U bent hier

De voorzitter

De heer Janssens heeft het woord.

Minister, ik heb deze morgen de bespreking van uw begroting en uw beleidsbrief over Mobiliteit en Openbare Werken gevolgd. Het verbaasde me dat de twee Limburgse sprekers het niet hebben gehad over het Spartacusproject. Dat omvat heel wat onduidelijkheden.

Een van de onduidelijkheden werd afgelopen weekend wel helder: dat was namelijk de reden waarom u het advies van de Inspectie van Financiën zo angstvallig geheim hield. Ere wie ere toekomt: het was de heer Vereeck die er mits enig aandringen bij de voorzitter voor zorgde dat het advies alsnog openbaar werd gemaakt. Dat advies is inderdaad vernietigend voor de Vlaamse Regering. De Inspectie van Financiën zegt dat het dossier onvolledig is, dat de kosten meer dan verdubbeld zijn, dat de potentieelinschatting van het reizigersaantal speculatief is en dergelijke. Niettemin hebt u gisteren in Het Belang van Limburg aangekondigd dat u onverkort doorgaat met het Spartacusproject.

Minister, volhardt u in de boosheid? Waarom? Bent u tegemoetgekomen aan het advies van de Inspectie van Financiën? Hebt u uw project daarom al aangepast?

De voorzitter

Minister Crevits heeft het woord.

Minister Hilde Crevits

Ere wie ere toekomt. Vorige vrijdag heb ik het advies van de Inspectie van Financiën overgemaakt aan de voorzitter van het parlement. Ik heb het laten vergezellen van het antwoord van de Vlaamse Regering op dat advies. Als u vraagt of de Vlaamse Regering geantwoord heeft op het advies van de Inspectie van Financiën, dan is mijn antwoord: ja, absoluut.

Het advies kwam er in juli. Het is behandeld in de nota die door de Vlaamse Regering is goedgekeurd. De inspectie maakt een advies over aan de regering nopens een bepaald dossier. De regering moet daarop motiveren op welke manier ze aan die opmerkingen tegemoetkomt. Dat kunt u uitgebreid lezen in de nota van de regering. Daar staat waarom de regering verder gaat met dit voor Limburg zo belangrijke dossier.

Het is inderdaad een belangrijk dossier. Ik moet eerlijk toegeven dat het Vlaams Belang in het verleden altijd een koele minnaar is geweest van het Spartacusproject zoals het nu voorligt. Het was het troonproject van een aan hoge snelheid van zijn voetstuk vallend voormalig socialistisch politicus. Het moest en zou er dus komen.

Wij hebben vooral bedenkingen bij de sneltramlijn van Hasselt naar Maastricht, die veel duurder lijkt dan oorspronkelijk geraamd. We trekken het nut ervan zeer sterk in twijfel. Er ligt op dit moment zelfs een ongebruikte spoorlijn van Hasselt naar Maastricht. Waarom zet u niet in op andere prioriteiten inzake mobiliteit in Limburg? Ik denk aan de ontsluiting van het Maasland en Noord-Limburg en van Zuid-Limburg.

De voorzitter

Mevrouw Jans heeft het woord.

Lies Jans

Voorzitter, mijnheer Janssens, ik heb het er deze voormiddag niet over gehad omdat we in de commissie al vaak en uitgebreid over Spartacus hebben gepraat. De laatste conclusie van de bespreking in de commissie over de tramprojecten was dat we voortgaan met de Spartacuslijn 1. N-VA Limburg heeft altijd vragen gehad bij kostprijs, bij reizigerspotentieel, bij prioriteitstelling en dergelijke. Het is deze voormiddag nog gezegd: pacta sunt servanda. De minister heeft beslist om verder te gaan met lijn 1. Het zij zo. Wij drukken er wel op dat ook in de rest van Limburg – het noorden en het noordoosten, waar meer nood is aan een ontsluiting via openbaar vervoer – iets gebeurt.

De voorzitter

De heer Vereeck heeft het woord.

Lode Vereeck

Het antwoord van mevrouw Jans is zo mogelijk nog interessanter dan dat van de minister. We nemen akte van de steun van de N-VA aan het project. Voor alle duidelijkheid, minister, wij hebben geen probleem met lijn 2.

Ik heb het antwoord van de regering gelezen. Het is een heel lange discussie over wie welke documenten op welk moment had. Het gaat heen en weer tussen uzelf en de Inspectie van Financiën. Fundamenteel natuurlijk blijft de kritiek dat door de enorm gestegen kosten de kosten-batenanalyse – voor gedeputeerde Cremers zeg ik erbij: dat is wat anders dan de kosten-opbrengstanalyse – wel degelijk negatief wordt.

Dat is natuurlijk een fundamentele kritiek. Ik begrijp niet dat u toch doorgaat met een project met een negatief maatschappelijk rendement. Dat is het gevolg van de gestegen kosten: de hoge investeringskost, de hoge beschikbaarheidsvergoedingen. Dat is de vraag die op uw bord ligt en dan begrijp ik deze beslissing niet. Dat is de essentie van mijn kritiek.

De voorzitter

De heer Sauwens heeft het woord.

Johan Sauwens

Voorzitter, minister, collega’s, ik heb twee bedenkingen.

