U bent hier

De voorzitter

Algemene bespreking (Voortzetting)

Werk en Sociale Economie

Dames en heren, aan de orde is de voortzetting van de algemene bespreking van het ontwerp van decreet houdende de middelenbegroting van de Vlaamse Gemeenschap voor het begrotingsjaar 2012 , het ontwerp van decreet houdende de algemene uitgavenbegroting van de Vlaamse Gemeenschap voor het begrotingsjaar 2012 en het ontwerp van decreet houdende bepalingen tot begeleiding van de begroting 2012.

We bespreken nu het beleidsdomein Werk en Sociale Economie.

Mevrouw Claes heeft het woord.

Sonja Claes

Voorzitter, ministers, collega’s, 2012 wordt voor Sociale Economie het jaar van de waarheid. Vier belangrijke decreten staan op het programma: de ondersteuningsstructuren, maatschappelijk verantwoord ondernemen, lokale diensteneconomie en maatwerk. In mijn twee minuten moet ik me spijtig genoeg beperken tot enkele bekommernissen in verband met maatwerk. In de commissie zijn we daarop uitgebreid ingegaan.

Een goed screeningsinstrument is cruciaal, want dat meet de afstand tot de arbeidsmarkt. Het zal belangrijk zijn om die afstand juist aan te geven. Dat is een moeilijke oefening. Ik hoop dat het goed wordt opgevolgd en dat we een terugkoppeling krijgen in de commissie. De sector van de sociale economie, die kennis heeft over de doelgroep, moet worden betrokken bij het uitwerken van dat screeningsinstrument.

Belangrijk bij het maatwerk is ook de terugkeergarantie. Ik ben intussen wel gerustgesteld dat die voldoende is opgenomen in het voorstel van decreet. Nog onduidelijk is wel de vervanging: hoe moeten we omgaan in de sociale economie met de vervanging van de mensen die naar het gewone economische circuit gaan? De doorstroming naar het normale economische circuit wordt zeker een debat bij het voorstel van Maatwerkdecreet. Om dat mogelijk te maken, moeten er gepaste stimuli komen.

Alle decreten worden uitgewerkt met grote betrokkenheid van de sector, heb ik gemerkt. Minister, ik wil enkel vragen dat u zorgt voor gepaste overgangsmaatregelen. CD&V zal heel graag aan die vier decreten meewerken, zodat ze – hopelijk in 2012 – tot een goed einde komen. (Applaus)

De voorzitter

De heer Janssens heeft het woord.

Voorzitter, ministers, bij de voorbije besprekingen van de beleidsnota en de beleidsbrief Werk, waren we het er zo goed als met z’n allen unaniem over eens dat de Vlaamse minister van Werk over te weinig bevoegdheden en middelen beschikte om een voldoende efficiënt beleid te kunnen voeren. Het bleef willens nillens en dus zonder oneerbiedig te willen zijn, minister, te veel rommelen in de marge van het federale sociaal-economische en financiële kader. Er brandt nu een klein lichtje aan het eind van een te lange tunnel, maar het is nog steeds een zacht sluimerend spaarlampje. Wanneer het federale akkoord over de regionalisering van enkele aspecten van het arbeidsmarktbeleid precies uitgevoerd zal worden, is nog niet duidelijk.

Voor ons is het wel al duidelijk dat dit slechts een tussenstap kan zijn. Om het risico te vermijden om voor een oude zeur versleten te worden, voor wie het toch nooit goed of goed genoeg is, wil ik benadrukken dat elke regionalisering een stap vooruit is, maar dat inzake het arbeidsmarktbeleid het doel zeker nog niet bereikt is. Ook de Octopusnota, die toch deel uitmaakt van of een bijlage is bij het Vlaamse regeerakkoord, stelde scherpere eisen. De belangrijkste hefbomen voor Werk blijven federaal: onder meer de regels die tot het arbeidsrecht en de sociale zekerheid behoren, evenals de voorzieningen voor sociaal overleg en het loonbeleid. De bevoegdheden voor arbeidsmarkt en tewerkstelling blijven op verschillende niveaus versnipperd, wat de efficiëntie en goede werking niet ten goede komt.

Er wordt wel tegemoetgekomen aan sommige Vlaamse eisen. Maar de regio’s moeten noodgedwongen nog te veel aan de hand van de federale overheid blijven lopen, waardoor de Vlaamse middelen om de economische slagkracht van Vlaanderen te verbeteren, worden ingeperkt.

Ik herhaal daarom wat ik ook vorig jaar al zei: om een doeltreffend arbeidsmarkt- en tewerkstellingsbeleid te voeren, is er dringend nood aan de volledige overheveling van het beleid ter zake. Niet om dan met de Vlaamse leeuwenvlag te zwaaien en vervolgens op onze lauweren te rusten, maar omdat Vlaanderen met meer beslissingsmacht een betere concurrentiepositie kan bewerkstelligen en zodoende de plaats kan innemen waar wij thuishoren: in de kop van het Europese peloton.

Wat de werkzaamheidsgraad betreft, is nog een inhaalbeweging nodig. Eind 2010 bedroeg de werkzaamheidsgraad van de Vlamingen tussen 20 en 64 jaar 72,1 procent. Het Pact 2020 stelt een werkzaamheidsgraad van 76 procent tegen 2020 voorop. Om dat te bereiken moeten er de komende acht jaar nog 150.000 extra werkenden bij komen. In uw beleidsbrief zegt u het al: de Vlaamse arbeidsmarkt blijft het relatief goed doen. De recente vertraging van de economische groei remt de arbeidsmarkt vooralsnog niet al te zeer af. De tekenen van economische verbetering vertalen zich ten dele ook in de cijfers. De VDAB kreeg een ongezien aantal vacatures te verwerken, de Vlaamse werkgelegenheid steeg in 2011 opnieuw naar het niveau van voor de crisis.

Het zijn echter nog prille tekenen van herstel van de arbeidsmarkt, waarbij meteen moet worden opgemerkt dat een aantal groepen niet of onvoldoende van het prille herstel kunnen genieten: allochtonen, 50-plussers, langdurig werkzoekenden, laaggeschoolde werkzoekenden, mensen met een arbeidsbeperking, mensen met een handicap. Zij geraken nog steeds moeilijk aan de slag.

Voor schoolverlaters die de arbeidsmarkt betraden in de loop van de recente economische crisis is er dan weer beter nieuws. Volgens een pas gepubliceerde studie van de VDAB zouden de schoolverlaters van 2007 en 2008 op middellange termijn – 3 tot 4 jaar – geen blijvende gevolgen voor de verdere loopbaan ondervinden. Waarbij moet worden aangestipt dat er in 2007 nog een hoogconjunctuur was, terwijl de schoolverlaters van 2008 enkele maanden voor de crisis uitbrak hun intrede op de arbeidsmarkt deden. Maar deze minder goede start had dus volgens de studie van de VDAB geen blijvende effecten op de verdere loopbaan op middellange termijn. De achterstand die ze in crisisperiode hebben opgelopen, halen ze opnieuw in als de economie aantrekt. Al blijft het een zwaardere dobber voor jongeren die op de arbeidsmarkt komen zonder getuigschrift of diploma van de derde graad.

Tijdens de bespreking in de commissie hebt u aangegeven dat de begroting voor werk in 2012, na twee besparingsjaren, enige nieuwe beleidsruimte biedt. Er is in een verhoging van de middelen met 23,4 miljoen euro voorzien voor activeringsmaatregelen die alternatieven voor de jobkorting vormen. Daarbovenop is 30 miljoen euro beschikbaar voor nog af te stemmen nieuw beleid. De uitdagingen zijn gekend maar daarom niet gemakkelijk realiseerbaar. Blijven inzetten op de versterking van talenten, competenties en loopbanen, een betere aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt, de arbeidsmarktreserve aanboren – waarbij we uiteraard ook denken aan de invulling van de tienduizenden knelpuntvacatures – is nodig. (Applaus bij het Vlaams Belang. Opmerkingen van mevrouw Marijke Dillen)

De voorzitter

Mevrouw Dillen, u hebt gelijk. De regeringsleden moeten naar de volksvertegenwoordigers luisteren, maar het omgekeerde geldt ook. Als u die opmerking tot de regeringsleden richt, dan zal ik dat ook doen tot de volksvertegenwoordigers, van alle partijen. Er zitten hier mensen die het lef hebben om vragen te stellen en vervolgens de zaal verlaten. Anderen luisteren gewoon niet of zitten met iemand anders te kletsen.

Minister Van den Bossche heeft het woord.

Voorzitter, collega’s, de heer Janssens had het ook over gehandicapten, en zelfs over allochtonen. Dat is een eigenaardige manier van formuleren. Mensen zijn niet in de sociale economie actief omdat zij gehandicapten of allochtonen zijn. (Opmerkingen van mevrouw Marijke Dillen)

Ik meen te mogen zeggen dat ik vrij actief tracht deel te nemen aan de debatten.

Ook in de commissie heb ik al vaak en volledig vragen van de collega beantwoord. Als het tot mijn bevoegdheid behoort, wil ik heel graag antwoorden. Nogmaals, het is niet omdat iemand allochtoon is, dat hij onder de bevoegdheid Sociale Economie in plaats van Werk valt.

Marijke Dillen

Het ging niet alleen over Werk maar ook over Sociale Economie.

Ik heb – in tegenstelling tot u – goed geluisterd, en het ging voor 100 procent over de beleidsbrief Werk.

De voorzitter

Mevrouw Peeters heeft het woord.

