U bent hier

De voorzitter

Mevrouw Jans heeft het woord.

Voorzitter, geachte leden, minister, afgelopen maandag vond de Interministeriële Conferentie Volksgezondheid plaats. De heer Dehaene verwees daar ook al naar. Deze conferentie is onder meer ook het forum voor heel het overleg over de vermaatschappelijking van de geestelijke gezondheidszorg. Dat is een onderwerp dat ook centraal werd geplaatst in dit parlement, door het voorstel van resolutie dat we daarover hebben aangenomen.

Heel de sector van de geestelijke gezondheidszorg staat voor een erg ingrijpende hervorming, die overigens noodzakelijk is. Dat zal ook blijken uit de vraag straks van mevrouw De Vits. We moeten dringend bedden afbouwen en meer investeren in thuishulp en thuiszorg, waarbij men de patiënt in zijn eigen omgeving kan zien, helpen en behandelen. Dit zijn de zogenaamde projecten 107, een verwijzing naar het artikel in de Ziekenhuiswet. Deze projecten, waarvan de financiering zeker niet was gegarandeerd, lagen afgelopen maandag op de tafel van de conferentie. Minister, welke engagementen zijn daar aangegaan? Kan de financiering van deze projecten en de verdere vermaatschappelijking van de geestelijke gezondheidszorg worden gegarandeerd?

De voorzitter

Mevrouw De Vits heeft het woord.

Mia De Vits

Voorzitter, minister, geachte leden, ik wil me inderdaad daarbij aansluiten. De jongste week zien we opnieuw berichten dat het niet goed gaat in de sector. Zo zegt men bij het centrum voor geestelijke gezondheidszorg Prisma in Oostende dat men geen nieuwe patiënten meer kan opnemen tussen juni en september. Dat heeft immers geen zin als er al heel wat patiënten op de wachtlijst staan.

Ik denk dat dat centrum nochtans heel wat maatregelen heeft genomen. Ze hebben werkloze psychologen ingeschakeld. Ze hebben de screening verstrengd. Het heeft inderdaad geen zin om de intakeprocedure te laten doorlopen als de wachtlijsten zo lang zijn. Ik citeer het centrum: “Wij kunnen niet anders dan naar maatregelen zoeken waarmee we de toegankelijkheid van onze werking structureel gaan beperken om te vermijden dat er nog overdreven wachttijden zouden ontstaan.”

Ik heb toch bedenkingen bij dergelijke oplossingen. Dat gebeurt niet alleen bij het centrum in Oostende, maar we zien de wachttijden overal oplopen. In de kranten staat dat de wachtlijsten al vier jaar na elkaar toenemen.

Minister, u hebt in uw beleidsbrief onder meer aangekondigd om de capaciteit te verhogen, samenwerkingsakkoorden te maken. Er is nu overleg geweest met federaal minister Onkelinx. Minister, wat is het resultaat van dat overleg en hoe zal men die wachtlijsten kunnen afbouwen?

De voorzitter

Minister Vandeurzen heeft het woord.

Minister Jo Vandeurzen

Collega’s, ik heb natuurlijk ook kennis genomen van de beslissing van dat centrum. We hebben het centrum ook uitgenodigd voor overleg omdat een aantal zaken op het eerste gezicht niet erg duidelijk zijn. Het is goed om te begrijpen wat er specifiek aan de orde is.

Als je de inzet van de middelen in de centra bekijkt, dan zie je dat het cgg niet bij de minstbedeelden is: het cgg is relatief goed bestaft. In die regio zijn er ook een aantal psychiatrische ziekenhuizen. De vraag is dus wat er specifiek aan de orde is.

Ik wil ook aansluiten bij een gesprek dat we in de commissie hebben gehad naar aanleiding van het verslag van het Rekenhof over de cgg’s. In dat verslag merkt het Rekenhof ook op dat er een problematiek van wachttijden is – dat moeten we ook niet ontkennen – maar dat het om een zeer verscheiden situatie gaat. Het is niet overal hetzelfde. Het Rekenhof stelt ook vast dat de oorzaken ook veelvuldig zijn. Veel hangt af van de nabijheid van een psychiatrisch ziekenhuis, van andere vormen van geestelijke gezondheidszorg. Naar aanleiding van het verslag van het Rekenhof en de bespreking in de commissie hebben we de koepels van de cgg’s uitgenodigd voor een overleg. We hebben afgesproken dat we een bijzonder technisch onderzoek met de administratie gaan doen over het thema ‘wachttijden’ en over mogelijke acties.

