U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 6 februari 2013, 14.01u

van Hermes Sanctorum-Vandevoorde aan minister Joke Schauvliege
194 (2012-2013)
De voorzitter

De heer Sanctorum heeft het woord.

Hermes Sanctorum-Vandevoorde

Minister, collega’s, bedrijven die gas en olie ontginnen, hebben interesse in Vlaanderen. Er is wereldwijd een rush aan de gang naar nieuwe bronnen van gas en olie, en ook Vlaanderen komt daarbij in het vizier.

Minister, het ontginnen van schaliegas is niet onschuldig. In de VS zorgt dat voor heel wat beroering onder burgers. Ondertussen is het beeld heel bekend van een steekvlam die uit de waterleiding komt door het feit dat grondwater, en zodoende ook leidingwater, vervuild geraakt met chemicaliën en gas.

Minister, in 2010 worden overheden in onze buurlanden gecontacteerd door olie- en gasbedrijven. In 2011 worden wetenschappers in België gecontacteerd door Shell en er wordt hun zelfs heel wat geld aangeboden voor exclusief onderzoek. In 2012 worden politici gecontacteerd door lobbybedrijven. Minister, u moet ook gecontacteerd zijn geweest door die bedrijven, het kan bijna niet anders. Minister, Vlaanderen heeft recht om dat te weten. Minister, als u gecontacteerd werd door die bedrijven, wat hebt u geantwoord? Is de Vlaamse Regering pro of contra ontginning van schaliegas?

De voorzitter

Ik heb gezien dat de minister non-verbaal heeft geantwoord. Bij dezen is de vraag afgehandeld. (Gelach)

Minister Schauvliege heeft het woord.

Mijnheer Sanctorum, ik kan heel formeel zijn. U verwijt me bijna alsof ik zou zijn gecontacteerd of benaderd. Ik ben op geen enkele manier gecontacteerd. Ik heb daarnet vernomen in Villa Politica dat u wel gecontacteerd bent, misschien leidt u daaruit af dat iedereen hier gecontacteerd is. Maar ik ben op geen enkel moment gecontacteerd door bedrijven die daarin interesse zouden hebben. Ik kan daar heel formeel in zijn. Het is niet omdat u blijkbaar gecontacteerd bent, dat u dat zomaar moet overbrengen naar anderen.

U vraagt wat de houding van de Vlaamse Regering is. De Vlaamse Regering moet volgen wat er in het parlement is beslist. Er is in dit Vlaams Parlement een debat over gevoerd in mei 2009. Toen is er een wettelijk kader uitgebouwd, het decreet Diepe Ondergrond. Daarin staat hoe we moeten omgaan met een eventuele vraag om dat gas te exploiteren. Er staat in het decreet dat dat niet mogelijk is als er niet eerst een reeks vergunningen zijn. Er moet eerst een beslissing komen van de voltallige Vlaamse Regering die zegt dat men het mag opsporen. Nadien zullen er proefboringen zijn en dan moet er een milieuvergunning worden afgeleverd. Die milieuvergunning kan maar worden afgeleverd als er ook een MER-onderzoek (milieueffectenrapport) gebeurt en als er wordt gekeken of er geen schadelijke milieueffecten zijn. Dit decretaal kader waarover in het parlement is beslist en waar een parlementair debat aan is voorafgegaan, moeten wij uitvoeren. Ik heb er trouwens de verslagen nog eens op nagekeken. U zei daarnet in Villa Politica dat er geen parlementair debat rond wordt gevoerd. Dat debat is absoluut gevoerd in 2009.

Mijnheer Sanctorum, ik kan ook formeel zeggen dat er op dit moment geen enkele, maar dan ook geen enkele vraag is gesteld, niet naar het onderzoeken of het mogelijk is, en geen enkele voor het krijgen van een milieuvergunning tot het exploiteren van schaliegas. Op geen enkel moment is er een vraag aan ons gericht. Mocht die vraag komen, dan zullen we dat zeer zorgvuldig bekijken. Dan zullen we kijken of er effecten aan verbonden zijn en dan zullen we op basis daarvan de beslissing nemen. Maar op dit moment is er geen enkele, maar dan ook geen enkele vraag gesteld. (Applaus bij CD&V)

Hermes Sanctorum-Vandevoorde

Minister, ik moet daaruit besluiten dat een parlementslid uit de oppositie wordt gecontacteerd door die bedrijven en u als verantwoordelijk minister niet. U begrijpt dat dat toch wel heel eigenaardig is. U ontkent ook de realiteit, want u weet zeer goed dat bedrijven prospectie aan het doen zijn in Vlaanderen. Het feit dat u niet wordt gecontacteerd, zegt misschien meer over u als minister dan iets anders. (Rumoer)

Minister, u neemt een zeer afwachtende houding aan. De Vlaamse Regering stelt zich zeer afwachtend op. U wacht gewoon tot er vergunningsaanvragen worden ingediend, en “dan zien we wel”. Neen, u moet vandaag al een afweging maken van de kosten en baten voor een maatschappij.

