U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 27 juni 2012, 13.59u

van Philippe De Coene, Paul Delva, Lieven Dehandschutter, Bart Caron, Yamila Idrissi, Johan Verstreken en Wilfried Vandaele
1327 (2011-2012) nr. 1
De voorzitter

Bespreking

Dames en heren, aan de orde is het voorstel van resolutie van de heren Philippe De Coene, Paul Delva, Lieven Dehandschutter en Bart Caron, mevrouw Yamila Idrissi en de heren Johan Verstreken en Wilfried Vandaele betreffende een actieplan voor de letteren in Vlaanderen.

De bespreking is geopend.

De heer De Coene heeft het woord.

Philippe De Coene

Voorzitter, collega’s, ik denk dat ik de mening van de commissie Cultuur vertolk als ik zeg dat we blij zijn dat dit voorstel van resolutie nu ter stemming ligt in de plenaire vergadering van ons parlement.

Enkele jaren geleden hebben we in dit parlement een memorandum ontvangen van het zogenaamde boekenoverleg, het overleg van alles wat te maken heeft met boeken en letteren in Vlaanderen. Op basis van dat memorandum hebben we tijd uitgetrokken om met de betrokken mensen, de betrokken sector en alle collega’s een hoorzitting te organiseren, waarbij twaalf punten naar voren werden geschoven. Uiteindelijk heeft dat in samenwerking met die sector geleid tot een voorstel van resolutie dat wij in de commissie hebben besproken, dat ook werd geamendeerd, en – als ik mij niet vergis – door de voltallige commissie mee werd ondersteund.

De boekensector houdt, ondanks moeilijke economische omstandigheden, al bij al, zowel in Vlaanderen als in Nederland, vrij goed stand. Enkele cijfers illustreren dat. In het taalgebied dat Nederland en Vlaanderen omvat, verschijnen er jaarlijks ongeveer 28.000 nieuwe titels. Daarvan richten er 16.000 zich tot een algemeen publiek. 3.000 mensen oefenen een zelfstandige activiteit uit binnen de literaire sector, waarvan 2.600 auteurs uit de diverse genres. Naast die 3.000 mensen met een zelfstandige arbeid, zijn er nog 7.000 werknemers actief in de verschillende componenten van die sector.

Dat maakt dat meer dan tienduizend mensen er rechtstreeks hun job hebben, en daarnaast natuurlijk nog veel meer onrechtstreeks, via onderaanneming en dies meer.

Wat de financiën betreft, spreken we voor Vlaanderen alleen al over een omzet van jaarlijks om en bij de 1,2 miljard euro. Dat is vrij omvangrijk. Desalniettemin is het een sector die ook onder druk staat. Ik wil een aantal knelpunten opnoemen.

Een onderzoek heeft uitgewezen dat de financiële verdiensten van auteurs – het gaat om gemiddelden – weinig rooskleurig zijn. Tal van auteurs kunnen niet leven van de literaire arbeid alleen en zijn dus genoodzaakt om daarnaast andere zaken te doen, wat de kwaliteit van hun werk niet altijd bevordert.

Een tweede aandachtspunt dat ik wil meegeven, is dat de boekhandels, en al zeker de onafhankelijke, het zeer moeilijk hebben om stand te houden. We zien in veel Vlaamse steden dan ook dat onafhankelijke en gespecialiseerde boekhandels er na een zekere tijd mee ophouden en dat het aanbod steeds schraler wordt. Ook daar willen we aandacht voor vragen. We merken overal in Vlaanderen, in gemeenten, in landelijke gebieden, maar zeker ook in de steden, dat de bibliotheken op zoek zijn naar nieuwe strategieën om de toekomst tegemoet te gaan.

Als we de participatiecijfers bekijken, merken we ook dat nog veel mensen spijtig genoeg niet de weg naar het boek vinden en dat in het bijzonder de kwetsbare groepen verstoken blijven van het boek. We moeten daar iets aan doen als we het in Vlaanderen goed menen met participatie inzake letterenbeleid. Het PISA-onderzoek, dat hier vandaag al een paar keer aan bod is gekomen, wijst uit dat de Vlaamse jongeren leesvaardig zijn, maar minder leesplezier hebben. Of in mensentaal uitgedrukt: ze kunnen zeer goed lezen, maar ze doen het niet graag.