Lydia Peeters

Voorzitter, geachte ministers, dames en heren, het steunpunt Werk en Sociale Economie (WSE) wees er onlangs nog dat de Vlaamse arbeidsmarkt tot voor kort aan de beterhand was, maar dat de kloof ten aanzien van het pre-crisisniveau nog niet gedicht is, en dat er bovendien indicaties zijn dat het arbeidsmarktherstel opnieuw begint te haperen. De weg naar een volledig herstel is dus nog lang en onzeker, en eens te meer verdient het werkgelegenheidsbeleid dan ook alle aandacht.

Ik kan u al onmiddellijk zeggen dat onze fractie zeer verheugd is over de keuze om de kredieten voor Werk te verhogen. We stellen ons evenwel vragen bij de vooropgestelde invulling van het werkgelegenheidsbeleid. Op het vlak van competentieverwerving en opvolging van werkzoekenden geeft de minister blijk van grote ambities en veel goede intenties, maar in de praktijk moet er nog veel gestudeerd, geëvalueerd en, kortom, lang gewacht worden op een concrete invulling. Ik denk aan de tewerkstellingspremie 50-plussers, opleidingscheques, begeleiding op de werkvloer enzovoort.

Een groot deel van de populatie werkzoekenden wordt nog steeds vrijgesteld van de activering. De heer Janssens zei het al, bij de 50-plussers gaat het alleen om de nieuwkomers tot 55 jaar. De PWA’ers (plaatselijk werkgelegenheidsagentschap) met vrijstelling ontspringen ook de dans. De arbeidsmarktreserve wordt amper actief aangepord om werk te zoeken. Gefailleerde zelfstandigen blijven in de kou. En de kansengroepen worden onvoldoende bereikt. Dat blijkt uit de cijfers. We hebben dat in de commissie ook besproken, Jobkanaal haalt zijn streefcijfer niet.

Ik zal beginnen met het laatste. Ik geloof dat u vorige week niet in de commissie was. Ik wil u dat niet verwijten, maar u had het verslag moeten lezen. Dan zou u mijn reactie op Jobkanaal gemerkt hebben. Ik ga ze niet herhalen, want dat zou lastig zijn voor de leden die daar wel aanwezig waren. Ik raad u aan om het toch te lezen en zo mijn reactie te leren kennen. Ik vind het raar dat u zegt dat ik die werkpremies voor 50-plussers niet heb. Ik heb die wel. Die worden uitgevoerd en toegepast.

Tijdens de bespreking van de beleidsbrief hebben alle fracties mij gevraagd om continu alles te evalueren. Dat lijkt me op zich geen slecht idee. Ik doe dat ook. We doen dat met de VDAB continu. Dat is een goed beleid. Er is altijd ruimte voor verbetering, bij alles wat we doen, en daar zal ik blijven naar streven.

Lydia Peeters

Ik was aanwezig bij de bespreking van de beleidsbrief. Over Jobkanaal hebt u toen gezegd: Jobkanaal mag zich dan wel streefcijfers opleggen, het is geen wervingskanaal maar een sensibiliseringskanaal. Eigenlijk hebben de streefcijfers geen zin.

Verder zegt u dat iedereen in de commissie om evaluatie vraagt. Dat klopt, we vragen evaluaties. De evaluatie van de activering van 50-plussers zou eind dit jaar plaatsvinden. U hebt bij de bespreking van de beleidsbrief gezegd dat die er nog altijd niet was omdat u nog altijd overleg moet plegen met de sociale partners. U wilt sneller vooruitgaan, maar dat komt er blijkbaar niet van.

Ik vrees dat we vrij veel van de commissievergaderingen gaan herhalen omdat niet iedereen daar vorige donderdag aanwezig was. Ik heb het volledige tijdsschema gegeven. De evaluatie is er en is overgemaakt aan de sociale partners. Die partners hebben mij gegarandeerd dat ze nog een extra dagelijks bestuur van de SERV plannen zodat ze eind van het jaar een voorstel kunnen formuleren over het werkgelegenheidsakkoord, inclusief de verhoging naar 58+. Het is een onderdeel daarvan.

Als we dat hebben gekregen, heb ik gezegd dat we daar begin januari een interkabinettenwerkgroep over gaan hebben. Dan zal er een VESOC -werkgroep zijn ( Vlaams Economisch Sociaal Overlegcomité) met de bedoeling ten laatste eind januari een nieuw werkgelegenheidsakkoord af te ronden. Die planning heb ik vorige woensdag voorgesteld. U kunt zich afvragen of dat nog in het najaar is. Ik heb er veel voor over om met de sociale partners tot een akkoord te komen. Als dat een maand later is dan gepland, dan neem ik die er graag bij omdat ik dat sterker vind.

Bij de mensen die aanwezig waren, excuseer ik me dat ik dit allemaal moet herhalen.

Lydia Peeters

Minister, ik ben blij te horen dat u daar snel werk van wilt maken. Iedereen die in de commissie aanwezig was bij de bespreking van de beleidsbrief Werk, hamerde erop dat het snel vooruit moet gaan. Ik verwijs naar de heer Laurys, die zei dat 2012 een overgangsjaar lijkt te zijn. Ik ben dus niet de enige die hamert op een snelle en complete uitvoering.

De voorzitter

De heer Sabbe heeft het woord.

Ivan Sabbe

Minister, we hoeven niet naar de commissie te komen om u telkens te horen zeggen dat u zaken gaat regelen in het najaar. Dat najaar is al lang voorbij. Dat heb ik u al gezegd. Het is nu 20 december. U moet niet altijd praten over het najaar. Dat is al lang voorbij. Koop u ‘De vier jaargetijden’ van Vivaldi, en dan zult u zien wanneer het najaar begint. Ik hoop dat we u dan niet meer horen spreken over het najaar, maar dat we werk kunnen maken van de zaken die u belooft te doen.

Lydia Peeters

Iets anders dat we uit de beleidsbrief haalden, was het feit dat het werkgelegenheids- en investeringsplan (WIP) een onderbenutting van 8 miljoen euro liet optekenen voor 2011. Het werd besteed aan het tekort van de Gemeentelijke Holding.

Nog iets anders dat we uit de beleidsbrief distilleerden, was dat er slechts op termijn een evaluatie komt van de aanmoedigingspremie, terwijl het ondertussen duidelijk is voor iedereen dat de premies vandaag niet leiden tot een langere loopbaan, maar veeleer tot een meer ontspannen loopbaan.

Jammer genoeg val ik herhaaldelijk in herhaling, maar wellicht is dat niet zo erg. Daarover bestaat ook een Latijns spreekwoord. Die 8 miljoen euro van het WIP zal in 2012 verder worden uitgegeven. Ik heb beloofd dat de budgetten die gepland zijn voor het WIP zullen worden uitgevoerd. Als er bij een tendering een vertraging optreedt om het goed uit te voeren, dan is het effect dat er 8 miljoen euro wordt overgeheveld naar de volgende keer.

Aanmoedigingspremies zitten tot mijn spijt vast in cao’s, wat maakt dat dat moeilijk en niet veranderbaar is omdat het wettelijk is verankerd.

De voorzitter

De heer Van Malderen heeft het woord.

Bart Van Malderen

Minister, u hebt gelijk als u zegt dat die aanmoedigingspremies verankerd zijn in cao’s.

Mevrouw Peeters, u zegt dat de aanmoedigingspremies niet leiden tot een verlengde loopbaan en alleen maar tot een meer ontspannen loopbaan. Ik vraag me af waar u dat bewijs vandaan haalt. Op het Vlaamse niveau gaat het gros van die aanmoedigingspremies voor loopbaanonderbreking naar zorg die mensen opnemen voor hun naaste omgeving, waardoor we wellicht geen beroep moeten doen op professionele zorg. U zou zich eens rekenschap moeten geven van de kostprijs als we al die zorg professioneel zouden moeten aanwenden.

De voorzitter

De heer Penris heeft het woord.

Jan Penris

Minister, u had het over herhaaldelijk herhaald. Ik denk dat u bedoelt: “Gutta cavat lapidem, non vi sed saepe cadendo.” De druppel holt de steen uit, niet in een keer, maar door keer op keer te vallen.

Lydia Peeters

Minister, bij de knelpuntvacatures wordt een invullingsobjectief van 65 procent vooropgesteld. Onze fractie vindt dat teleurstellend laag, te meer daar er tienduizenden jobs voor het rapen liggen in de knelpuntvacatures. Onze suggestie dat u dan beter een premie toekent aan iemand die een knelpuntvacature invult in plaats van iemand die een knelpuntopleiding volgt, werd in de commissie onmiddellijk in twijfel getrokken omdat het zogenaamd niet zou kunnen volgens de Europese regelgeving. Eens te meer vraagt onze fractie om dat te onderzoeken, want het zou een positief gegeven zijn om die knelpuntvacatures sneller ingevuld te krijgen.

We vragen inderdaad een onderzoek. Ik heb het ook al gevraagd in de commissie en ik verwijs naar Nederland, waar men een enorme vooruitgang heeft kunnen boeken. Wij hollen nog altijd achterop.

Een ander voorbeeld is de individuele beroepsopleiding in de onderneming (IBO), door vriend en vijand geprezen als een efficiënt instroomkanaal voor laaggeschoolden. Enkele niches zoals IBO-interim en IBO gevolgd door een contract van onbepaalde duur blijken nauwelijks gebruikt te worden. Daar is nood aan bijsturing.

