U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 12 juni 2013, 14.05u

van Dirk de Kort, Jan Roegiers, Lies Jans, Griet Smaers, Steve D'Hulster, Tine Eerlingen en Karin Brouwers
1905 (2012-2013) nr. 1
De voorzitter

Bespreking

Dames en heren, aan de orde is het voorstel van resolutie van de heren Dirk de Kort en Jan Roegiers, de dames Lies Jans en Griet Smaers, de heer Steve D’Hulster en de dames Tine Eerlingen en Karin Brouwers betreffende doorstroming in het verkeer.

De bespreking is geopend.

De heer de Kort heeft het woord.

Dirk de Kort

De filecijfers in ons land zijn enorm hoog. De meest recente filecijfers in het verkeersindicatorenrapport in 2012 van het Verkeerscentrum tonen aan dat de dagelijkse gemiddelde filelengte in Vlaanderen opnieuw met 17 procent is gestegen ten opzichte van 2011. Ten opzichte van 2011 blijkt dat er in de regio Brussel een toename is van de gemiddelde filelengte in 2012 van 20 tot 30 procent. In de regio Antwerpen kennen we, na de stijging in 2010 met 20 tot 35 procent, een afname van de gemiddelde filelengte in 2012 op werkdagen van 5 tot 10 procent. De ingebruikname van de eerste spitsstrook in Vlaanderen op de snelweg E34-E313 bewijst daar ongetwijfeld zijn nut. Al deze vaststellingen en ook de prognoses van het Planbureau over de toename van het verkeer vormden de aanzet voor dit voorstel van resolutie.

Er zijn heel wat verbeteringen mogelijk om het verkeerssysteem performanter te laten werken. Dat voldoende onderkennen zal filevorming en congestie kunnen voorkomen. Een betere doorstroming van het verkeer is niet alleen voordelig voor de reizigers, maar levert ook winst op voor het milieu en de economie. Dat kan onder meer bereikt worden door het gehele verkeers- en vervoerssysteem efficiënter te maken. De systematische evaluatie van het functioneren van dit systeem en een geïntegreerd actieplan kunnen nog heel wat winst opleveren.

In dit voorstel van resolutie van de meerderheid wordt aan de Vlaamse Regering gevraagd om hier actief en systematisch op in te zetten. De indieners voegen hierbij een aantal concrete beleidsaanbevelingen. We vragen de regering om binnen een redelijke termijn een ‘actieplan doorstroming’ voor alle verkeer op te stellen. Dit moet gebeuren na evaluatie van de proefprojecten met slimme verkeerslichten en op een projectmatige manier. De verkeersassen of trajecten op het hoofdwegennet moeten daarbij een rangschikking krijgen volgens prioriteit naargelang de congestie. Het STOP-principe (stappen, trappen, openbaar vervoer, personenwagen) blijft het uitgangspunt, en een betere doorstroming mag niet ten koste gaan van de verkeersveiligheid.

Het ‘actieplan doorstroming’ is erop gericht de structurele knelpunten in de infrastructuur weg te werken, zodat de voertuigverliesuren dalen. Het moet de dynamische verkeerssignalisatie en het verkeersmanagement verder ontwikkelen. Het plan dient eveneens in te zetten op gerichte verkeerslichtenbeïnvloeding en verkeersdoorstroming. Daarnaast moet het Agentschap Wegen en Verkeer investeren in meer kennis op het gebied van verkeersmanagement en doorstroming met maximale aandacht voor innovatieve voorstellen.

Bij de indeling van de wegen volgens categorie moet de doorstromingsfunctie voldoende aandacht krijgen, zowel op het secundaire net als het hoofdwegennet. Het is aangewezen om de categorisering van de wegen te evalueren als onderdeel van het beleidsplan Ruimte en van het nieuwe Mobiliteitsplan voor Vlaanderen dat in de maak is.

Voor de doorstroming van het openbaar vervoer is een gestructureerde aanpak met prioritaire assen per provincie nodig. Ook in onze buurlanden krijgt deze visie intussen al concreet invulling. Zo werken Nederland, Duitsland en Oostenrijk samen om het traject Rotterdam-Frankfurt-Wenen te voorzien van een digitaal aangestuurde doorstroming met behulp van innovatieve technieken.

Het voorstel van resolutie vraagt om de doorstroming op de volledige verkeersas te evalueren bij elke herinrichting of nieuwe aanleg van een belangrijk traject of bij aanpassingen van congestiegevoelige kruispunten. Om te zorgen voor een breed draagvlak voor het actieplan doorstroming is overleg met steden en gemeenten, transportorganisaties, mobiliteits- en milieuverenigingen, gps-operatoren enzovoort aangewezen. (Applaus)

De voorzitter

De heer Roegiers heeft het woord.