Intussen zijn de cgg’s serieus extra bestaft. Einde 2011 zijn er 15,5 voltijds equivalenten bij gekomen voor de doelgroep jongeren en kinderen. Die zitten natuurlijk niet vervat in de cijfers van het Rekenhof. Ook dit jaar gaan we een inspanning doen om de cgg’s opnieuw extra te versterken. Op zichzelf is dat een consequente respons vanuit Vlaanderen. Het is juist dat de doorbraak die er is op het vlak van de deblokkering van de opstart van de 107-projecten, de ambulante inzet van geestelijke gezondheidszorg een nieuwe duw zal geven. De interministeriële conferentie heeft op dit vlak ook een doorbraak kunnen realiseren. De stop die er was op de transitie van psychiatrische bedden in ziekenhuizen naar ambulante zorg is doorbroken. Minister Onkelinx heeft zich geëngageerd om in juli diegene die al gescreend waren en die dus klaar staan om te starten, een formele ‘go’ te geven zodat ze zich kunnen voorbereiden om vanaf januari 2013 effectief uit te rollen.

Dat is om twee redenen zeer goed nieuws. Een aantal projecten krijgen daarmee de kans om die geweldige transitie te maken, wat mee een antwoord moet kunnen bieden op de door u gestelde vragen rond ambulante geestelijke gezondheidszorg en wachttijden. Het is ook belangrijk omdat het een akkoord is van alle ministers daar aanwezig om een signaal te geven dat we doorgaan met die hervorming: de omzetting van psychiatrische intramurale capaciteit en zorg naar transmurale en ambulante vormen van behandeling. Dat hebben alle deelstaten en de federale overheid nog eens samen bevestigd.

Tegelijk hebben we beslist dat we zullen onderzoeken hoe we dezelfde filosofie kunnen brengen in de psychiatrische zorg voor jongeren en kinderen. De 107-projecten bevinden zich momenteel in de sector van de volwassenen.

Ook daar is afgesproken om die oefening te maken voor jongeren en kinderen. Wat mij betreft, is dat absoluut goed nieuws.

Minister, ik ben blij dat er unaniem en overduidelijk is beslist dat deze hervorming doorgaat en dat de nodige financiering zeker is. Dat is heel positief voor de hele sector, die overigens al vaak was begonnen met het treffen van de voorbereidingen. Nu is duidelijk dat de hervorming is ingezet en zal voortgaan.

Mia De Vits

Minister, u neemt de problematiek van de wachtlijsten ter harte. Het is ook belangrijk dat u het centrum gaat ontmoeten om te zien wat daar precies gaande is. Daarnaast wil ik vragen om de problematiek van de toegankelijkheid mee te nemen. We hebben voorstellen van minister Onkelinx in verband met de terugbetaling van psychologen in de pers gelezen. Ik weet niet of u daar meer informatie over hebt, over timing enzovoort, want er wordt gezegd en geschreven dat het nog een hele tijd kan duren voor het in werking kan treden. Hoe verhoudt zich dat tot de cliëntbijdrage die u plant aan Vlaamse zijde?

De voorzitter

Mevrouw Dillen heeft het woord.

Marijke Dillen

Ik ben ook blij dat u ervoor kiest resoluut door te gaan met de aangekondigde en ingezette hervormingen. Dat u de problematiek ter harte neemt, daar zijn we allemaal van overtuigd. Toch mogen we niet te euforisch zijn, want de wachtlijsten zullen niet in een-twee-drie worden weggewerkt, ook al gaan we van een intra-muros- naar een extra-murossysteem. Helaas zullen die wachtlijsten blijven bestaan, vrees ik. Dit probleem gaat in stijgende lijn. Er zijn steeds meer mensen die een beroep moeten doen op de geestelijke gezondheidszorg. Ik durf er echt op aan te dringen dat u daar rekening mee houdt en ervoor zorgt dat er ook voor de extra-muroszorg bijkomende middelen zullen worden geïnvesteerd.

De voorzitter

Mevrouw Van der Borght heeft het woord.