Een laatste aandachtspunt, ook een bedreiging, is dat zowel in de audiovisuele als de geschreven media de aandacht voor het boek daalt. Dat is ook iets waar we rekening mee moeten houden.

Daarom dit voorstel van resolutie, met een aantal aandachtspunten en aanbevelingen, die zich niet alleen richten tot de minister van Cultuur, maar tot de voltallige Vlaamse Regering, en dus ook tot andere vakministers. We willen in de eerste plaats dat het Boekenoverleg, dat intussen enkele jaren bestaat, door de Vlaamse Regering en de verschillende ministers wordt erkend als het officiële aanspreekpunt. De minister van Cultuur heeft dat intussen erkend. Dat is dus zeer bemoedigend.

We zouden ook willen dat er vanuit de Vlaamse Regering impulsen komen om economisch minder rendabele genres in de literatuur te ondersteunen. Ik verwijs naar poëzie en andere. We zouden willen dat er een aantal maatregelen worden genomen om de leesbevordering te doen toenemen, dat het platform van het elektronisch boek wordt ondersteund, dat de positie van de zelfstandige boekhandel op verschillende vlakken wordt ondersteund, dat er vanuit onderwijskringen een toekomstplan komt voor relevante opleidingen met betrekking tot de boekensector.

En, last but not least, zouden we zeer graag hebben dat de Vlaamse Gemeenschap de kandidatuur van Vlaanderen indient als gastland op de internationale boekenbeurs, de Frankfurter Buchmesse, en als het kan vanaf 2016. Ook daarover hebben we eerder in de plenaire vergadering al een kort debat gehad, naar aanleiding van een actuele vraag. De minister heeft daar een tegemoetkoming gedaan, en daarom willen we dat even concretiseren en vragen om alles in het werk te stellen om vanaf 2016 die kandidatuur te kunnen realiseren.

We zijn met een aantal leden van de commissie destijds – weliswaar op eigen kosten – naar de Frankfurter Buchmesse geweest. De minister was daar ook. We hebben toen gezien dat een relatief klein taal- en cultuurgebied, namelijk IJsland, toen gastland was. Als je ziet wat de impact en de return is van dergelijke initiatieven, moet ons taalgebied, al dan niet in samenwerking met Nederland, er zeker in slagen om dat te doen, wetende dat je op dat vlak een enorme positieve return krijgt voor het gehele letterenbedrijf.

Dan zijn er nog een aantal verzuchtingen, waarvan we vragen dat de Vlaamse Gemeenschap ze opneemt ten opzichte van het federale bevoegdheidsniveau, met name het pleidooi voor een billijke leenvergoeding, het pleidooi voor een verlaging van het btw-tarief voor elektronische cultuur- en informatieproducten en, last but not least, een actualisering van het auteursrecht in een digitale omgeving.

Dat is het in een notendop. Ik wil niet meer van ieders tijd in beslag nemen. Het is echter van belang dat dit signaal wordt gegeven. Het gaat daarbij niet enkel om de Vlaamse Gemeenschap, maar om iedereen ‘to whom it may concern’.

De voorzitter

De heer Dehandschutter heeft het woord.

Lieven Dehandschutter

Voorzitter, we weten allemaal dat de boekensector het momenteel niet gemakkelijk heeft. De knelpunten in de sector zijn groot en uiteenlopend. De sneller gaande digitalisering van onze maatschappij is hier uiteraard niet vreemd aan.

Wie pakweg twintig jaar geleden informatie nodig had, ging naar de bibliotheek, ontleende een boek en nam een paar kopieën of kocht in de boekhandel de nodige werken. Op dit ogenblik is heel wat informatie online beschikbaar. Op zich is dit een pluspunt. Het is echter ook een probleem voor de boekensector en voor de gebruikers die informatie zoeken. De kwaliteit en de relevantie van de informatie is niet steeds duidelijk. De vraag is wat relevant, correct en waarheidsgetrouw is. Het wordt voor de lezer en de gebruiker steeds moeilijker door de bomen het bos nog te zien.