In Nederland gebeurt dat: daar wordt een maatschappelijk debat gevoerd. U wilt dat niet organiseren. Of vergis ik mij? Wil de Vlaamse Regering een maatschappelijk debat organiseren over het al dan niet winnen van schaliegas?

De voorzitter

Mevrouw De Vroe heeft het woord.

Voorzitter, mijnheer Sanctorum, ik werd niet gecontacteerd. (Gelach)

Het is goed dat alle nieuwe mogelijke energievormen worden onderzocht. Hierbij moeten zeker de economische maar uiteraard ook de milieugevolgen of -risico’s grondig worden onderzocht. Er zijn namelijk al actiegroepen – minister, u weet dat ook – die communiceren dat deze steenkoolgaswinning zorgt voor water-, lucht- en bodemvervuiling door het vrijkomen van methaangas, ondergronds brandgevaar en dergelijke.

Minister, hebt u al studies laten uitvoeren naar zulke mogelijkheden? Indien ja, welke?

De voorzitter

De heer Martens heeft het woord.

Bart Martens

Voorzitter, ik ben evenmin gecontacteerd. Ik heb hen zelf gecontacteerd, ik heb zelfs stage gedaan bij een van die bedrijven om er het fijne van te weten. We moeten de kosten en baten inderdaad afwegen en we mogen niet blind zijn voor de ecologische baten, mijnheer Sanctorum. In Amerika, dat toch niet bekend staat om zijn strijd tegen de klimaatopwarming, heeft de schaliegasontwikkeling ervoor gezorgd dat de CO2-emissies serieus zijn teruggedrongen. Het aandeel van steenkool in de elektriciteitsproductie is serieus gedaald.

Als we dat in Vlaanderen zouden toelaten, moeten we het zeer streng reglementeren. Voor we in de ondergrond gaan roeren, minister, moeten we in de eerste plaats die toepassingen nastreven die 100 procent hernieuwbare energie stoelen. Er worden vandaag plannen ontvouwd om te boren naar diepe geothermische waterwinning die elektriciteit en water kan leveren. Volgens de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO) zou de diepe geothermie in de Antwerpse en Limburgse Kempen goed zijn voor 25 procent van onze elektriciteitsbehoefte.

De voorzitter

De heer Sabbe heeft het woord.

Ivan Sabbe

Mijnheer Sanctorum, misschien hebben ze bij u een ballonnetje opgelaten omdat u lichtgelovig bent en u gemakkelijk opwindt.

Maar voor een keer dat de Vlaamse Regering niets doet, ben ik daar blij om. Want ik wil niet dat de Vlaamse Regering nodeloze kosten maakt. Voor er een specifieke aanvraag ligt, als het waar is wat minister Schauvliege zegt, gaan we de regering toch niet op kosten jagen? Voor één keer sta ik in bewondering voor de non-activiteit van de regering. Ik stel voor dat we gaan nadenken over de kosten als er een concrete aanvraag is.

Wat mevrouw De Vroe zegt, en de heer Martens, is helemaal juist. Maar laat ons alstublieft nog geen studie maken.

De voorzitter

Mevrouw Rombouts heeft het woord.

Ik dank u voor uw antwoord, minister. Collega, ik heb sterk het gevoel dat in Vlaanderen niets meer mag onderzocht worden. Begin deze week hebben wij in de commissie ook al een discussie gehad over mijngas. Ik weet dat dit iets anders is, maar zelfs dat mocht ook al niet onderzocht worden.

Ik ben het met u eens dat we bij schaliegas, vanwege de inbreng van stoffen in de bodem, de milieueffecten nauwkeuriger in het oog moeten houden en moeten onderzoeken, vooraleer men tot een bepaalde fase overgaat. Maar ik heb de indruk dat men ervoor pleit om geen enkel onderzoek in Vlaanderen te laten gebeuren.

Op een moment dat er eventueel aanvragen komen, moeten we met de nodige voorzichtigheid bekijken hoe we die aanvragen of eventuele onderzoeken op dat moment beoordelen, maar het is ook belangrijk dat we naar aanleiding van andere technieken – windmolens en dergelijke meer – de conclusie trekken dat we moeten opletten bij eventuele concurrentie tussen verschillende technieken. Geothermie is daarnet al aangehaald. Dat gaat ook over ingrepen in de bodem. We moeten een goed kader creëren, zodat we het op dat moment goed kunnen regelen en eventuele concurrentie kunnen tegengaan.