Jan Roegiers

De heer de Kort heeft een volledig verslag gebracht. Ik wil namens mijn fractie nog eens de uitgangspunten benadrukken. Het voorstel van resolutie slaat op alle verkeersgebruikers, dus ook op fietsers en openbaar vervoer. Het STOP-principe blijft inderdaad gelden. Dat is voor sp.a belangrijk. Het allerbelangrijkste is wel dat de verkeersveiligheid geenszins ten koste mag gaan van een betere doorstroming.

Eén puntje staat niet in het voorstel van resolutie maar dat heeft Dirk wel goed uitgelegd. Er bestaan proefprojecten inzake grensoverschrijdende initiatieven om doorstroming te bevorderen.

Ik kijk daarvoor naar de collega’s die ook in het Benelux-parlement zitten, zoals de heer Ward Baert. Misschien is het wel een initiatief dat we ook in het Benelux-parlement kunnen nemen, omdat daar zowel vertegenwoordigers van Nederland als van Wallonië in zitten. Wij zitten tussen die twee landen geprangd. Wellicht kunnen we daar initiatieven nemen.

De voorzitter

Mevrouw Jans heeft het woord.

Lies Jans

De heer de Kort heeft duidelijk weergegeven waar we vanuit de meerderheid met dit voorstel van resolutie naartoe willen. Het belangrijkste is dat we aan de minister vragen om met een duidelijk actieplan te komen. We hebben de proefprojecten gehad en er zijn veel gedachtewisselingen geweest in de commissie. Het woord ‘doorstroming’ is de voorbije jaren minstens een keer per commissie gevallen. Iedereen vindt het essentieel dat we met een concreet actieplan komen.

Voor ons is het belangrijk dat de doorstroming geldt voor alle vervoersmodi, zowel het openbaar als het privévervoer, maar ook de fietsers. Ook het theoretische aspect is heel belangrijk, namelijk de wegencategorisering. Het is heel belangrijk dat we in de evaluatie van alle acties en projecten nagaan of die wegencategorisering niet moet worden heraangepakt, dat we ervoor zorgen dat de doorstroming op de juiste categorie van wegen wordt gerealiseerd en dat we aandacht besteden aan openbaar en privévervoer.

Voor ons is dit een belangrijk voorstel van resolutie en een duidelijke oproep aan de Vlaamse Regering om een echt actieplan uit te werken en tot actie over te gaan.

De voorzitter

Mevrouw Van den Eynde heeft het woord.

Marleen Van den Eynde

Oorspronkelijk stonden er twee voorstellen van resolutie op de agenda van de commissie. Vandaag staat er één voorstel van resolutie op de agenda, namelijk dat van de meerderheid. Beide voorstellen van resolutie hadden de bedoeling de verkeersdoorstroming te bevorderen. Elke fractie is het erover eens dat doorstroming het grootste probleem is in ons mobiliteitsbeleid.

Het Vlaams Belang steunt het voorstel van resolutie van Open Vld, maar dit voorstel werd niet opnieuw geagendeerd op deze plenaire vergadering. Het meerderheidsvoorstel is wel ruimer, maar ook vager. Onze vrees is dat de totalere aanpak, de ruimere visie tot uitstel zal leiden, waardoor een aantal initiatieven niet tot uitvoering zullen komen. Onze fractie zal uiteindelijk het oorspronkelijke voorstel van resolutie van de meerderheid steunen.

De voorzitter

Mevrouw De Ridder heeft het woord.

Ik was van plan om het puur op het inhoudelijke te houden, maar ik wil toch enige woorden wijden aan de voorgeschiedenis. Ik kan me vinden in de samenvattingen die worden gegeven in de besprekingen, maar mijnheer de Kort, onze fractie gaat terug tot 2008 met deze voorstellen. De waarheid heeft ook haar rechten.

Aanvankelijk hadden we twee voorstellen van resolutie op de agenda staan. Uiteraard wilden wij het voorstel van resolutie van 2008 van Open Vld, dat door de toenmalige meerderheid werd goedgekeurd, hernemen. Het werd opnieuw ingediend in 2010. Open Vld heeft dat voorstel van resolutie van 2010 on hold gezet, met het oog op het vinden van een gemeenschappelijk initiatief of een gemeenschappelijk voorstel van resolutie met de meerderheidspartijen.