Vera Van der Borght

Ik stel alleen maar vast dat minister Vandeurzen twee vragen na elkaar moet zeggen: dank en merci aan de federale overheid.

De voorzitter

Mevrouw Godderis heeft het woord.

Danielle Godderis-T'Jonck

Minister, onze fractie neemt akte van uw belofte op de interministeriële conferentie om bij de volgende federale begrotingscontrole budget vrij te maken om de negen waardevolle projecten in de psychiatrische thuiszorg te kunnen financieren. Ik betreur wel dat de beslissing zo laat tot stand moest komen. Ik wil u vragen erop te blijven toezien en erop aan te dringen dat de gelden zo snel mogelijk vrijkomen. Veel patiënten en hun families en de zorgverleners die al lang moeten wachten, zullen u heel dankbaar zijn.

Minister Jo Vandeurzen

Mevrouw Dillen, ik kan u geruststellen, ik ben zelden euforisch over iets, dus dat zal hier zeker niet het geval zijn. Vorige week is mij in deze plenaire vergadering gezegd dat ik veel gevoeliger moet zijn voor overleg met de federale overheid. Laat dit het bewijs zijn van het feit dat een overleg tot resultaten kan leiden en dat ik niet te beroerd ben om de bloemen te geven aan wie ze toekomen. Daar heb ik geen enkel probleem mee, als het maar vooruitgaat op het terrein en als de mensen maar aan de slag kunnen. We hebben heel die transitie samen met de federale overheid ingezet, en dan plots horen dat het budget er niet meer is, was een beetje ontmoedigend. Dan moet je toch proberen een signaal te geven, en bij dezen is dat ook gebeurd.

Mevrouw De Vits, ik ben voorzichtig met wat ik in de pers lees over de terugbetaling van de psycholoog of de psychotherapeut. De federale overheid is in de eerste plaats bezig met de vraag hoe je een aantal beroepstitels kunt erkennen en de kwaliteit ervan kunt waarborgen. Dat is een belangrijke stap.

In die zin is dat waarschijnlijk een debat dat ons een stuk op weg zal helpen. U herinnert zich toch nog het moment dat de Vlaamse conferentie rond suïcidepreventie heeft plaatsgehad en waar ik een lans heb gebroken voor de terugbetaling van psychotherapie. Als men al kan starten met een aantal beroepstitels te erkennen, heeft men al een basisvoorwaarde.

Ik begrijp dat dat debat federaal een moeilijk financieel debat is. Het is juist dat we ervoor moeten zorgen dat wat we in Vlaanderen doen rond terugbetaling en financiering, daar ook mee spoort. Vandaar is mijn redenering dat als we denken over datgene wat voor onze cgg’s moet gebeuren, zoals de uitvoering van het decreet rond de tarieven, we ons in de logica moeten blijven stellen van de niveaus van terugbetaling op het federale niveau. We moeten ook kijken naar wat de ijkmomenten zijn die we daarin zeker moeten respecteren.

In die zin denk ik dat wat we in Vlaanderen zouden kunnen ontwikkelen, in elk geval voorwaardenscheppend moet zijn om het globale debat over de toegankelijkheid van dergelijke vormen van geestelijke gezondheidszorg te faciliteren. Dat is alleszins mijn visie op die ontwikkeling.

Mia De Vits

Men spreekt in termen van ‘dank aan de federale regering’. Neen, mevrouw Van der Borght, ik denk dat de minister aantoont dat samenwerkingsfederalisme mogelijk is. Hij wil dat op verschillende terreinen van Gezondheid en Welzijn. Hij maakt dat waar en brengt dat in de praktijk. Dat is niet ‘dank aan’, dat is gewoon samenwerkingsfederalisme.

Laat ons ook iets doen aan de oorzaken. We hebben het daarstraks gehad over de jeugdwerkloosheid. Ook daar hebben jongeren geen boodschap aan belangenconflicten, maar ze willen dat er een oplossing komt, dat de maatschappij hun perspectieven geeft. Ook daar gaat het erom de verschillende niveaus zich samen te laten versterken en niet tegen elkaar.

De voorzitter

De actuele vragen zijn afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is geopend met een beperkt aantal plaatsen. Bezoekers die een plenaire vergadering willen bijwonen, sturen een mailtje naar 
onthaal@vlaamsparlement.be met daarin naam en geboortedatum.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.