Mevrouw Peeters, ik begrijp wat u zegt maar soms is het beter om iets te laten bestaan, zelfs als het niet wordt gebruikt, om geen mensen tegen de schenen te schoppen. Het vraagt geen geld, geen administratieve lasten om het nog even te laten bestaan. Als je daardoor andere dingen kunt bereiken – IBO wordt uitgebreid in het kader van de alternatieven voor de jobkorting, – dan ben ik duidelijk van mening dat het geen kwaad kan om het te laten bestaan.

Mijnheer Penris, het is ‘repetitio est mater studiorum’.

Lydia Peeters

Bij het al dan niet laten bestaan van die twee IBO-formules die eigenlijk niet werken, heb ik zo mijn bedenkingen. Er zijn al zoveel systemen. Ik meen dat er maar twee mensen gebruik hebben gemaakt van een IBO met een contract van onbepaalde duur. Wij denken dat ook hier een bijsturing nodig is.

Tot slot wil ik opnieuw mijn ongerustheid uitspreken over uw antwoord in de commissie op onze vraag of u instapt in het proefballonnetje van uw collega van Welzijn om de dienstencheques na de regionalisering te reserveren voor sociale doelgroepen. U blijkt dit te willen overwegen. Wij zouden dat een spijtige zaak vinden. Dienstencheques zijn gecreëerd om werkende mensen te helpen bij de combinatie van hun werk en zorgtaken. Het dienstenchequesysteem is geen melkkoe voor het welzijnsbeleid.

Ik heb in de commissie zeker niet gezegd dat ik het eens ben om het te beperken tot de welzijnssector. Ik heb gezegd dat het een discussie is die wellicht zal worden gevoerd bij de overkomst en die ik niet op voorhand wil voeren.

Lydia Peeters

Dan wil ik toch wel even citeren uit het verslag van de commissie. Er staat letterlijk: “Bij de regionalisering van de dienstencheques zal de minister het zeker met de regering hebben over het doelpubliek en afhankelijk van de middelen overwegen ze enkel toe te kennen aan de sociale doelgroepen.” Als het een fout is in het verslag, dan zal het moeten worden rechtgezet, maar ik lees het alleszins zo in het verslag.

Ik wil ook nog kort iets zeggen over het luik ‘sociale economie’. Mevrouw Claes heeft al gezegd dat 2012 een cruciaal hervormingsjaar zal worden. Wij kijken vol verwachting uit naar het Maatwerkdecreet dat blijkt te beantwoorden aan de principes die wij al langere tijd bepleiten, onder meer dat mensen een rugzakje zullen krijgen dat wordt bepaald na een screening op basis van de afstand van de reguliere arbeidsmarkt. Dat mag sowieso een positief gegeven zijn. De reguliere ondernemer krijgt ook een grotere rol in het verhaal en de doorstroming wordt erkend als een objectief. Daarvoor wens ik de minister een applaus te geven.

Ik had nog een paar items over doorstroming en terugkeergarantie, maar ik kan ze ook in de commissie bespreken, want de voorzitter is heel duidelijk. (Applaus bij Open Vld)

De voorzitter

Mevrouw Turan heeft het woord.

Richt u zich tot minister Muyters?

Güler Turan

Voorzitter, vooral tot minister Muyters, maar ik zou toch graag hebben dat minister Van den Bossche dertig seconden aanhoort wat ik te zeggen heb.

Ik wou inderdaad even beginnen met u, minister Van den Bossche. Indien men van op de oppositiebanken en de meerderheidsbanken enkel applaus kan laten weerklinken voor het Maatwerkdecreet, dan bent u op de goede weg. U zit op schema en we wachten de concrete uitvoering ervan af in het jaar 2012. U mag gaan.

Wat Werk betreft, minister Muyters, meen ik dat er een aantal belangrijke opportuniteiten zijn voor uw domein. Als we de middelen voor het WIP en het nieuwe loopbaanakkoord samen nemen, dan hebben we een budget van niet minder dan 47 miljoen euro dat u dit jaar kunt inzetten. We hebben een hele tijd moeten wachten op de mogelijkheid tot echte, doortastende en structurele veranderingen. Ze zijn absoluut nodig in tijden van recessie, een periode waarin we nu spijtig genoeg weer zitten. We kijken dan ook oprecht uit naar enkele systematische verbeteringen op onze arbeidsmarkt, in het bijzonder voor degenen die het echt nodig hebben en al lang wachten op verbetering.

We hebben een efficiënte, structurele afstemming nodig. De feiten liegen niet. We hebben het er vorige week in de commissie ook al over gehad. De werkzaamheidsgraad van de Vlamingen ligt redelijk laag in vergelijking met die in onze buurlanden. Om de doelstellingen van 2020 te halen, moeten we onder meer werken aan de uitbouw van meer kansen waardoor bepaalde groepen hun weg tot de arbeidsmarkt eenvoudiger zullen vinden.

Zoals we bij de invoering van het WIP steeds benadrukten, onderschrijven we nog steeds de grote prioriteiten die werden opgetekend: activeringsbeleid met sluitend maatpak voor elke werkzoekende, kansen op werk voor kwetsbare groepen, competenties versterken en loopbanen ondersteunen. Ik meen dat die items goed in uw beleidsbrief zitten. Wij zijn dan ook van mening dat het WIP verlengd moet worden. Het lijkt ons nuttig en aangewezen om op korte termijn te beslissen op welke beleidsdoelen verder zal worden ingezet. We wachten daarvoor op de timing die u daarjuist hebt uiteengezet tegen mijn collega.

In het nieuwe loopbaanakkoord wordt extra aandacht voor de kansengroepen cruciaal. Alle kansengroepen zijn daarbij belangrijk: 50-plussers, personen met een handicap, jongeren en allochtone werklozen. Twee onderwerpen verdienen bijzondere aandacht. De structurele werkloosheid van jongeren ligt ontzettend hoog, het is een stedelijke problematiek. De toeleiding van jongeren naar werk blijkt cruciaal. En we hebben de bestrijding van discriminatie op de werkvloer, iets wat niet exclusief uw bevoegdheid is.

Wat in het federale regeerakkoord staat en snel uitvoering zal krijgen, is een aanpak inzake de wachtuitkeringen voor jongeren. Het is een strenger beleid. Ik ben het daarmee eens, we mogen een strenger beleid voeren, maar we moeten ervoor zorgen dat we vanuit Vlaanderen gelijke en rechtvaardige kansen kunnen bieden aan de jongeren.

Mevrouw Turan, het beleid ten aanzien van de jongeren werd nog gestart door mijn voorganger, Frank Vandenbroucke. Ik zet er verder op in, het levert goede resultaten op. De werkloosheidscijfers van jongeren in Vlaanderen zitten bij de beste van Europa. Ik ben het met u eens dat elke jongere werkloze er een te veel is. We hebben nog werk inzake de uitstroom van de school naar werk. Ik heb hierover vorige donderdag gezegd dat ik er samen met minister Smet op inzet om ervoor te zorgen dat de arbeidsgerichtheid, ook vanuit de studiedomeinen, groter wordt zodat jongeren de stap kunnen zetten. Ik kan garanderen en blijven garanderen dat de aandacht voor jongeren en het succes dat we tot nu hebben geboekt met de snelle aanpak van jongeren die een hele tijd wachten voor we ze beginnen te activeren, een beleid is dat we blijven voeren.

Güler Turan

Minister, ik ben het met u eens, maar de werkloosheidsgraad van jongeren in steden blijft nog altijd problematisch. Er werden inderdaad verschillende initiatieven genomen. Sommigen boeken goede resultaten, maar vorige week hebben we vastgesteld dat bijvoorbeeld de werkateliers geen groot succes zijn. Ze zijn heel belangrijk voor een gerichte aanpak en voor aanpassingen waar mogelijk. Wat ook een pijnpunt blijft, zijn de mogelijkheden zoals stageplaatsen en ervaringsmogelijkheden voor jongeren. We hebben wat dat betreft de sector nodig. Het is nodig dat ook de bedrijven hun verantwoordelijkheid opnemen en kansen geven aan de jongeren.

We hebben nu ongeveer een jaar gewacht op de alternatieven wat betreft de jobkorting. U hebt nu een akkoord met de sociale partners. Ik hoop dan ook dat het snel geactiveerd wordt en effectief in uitvoering komt. U kunt me onmiddellijk zeggen wanneer dat exact zal zijn.

Dat is vorige week vrijdag door de Vlaamse Regering goedgekeurd en is nu in uitvoering, zoals voorzien was. Dat kan nu worden ingevoerd. De voorbereidingen worden nu getroffen. De beslissingen zijn genomen. Het is aan de VDAB om het in uitvoering te brengen.

Güler Turan

Minister, hartelijk dank voor deze snelle reactie.

We hebben het al gehad over de werk-welzijnstrajecten. Ik wil niet herhalen wat er in de commissie is gezegd. Armoede is en blijft een probleem, een multi problem. Hoe pakken we de begeleiding naar werk van de zwakste groepen het beste aan? De werk-welzijnstrajecten worden door de sector en het middenveld echt geapprecieerd. Ik hoop dat u er snel werk van kunt maken om die snel structureel te verankeren.

Mevrouw Turan, u weet dat we bij de alternatieven van de jobkorting in extra armoedetrajecten hebben voorzien. Die zijn ook in uitvoering.

De voorzitter

De heer Diependaele heeft het woord.

Matthias Diependaele

Voorzitter, ministers, collega’s, ik zal in drie minuutjes iets zeggen over Werk en Sociale Economie. Ik zal me beperken tot de essentie, een beetje oppervlakkig, een puntje voor elk beleidsdomein.