De bibliotheken beraden zich dan ook terecht over de nieuwe rol die zij in deze snel veranderende maatschappij kunnen, willen of moeten spelen en over de betekenis die ze voor trouwe, maar ook voor toevallige bezoekers kunnen hebben. De digitalisering van informatie zorgt ervoor dat de bibliotheek haar rol moet herbekijken. De bibliotheek moet van de poortwachtersfunctie naar een nieuwe taak overschakelen. De specialisatie in bepaalde domeinen kan op die manier van belang worden.

De bibliotheek moet een referentiepunt of een kwaliteitswaarborg vormen. De nieuwe bibliotheek zal meer zijn dan een opslagplaats van boeken of een boekerij, zoals ze vroeger wel eens werd genoemd.

Ondanks veel inspanningen van alle medewerkers met betrekking tot de kwaliteit van het aanbod en van de dienstverlening, hebben ook de boekhandels, in het bijzonder de zelfstandige boekhandels, het moeilijk om overeind te blijven. De eenzijdige prijsconcurrentie, het stijgende aandeel van bestsellers en de groei van het buitenlands internetaanbod vormen hierbij belangrijke factoren.

De heer De Coene heeft al vermeld dat we daarnaast in ons voorstel van resolutie ook aandacht voor de participatiecijfers hebben. Heel wat mensen vinden hun weg naar boeken niet meer of nog niet. Dit geldt vooral voor de sociaal zwakkere groepen. Met dit voorstel van resolutie vragen we de Vlaamse Regering dan ook een aantal maatregelen te nemen om de sector de nodige zuurstof te geven.

Het probleem is dat de Vlaamse overheid heel wat van die maatregelen ten voordele van de auteurs en van de sector niet kan nemen: de federale overheid moet dit allemaal regelen. Vlaanderen beschikt nog niet over alle sleutels om de prangendste problemen op te lossen. Het kunstenaarsstatuut, het auteursrecht, het prijzenbeleid en dergelijke behoren allemaal nog tot de federale bevoegdheden.

Wie met een dergelijke situatie wordt geconfronteerd, kan uiteraard moeilijk een coherent beleid voeren. Om die reden vragen we als N-VA, naast de punten die hoofdindiener al heeft opgesomd, uitdrukkelijk de aandacht voor zeven aangelegenheden waarover de Vlaamse Regering met de federale overheid in dialoog zou moeten treden.

Ten eerste, het statuut van de kunstenaar zou aan de behoeften van scheppende kunstenaars moeten worden aangepast.

Ten tweede, de wettelijke licentie voor het leenrecht zou moeten worden beperkt. Dit zou met een billijke leenvergoeding moeten worden gecombineerd.

Ten derde, het auteursrecht moet worden geactualiseerd. Er moet aandacht zijn voor de bescherming van de rechten van auteurs, uitgevers en gebruikers in een digitale omgeving.

Ten vierde, om een pluriform aanbod en een brede beschikbaarheid van boeken mee mogelijk te maken, moet er een gereglementeerde boekenprijs komen.

Ten vijfde, er moet een verlaagd btw-tarief voor elektronische cultuur- en informatieproducten komen.

Ten zesde, er moet een tax shelter komen voor de ondersteuning van belangrijke culturele boekprojecten en voor informatie-investeringen in de boekhandels.

Ten zevende, er moet een preserverings- en conserveringsbeleid voor digitale en analoge materialen komen.

De voorzitter

De heer Janssens heeft het woord.

Voorzitter, dat het Vlaams Belang niet bij de ondertekenaars van het voorstel van resolutie staat vermeld, betekent niet dat wij de letteren geen warm hart toedragen. Ik wil integendeel in dit verband naar het verslag van de commissiebesprekingen verwijzen.

De heer Caron heeft toen verklaard dat hij betreurt dat het niet gelukt is het voorstel van resolutie door leden van de meerderheid en van de oppositie te laten ondertekenen. Er bestaat immers een brede consensus over de nood aan stimulerende initiatieven.

Dus, wie het voorstel van resolutie leest en daaruit weliswaar onterecht zou concluderen dat het Vlaams Belang dit voorstel van resolutie niet zou steunen omdat we niet bij de ondertekenaars staan, kan ik enkel zeggen dat wij eenvoudigweg niet werden gevraagd om die brede consensus te onderschrijven en dus om het voorstel van resolutie mee in te dienen. Niettemin wil ik benadrukken dat het Vlaams Belang de boekensector, die inderdaad voor heel wat uitdagingen staat, wel degelijk ondersteunt. Wij erkennen het boek, zowel het fysieke als het elektronische boek als een belangrijk maatschappelijk element, zowel ter lering als ter vermaak.