Voor sommige voorstellen van resolutie is dat blijkbaar gelukt, ook voor het voorstel dat vandaag op de agenda staat. Voor andere was dat moeilijker. Ik kan dat niet begrijpen. Er is ons nooit meer iets gevraagd. Ik vind de bedoelingen van de meerderheid zeer nobel, maar ze blijven extreem vaag. Als ik dan fragmenten lees als “We gaan onderzoeken” en “We gaan een actieplan doorstroming opstellen”, dan vraag ik me af wat men in vijf, zes jaar in ’s hemelsnaam heeft gedaan om niet verder te komen dan de bewoordingen van de tekst van de resolutie die we al in 2008 hebben goedgekeurd met de toenmalige meerderheid. Dit vind ik het vermelden waard. De waarheid heeft ook haar rechten.

Dit is politiek. Ik kan begrijpen dat de meerderheid zegt dat ze een eigen voorstel van resolutie heeft en dat ze daar de oppositiepartijen niet wil bij betrekken, maar inhoudelijk is dat weer een voorbeeld van de trein der traagheid. Het wordt inmiddels een gewoonte in alle dossiers over mobiliteit. Er is niets gebeurd. Ik hoor collega’s graag verwijzen naar buurlanden, waar men concrete invulling geeft. In Nederland is men al van in de jaren 2008, 2009 en 2010 bezig met een groenegolfteam dat actief is op het veld. Het is een team van ingenieurs die alle lichten op elkaar afstemmen, niet enkel voor het privévervoer, maar ook voor het openbaar vervoer.

Daar komt men tot opvallende conclusies. Men zegt dat dit niet alleen bij het privévervoer leidt tot een terugdringen van de economische kosten door de files, maar in de eerste plaats ook bij het openbaar vervoer. Dan zwijg ik nog over de milieuwinst en dergelijke. Het eerste voorstel van resolutie, van 2008, sprak van het onderzoeken van de impact, van de opstart van zelfregulerende of slimme verkeerslichten en – mijnheer Roegiers, ik weet dat dit een van uw dada’s is – van het rekening houden met een herschikte verkeerslichtenbeïnvloeding bij het halveren van de congestiegraad van het openbaar vervoer. Ik vind het dan ook bijzonder jammer dat de meerderheidsresolutie niet verder komt dan “binnen een redelijke termijn een projectmatig actieplan op te stellen”. Collega’s, er kan niet eens een termijn van af. En nu nog een “projectmatig actieplan” opstellen, we zijn aan het eind van een legislatuur! U had hier vijf jaar mee bezig kunnen zijn

Het is dus een jammere zaak. Er is niets concreets. Het voorstel van resolutie van Open Vld vroeg heel duidelijk om ook zo’n groenegolfteam op te richten, om de belangrijkste verbindingswegen en hun lichten slim te maken, en om op die manier, naar Nederlands voorbeeld, jaarlijks 30 miljoen euro aan filekosten te besparen. Dat is niet onbelangrijk, zeker op een moment dat de overige mobiliteits- en infrastructuurdossiers nog voor eventjes in de kast blijken te zitten.

Ons oorspronkelijke voorstel van resolutie vroeg ook om tegen het einde van de legislatuur, in 2014, één op drie verkeerslichten op kruispunten langs wegen met een belangrijke verbindingsfunctie te analyseren en te optimaliseren. Op veel van die kruispunten is een dergelijke verkeerslichtenbeïnvloeding al mogelijk. Er zijn al slimme verkeerslichten van een vorige generatie aanwezig. Het enige wat momenteel ontbreekt, is een slim team dat die lichten aanstuurt en dus ook het fileprobleem voor een deel kan wegwerken. Als dit niet gebeurt, en men komt niet verder dan “binnen een redelijke termijn een projectmatig actieplan op te stellen”, dan stel ik mij daar serieuze vragen bij.

We zullen dit voorstel van resolutie dus zeker niet goedkeuren. Niet omdat we de bedoelingen van de meerderheid niet zouden steunen, die zijn zeer nobel. Maar de plannen blijven veel te vaag, veel te onduidelijk en vooral ook veel te vrijblijvend.

De voorzitter

De heer Rzoska heeft het woord.

Voorzitter, collega’s, de Groen-fractie heeft dit voorstel van resolutie ook in de commissie gesteund. Zij zal dat ook nu doen. De heer de Kort heeft de samenvatting goed gegeven. Ook wij hadden heel wat vragen, die in de richting gaan van wat mevrouw De Ridder opsomt. Maar onze fractie had het gevoel dat zij daar voldoende antwoorden op heeft gekregen. Ik vind het zeer belangrijk dat wij die doorstroming nu willen problematiseren en dat wij eraan willen werken. Zeker gezien de winsten die daarop kunnen worden gerealiseerd, niet alleen op het vlak van verkeersveiligheid en mobiliteit maar ook op het vlak van milieu, wil de Groen-fractie dit voorstel van resolutie een kans geven. Wij gaan het dus steunen.