Voor werk is het sowieso goed om eens te gaan kijken naar de meest recente werkloosheidscijfers. Eind november was dat 186.424. Dat is een daling tegenover eind november 2010 van ongeveer 4,8 procent. We hebben ons dus redelijk snel hersteld na de recessie van 2008-2009. We zitten op dit moment ongeveer op 6,35 niet-werkende werkzoekenden. Maar op die goede resultaten die er nu nog zijn, mogen we ons zeker niet blind staren. Het is vandaag al verschillende keren aan bod gekomen: er zit een lichte recessie aan te komen. We weten dat niet zeker, maar het is goed mogelijk dat die er komt, alhoewel ik net las dat het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) spreekt over een heel milde recessie, en schat die helemaal niet zo zwart in als we wel eens zouden durven doen. Het is misschien niet altijd goed om alles heel zwart te bekijken.

Een tweede inleidende beschouwing, aansluitend bij wat de heer Janssens heeft gezegd, is dat zelfs met de staatshervorming het Vlaams werkgelegenheidsbeleid voor een groot deel gemorrel in de marge blijft. Er blijft een activeringsbeleid op Vlaams niveau, waar we aan kunnen blijven sleutelen. Geen enkel probleem. We moeten dat in vraag blijven vraag stellen en proberen te verbeteren, maar de grote instrumenten zitten nog altijd op het federale niveau. Dat is het passiveringsbeleid. Dat is een tweede zaak.

Minister, de rode draad door uw beleidsbrief is het competentiebeleid. N-VA denkt wel degelijk dat het absoluut noodzakelijk is om iedereen aan het werk te krijgen. We moeten daarbij uitgaan – noem het misschien de copernicaanse revolutie die we dan toch halen – van de sterktes en competenties van elk individu. Uit cijfers van professor Sels die vanmorgen al zijn aangehaald, moeten we wel degelijk op zoek om iedereen te betrekken bij de arbeidsmarkt. We zullen iedereen nodig hebben.

Ik ga naadloos over naar sociale economie, waar ik nog iets wil zeggen over de doorstroming. Ook in het verleden hebben we dat altijd aangehaald als een heel belangrijk punt in dit domein. Minister, u hebt er in uw beleidsbrief ook voldoende aandacht aan besteed. Wij denken dat we op zoek moeten gaan naar de doorstroming naar de reguliere economie. Het is absoluut niet de bedoeling om daarmee te zeggen dat iedereen moet doorstromen, zeker niet. De sociale economie heeft een eigen doelgroep van mensen die daar een thuis in vinden en daar ook thuishoren. Maar we moeten op zoek gaan naar die mensen met die competenties die wel terecht zouden kunnen in de reguliere economie. We moeten daar op inzetten. Ik weet dat de minister dat ook doet. In die zin moeten we daar ook de juiste omkadering voor vinden op de arbeidsvloer en dergelijke meer. Dat is ook een onderdeel van het VESOC-akkoord (Vlaams Economisch Sociaal Overlegcomité) dat blijkbaar vorige week vrijdag is goedgekeurd ter vervanging van de jobkorting.

De voorzitter

De heer Sabbe heeft het woord.

Ivan Sabbe

Minister, ik wil u wat helpen. Het Latijn is moeilijk, maar het Duits is een efficiënte taal. Het is ook een voorbeeld voor de arbeidsmarkt hoe we het moeten doen. In het Duits klinkt het als volgt: “Steter Tropfen höhlt den Stein”. Dat is hetzelfde wat de heer Penris daarnet heeft gezegd. U ziet dat het efficiënt is, want het is kort.

Zoals de heer Diependaele zei: 2012 zal misschien moeilijk zijn. We weten dat nog niet, maar één ding is zeker: we moeten veel meer werk maken van het activeren van de kansengroepen, namelijk de 55-plussers, de allochtonen, de laaggeschoolden, de arbeidsgehandicapten. Minister, het verveelt me ook dat telkens opnieuw aan u te moeten zeggen. Het is een open deur die ik intrap. Ik ga ervan uit dat we bij het ontwaken van het parlementaire jaar in 2012 van u het goede nieuws zullen vernemen dat er eindelijk tot 58 jaar en ouder zal worden geactiveerd. Eind januari, zegt u. Die maand willen we u nog geven, en dan wordt het najaar de vroege lente.

We blijven echter kampen met het basisprobleem dat we enkel de nieuwe instroom activeren. Dat blijf ik zeggen zolang u er niet voor zorgt dat iedereen in die probleemgroep wordt geactiveerd, en niet alleen de nieuwe instroom. Met het oog op de werkgelegenheid bij die 50- en 55-plussers, en straks bij de 58-plussers, hebt u de Toolbox 50+ en de campagne ‘De Juiste Stoel’ gelanceerd. Daarover hebben we het ook al gehad. Die campagne heeft weinig aandacht gekregen. We hebben gemerkt dat het de aanmoedigingspremies voor tijdskrediet, de loopbaanonderbreking en de landingsbanen zijn die in de top tien van de meest bekeken instrumenten van die Toolbox 50+ staan. Dat zijn instrumenten die werk niet aanmoedigen. Ik verwacht nochtans dat die Vlaamse N-VA-leeuw eindelijk zijn tanden toont, dat er buiten de lijntjes wordt gekleurd, dat wat de N-VA in de media predikt, eindelijk ook hier in de praktijk wordt omgezet. Als kind hoorde ik op de radio de berichten voor de duivensport: “Châteauroux, bewolkt: wachten.” Neen, de duiven moeten worden gelost. We moeten eindelijk een snel en efficiënt resultaat zien. Dat is de reden van ons engagement in dit parlement. We willen de dingen zien verbeteren.

Mijnheer Sabbe, mocht men de duiven toen hebben gelost, dan waren ze nooit aangekomen. Dat is ook geen efficiënt beleid.

Ivan Sabbe

Minister, ik denk dat u toch iets sterker bent dan een duif, en dat u niet bang bent van een klein wolkje, dat u veeleer meevliegt met de straalvliegtuigen dan met duiven. U hebt een weercomputer en een navigatiesysteem en kunt dus wel uw doel bereiken. Dat is wat u moet doen.

De Federale Regering heeft iets gedaan. Er is iets positiefs. Dan heb ik het over dat optrekken van 55 naar 60 kilometer voor de passende betrekking. U hoop dat u uw troepen bij de VDAB zult motiveren om dat toe te passen. Minister, we wachten dus op de Vlaamse N-VA-leeuw, om te klauwen en te bijten, en ervoor te zorgen dat het hier vooruit gaat. (Applaus bij de N-VA en LDD)

De voorzitter

De heer Watteeuw heeft het woord.

Filip Watteeuw

Voorzitter, u zult hebben gemerkt dat ik geen gebruik maak van mijn spreektijd. Dat is niet toevallig. Daarnet hebben diverse partijen erop gewezen dat deze begroting virtueel is: pas in februari zal het beleid eigenlijk echt duidelijk worden. Ik heb ook gehoord van de minister-president dat we moeten wachten tot februari. Het heeft dus eigenlijk weinig zin om hier naar beleidsmaatregelen te vragen. Het is immers onduidelijk wat er verder zal gebeuren. Daarom zullen we geen gebruik maken van de ons toegemeten tijd. Indien het nodig is, zullen we wel reageren van op de banken.

De voorzitter

Dat was bijna een uiteenzetting van 2 minuten, mijnheer Watteeuw. (Gelach)

Mijnheer Watteeuw, u hebt uw bijdrage geleverd in de commissie. Ik heb alles meegekregen. Ik heb uw inbreng gekregen.

De voorzitter

De heer Laurys heeft het woord.

Jan Laurys

Voorzitter, geachte leden, minister, de visie die spreekt uit uw beleidsbrief, is bekend. U weet dat we die visie volledig delen.

De belangrijke rode draad doorheen de beleidsbrief is inderdaad die van het competentiebeleid. U focust daarbij eerder op competenties dan op die diploma’s. In de commissie hebben we daar een korte discussie over gevoerd. Uiteraard mag men de diploma’s niet volledig verwaarlozen, omdat het toch een element van die competentie is. Toch zijn de competenties prioritair. Ook de nadruk op de individuele benadering is belangrijk, zowel van de werkende als van de werkzoekende.

Algemeen kan echter worden gezegd dat er toch een versnelling in de besluitvorming nodig is. Ik zeg niet dat dat uw schuld is. We komen allebei uit het sociaal overleg, u wat meer dan ik, omdat ik een iets meer uitvoerend functie had. Van een aantal projecten, zoals de strategische projecten bij de VDAB Competent en Mijn Loopbaan, is bekend dat ze wat vertraging hebben opgelopen. De commissie heeft ook beslist om een bezoek te brengen aan de VDAB om daar kennis van te nemen.

Van andere beleidsinitiatieven, zoals het beleid rond elders verworven competenties (EVC’s) of het persoonlijk ontwikkelingsplan (POP), zien we momenteel geen vlotte uitrol tot stand komen.

Er is nog heel wat hervorming nodig. Er is een bijsturing nodig van de opleidings- en tewerkstellingsmaatregelen om nadien in die tewerkstellingsmatrix te worden opgenomen. We denken bijvoorbeeld aan de tewerkstellingspremie 50+, de opleidingscheques, de begeleiding op de werkvloer, enzovoort.

We staan dus voor een druk werkjaar. Het zal moeilijk zijn om enerzijds voldoende draagvlak bij de sociale partners te vinden – zeker in de huidige conjunctuur en atmosfeer bij de sociale partners – en anderzijds de timing te bewaren om die zaken te realiseren.

Ik wil vijf bekommernissen aanhalen.