Dit is maatschappelijk een heel belangrijk project voor de provincie die al jarenlang degelijke, kwaliteitsvolle spoorverbindingen vraagt. Wanneer die er eindelijk komen, zijn er een aantal collega’s die zich uitsloven met een aantal nimby-argumenten (not in my backyard) om dit weg te houden. Ik begrijp dit niet.

Toen we vorig jaar na de werkzaamheden in de commissie Versnellingen eenparig een resolutie hebben goedgekeurd, ging een van de aanbevelingen over de trechtervormige besluitvorming. Wij hebben een overheid nodig die de rug kan rechten, die beslissingen neemt en die gestand doet. Eens dat een beslissing is gekomen, mag men er niet keer op keer op terugkomen en zeker niet aan de hand van oudere documenten die nu plots de voorpagina’s halen. Ik pleit ervoor dat wij zeer resoluut dit dossier doorzetten en dat wij dit belangrijk project, conform het regeerakkoord, kunnen uitvoeren.

Minister, in hoever kunnen de gesprekken van de nieuwe regering met de NMBS, die zeer belangrijk zijn, de komende maanden op punt worden gesteld?

De voorzitter

De heer Keulen heeft het woord.

Voorzitter, minister, collega’s, Spartacus is beslist en Spartacus moet ook worden uitgevoerd. Het is ook al door anderen gezegd, maar we moeten af van de kwaal om op genomen beslissingen terug te komen. We bejubelen zulke projecten in het buitenland, maar in eigen land kraken we elke aanzet in die richting meteen af. Een beslissing die eenmaal genomen is, moet worden uitgevoerd. Dat is ook in het belang van de geloofwaardigheid van diezelfde overheid. Elk jaar vertraging doet de kostprijs trouwens met 10 procent stijgen. Iedereen verliest dus.

Minister Hilde Crevits

Voorzitter, collega’s, voor hen die ook in de andere kanten van Limburg geïnteresseerd zijn, zeg ik dat er binnen Spartacus drie dossiers zijn. Voorzitter, ik heb niet over uithoeken gesproken, maar over kanten.

Die drie dossiers gaan over drie belangrijke verbindingen voor Limburg. Indertijd is er een kosten-batenanalyse gemaakt die voor de drie lijnen samen zegt, dat deze investeringen een belangrijke meerwaarde betekenen voor de provincie.

De keuze is inderdaad gemaakt om te starten met lijn 1 en vervolgens na te gaan hoe lijnen 2 en 3 kunnen worden gerealiseerd waarbij nog voor een van deze lijnen belangrijke onderhandelingen met de NMBS te verwachten zijn omdat van een van deze lijnen gebleken is dat ze beter zou worden uitgevoerd door de spoorwegen.

Een jaar geleden heb ik mij geëngageerd om de kosten nauwkeurig in beeld te brengen. Dat is intussen gebeurd. Ik vind dat we daar op een heldere en transparante manier mee moeten omgaan. Ik heb er mij ook toe geëngageerd om de juiste commentaren over de potentieelstudies – want het kan toch niet dat je geen grensoverschrijdende potentieelonderzoeken doet – te geven. Ook de Inspectie van Financiën heeft opgemerkt dat het niet kon. Intussen hebben we een model.

Op basis van de twee engagementen is er beslist om verder te gaan. Betekent dit dat Spartacus 1 een blanco cheque is geworden? Neen. Het dossier moet nog een aantal keren naar de Vlaamse Regering. Ik geef een paar voorbeelden. Er moeten overeenkomsten worden afgesloten met de gemeenten over wiens grondgebied deze verbinding zal gaan. Er moet een overeenkomst worden afgesloten met Nederland. Daar moet de ‘go’ ook definitief worden gegeven. Het bestek moet, vooraleer het wordt uitgeschreven, worden goedgekeurd door de regering. Het zal zeer zorgzaam verder worden opgevolgd. Dat geldt evenzeer voor de rechtstreekse beslissingen die ook nog moeten worden gegeven rond overwegen in de gemeenten.

Laat ons gestaag maar transparant verder werken aan dit dossier. Ik besef zeer goed dat er naast Spartacus 1, ook een Spartacus 2 en 3 moet komen.

Minister, nog twee dingen ter afsluiting. Vooreerst stel ik vast dat Open Vld, CD&V, sp.a – en allicht ook N-VA, al heeft die fractie zich hier nu niet over uitgesproken – ondanks een negatieve kosten-batenanalyse, onverkort willen verdergaan met dit dossier zoals het nu voorligt.

Ten tweede kan ik alleen maar vaststellen, minister, dat, ondanks de goede bedoelingen, Limburg, wat mobiliteit betreft, vandaag eens te meer in de kou blijft staan. Of het nu gaat over de noord-zuidverbinding, over Spartacus of over de ontsluiting van Zuid-Limburg, u en de Vlaamse Regering slagen er niet in om deze dossiers tot een goed einde te brengen, vandaar mijn dringende oproep aan u om werk te maken van het Limburgse mobiliteitsprobleem vooraleer iedereen, en ook de Limburgse economie, letterlijk stilstaan. (Opmerkingen van minister Hilde Crevits. Applaus bij het Vlaams Belang)

De voorzitter

Het incident is gesloten.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.