De voorzitter

Mevrouw Van den Eynde heeft het woord.

Marleen Van den Eynde

Blijkbaar werd alleen de heer Sanctorum gecontacteerd. Ik krijg soms de indruk dat de groenen hier werken aan een angstpsychose: iedereen bang maken voor nieuwe zaken. Dat is verkeerd. (Opmerkingen van de heer Hermes Sanctorum)

Aan de ene kant is het positief dat er gezocht wordt naar natuurlijke energiebronnen in onze bodem. Vlaanderen is in grote mate energieafhankelijk van politiek onstabiele landen. Als er in onze bodem dan mogelijke energiebronnen zitten, is het een goede zaak dat daar interesse voor is. Natuurlijk moet er enig voorbehoud zijn met betrekking tot de mogelijke gevaren en schade daarvan.

Minister, is in het verleden al onderzocht, bijvoorbeeld door de VITO, wat de mogelijke voor- en nadelen zijn van schaliegas?

Mevrouw De Vroe, er is een groot onderscheid tussen steenkoolgas en schaliegas. Dat zijn twee aparte zaken, die niet verward mogen worden. De discussie over steenkoolgas is een heel andere discussie dan die over schaliegas.

Mevrouw Van den Eynde, de VITO heeft onderzoek gevoerd rond steenkoolgas, maar niet rond schaliegas. Belangrijk om weten is dat de Europese Commissie een grootschalig wetenschappelijk onderzoek heeft verricht naar de effecten van schaliegas. Dat onderzoek lag uiteraard ook aan de basis van de richtlijn omtrent de diepe ondergrond, die wij in 2009 in dit parlement hebben omgezet.

Mijnheer Sanctorum, op dit moment hebben wij geen enkele aanvraag. Wij zitten niet zomaar te wachten en niets te doen. Wij hebben een heel duidelijk kader. Als er een vraag zou komen, zullen wij heel zorgvuldig alle elementen afwegen. Het zal gaan over de milieueffecten, de kosten en baten. Dat moet uiteraard ook globaal bekeken worden met andere mogelijkheden die in die diepe ondergrond schuilen.

Mijnheer Martens, ik heb het verslag nagelezen van het debat over de diepe ondergrond dat we tijdens de vorige legislatuur in dit parlement hebben gevoerd. Toen hebt u gezegd dat er enorm veel mogelijkheden zijn met dat schaliegas en dat we dat in het decreet moesten opnemen.

Ik heb ook vastgesteld, collega’s, dat het decreet op een heel ruime goedkeuring van dit Vlaams Parlement heeft kunnen rekenen. Er heeft maar één fractie tegen gestemd, namelijk die van u, mijnheer Sanctorum. Dat is bijzonder jammer, omdat dit zo’n beetje de verzekering is voor het feit dat er niet zomaar vergunningen worden afgeleverd, maar dat alles goed moet worden bekeken en er een goede afweging moet zijn voor een dergelijke exploitatie kan gebeuren. Het is jammer dat uw fractie dat niet heeft goedgekeurd. Het is belangrijk dat dat kader er is, zodat we, mocht er een vraag komen, die goed kunnen beoordelen.

Hermes Sanctorum-Vandevoorde

Voor alle duidelijkheid, minister: mijn vraag was niet of u al een aanvraag ontvangen had rond schaliegas. Mijn vraag was of u al gecontacteerd bent. U zegt hier duidelijk van niet. Ik kan dat echt heel moeilijk geloven. Als wetenschappers en politici worden gecontacteerd, is dat bijna onmogelijk, maar goed. (Opmerkingen)

Minister, in Nederland werd een moratorium afgekondigd, zowel voor schaliegas als voor steenkoolgas, vooraleer uiteindelijk vergunningen werden toegekend. Wat doet u? U hebt wel een aanvraag gekregen voor een opsporingsvergunning voor steenkoolgas. Ik heb toen gevraagd om het maatschappelijke debat te voeren in Vlaanderen, zowel over steenkoolgas als over schaliegas. Ik stel vast dat de Vlaamse Regering het maatschappelijke debat hierover niet wil voeren. En dat is een heel spijtige zaak, want het is in het belang van de Vlaming dat dit debat wordt gevoerd.

De voorzitter

De actuele vraag is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is geopend met een beperkt aantal plaatsen. Bezoekers die een plenaire vergadering willen bijwonen, sturen een mailtje naar 
onthaal@vlaamsparlement.be met daarin naam en geboortedatum.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.