De tewerkstellingsmatrix is niet louter een classificatieoefening. Het gaat namelijk ook om hervormen en bijsturen. De onderzoeksfase moet worden afgerond en de echte hervormingen opgestart.

De screening of – zoals het in de beleidsbrief wordt genoemd – individuele indicering is heel belangrijk, maar ook heel ambitieus. Het zal niet gemakkelijk zijn om te bepalen welke ondersteuningsmaatregelen voor welke persoon in aanmerking komen. Het zal een leerproces zijn. Het zal zeker de moeite lonen en op termijn alleszins renderen.

De implementatie van EVC verloopt vrij moeizaam. Sociaal overleg kan inderdaad soms wat tijd vragen. Toch is het belangrijk om de relevanties van de gecertificeerde EVC’s op de arbeidsmarkt te vergroten. Heel belangrijk hier is ook de samenwerking met onderwijs. Die relevantie zal er inderdaad pas komen indien men die op een of andere manier ook kan inpassen in de kwalificatiestructuur.

Ik ben het eens met uw bekommernissen. Ze vormen inderdaad de moeilijkheid in het geheel. Ik voel dat men binnen de commissie en het parlement dezelfde richting uitgaat. De vraag is of je probeert de zaken te forceren of tot een draagvlak te komen met de sociale partners.

Zoals u al zei, kies ik effectief voor het overleg met de sociale partners en om samen met de sociale partners maximaal stappen vooruit te zetten. Mocht blijken dat dat toch niet kan, zal ik zelf voorstellen formuleren en die aan de regering en vervolgens aan het parlement voorleggen.

Ivan Sabbe

Minister, ik heb de indruk dat u zich wat verbergt achter de sociale partners. Het overleg is inderdaad nodig en in België zitten we in een overlegmodel. U weet echter toch ook wel dat uw permanente reflex om naar overleg te gaan, niet tot immobilisme mag leiden. Als u zaken op de arbeidsmarkt wilt veranderen, maar daarmee wacht omdat die indruisen tegen de vakbonden, zult u nooit een meegaand antwoord krijgen.

Op een bepaald ogenblik zult u – zoals de Federale Regering dat nu in één dossier probeert te doen – zeggen wat de noodzakelijkheid van de markt is. Dan moet u als verantwoordelijke minister overeenkomstig ageren, los van wat de sociale partners nu willen. Uiteindelijk willen wij allemaal – of alleszins veel mensen – niet werken, veel verdienen en op tijd met pensioen gaan. We weten echter allemaal dat de wetmatigheid van de economie anders in elkaar zit. Als we het systeem en het sociale vangnet betaalbaar willen houden, staan daar bepaalde plichten tegenover. Ik hoor u vaak zeggen dat u die zaken niet eenzijdig wilt veranderen. Zodra u de sociale partners echter hebt geconsulteerd, moet u handelen, ongeacht of die zaken voor 100 procent worden gedragen of niet.

Het tweede deel van mijn betoog is u blijkbaar ontgaan. Ik heb duidelijk gezegd dat ik overleg zou plegen en dat ik, indien er geen consensus wordt bereikt, een beslissing zou nemen en daarmee naar de regering en de commissie zal gaan.

Jan Laurys

Voorzitter, ik ben heel blij met de bekentenis van de heer Sabbe. Hij zegt dat iedereen liever weinig werkt, veel geld verdient en snel met pensioen gaat. Ik neem aan dat u voor uzelf spreekt?

Wat de activering van de 50-plussers betreft, zijn we het eens. Het federale regeerakkoord gaat ook in die richting. U kent mijn bekommernis op dat vlak: activeringsmaatregelen zijn goed, maar het aanwervingsbeleid moet volgen, anders heeft het weinig zin. We kennen de cijfers van de aanwerving bij 55-plussers. Die zijn tot op heden nog altijd niet succesrijk. Dat heeft niet alleen te maken met het aanwervingsbeleid, maar ook met het personeelsbeleid.

Voor anderstaligen en voor allochtonen ten slotte blijft het taalbeleid fundamenteel belangrijk. Ook daar zijn verbetering mogelijk. Tot daar enkele opmerkingen, voorzitter. (Applaus bij de meerderheid)

De voorzitter

Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed

Dames en heren, we gaan nu over tot de bespreking van het beleidsdomein Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed.

De heer Ceyssens heeft het woord.

Minister, wat Onroerend Erfgoed betreft, is het voor onze fractie uitermate belangrijk dat de financiële ondersteuning voor onderhoud en restauratie op peil blijft. Met de eenmalige bijkomstige injectie twee jaar geleden zitten we nu weliswaar iets lager, maar voor ons is het belangrijk dat we in de toekomst op peil blijven.

Wij kijken, meer nog dan naar de begroting, uit naar het decreet Onroerend Erfgoed. Wij zullen er kritisch op toezien dat de aanbevelingen die we hebben meegenomen uit de commissies-Sauwens en -Berx, terug te vinden zijn in het decreet.

Als iemand getroffen wordt door een archeologische opgraving ten behoeve van de gemeenschap, moeten wij in staat zijn om ervoor te zorgen dat dat niet op de rekening van het getroffen individu komt. Ik verwijs naar het fonds ter zake.

Ik ben ervan overtuigd dat de minister blij is dat de fiscale aftrek voor het onderhoud van monumenten en landschappen, mét budget, overkomt van de federale overheid naar Vlaanderen.

Minister, ik heb in het verleden al meermaals gezegd dat Ruimtelijke Ordening weliswaar een heel belangrijk domein is, maar dat de begroting daar minder belangrijk is. Toch wil ik drie zaken meegeven.

Ten eerste hebt u in ons een bondgenoot om de budgetten voor de digitale bouwaanvraag effectief aan te wenden en er iets mee te doen. Een tweede bekommernis heb ik al meegegeven in de commissie. Het betreft de 600.000 euro voor wetenschappelijk onderzoek ten behoeve van het beleidsplan Ruimte Vlaanderen. Dat moet daar in de loop van het proces, als we evalueren naar een witboek, zeker ingepast worden, zodat die middelen ook effectief gebruikt worden.

Een laatste punt gaat over de Raad voor Vergunningsbetwistingen, waar u meer middelen voor vrijmaakt. Dat is ook nodig. Jammer genoeg weten we dat de Raad voor Vergunningsbetwistingen nog altijd niet werkt zoals hij zou moeten werken. We hebben in het begin misschien een aantal zaken tegen gehad – we hebben meer dossiers binnengehad dan verwacht, het personeelskader was niet onmiddellijk ingevuld enzovoort – maar het feit is dat men er vandaag nog altijd niet in slaagt om die achterstand om te buigen. De achterstand groeit zelfs nog altijd.

Het is goed dat we bijkomende middelen uittrekken, minister, maar we moeten ook blijven werken aan de kwaliteit van de vonnissen die worden afgeleverd binnen de Raad voor Vergunningsbetwistingen. We hebben het er in de hoorzittingen al over gehad dat we hopeloos veel tijd verliezen met formalismen. Ik heb daar een bondgenoot gevonden in uw collega-minister Bourgeois. In antwoord op mijn vraag over het rechtscollege zei hij dat het een taak is van ons allemaal om de strijd aan te binden met het formalisme, zodat we naar een efficiënte rechtspraak kunnen.

Ik weet dat dat een bijzonder moeilijke opdracht is. Als we daarover praten, krijgen we meteen het verwijt dat we de scheiding der machten niet respecteren. Maar het is een bezorgdheid die we zeker mee moeten nemen als we evolueren naar het bestuursrechtscollege, want ook die dingen kosten geld.

Minister Geert Bourgeois

Mijnheer Ceyssens, ik neem akte van uw gemeende steun voor de bijkomende financiering van Erfgoed. U weet dat ik een entiteit heb geërfd met een structurele onderfinanciering. Er was een eenmalige aanvulling gebeurd maar die volstaat niet. Dit is dus een echt structureel probleem. Ik neem aan dat dit voor uw partij een prioriteit is.

Wat het decreet betreft, zullen we het debat apart voeren. Wat archeologie betreft, dank ik u voor de steun voor mijn idee om een fonds op te richten. Dat zal nog wat voeten in de aarde hebben. Ik denk dat wij daarmee de eersten zullen zijn in Europa. Dit is een experiment dat goed uitgewerkt moet worden. De Participatiemaatschappij Vlaanderen is daarmee bezig.

Wat de fiscale aftrekbaarheid van erfgoed betreft, hoop ik dat dit tijdens deze legislatuur in orde komt. Misschien weet u meer. Ik lees altijd maar dat dit niet meer voor deze regeerperiode is.

Wat het bestuurrechtscollege betreft, hebben we in de commissie uitvoerig gepraat over mijn plannen. Ik streef naar efficiëntie, weg van formalisme, maar ook dat is voor ten vroegste eind volgend jaar.

Ook ik dank u voor uw steun. Ik deel uw zorg over de Raad voor Vergunningsbetwistingen voor 100 procent. U weet ook welke inspanningen we daarvoor doen. Ik blijf openstaan voor bijkomende suggesties. Ik volg ook uw filosofie over de vonnissen. U voegde eraan toe dat we de scheiding tussen de machten moeten blijven respecteren.

Het is goed dat we met Kerstmis in zicht dezelfde mening zijn toegedaan. We moeten ervoor zorgen dat we volgend jaar dezelfde resultaten in het vooruitzicht kunnen stellen.

De voorzitter

De heer Penris heeft het woord.

Jan Penris

Minister, ik beperk me tot uw beleidsdomein Wonen. Misschien val ik in herhaling maar ik heb van de heer Sabbe geleerd dat ‘Steter Tropfen höhlt den Stein’. We hebben vandaag geleerd dat herhaling af en toe goed is.

