U bent hier

De voorzitter

De heer van Rouveroij heeft het woord.

Sas van Rouveroij

Voorzitter, minister, op 22 maart velde het Grondwettelijk Hof een arrest waarbij een gedeeltelijke vernietiging van het decreet over de registratierechten werd uitgesproken. Het arrest werd uitgelokt door een koppel uit Gent – rebelse stad bij uitstek.

Het koppel had in 2007 een appartement gekocht en registratierechten betaald. In 2011 verkocht het het appartement en kocht het een nieuwbouwwoning met grond. Intussen had het Vlaams Parlement op 23 december 2010 het decreet op de registratierechten gewijzigd omdat, in navolging van het zogenaamde Breitsohl-arrest – dus onder druk van de Europese rechtspraak –, de heffing op de grond niet anders mocht worden geformuleerd dan de heffing op de nieuwbouw. Het Vlaams Parlement en ook de Vlaamse Regering wilden zo vermijden dat er een dubbele belastingheffing zou zijn, namelijk op de grond en registratierechten en btw. Het gevolg is dat er enkel btw wordt geheven op grond en nieuwbouw. Een tweede gevolg is dat het betrokken koppel op dat ogenblik zijn registratierecht niet meer kon verrekenen omdat er geen is betaald. Het Grondwettelijk Hof heeft geoordeeld dat hier een vorm van discriminatie is ontstaan en heeft dus een gedeeltelijke vernietiging uitgesproken.

Minister, we staan voor een groot probleem. De discriminatie is een feit, want de ratio legis van de oorspronkelijke decreetgever met betrekking tot de registratierechten was dat men de woonmobiliteit wou verhogen, en die staat los van de fiscale behandeling van een woning.

Minister, hoe gaan we die discriminatie opheffen? Wat zijn de financiële gevolgen voor Vlaanderen, gegeven het feit – en daar heeft het Grondwettelijk Hof zich niets van aangetrokken – dat er niet wordt betaald aan Vlaanderen, maar dat de btw wel wordt betaald aan de federale staatskas? Hoe gaan we dat oplossen?

De voorzitter

De heer Van Rompuy heeft het woord.

Eric Van Rompuy

Ik heb dezelfde vraag. Het wordt een ingewikkelde kwestie. We hebben het decreet in 2010 aangepast. Toen hebben we de discussie in de commissie gevoerd. Het uitgangspunt was dat we niet op eenzelfde terrein zowel btw als registratierechten moeten betalen. Nu zijn er natuurlijk punctuele gevallen. Een nieuwbouwwoning is iets anders dan een bestaande woning. Op een bestaand stuk grond kan men een woning bouwen. De registratierechten en de btw-verplichtingen liggen anders dan in die omstandigheden. In dat ingewikkeld kluwen heeft het Grondwettelijk Hof een zogenaamde discriminatie gevonden. Het is duidelijk dat dit budgettaire gevolgen zal hebben.

Minister, hoe gaat de Vlaamse Regering dit opvangen? Dat lijkt me niet vanzelfsprekend. Gaat ze dat onmiddellijk aanpassen of kan ze bij andere instanties in beroep gaan? Volgens de ratio legis van dat arrest is er veel discussie mogelijk. Wat zijn de budgettaire gevolgen? Hoe gaat u dit oplossen?

De voorzitter

De heer Strackx heeft het woord.

Felix Strackx

“24-jarige verslaat Vlaamse regering zonder advocaat.” Minister, af en toe staat er goed nieuws in de krant. Het spreekwoord zegt: een verwittigd man is er twee waard. Jammer genoeg geldt dat blijkbaar niet voor u. Al van toen u pas minister was, hebben we er herhaaldelijk, om niet te zeggen tot vervelens toe, bij u op aangedrongen dat u een regeling zou uitwerken om de discriminatie van mensen die een sleutelklare woning kopen die onderworpen is aan het btw-stelsel, weg te werken. Die mensen betalen niet alleen 11 procent meer belasting op hun bouwgrond, ze blijven ook verstoken van de meeneembaarheid van registratierechten en van het abattement en van het bijabattement.

Minister, we hebben u dat beleefd gevraagd, we hebben u dat wat minder beleefd gevraagd. Om u tot enige beweging aan te zetten, hebben we eigen voorstellen ingediend, eind december nog, als amendement bij het programmadecreet. U hebt dat allemaal naast u neergelegd. Ik heb u toen beloofd dat ik u hiermee dit jaar zou blijven achtervolgen.