Wij onderstrepen expliciet het belang van boeken en letteren in onze kennismaatschappij en wij wijzen eveneens op hun grote culturele en economische waarde. Wij rekenen er dan ook op dat dit voorstel van resolutie ertoe kan bijdragen om in Vlaanderen tot een volwaardig letterenbeleid te komen. Het boek en de boekensector krijgen alvast onze volledige steun. (Applaus bij het Vlaams Belang)

De voorzitter

Mevrouw De Ridder heeft het woord.

Om alle misverstanden te vermijden, zal ik kort toelichten waarom Open Vld het voorstel van resolutie niet mee ondertekend heeft en waarom onze partij zich zal onthouden bij de stemming.

Wij hebben de kans gekregen om dit voorstel van resolutie mee te ondertekenen. In het belang van de sector hadden we dat natuurlijk graag gedaan. Op onze vraag om de gereglementeerde boekenprijs te schrappen uit de voorwaardenscheppende maatregelen op federaal niveau, kon niet worden ingegaan door de meerderheidspartijen. Voor onze partij is dat niet aanvaardbaar omdat wij van mening zijn dat die vaste boekenprijs ongetwijfeld zal leiden tot een algemene prijsstijging en dus geen volledige oplossing zal bieden voor de verschraling van het aanbod, noch voor het behoud van een fijnmazig netwerk van boekenhandelaars.

Behalve dat feit, menen wij wel dat het voorstel van resolutie veelzijdig is en dat het oog heeft voor zowel een algemeen als een specifiek letteren- en boekenbeleid. Het voorstel van resolutie is bijzonder breed en geeft een antwoord op bepaalde noden van de sector. We missen echter een aantal punten in het voorstel van resolutie. Een van die punten is het bevorderen van het cultureel ondernemerschap. Initiatieven om culturele ondernemersvaardigheden te bevorderen, zijn immers van enorm belang voor de verdere professionalisering van de sector. Verder ontbreken ook aanbevelingen voor een offensiever Vlaams internationaal cultuurbeleid. Zo is het paradoxaal om vast te stellen dat Vlaanderen en Nederland geen gezamenlijke boekenmarkt hebben. Ondanks de instrumenten die voorhanden zijn, is er op het terrein weinig uitwisselingssamenwerking. Een evaluatie van de bestaande instrumenten is nodig.

We zijn wel tevreden dat de meerderheidsfracties het instrument van de tax shelter meer en meer genegen zijn. Blijkbaar is het niet zonder effect gebleven dat Open Vld daar stelselmatig op blijven hameren is waardoor het nu ook is opgenomen in dit voorstel van resolutie.

We vinden het jammer – en dan verwijs ik naar het begin van mijn betoog – dat bijvoorbeeld de gereglementeerde boekenprijs in het voorstel van resolutie is blijven staan. Daarom zullen we dit voorstel niet steunen en ons onthouden bij de stemming.

De voorzitter

De heer Caron heeft het woord.

Bart Caron

Wij steunen dit voorstel van resolutie. Aan de collega van Open Vld wil ik zeggen dat de laatste kritiek op het gebrek aan internationaal karakter van ons boekenvak en van onze boekenmarkt naar mijn bescheiden mening onterecht is. Er gebeuren vanuit Vlaanderen veel inspanningen. Ik denk dan aan de Nederlandse Taalunie, aan de samenwerking tussen de Fondsen voor de Letteren om de Vlaams-Nederlandse samenwerking te bevorderen. In het verleden zijn we ook vaak samen naar buitenlandse boekenbeurzen gegaan. Er is veel extra geld ingezet in het Fonds voor de Letteren voor vertaalwerk van Vlaamse auteurs. We hebben dat live kunnen zien in de Frankfurter Buchmesse. Het kan altijd meer en beter. We zijn dan ook kandidaat om in 2016 gastland te zijn op diezelfde Frankrfurter Buxchmesse.

Ik deel uw zorg dat we met onze Nederlandstalige literatuur in een middelgroot taalgebied in de wereld toch heel internationaal moeten werken. We doen dat met alle middelen die we hebben.

