U bent hier

De voorzitter

De heer Vandaele heeft het woord.

Voorzitter, minister, collega’s, zondag spoelden opnieuw twee dode bruinvissen aan in Knokke en maandag één in Oostende. Dat brengt ons op een totaal dit jaar van 109. Vorig jaar, in 2010, waren het er 44.

De problematiek werd al een aantal keer besproken, ook in parlementaire vragen. Ik herinner me dat u nog niet zo lang geleden antwoordde dat er een onderzoek bezig was en dat we, als we de resultaten kennen, ook de oorzaak van de sterfte kennen.

Een belangrijke oorzaak is ongetwijfeld het gebruik van warrelnetten. Die netten worden gebruikt in de beroepsvisserij in open zee, gereglementeerd en beperkt door Europa, ze worden ook gebruikt voor recreatieve visserij voor de kust, verboden door België, en ze worden ook gebruikt boven de laagwaterlijn, gereglementeerd door Vlaanderen en door verschillende gemeenten. Die warrelnetten zijn gevaarlijk: je raakt erin verstrikt als vis, maar ook als mens. Ze zijn dus ook gevaarlijk voor badgasten en voor duikers. Zeker als ze worden gebruikt voor de strandvisserij, vangen ze ook vissen die in het voorjaar volop aan het paaien zijn in ondiep water. Op die manier vormen ze dus ook een bedreiging voor het visbestand.

De bruinvis wordt internationaal beschouwd als een met uitsterven bedreigde soort, maar ik heb de indruk, minister, dat we ons daar in Vlaanderen weinig zorgen over maken. Kent u intussen de resultaten van het onderzoek waar u over sprak? Kunnen ze leiden tot een nieuw beleid op dit gebied?

De voorzitter

Minister Joke Schauvliege heeft het woord.

Mijnheer Vandaele, een andere naam voor de bruinvis is Phocoena phocoena. Het dier wordt ook – en dat is misschien nog eenvoudiger – het zeevarken genoemd.

Vandaar mijn interesse, minister.

We hebben de problematiek inderdaad al besproken in de commissie Leefmilieu en ik heb toen gezegd dat er een onderzoek lopende is. Dat onderzoek wordt getrokken door de federale overheid, want de maritieme zee is een federale bevoegdheid, maar het gebeurt in samenwerking met het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO) en het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO). Het laatste onderzoek werd eind november afgerond, maar het werd nog niet officieel vrijgegeven, we hebben de officiële resultaten nog niet ontvangen.

Ik heb in de commissie al gezegd dat er een piek is. Dat is geen nieuw feit, maar was in 2007 ook al het geval.

Waar u fout bent in uw vraagstelling, is dat u zegt dat de soort met uitsterven bedreigd is. Dat klopt niet. Het is een beschermde soort, maar er zijn ongeveer 300.000 dieren. Het is dus absoluut niet zo dat de soort dreigt te verdwijnen. Dat is een heel belangrijke nuance.

Uit vroegere resultaten blijkt dat elke bruinvis die of elk zeevarken dat aanspoelt, gescreend wordt. Daaruit blijkt dat ongeveer 60 procent tekenen vertoont van warrelnetten of van schroeven van boten. Voor ongeveer 40 procent is er een andere oorzaak. Wetenschappers stellen dat die waarschijnlijk te maken heeft met een schaarste aan voedsel door de klimaatverandering.

De meest recente studie is nog niet vrijgegeven en ik stel voor dat we wachten op de officiële resultaten vooraleer we conclusies trekken. U gaf zelf aan dat het vissen met die netten al sterk gereglementeerd en sterk beperkt is. Er is ook controle op. Wat de visserij betreft, werden het voorbije jaar trouwens heel wat processen-verbaal opgesteld. Er wordt zeker controle uitgeoefend, zowel vanuit de visserij-inspectie als vanuit de natuurinspectie.

Minister, het is zeker zo dat de strandvisserij met warrelnetten niet de grootste oorzaak is van die sterfte bij bruinvissen, maar de regelgeving is toch bijzonder versnipperd en ook verwarrend. Er is een Vlaams kader, dat een aantal beperkingen oplegt. Diverse kustgemeenten hebben verschillende reglementen. Dat lijkt me de handhaving te bemoeilijken. In een eerder antwoord op een schriftelijke vraag van mijn collega, mevrouw Godderis, hebt u gesteld dat de Dienst Zeevisserij 21 warrelnetten heeft geregistreerd tussen Oostende en Zeebrugge. In De Haan alleen al, dus in één gemeente, zijn er echter al 100 warrelnetten. Minister, bent u een voorstander van een eenvormig Vlaams reglement zoals dat er is voor de riviervisserij, en dat zou gelden voor de diverse kustgemeenten?