En ik herhaal, minister, dat de nieuwe presentatie van de begroting voor mij althans onleesbaar was. En ik heb begrepen dat dit ook het geval was voor mevrouw Vogels, die dat met zoveel woorden in de commissie heeft gezegd. Ik heb in de wandelgangen gehoord, weliswaar van oudgedienden van dit huis, dat ze de nieuwe presentatie niet zo vanzelfsprekend vonden. Maar dat ligt misschien aan onze leeftijd, waarvoor u begrip moet hebben. We zullen met die nieuwe methode moeten leren leven.

Gelukkig was er de beleidsbrief om ons toch een beetje wegwijs te maken in de presentatie van de cijfers. Ik heb de minister en haar staf daarvoor terecht gefeliciteerd. Ik heb gezegd dat de presentatie van haar beleidsbrief de Seefhoektoets heeft doorstaan. Daar bedoel ik mee dat eerlijke mensen die Nederlands kunnen lezen en die de inspanning doen om te lezen wat er te lezen valt, kunnen begrijpen welke beleidsintenties er bedoeld worden.

Minister, ik had het inhoudelijk met uw beleidsbrief Wonen niet moeilijk, uiteraard niet, we zijn allemaal voor betaalbaar en duurzaam wonen. We zijn allemaal voorstander van efficiënt bestuur. En als ik nog bijkomende vragen had, zoals wat we gaan doen met de SVK’s, dan heb ik daar van u een concreet antwoord op gekregen. Toen ik u vroeg hoe het zit met uw ambities inzake transitwoningen, dan weet ik nu in welke richting u denkt. Ook op de vragen over het Fonds ter bestrijding van de uithuiszettingen hebben we heel concrete antwoorden gekregen.

‘Gutta cavat lapidem non vi sed saepe cadendo.’ Ik herhaal nu wat anderen in dit begrotingsdebat hebben gezegd. Deze begroting en deze begrotingsbesprekingen zijn achteraf virtuele begrotingsbesprekingen gebleken.

Dat is jammer, want we weten nu allemaal dat we inzake de zogenaamde usurperende bevoegdheden bevoegd zullen worden, maar we weten evengoed dat de financiële middelen die daarvoor mee hadden moeten overkomen, niet zullen overkomen. Wij hebben daarover vorige week of twee weken geleden in onze commissie een aanzet tot debat gehad. Wij hebben wat dat betreft nog geen concrete antwoorden. Want als u duurzaam wilt wonen, zeker in de sector van de sociale huisvesting, dan vragen wij ons af hoe u omgaat met de vraagstukken van de energie-efficiëntie en van de structurele renovatie van het bestaande patrimonium. Het zal ons zeer veel kosten maar we weten niet vanwaar de middelen zullen moeten komen.

Wij hebben voor het eerst een inventaris gemaakt van de staat van ons patrimonium. Wij kunnen daaruit afleiden dat er een enorme massa geld nodig is om het op peil te brengen. Wij hebben de werken in twee groepen opgedeeld. De ‘quick wins’, zoals investeringen in dubbelglas, een energiezuinige ketel, dakisolatie, kunnen met kleine inbegrepen en kleine budgetten, toch allemaal samen honderden miljoenen euro, gebeuren voor 2020. Voor de vele fundamentele renovatieprojecten is het niet zinvol om een klein beetje aan te passen want die gebouwen zijn in grote mate aan renovatie toe, en vaak zelfs aan afbraak en wederopbouw. Een van de kleine initiatieven die we kunnen nemen naast die ‘quick wins’, die we allemaal betaalbaar zullen maken tussen nu en 2020, is het budget voor nieuwbouw, dat vandaag enkel wordt ingezet op werkelijke nieuwbouw en niet op vervangingsnieuwbouw. Als je krotten moet afbreken en er iets anders voor in de plaats moet zetten, dan mag je daarvoor enkel het renovatiebudget gebruiken. Dat is, vind ik zelf, een beetje gek want zo geraakt dat budget ongelooflijk snel op. Aan de andere kant zien we dat het tijd vraagt vooraleer de sector even snel nieuw kan bijbouwen als wij het geld ter beschikking stellen. Vervangingsbouw zou dus op de budgetten voor nieuwbouw moeten kunnen worden geïmputeerd.

Dat zal niet alles in een keer kunnen oplossen, maar het zal toch een belangrijke injectie zijn voor de renovatie.

Jan Penris

Minister, ik ben het met u eens, maar daar zit het probleem. De ‘quick wins’ zullen ons op het einde van de rit niet heel veel kosten. De baten die we daarbij scoren, zullen waarschijnlijk hoger zijn dan of minstens even hoog als de inspanningen die we leveren, maar de mensen die ons de nodige renovatie-inspanningen zijn komen presenteren, hebben gezegd dat er meer nodig is dan enkel de ‘quick wins’. En daarop zijn bedragen geplakt waar de leden van de commissie, mezelf inbegrepen, even van duizelden.

Als we het debat niet virtueel willen houden, dan is mijn vraag: hoe gaan we daarmee om? We zullen niet alleen het bestaande patrimonium met ‘quick wins’ moeten renoveren maar ook ten gronde. Wij hebben de ambitie om heel wat nieuwe woningen te realiseren. Er zijn 67.000 wachtenden op de wachtlijst in de sector van de sociale huisvesting. Als we daarvan maar de helft willen bedienen, zullen we al heel veel nieuwe dingen moeten realiseren. En we hebben dan nog een aantal energiepremies te compenseren, zoals u zelf hebt aangekondigd, die de federale overheid niet meer wil compenseren. De vraag is: hoe zullen we dat allemaal doen? Minister, dat debat hebben we jammer genoeg niet gevoerd. Ik weet dat we wellicht in snelheid gepakt zijn door wat er aan de overkant van de straat is gebeurd. Daarom zeg ik dat het debat dat wij hebben gevoerd, dat misschien een interessant debat was in de omstandigheden waarin we het konden voeren en waarin we u voor een deel konden volgen, een virtueel debat was. Ik kijk uit naar het echte debat, dat we tussen vandaag en ten laatste twee maanden zullen moeten voeren.

De voorzitter

Mevrouw Van Volcem en mevrouw Hostekint zijn verontschuldigd. Zij moesten naar de gemeenteraad.

Mevrouw Homans heeft het woord.

Voorzitter, de beleidsbrief van de minister is evenwichtig. Ik hoef dat eigenlijk niet te zeggen. De beleidsbrief is een logische voortzetting van het beleid dat de Vlaamse Regering in 2009 heeft aangevat. Ik zou dan ook kort een aantal elementen willen belichten.

We hebben tijdens de commissievergadering vastgesteld dat de minister volop op de sociale verhuurkantoren wil inzetten. Ze voorziet hiervoor ook in meer middelen. Ik vind dit een belangrijk punt. We moeten ons niet de illusie maken dat we heel Vlaanderen met sociale woningen kunnen volbouwen. In toepassing van het Grond- en Pandendecreet is nu wel een inhaalbeweging aan de gang, maar de sociale verhuurkantoren kunnen ook een belangrijke rol vervullen. De sociale verhuurkantoren kunnen betaalbare woningen aanbieden. Aangezien ze hier volop op inzet, neem ik aan dat de minister die mening deelt.

Een foutje uit het verleden, waarmee ik absoluut niet het beleid van de minister zelf bedoel, is dat misschien iets te eenzijdig op de voordelen voor de huurders is ingezet. Misschien moeten we ook wat op de kant van de verhuurder inzetten. We moeten de voordelen voor de eigenaar van de verhuur van een woning via een sociaal verhuurkantoor duidelijker zichtbaar maken.

Ik ben ervan overtuigd dat eigenaars nog te veel met vooroordelen kampen. We moeten daaraan werken. Ik zie op dat vlak een belangrijke rol voor de lokale bestuurders weggelegd. De volksvertegenwoordigers die ons hebben verlaten om een gemeenteraadszitting bij te wonen, kunnen hier misschien rekening mee houden. De lokale besturen kunnen de sociale verhuurkantoren bij de bevolking promoten. Dit kan een belangrijke functie van de lokale besturen vormen.

Tijdens de commissiebesprekingen heeft de minister aangekondigd dat ze, samen met minister Muyters, zal onderzoeken of bepaalde fiscale stimuli de verhuur van een woning via een sociaal verhuurkantoor nog aantrekkelijker kunnen maken. Ik ben op dit vlak absoluut een bondgenoot van de minister. De minister weet dit trouwens al.

De minister heeft tevens verklaard dat ze het kaderbesluit Sociale Huur zal evalueren. Dat is een goede zaak. Ik ben van mening dat bepaalde zaken moeten worden bijgestuurd. We zijn het erover eens dat mensen wier situatie licht verbetert omdat ze van een werkloosheidsuitkering naar een supermarktjob evolueren, daarvoor niet mogen worden gestraft. Die mensen mogen zeker niet uit hun sociale woning worden gezet. Ze kunnen in die complexen enkel een voorbeeldfunctie ten aanzien van hun buren hebben. Ik heb begrepen dat de minister die mening deelt.

Wat de evaluatie van het kaderbesluit Sociale Huur betreft, hechten mijn partij en ikzelf veel belang aan het behoud van de taalbereidheidsvoorwaarde. De kennis van de Nederlandse taal lijkt me zeer belangrijk en een sleutel tot integratie. Ik twijfel er niet aan dat de minister die mening eveneens is toegedaan.