Uw kritiek zou zeker gelden in het Nederlandse parlement, want daar sluit men zich op en kijkt men veel liever naar de eigen navel dan wij dat doen.

De voorzitter

De heer Verstreken heeft het woord.

Johan Verstreken

Voorzitter, ik wil me aansluiten bij een aantal van de vorige sprekers. Aan Open Vld wil ik zeggen dat ook wij voor die tax shelter zijn. Samen met u en anderen hebben wij die destijds in de filmsector op de agenda geplaatst. Het is goed dat zoiets ook mogelijk is voor de creatieve sector, voor de letteren. Uiteindelijk is dit voorstel van resolutie echter tot stand gekomen met elf organisaties. Op het boekenoverleg van 21 oktober 2010 hebben zij twaalf actienota’s voorgelegd aan de commissie. Dat is besproken. Heel wat beleidslijnen komen daarin aan bod. De Nederlandse Taalunie ondersteunt dit sterk. Zoals de heer Caron zei: in Nederland kijkt men vol bewondering naar het voorstel van resolutie dat hier voorligt. Het is zeker een stap voorwaarts. Bij dezen roep ik u op om toch nog voor te stemmen. Uw liberale collega’s in Nederland hebben me immers toevertrouwd dat, mochten ze een dergelijk voorstel voorgelegd krijgen, ze dat zeker zouden steunen.

De voorzitter

De heer De Gucht heeft het woord.

Mijnheer Verstreken, de minister, die in de diverse vorige beleidsbrieven heeft gesteld dat ze werk zou maken van die tax shelter, heeft tot nu toe geen contact opgenomen met haar federale collega’s om te bekijken welke de mogelijkheden zijn voor die alternatieve financiering. Daarmee wil ik u toch even op uw verantwoordelijkheden als meerderheidspartij wijzen: u moet daar federaal mee voor ijveren en pleiten.

De voorzitter

Mevrouw Idrissi heeft het woord.

Yamila Idrissi

Mijnheer De Gucht, wat die tax shelter betreft, dit is precies opgenomen in het voorstel van resolutie om de minister aan te moedigen contact op te nemen met haar federale collega.

Wat het voorstel van resolutie betreft, sluit ik me heel graag aan bij de woorden van de heer De Coene.

De voorzitter

De heer De Coene heeft het woord.

Philippe De Coene

Net als de heer Verstreken wil ik een ultieme oproep doen om dit voorstel toch unaniem goed te keuren. Mevrouw De Ridder, ik kan uw argumentatie over de vaste boekenprijs begrijpen. Dat is inderdaad een politiek discussiepunt. Een meerderheid in de commissie vond dat we dat wel moesten vragen aan de federale overheid. Het zou wat jammer zijn, mocht dit ene element, binnen een van die elf punten, voor u zo zwaar wegen dat u zich onthoudt.

Dan is er het punt van de tax shelter. Mevrouw Idrissi zegt het terecht: indien het zo zou zijn dat de minister, of de Vlaamse Regering in haar geheel, te weinig ondernemingsdrang heeft gehad, dan is dat voorstel van resolutie net een extra aansporing om er meer werk van te maken. Dat is een reden temeer om u aan te sluiten.

Wat het gebrek aan ondernemerschap betreft, wijs ik erop dat dit voorstel, zoals al ik zei bij de toelichting, met de hele letterensector tot stand is gekomen. Dat zijn niet alleen de auteurs, de scheppende kunstenaars, de creatieven, maar dat is ook die sterke economische component. Ik herinner me dat we hebben gesproken met uitgevers, drukkers, vertegenwoordigers en rechtenhouders. Zij hebben mee de pen vastgehouden. Dat zijn de mensen die bezig zijn met de economische activiteit in Vlaanderen op het vlak van letteren en boeken, en zij herkennen zich daarin.

Laat er geen twijfel over bestaan dat ik respect heb voor uw kritiek, maar ik heb die niet gehoord tijdens de besprekingen in de commissie, en we hebben daar meer dan één bespreking aan gewijd.

Ik deel volstrekt uw zorg over een gemeenschappelijke strategie in het buitenland, maar als u het jongste verslag van het Vlaams Fonds voor de Letteren leest, dan zult u zien dat zij erkennen dat dit voorstel van resolutie helpt bij het tot stand komen van wat u ter zake wilt.

