Dat is uw taak als minister.

De heer Bart Martens

De boekhouder, dat was Leterme, zeker? Ik dacht dat we die kwijt waren. (Opmerkingen)

Minister, als het waar is wat u zegt, dat we ook in de toekomst meer dan 70 procent in eigen regio kunnen realiseren, staan wij daar volop achter. Maar dan is het wel nodig om die cijfers uit te klaren, want het is de tweede keer op rij dat we geconfronteerd worden met krantenartikelen die kennelijk niet de juiste cijfers in zich dragen. De vorige keer zouden we meer dan de helft in het buitenland realiseren voor de voorbije verbintenisperiode. Het bleek dan meer dan 70 procent in eigen regio te zijn, en dus minder dan 30 procent in het buitenland. Ook nu zegt u dat u zich sterk maakt dat wij tegen 2020 opnieuw minstens 70 procent in eigen regio zullen realiseren. Dat moet u dan toch hard maken.

Als wij boven op onze Europese verplichtingen nog extra reducties realiseren in het buitenland, hebben wij daar, voor alle duidelijkheid, ook niets tegen. Als het gaat om aanvullende, duurzame projecten in het buitenland die we daarmee kunnen organiseren, hebben wij daar ook niets tegen. Maar we moeten uiteraard in de eerste plaats voor eigen deur vegen. Ik pleit ervoor om daar duidelijkheid in te scheppen, minister. Misschien moeten we in de commissie Leefmilieu, zoals collega De Vroe de vorige keer al voorstelde, eens een gedachtewisseling houden, zodat we voor iedereen duidelijk kunnen maken welk aandeel we nu in eigen regio realiseren.

De heer Vandaele heeft het woord.

Collega’s, we zijn het er allemaal over eens dat maximaal moet worden ingezet op maatregelen die intern in Vlaanderen de CO2-uitstoot verminderen. Wij denken dat dat vooral nog kan met energiebesparing, isolatie en dat soort dingen. Dat is zelfs kostenefficiënter dan hernieuwbare energie.

Zelfs met dat ambitieuze klimaatplan, dat inderdaad handenvol geld kost, minister, vrezen wij dat we met een kloof zitten en dat we voorlopig niet zonder aankoop kunnen. Dat is een vaststelling. Men kan dat betreuren, maar ik vrees dat dat de realiteit is.

De heer Bothuyne heeft het woord.

Voorzitter, ik wil even mijn ergernis uiten over de groene volksverlakkerij die hier weer ten toon wordt gespreid door collega Sanctorum. Wij zijn de enige regio in dit land met een goedgekeurd Klimaatbeleidsplan, mijnheer Sanctorum: 33 extra maatregelen, heel concrete investeringen, fietspaden, tramlijnen, openbaar vervoer. Daar wordt heel veel geld in geïnvesteerd. Nog nooit zijn zoveel middelen geïnvesteerd in energiebesparing in woningen, mede dankzij het klimaatbeleid dat minister Schauvliege voert in samenwerking met haar collega Van den Bossche.

Het is ook een heel ambitieus beleid als het over onze industrie gaat. Onze industrie is de meest energiezuinige van Europa, van de wereld, mede dankzij het beleid dat hier wordt gevoerd. Dat is iets waar we trots op kunnen zijn. De manier waarop u daarover communiceert, vind ik volksverlakkerij. Ik kan er geen ander woord voor bedenken.

Mevrouw Van den Eynde heeft het woord.

Mevrouw Marleen Van den Eynde

Collega’s, tijdens een eerder debat over dit onderwerp kreeg ik de wat schertsende opmerking ‘schone lucht eerst’. Ik blijf wel bij ons vorige standpunt, collega’s, maar ik wil er u op wijzen dat het soms ook ligt aan de te ambitieuze doelstellingen die wij in Vlaanderen vooropstellen. Zo maken we de industrie in Vlaanderen kapot. Wij willen een schoner milieu en een schoner klimaat, maar we moeten er ook voor zorgen dat we onze eigen industrie in Vlaanderen behouden. En dat kunnen we enkel doen met haalbare doelstellingen, en niet met te ambitieuze doelstellingen.

Mevrouw De Vroe heeft het woord.

Minister, Open Vld wil dat Vlaanderen zelf investeert in propere lucht en de emissiehandel niet gebruikt om zijn verantwoordelijkheid af te kopen. Ik verwijs graag naar een beslissing die in het Europees Parlement is genomen, om via het LIFE+-subsidieprogramma in financiële tegemoetkomingen te voorzien voor milieu-investeringen. Die hulp kan Vlaanderen goed gebruiken, zeker nu uit de laatste cijfers van de Europese Commissie blijkt dat we amper 4 procent van onze energie uit hernieuwbare energie halen. De Vlaamse Regering moet die steun van de Europese Commissie inzetten om duurzame investeringen in groene energie op poten te zetten.

Minister, wat bent u van plan om met dat aanzienlijke bedrag dat Europa uittrekt, te doen? Hebt u al projecten klaar liggen om gebruik te maken van dat subsidiebedrag?

De heer Sabbe heeft het woord.

De heer Ivan Sabbe

Mevrouw Van den Eynde, ik deel uiteraard uw mening dat we de industrie, de motor van de welvaart, niet mogen verliezen, maar weet wel dat de grootste vervuiler niet meer de industrie is, maar het vervoer – waaronder het particulier vervoer – en de verwarming van de huizen.