Ik moet vaststellen dat Jessica mij in snelheid heeft gepakt. Maar ik vind dat niet erg. Ik ben heel blij met het arrest van het Grondwettelijk Hof, want nu zult u misschien eindelijk iets gaan doen. Minister, bent u bereid een regeling uit te werken om de discriminaties van de mensen die een btw-woning kopen weg te werken, niet alleen voor de meeneembaarheid van registratierechten, maar ook voor het abattement en het bijabattement? (Applaus bij het Vlaams Belang)

De voorzitter

Minister Muyters heeft het woord.

Mijnheer van Rouveroij, in uw schriftelijke vraag stond het anders, maar het is de Federale Regering die in de wet van 2009 heeft gesteld dat op de samenverkoop van grond en huis btw wordt geheven. Op 23 december 2010 hebben we in het Vlaams Parlement gezegd dat we de registratierechten er niet nog eens bovenop gingen doen. Anders gingen mensen voor de grond 21 procent btw plus 10 procent registratierechten betalen. We hebben gezegd dat we dat niet doen, want dan zou je twee keer betalen. 31 procent btw op de grond, dat gaan we niet doen.

Welk probleem schept het Grondwettelijk Hof nu? Als je het arrest leest – en ik heb begrepen, mijnheer Van Rompuy, dat u dat al zeker hebt gedaan –, zegt het Grondwettelijk Hof dat het artikel 10 van het decreet van 2010 zal schrappen. Dat betekent dat het Grondwettelijk Hof het nultarief van de registratie gaat schrappen. Wij hebben gezegd dat degenen die btw betalen, de registratierechten niet meer moeten betalen. Ik ben geen jurist, maar men zegt mij dat dat wordt geschrapt.

Ons essentieel punt dat iemand niet én btw én registratierechten moet betalen, komt daarmee in het gedrang. Dus moeten we een decretaal initiatief nemen, omdat in de wet van 2002 in artikel 212bis staat dat je registratierechten in mindering kunt brengen in de mate en tot een maximumhoogte van de registratierechten die je op je nieuwe woning moet betalen. Als je op je nieuwe woning geen registratierechten betaalt, dan kan je die natuurlijk niet in mindering brengen tot dat bedrag. Daar zou het decreet moeten wijzigen.

Wat wil Europa? Heel de discussie over de discriminatie van Europese burgers is net op een positieve manier afgesloten. Europa zegt dat het gaat over één belastingplichtige en één soort belasting en dat het die meeneembaarheid kan aanvaarden, voor zover ik het kan begrijpen als niet-jurist. Op het moment dat we dat gaan uitbreiden en de meeneembaarheid van registratierechten in mindering brengen van de btw of die terugbetalen omdat je btw betaalt, zit je niet meer in één belastingstelsel. Dan zou Europa duidelijk opnieuw een bezwaar maken en overtreden we de regelgeving van Europa. Dit wordt een heel moeilijke zaak.

U vraagt alle drie: wat gaat dat kosten? Om te weten wat dat gaat kosten, moet ik weten hoeveel mensen geen registratierechten hebben betaald omdat ze grond en huis samen hebben gekocht. Die gegevens heb ik niet, die heeft de Federale Overheidsdienst (FOD) Financiën. Daarom heb ik gisteren in het interministerieel comité aan federaal minister Vanackere een overleg gevraagd om samen te kijken welke gegevens we hebben om te weten over hoeveel het gaat en welk effect het heeft. Ik moet eerst die gegevens hebben en met minister Vanackere kunnen overleggen hoe hij dit binnen het aspect btw ziet. Als wij iets gaan betalen terwijl we zelf geen belasting innen, is dat een moeilijke situatie. Hoe kunnen we dan zorgen dat we binnen de Europese regelgeving blijven? Dat geheel moeten we dan op een rijtje zetten en zien welke mogelijkheden we hebben, om dan een conclusie te trekken. Ik heb die conclusie vandaag nog niet. Ik denk dat ik heb duidelijk gemaakt hoe complex het geheel is, maar ik ben er heel duidelijk mee bezig.

Sas van Rouveroij

In het kader van een constructieve oppositie en om Vlaanderen te dienen, heeft Open Vld op 23 december 2010 samen met deze meerderheid dit decreet tot stand gebracht om te vermijden wat we absoluut niet wilden, namelijk dat de Vlaming twee keer zou betalen: én registratierechten én btw. Laat dat duidelijk zijn.