Ik wil toch even op die opmerking over de taalbereidheid reageren. Het valt me op dat de wijze waarop dit momenteel is georganiseerd, niet de meest gewenste resultaten leidt. De principes zijn goed, maar tijdens de evaluatie van het kaderbesluit zullen we hier en daar aan een aantal principes moeten tornen. De uitvoering in de praktijk is niet ideaal. Ik heb niet de indruk dat de wijze waarop we hiermee omgaan, momenteel een bijzondere meerwaarde biedt.

Het wordt een hele uitdaging een manier te vinden die mensen het Nederlands eigen te maken zonder de grenzen van eerdere gerechtelijke uitspraken te overschrijden. In de praktijk moeten we komen tot een werkwijze die beter werkt dan wat vandaag gebeurt. We mogen tijdens de evaluatie niet enkel kijken naar wat op papier staat. We moeten ook kijken naar wat al dan niet in de praktijk werkt. We moeten die oefening samen maken. Ik zal, samen met minister Bourgeois en met het Vlaams Parlement, nagaan hoe we dit anders kunnen aanpakken.

Ik ben het er absoluut mee eens dat we buiten de lijntjes moeten durven kleuren. Misschien moeten we eens nadenken over een specifieke cursus ‘Nederlands voor sociale huisvesting’. Ik ben daar absoluut toe bereid. Dit neemt echter niet weg dat de kennis van de Nederlandse taal echt de sleutel tot integratie vormt.

De taalkennis is een mogelijkheid om veel leefbaarheidsproblemen in de sociale huisvestingscomplexen weg te werken. Ik neem aan dat we het daarover eens zijn. Of we dit doel door middel van een cursus NT2 of van een cursus ‘Nederlands voor sociale huisvesting’ moeten bereiken, is voer voor discussie. Om binnen een sociale woning te kunnen functioneren, moeten mensen echter bereid zijn de Nederlandse taal te leren.

Het project betreffende de huisbewaarders dat de minister vanuit haar bevoegdheid voor sociale economie heeft opgezet, vind ik schitterend. Volgens mij kunnen die huisbewaarders een belangrijke rol in de sociale huisvesting spelen. Ze kunnen tegelijkertijd een soort conciërge en een luisterend oor voor de bewoners zijn.

Ik vind het dan ook ontzettend jammer dat bepaalde maatschappijen die wel aan alle voorwaarden voldeden en hadden ingetekend, uiteindelijk niet op uw aanbod zijn ingegaan. Het kan enkel ten goede komen van de huisvestingsmaatschappijen die het wel hebben gedaan.

Minister; om af te sluiten herhaal ik mijn pleidooi voor de huiskorting. Dat is ook de bevoegdheid van minister Muyters. De omvorming van het systeem van het klein beschrijf tot de huiskorting is volgens mij echt een manier om de stadsvlucht tegen te kunnen gaan. Ik vraag daar snel werk van te maken en het kadastraal inkomen niet mee te nemen als parameter.

De voorzitter

De heer Peeters heeft het woord.

Dirk Peeters

Ik wil het even hebben over ruimtelijke ordening. In de bespreking is veel aandacht besteed aan de problematiek van het wonen, en terecht natuurlijk, maar ik wil even wijzen op de zorg voor de open ruimte. De Vlaamse Regering zet het instrumentarium om aan ruimtelijke ordening te doen bijzonder selectief in. We hebben het ruimtelijk structuurplan herzien om kmo-zone bij te creëren in landelijk gebied, om bijzondere economische knooppunten te creëren, om bijkomende industriegronden te voorzien. We passen het Grond- en Pandendecreet aan om de woonuitbreidingsgebieden aan te snijden. We zullen inzetten op missing links.

Alle ijver die we daaraan besteden, staat in schril contrast tot de beperkte inspanningen die we leveren op het vlak van de groene ruimtelijke bestemming in het buitengebied. Dat heb ik u vorige week ook gezegd naar aanleiding van een actuele vraag, minister. Ik som er slechts enkele op: de achterstand met reservaataankopen, met de zonevreemde bossen, met de bosafbakening, de stadsrandbossen. Dat staat in schril contrast tot de harde realisaties.

Wij willen dat Vlaanderen zich ‘klimaatrobuust’ maakt. Dat betekent dat we Vlaanderen in de toekomst op het vlak van ruimtelijke ordening aanpassen aan een klimaatswijziging op basis van een ecologische onderlegger. Daarvoor moeten we weg van het denken in schotten, waarbij we alle facetten als mobiliteit, milieu en ruimtelijke ordening apart benaderen. We vragen een horizontale, holistische benadering, om oog te hebben voor de problematiek die op ons afkomt. Met dit beleid gaan we die bal totaal mis slaan.

De voorzitter

Mevrouw Heeren heeft het woord.

Veerle Heeren

Voorzitter, minister, er is een goede beleidsbrief en een goede begroting. Er is dus werk aan de winkel. Ik wil vanuit onze fractie vijf accenten leggen. Een eerste is, dat weet u, onze gedeelde zorg voor de uitvoering van het Grond- en Pandendecreet en de ambitie om die bijkomende sociale woningen te realiseren. Dat is de ‘hardware’ van ons woonbeleid de volgende tweeënhalf jaar. Ik kan me terugvinden in uw ambities. We hebben ook gevraagd om bij de monitoring niet te veel gegevens aan gemeenten en bouwmaatschappijen te vragen. Het is wel belangrijk dat u de vinger aan de pols houdt, om dat op peil te krijgen. De eerste tekenen van een versneld bouwritme zullen we de volgende maanden effectief moeten kunnen zien. De middelen zijn er. Het komt erop neer ze volledig te kunnen gebruiken.

Mevrouw Heeren, ik doe graag een warme oproep aan u en uw collega’s. U zegt dat we het geld volledig moeten gebruiken. We merken vandaag dat het ritme waaraan we gelden ter beschikking stellen, in de praktijk nogal ambitieus is. De bouwmaatschappijen vinden dat de VMSW soms wat een vertragende of hinderende factor is. De VMSW meldt mij dan weer dat de bouwmaatschappijen niet echt klaar zijn om meer te bouwen.

Wij moeten zoeken naar een methode die de platgetreden paden verlaat, om geld sneller bij de bouwmaatschappijen te krijgen, bij diegenen die wél snel kunnen bouwen. Vandaag wordt er niet even snel gebouwd als wij wel zouden willen. Onze bezorgdheid is dezelfde. Nog voor de voortgangstoets er is – die komt er in 2012 – zullen wij allemaal samen moeten nadenken over wijzigingen aan procedures die moeten toestaan dat diegenen die sneller willen gaan dat ook daadwerkelijk mogen. Dat is een uitnodiging aan het adres van de commissie. Ik heb immers soms het gevoel dat wij vandaag eerder hinderen dan faciliteren.

Veerle Heeren

Indien procedures te log of te ingewikkeld zijn, dan zullen wij moeten bijsturen. Er is geen tijd te verliezen, want wij bevinden ons halfweg de legislatuur. Het geld is er: de uitdaging is er nu om die woningen te realiseren.

Een tweede belangrijk dossier zijn de sociale leningen. In deze moeilijke economische tijden is het belangrijk dat Vlaanderen één aanspreekpunt heeft. Dat moet in 2012 worden gerealiseerd. Er wordt via een eengemaakt leningenbesluit korte metten gemaakt met het feit dat kandidaat-leners met verschillende voorwaarden worden geconfronteerd naargelang de instelling waarnaar zij zich richten.

Een ander punt is het aanbod van bescheiden woningen. Er zijn mensen die vandaag op de markt een weg vinden, met eigen middelen of middelen van de ouders in de hand. Een grote groep richt zich op de markt van sociale huurwoningen. Maar er is ook een middengroep die dikwijls voor sociale huurwoningen uit de boot valt, maar niet van thuis uit een rugzakje meekrijgt. Het aanbod van bescheiden woningen is voor hen bestemd. Zelf werkte ik een voorstel inzake starterswoningen uit. Wij denken dat het Grond- en Pandendecreet – dat morgen wordt besproken – de uitbreiding van het aanbod van bescheiden woningen faciliteert.

Wij kijken ernaar uit om de bevoegdheden over het huurbeleid binnen te halen. Wij moeten er dan ook mee aan de slag. Alle ministers van Wonen – voormalig minister Sauwens, voormalig minister Keulen en uzelf – en alle volksvertegenwoordigers willen de privéhuurmarkt blijven ondersteunen. Maar uiteindelijk zullen Vlamingen met hun spaarcenten bereid moeten zijn om te investeren in onroerend goed en dat ook te huur te stellen. In die zin is de aanzet van de afgelopen tien jaar, met sociale verhuurkantoren, goed. Wij moeten eigenaars er wel toe aanzetten om die woningen op de privéhuurmarkt te houden. Zeker na een overlijden is dat belangrijk.

2012 wordt het jaar waarin wij huursubsidies moeten kunnen uitrollen. Huursubsidies moeten er komen omdat het aanbod aan sociale huurwoningen niet volstaat. Wij stellen vragen over de betaalbaarheid. In het buitenland is het soms uit de hand gelopen, en daar heeft men het initiatief dan heel fel teruggeschroefd. De keuzevrijheid van de kandidaat-sociale huurder moet beperkt blijven. Het kan niet de bedoeling zijn dat men vijf jaar op de wachtlijst staat. Men moet zo snel mogelijk de sociale huurwoning kunnen betrekken, en dat hangt dus samen met de snelle bouw van die 43.000 woningen. (Applaus bij de meerderheid)

De voorzitter

De heer Vandaele heeft het woord.

Voorzitter, minister, collega's, over ruimtelijke ordening en onroerend erfgoed zal ik kort zijn.