Als we aan de minister zouden kunnen vragen om nog veel meer in een bepaalde richting te gaan, dan is het wel in de richting van het ‘ontdieselen’ van het wagenpark. We hebben het er al vaak over gehad. Er moeten veel meer inspanningen gedaan worden om op dat vlak beter te scoren.  Ik aanvaard het argument dat we tijdelijk moeten bijkopen, maar dat neemt niet weg dat de inspanningen die we leveren voor alternatieve energie, nog beter kunnen. Op dat vlak kunnen we nog veel vooruitgang boeken.   

Ik wil nog eens heel uitdrukkelijk herhalen dat we maximaal alle interne maatregelen nemen. 70 procent van wat we doen, zijn interne maatregelen. Ze zijn opgelijst in het Vlaams Klimaatbeleidsplan, dat goedgekeurd is door de Vlaamse Regering. Alle cijfers die ik aanhaal, staan ook in het plan. Ik begrijp niet waar uw verwarring vandaan komt. Ik raad u aan om het nog eens goed te lezen. Het plan is er gekomen op basis van de insteek van de verschillende ministers en goedgekeurd door de Vlaamse Regering. Het is goed voor 1,2 miljard euro aan interne investeringen in Vlaanderen die ook absoluut aanleiding geven tot een reductie van uitstoot van broeikasgassen.

De eerste maatregelen zijn al genomen. Ik herhaal ze nog eens: de renovatie van de sociale woningen voor 7,8 miljoen euro en de extra premie voor spouwmuurisolatie en hoogrendementsglas voor 3,7 miljoen euro. Er zijn dus interne maatregelen die we al nemen en nog een heleboel andere die zijn opgelijst in het plan voor een bedrag van 1,2 miljard euro. Beweren of zeggen dat we enkel emissierechten aankopen en ons zo ontdoen van onze verantwoordelijkheid, klopt absoluut niet. Het is trouwens een plan dat goed en evenwichtig is, op basis van realistische en onbetwistbare cijfers, waar weinig discussie over kan zijn.

Mevrouw De Vroe, u verwijst naar energie. Ik stel voor dat u die vraag ook stelt aan de bevoegde minister.

Mijnheer Sabbe, ik vond uw opmerking een beetje raar. U zou moeten weten dat dieselwagens niet goed zijn voor fijn stof omdat ze meer fijn stof uitstoten, maar dat dieselwagens minder CO2 uitstoten dan benzinewagens. U pleit voor minder dieselvoertuigen in Vlaanderen, maar dat komt net minder ten goede aan het klimaatbeleid. We moeten een genuanceerd beeld ophangen en ervoor zorgen dat de juiste toedracht wordt weergegeven zodat we met kennis van zaken de juiste beslissingen nemen opdat de luchtkwaliteit in Vlaanderen verbetert en opdat we zorg dragen voor het klimaat door minder uitstoot van CO2 en broeikasgassen.

Dat is wat wij doen. Het is een goed uitgedokterd en realistisch beleid, gebaseerd op het regeerakkoord, waarin staat dat we alles maximaal intern zullen doen wat economisch haalbaar is. We doen dat dus voor een bedrag van 1,2 miljard euro. Uiteraard is er nog een kleine kloof die we moeten dichten, op basis waarvan we die tender hebben uitgeschreven. Die tender zal gaan naar rechten die ook in het buitenland aanleiding geven tot een reductie van uitstoot van CO2 en dus het klimaat ten goede komen.

Nogmaals: het is maar een kleine en beperkte fractie. De meeste maatregelen nemen we intern, zodat we het klimaatbeleid ook op een goede en realistische manier in Vlaanderen uitvoeren.  

Collega’s, misschien moet ik de klucht rond het Klimaatbeleidsplan toch eens verduidelijken, zeker ten aanzien van collega Bothuyne. In dat Klimaatbeleidsplan, waar u zo trots op bent, wordt in de eerste plaats de vaststelling gedaan dat er minstens een te hoge uitstoot van 9 miljoen ton CO2 zal zijn. 9 miljoen ton CO2.

En wat doet deze minister? Zij koopt schone lucht aan om dat te compenseren. Dat is wat in Vlaanderen gebeurt. Minister-president, u noemt dat inderdaad ‘verstandig groen’. Als ik dat eens goed analyseer, dan bedoelt u met ‘verstandig groen’ niets doen. (Applaus bij Groen)

De heer Bart Martens

Minister, uiteraard staan wij achter de 33 maatregelen uit het klimaatplan, maar ik denk dat we er ook in de periode tot 2020 nog een pak bij kunnen verzinnen. Tijdens de laatste vergadering van dit parlement voor het kerstreces hebben we nog een voorstel van resolutie met betrekking tot de warmtenetten goedgekeurd. Dat is echt een slapende reus, met een enorm potentieel. Dat merken we ook aan de hand van de voorstellen die er nu vanuit de industrie komen over het uitkoppelen van restwarmte en van groene warmte. We hopen dus alleszins dat het klimaatplan nog verder kan aangroeien, zoals een aanwasbegroting, met bijkomende maatregelen om intern in Vlaanderen verder fossiele brandstoffen uit te sparen, hernieuwbare energie in te schakelen, gebruik te maken van restwarmte en de energievraag verder te reduceren. Dat is immers in het belang van ons allen, van de luchtkwaliteit, van de werkgelegenheid hier en van onze handelsbalans, want dan hoeven we minder fossiele brandstoffen te importeren. Dat zal ons daadwerkelijk in staat stellen om in de volgende verbintenisperiode minstens 70 procent van onze inspanningen in de eigen regio te realiseren.

De actuele vragen zijn afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.