In dezelfde constructieve houding zijn wij bereid om samen met u die gordiaanse knoop eens goed te bestuderen en te ontwarren. Dit is bij dezen aangeboden, en dit in het belang van de Vlaming die recht heeft op zijn woning en in de mate van het mogelijke gestimuleerd moet worden, wanneer hij wil verhuizen, om dat te doen tegen de best mogelijke voorwaarden.

We zijn partners in dit verhaal. Minister, dit wordt vervolgd. Ik had ten andere niet verwacht dat u nu een pasklare oplossing zou hebben, daarvoor is het juridisch te ingewikkeld.

Eric Van Rompuy

We moeten in dit parlement zorgen voor een regeling die sluitend is. Maar we zitten met de Europese verplichtingen. Voormalig minister Van Mechelen is begonnen met de toepassing van het Breitsohl-arrest. Dat heeft twee jaar geduurd. We moeten nu een regeling vinden en aan de publieke opinie duidelijk maken dat het niet gaat over het geheel van de registratierechten maar over een heel specifiek geval, namelijk over de aankoop van nieuwbouw samen met de grond. We moeten heel goed uitleggen dat heel het systeem daardoor niet vervalt en niet zal leiden tot een discriminatie.

Heel het begrip van de meeneembaarheid is ingevoerd door het Vlaams Parlement, maar de consequenties ervan hebben we duidelijk onderschat. Minister, ik hoop dat we in het parlement tot een regeling kunnen komen die op termijn rechtszekerheid creëert.

Felix Strackx

Minister, ons is het er slechts om te doen ervoor te zorgen dat alle Vlamingen op een gelijke manier worden behandeld, of ze nu een woning kopen onder het stelsel van de registratierechten of onder het btw-stelsel. Of ze nu een lening aangaan om een huis te kopen dat er al staat of om een huis te bouwen, dat maakt toch geen enkel verschil. Dan heb ik het over het abattement en het bijabattement. Wij willen dat iedereen die een huis wil verwerven, of dat nu nieuwbouw is of een bestaande woning, of het nu een woning is volgens het btw-stelsel of het stelsel van registratierechten, van dezelfde voordelen en premies kan genieten. Wat dat betreft, hebben we zelf een aantal voorstellen voorliggen.

Mijnheer Strackx, ik denk dat er maar één mogelijkheid is om te doen wat u vraagt, namelijk ervoor zorgen dat de registratierechten 21 procent worden. De btw is immers sowieso 21 procent. Ik zou daar dus niet mee beginnen. Of wij zouden moeten compenseren voor wat federaal wordt betaald. Ik zal dat niet doen.

Mijnheer van Rouveroij, ik dank u voor het aanbod, waarop ik met plezier zal ingaan. Het is inderdaad een gordiaanse knoop. Aan de ene kant is er Europa, aan de andere kant de federale overheid, en middenin zitten wij dan, met het goede idee van de meeneembaarheid van registratierechten. Het is de grote vraag of en hoe we die drie kunnen verzoenen. Kunnen we ervoor zorgen dat iemand niet én registratierechten betaalt én daarbovenop nog eens btw moet betalen? Ik aanvaard dus graag uw uitgestoken hand om samen te zoeken naar een oplossing, volgens de bestaande filosofie die zowel uw partij als de Vlaamse Regering tot nu toe heeft gesteund.

Felix Strackx

Minister, u hebt het nu natuurlijk alleen over dit arrest van het Grondwettelijk Hof. Dat gaat enkel over de meeneembaarheid, over de teruggave van registratierechten. Ik ben daarnet mijn betoog begonnen met de opmerking dat een gewaarschuwd man er twee waard is. Nu ik de gelegenheid heb, zou ik u dus nogmaals willen waarschuwen: u loopt het risico dat, als iemand met betrekking tot het abattement en het bijabattement naar het Grondwettelijk Hof stapt, hij waarschijnlijk ook daar gelijk zal krijgen. Ik raad mensen die zich in die situatie bevinden, ten stelligste aan naar het Grondwettelijk Hof te gaan. Ook dat is immers een discriminatie, die ik al jaren aanklaag en waaraan u weigert iets te doen. Nochtans hebben we ter zake een zeer degelijk voorstel voorliggen. (Applaus bij het Vlaams Belang)

De voorzitter

De actuele vragen zijn afgehandeld.

van Tine Eerlingen aan minister Joke Schauvliege
280 (2011-2012)
van Lydia Peeters aan minister Philippe Muyters
284 (2011-2012)

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.