De voorzitter

De heer Verstreken heeft het woord.

Johan Verstreken

Voorzitter, dit is een interessante vraag. Zelf heb ik helaas al een aantal bruinvissen op het strand zien liggen. Meestal stel ik vast dat ze niet door warrelnetten om het leven zijn gekomen, dat er wellicht een andere doodsoorzaak is. Ze vertonen immers geen littekens. Dat komt enigszins overeen met het antwoord dat de minister heeft gegeven.

Ik denk dat er een strengere controle is. We moeten niet altijd verwijten richten aan de strandvissers. Er zou meer overleg moeten zijn. Minister, in welke mate vindt dat overleg plaats? Uiteindelijk zijn vier ministers bevoegd voor de flipper: de Vlaamse minister van Visserij, de Vlaamse minister van Leefmilieu, de federale minister van de Noordzee en de federale minister van Justitie, die het kustreglement moet handhaven. En dan zijn er natuurlijk ook nog de gemeentelijke overheden. Controle en overleg zijn noodzakelijk om gemeenschappelijke standpunten te hebben en dan al dan niet boetes op te leggen.

De voorzitter

De heer Vanden Bussche heeft het woord.

Marc Vanden Bussche

Voorzitter, ik ben al blij dat het niet over de zeehondjes gaat, die een toptoeristische attractie dreigen te worden in deze kerstdagen.

Mijnheer Vandaele, u doet wat aan doemdenkerij. Het verbaast me dat u opnieuw bijkomende reglementering vraagt. Misschien kunt u die invoeren in De Haan, maar wij van de Westkust zijn daar alleszins geen vragende partij voor. Vissen met warrelnetten blijkt trouwens een van de meest ecologische vismethoden te zijn. De kleine vissen kunnen door immers door het net glippen. Bovendien worden ze in de zomer niet gebruikt, en toen zijn er ook veel bruinvissen aangespoeld. Dat kan dus zeker al niets te maken hebben met de warrelnetten. Uit een vraag die het Vlaams Belang in het federale parlement heeft gesteld, blijkt dat daar misschien maximaal een derde van de doden aan te wijten kan zijn. Er is dus zeker geen nood aan bijkomende reglementering.

Mijnheer Vandaele, u hebt het zelf al aangehaald: er is al een heel strenge reglementering. Zo mogen recreatieve vissers die warrelnetten niet gebruiken. Ook voor de professionele vissers is het gebruik ervan heel beperkt in het seizoen dat die bruinvissen veel meer voorkomen. Het klopt dat er een aantal lokale reglementen zijn: diverse kustgemeenten hebben in hun politiereglement ook nog een aantal andere aspecten opgenomen. Dat er sprake is van een goed overleg tussen de diverse bevoegde ministers, blijkt ook uit het onderzoek. Dat onderzoek wordt gevoerd vanuit al die diverse departementen. Daar zal dan één eenduidige conclusie uit voortvloeien. Die studie zal heel binnenkort officieel worden opgeleverd. Dan zullen we die resultaten hebben. Op basis daarvan zullen we met alle betrokken actoren, met de kustgemeenten, met alle beleidsdomeinen bijeenkomen om te bekijken of er bijkomende acties nodig zijn.

Ik wil ook benadrukken dat Vlaanderen dit niet alleen kan oplossen. Het probleem overschrijdt onze grenzen. Frankrijk en Nederland worden met dezelfde problematiek geconfronteerd. Dit is geen louter Vlaams fenomeen. Het zal Europees of zelfs ruimer moeten worden aangepakt.

Wat Vlaanderen natuurlijk wel zelf in de hand heeft, is de strandvisserij en het gebruik van de warrelnetten daarbij. Dat is inderdaad maar een deel van het probleem. Dat heb ik ook gezegd. Niemand wil die recreatieve strandvisserij onmogelijk maken. Er zijn alternatieven, namelijk de traditionele platte netten en fuiknetten. Die zijn echter arbeidsintensiever en vangen minder vis. We moeten ook eerlijk zijn: dit is recreatieve strandvisserij, maar het is ook vaak een lucratieve strandvisserij.

De voorzitter

Het incident is gesloten.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.