De voorzitter

De heer de Kort heeft het woord.

Dirk de Kort

Ik vind het bijzonder fijn dat Groen en het Vlaams Belang vanuit de oppositie dit voorstel van resolutie willen ondersteunen. Ik betreur dat Open Vld vandaag in de plenaire vergadering zo negatief is, terwijl deze partij wel heel positief was tijdens de besprekingen. Wij hebben hierover meerdere hoorzittingen gehouden. Dat was effectief naar aanleiding van een oorspronkelijk voorstel van resolutie dat onder meer Open Vld had ingediend in verband met het groenegolfteam. Maar wij hebben diverse specialisten gehoord, onder andere professor Tampère. Het is op basis daarvan dat we het voorstel van resolutie verbreed hebben. Mevrouw De Ridder, wij hebben gevraagd dat ook bij de Afdeling Wegen hierop meer wordt ingezet en dat dit meer innovatief wordt onderbouwd. Ik betreur dat Open Vld vandaag zo negatief intervenieert, maar misschien is het ook persoonsgebonden.

Mijnheer de Kort, u zegt dat wij een andere houding hebben dan in de commissie. Ik zal u voorlezen wat ik daar heb gezegd: “Mevrouw De Ridder vindt het jammer dat het compromis tot een vage tekst heeft geleid. Haar voorstel had het voordeel van de duidelijkheid. Haar fractie zal zich onthouden. Het is goed dat de geesten gerijpt zijn en dat doorstroming ook voor niet-openbaar vervoer wordt aanvaard. Het meerderheidsvoorstel koppelt doorstroming aan openbaar vervoer en alle andere verkeersmodi. Dat is een stap in de goede richting. De vaagheid is echter verontrustend.” Tot daar wat ik in de commissie heb gezegd.

Mijnheer de Kort, mijn betogen zijn nooit persoonsgebonden of op de man gespeeld, maar gaan over de inhoud. En in dit voorstel van resolutie van u ontbreekt het jammer genoeg aan actiefheid en concreetheid.

Dirk de Kort

Het is vooral belangrijk – en het is daarom dat we tevreden zijn met de andere fracties – dat we ervan overtuigd zijn dat er op die manier bij de afdeling Wegen meer zal worden ingezet op het gebied van doorstroming. Bovendien is er het Mobiliteitsplan, en we verwachten dat de minister binnenkort zal terugkoppelen, zowel naar de commissie Openbare Werken als naar dit parlement. Het is dan ook op tijd om dit voorstel van resolutie hier vandaag in de plenaire vergadering naar voren te brengen.

Ik vind het bijzonder jammer dat u op het einde van een legislatuur, nu dus, in 2013, een jaar voor de verkiezingen, vraagt aan de Vlaamse Regering om “binnen een redelijke termijn”, dus zelfs niet binnen deze legislatuur, niet voor het einde van deze legislatuur, niet binnen tien maanden of binnen een jaar, maar binnen een redelijke termijn, een projectmatig actieplan ‘doorstroming’ op te stellen.

In alle eerlijkheid, als dat het enige is dat u kunt bereiken op vijf jaar, dan is dat intriest.

Dirk de Kort

Mevrouw De Ridder, u hebt daarstraks blijkbaar niet geluisterd naar mijn betoog. Ik heb er onder meer naar verwezen dat we er op dit moment met de file-uren in Antwerpen gelukkig op achteruit zijn gegaan wegens de succesvolle inzet van de spitsstrook. Dat is niet iets vaag op papier, dat is concreet.

Dat was toevallig ook een van mijn voorstellen van resolutie in 2008. Dus daar ben ik blij om.

Het blijft echter een vaststelling dat deze Vlaamse Regering op een jammerlijke manier tekortschiet in het hele mobiliteitsdossier. Dit is een vaststelling als een andere.

Dirk de Kort

Ik merk dat de rest van de collega’s overtuigd zijn. Mevrouw De Ridder zal later wel mee overtuigd worden, hoop ik, met de goede resultaten op het terrein. (Applaus bij CD&V)

De voorzitter

Vraagt nog iemand het woord? (Neen)

De bespreking is gesloten.

We zullen straks de hoofdelijke stemming over het voorstel van resolutie houden.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.