Wij hebben het geconcentreerd in onder meer de aanwezigheid op de Frankfurter Buchmesse, toch het wereldgebeuren van het boek. Mochten we dat als Vlamingen kunnen doen, dan hebben we een enorme stap vooruit gezet. Misschien is die stap niet zonder risico, er zijn ook financiële zaken mee gemoeid. Maar we moeten die stap zetten, omwille van het culturele, omwille van de versterking van ons taalgebied, omwille van het economische en van het ondernemerschap waarop u alludeert. Maak dus van uw hart een steen en ondersteun het voorstel van resolutie.

Mijnheer De Coene, geen probleem: haal de vaste boekenprijs eruit en wij ondertekenen onmiddellijk.

U zegt dat de tax shelter een ondersteuning is. Mevrouw De Ridder heeft gezegd dat wij meer en meer het gevoel hebben dat de meerderheidspartijen in het Vlaams Parlement dit idee genegen zijn. Er zijn ook andere mogelijkheden bij alternatieve financiering. Wij hebben het gevoel dat bepaalde fracties van de meerderheid dat ook genegen zijn. Wij hopen alleen dat jullie dat ook in daden omzetten. Dat is nu eenmaal wat een meerderheid moet doen. Als oppositie dienen wij zaken aan te reiken en, als het mogelijk is, jullie mee te krijgen in een verhaal. Wij hebben dat al verschillende malen gedaan als het gaat over de tax shelter en de alternatieve financiering. Wij hopen dat jullie meestappen in dat verhaal. Jullie doen dat nu langzaamaan. Alleen moeten jullie dat ook in daden omzetten.

Mevrouw De Ridder heeft ook meerdere keren gezegd dat dit een goed voorstel van resolutie is. Alleen vragen wij om die vaste boekenprijs, waar wij enorme reserves bij hebben, of neen, waar wij ronduit tegen zijn, te laten vallen. Dan hebben wij totaal geen probleem om dat mee te ondersteunen.

De voorzitter

De heer Delva heeft het woord.

Paul Delva

Voorzitter, ik sluit mij aan bij de woorden van de heren De Coene en Dehandschutter over de waarde en de inhoud van de resolutie. Ik hoop dat zij toch nog breed kan gedragen worden. Ik begrijp dat voor Open Vld de vaste boekenprijs een obstakel zou kunnen zijn. Maar anderzijds: ieder zijn rol. Mijnheer De Gucht, u zegt dat u aan de minister al een hele tijd vraagt om aan te dringen op de federale invoering van een ruimere tax shelter. Nu vraagt het parlement dat aan de minister. Wij zetten dat zwart op wit in onze tekst. Wij dwingen haar om die stap te zetten. Ik weet dat u daar een fervente voorstander van bent. Wel, reden te meer om uw schouders te zetten onder dit interessante voorstel van resolutie.

Collega’s, ik wil toch ook even benadrukken dat er niet alleen de inhoud is van het voorstel van resolutie. Er is ook het hele traject dat werd afgelegd. Het is niet alleen een breed en diepgaand voorstel van resolutie, het is ook een voorstel dat tot stand is gekomen in samenwerking met de sector, na hoorzittingen, na een memorandum, na talloze fasen. Ik hecht er heel veel belang aan. Vandaar nog eens een oproep om te proberen om deze interessante tekst zo breed mogelijk te steunen.

Collega’s, in de beleidsbrieven heeft minister Schauvliege zwart op wit geschreven dat zij wil pleiten voor de tax shelter. De realiteit is dat ze het tot op vandaag nog niet heeft gedaan. Het idee van ‘zwart op wit’ heeft toch een andere betekenis binnen deze meerderheid dan binnen het spreekwoord.

De voorzitter

Vraagt nog iemand het woord? (Neen)

De bespreking is gesloten.

We zullen straks de hoofdelijke stemming over het voorstel van resolutie houden.

van Paul Delva, Philippe De Coene, Lieven Dehandschutter, Johan Verstreken, Yamila Idrissi, Danielle Godderis-T'Jonck en Bart Caron
1611 (2011-2012) nr. 1
van Karin Brouwers, Jan Roegiers, Lies Jans, Dirk de Kort, Steve D'Hulster, Tine Eerlingen en Griet Smaers
1601 (2011-2012) nr. 1

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.