We hebben al veel Duits gehoord. ‘In der Beschränkung zeigt sich erst der Meister.’ Belangrijk voor onze fractie is de verdere uitvoering van het RSV met de afbakening van de stedelijke gebieden en het vrijwaren van de open ruimte. Planning is hierin een belangrijk element, maar de daadwerkelijke uitvoering stuit af en toe op hinderpalen. Dat zien we. Goed dat er werk wordt gemaakt van een hervorming van het financieel instrumentarium. Het streven naar budgetneutraliteit lijkt ons hier belangrijk.

Belangrijke acties zijn voorts: het ruimtelijke kader voor hernieuwbare energie, de omgevingsvergunning waarin de stedenbouwkundige en milieuvergunning samengaan, een betere werking van de Raad voor Vergunningsbetwistingen, in afwachting van een eengemaakt bestuursrechtscollege. Een extra inspanning opdat lokale handhavingsplannen tot stand worden gebracht, is op zijn plaats. Tot slot zullen bouwovertredingen in de toekomst ontraden worden door een as-builtattest. Dit instrument moet wel een duidelijke meerwaarde bieden en besturen en burgers niet nodeloos extra belasten.

Er is het voorbije jaar heel wat gebeurd wat het kerkelijk erfgoed betreft. De conceptnota over de toekomst van de parochiekerk heeft het debat behoorlijk op gang getrokken. In het kader van het schitterende project ‘100 jaar Groote Oorlog’ werden de voorbije jaren heel wat stappen gezet: bescherming van erfgoed uit WO I en beheerswerken om belangrijke gedenkplaatsen klaar te krijgen voor 2014. Ook in 2012 ligt er werk op de plank, zoals het streven naar erkenning als UNESCO-werelderfgoed.

Wij willen zoals u, minister, een groter draagvlak voor erfgoed, maar ik vrees dat er nog altijd meer burgers en politici zijn die het veeleer lastig vinden dat mensen erfgoed willen behouden en versterken dan mensen die dat positief beoordelen.

Uiteraard ondersteunen wij de inspanningen van de beide ministers, de begrotingen en de beleidsbrieven. (Applaus bij de N-VA)

De voorzitter

Bestuurszaken

We gaan over naar het beleidsdomein Bestuurszaken, Stedenbeleid en Inburgering.

De heer Kennes heeft het woord.

Ward Kennes

Voorzitter, collega’s, hét thema van vandaag is ‘langer werken’. De enige manier om de crisis te lijf te gaan is om met z’n allen harder en langer te werken, zowel in de private sector als in de overheidssector, en uiteraard geldt dit ook voor wie een politiek mandaat opneemt. Hoewel het pensioendebat al vele jaren wordt voorbereid en stilaan iedereen inziet dat fundamentele keuzes en ingrepen noodzakelijk zijn, leiden de noodzakelijke ingrepen toch nog tot sociale onrust. Donderdag worden wellicht ook Vlaamse overheidsdiensten getroffen door stakingen.

Vlaanderen is niet bevoegd voor de pensioenleeftijd van zijn ambtenaren, maar wel voor een retentiebeleid. Minister, ik vond hierover meer terug in uw beleidsbrief van 2011 dan in die van 2012. Nog steeds te veel personeelsleden treden uit op 60 jaar. Daarom vraag ik om daar verder op in te zetten. Uw beleid werpt al vruchten af, want de gemiddelde pensioenleeftijd van onze ambtenaren is dit jaar gestegen tot 61,6 jaar. Drie departementen halen zelfs 63 jaar.

Niet enkel de planlast voor de lokale besturen, maar ook de administratieve vereenvoudiging en lastenvermindering voor de burgers en de bedrijven is een belangrijk actiepunt. De goede intenties voor 2012 zijn: het aanpassen van de procedures en de regelgeving in functie van het e-governmentproject ‘digitale bouwaanvraag’, de opvolging van de sectorale implementatie van het Planlastendecreet, het ‘e-procurement’-project, dat het volledige aankoopproces van de overheid digitaliseert, en het stroomlijnen van de administratieve processen waarbij rechten worden toegekend op basis van het inkomen.

Het bewaken van nieuwe administratieve lasten door middel van de compensatieregel moet worden voortgezet met de simulatietool die hiervoor werd ontwikkeld. Naast administratieve lasten zijn er aan regelgeving voor de overheid ook beheerskosten verbonden. Ook die moeten in het kader van het meerjarenprogramma slagkrachtige overheid worden beheerst.

Minister, tegen het einde van dit jaar wilt u decreetteksten hebben om een aantal bestaande rechtscolleges te fusioneren en ze te modelleren naar noordelijk model, met allroundmagistraten, die meerdere thema’s aankunnen. Het einde van het jaar komt dichtbij. Ik hoop dat u op schema zit, want de problemen met het functioneren van de Raad voor Vergunningsbetwistingen zijn soms hemeltergend: achterstand, formalistische vonnissen en gebrekkige samenwerking met het milieuhandhavingscollege.

Het Vlaams Parlement is alleszins zeer gemotiveerd om tegen het einde van volgend jaar de decreten voor een eengemaakte administratieve bestuursrechtbank goed te keuren. Die moet aanvaardbare termijnen hanteren. Ik hoop dat u daarvoor de juiste management- en beheerstechnieken zal introduceren, zoals werklastmetingen, ruime inzetbaarheid van de bestuursrechters, het inzetten van referendarissen, strikte doorlooptermijnen, en een hanteerbare tuchtregeling met sancties voor disfunctionerende magistraten.

Om onze welvaart en ons welzijn veilig te stellen, moeten we alle krachten en talenten in het Vlaanderen van vandaag aanboren en inzetten. Daarom is een diversiteitsbeleid gericht op personen met een arbeidshandicap of een allochtone achtergrond geen overbodige luxe. Ik wil het debat van vorige week niet overdoen, maar ik herhaal mijn pleidooi om op korte termijn tot een samenwerkingsovereenkomst met Jobpunt te komen, om via dit belangrijke rekruteringskanaal mee te werken aan het halen van zowel de totale als de entiteitsspecifieke streefcijfers.

We onderschrijven de hervorming van de inburgeringssector, maar de hoorzitting over de hervorming heeft de onrust niet weggenomen. De nieuwe EVA blijft heel wat vragen oproepen, al moeten we erkennen dat niet alle reacties in dezelfde richting gaan. De vragen en bedenkingen zijn divers. Maar een rode draad is toch dat de voorgestelde hervormingen niet op applaus worden onthaald.

De voorafgaande contacten op bilaterale basis vervangen niet het brede sectorale overleg. Minister, met een aantal initiatieven drukt u een persoonlijke stempel op het Vlaamse inburgerings- en integratiebeleid. Ik denk daarbij aan de inburgeringscoaches en de taalmaatjes, en ook aan de ontwikkeling van een migratieneutraal basispakket ‘Inburgering in het land van herkomst’, dat familiemigranten voorbereidt op hun vertrek naar Vlaanderen. Zo maken ze kennis met de Vlaamse samenleving en onze taal.

Minister, het belang dat u hecht aan de Nederlandse taal om een plaats te veroveren in onze samenleving, is terecht. Een gemeenschappelijke taal is een sterk bindmiddel in de gemeenschapsvorming. U hecht ook veel belang aan huwelijksmigratie en gaat daarbij de problemen die dit meebrengt, niet uit de weg. De nieuwe federale wet Gezinshereniging legt striktere voorwaarden op inzake huisvesting, leeftijd en inkomen. De invoering van het inburgeringscertificaat, aangekondigd voor eind volgend jaar, komt hopelijk in orde.

Het is positief dat u in uw beleidsbrief het debat over de islam en andere levensbeschouwingen niet uit de weg gaat. U wijst erop dat religieuze gemeenschappen een positieve rol kunnen spelen op het vlak van cohesie. Ik denk dat ook de civiele rol van christelijke gemeenschappen van migranten de nodige erkenning verdient.

De voorzitter

De heer Sabbe heeft het woord.

Ivan Sabbe

Mijnheer Kennes, ik kan u enkel volmondig bijtreden als u zegt dat u beseft dat we allemaal langer moeten werken. Het is belangrijk dat u begint met de ACV-vleugel van uw partij daarvan te overtuigen. Dat zou heel snel tot beterschap leiden en er vooral voor zorgen dat we meer steun krijgen vanuit die hoek. Het is bedroevend dat er in uw partij een deel is dat straks gaat mobiliseren om net het tegenovergestelde te bewerkstelligen. (Opmerkingen van de heer Jan Verfaillie)

Ondanks het onterechte lawaai dat de heer Verfaillie produceert, is dit toch de bottomline. Uw partij moet daar duidelijk in zijn. U kunt niet enerzijds het ACV steunen om de zaak te boycotten en alles tegen te werken dat net voor die activering zorgt, en anderzijds hier, terecht, beklemtonen dat we allemaal langer moeten werken. Mijnheer Kennes, ik hoop dat uw strekking het haalt en dat er duidelijkheid komt in uw christelijke zuil.

Ward Kennes

Onze partij volgt in de Federale Regering vrij eendrachtig heel dit dossier op. Met een overweldigende meerderheid, met alle mandatarissen en alle partijmilitanten hebben we op ons partijcongres het regeerakkoord goedgekeurd. Misschien waren er een of twee tegenstemmen en vier onthoudingen, maar daaruit blijkt dat de Vlaamse christendemocraten zich heel goed bewust zijn van de uitdaging waar we voor staan, de problemen niet uit de weg gaan en daadkrachtig de nodige maatregelen zullen treffen en ondersteunen.

De voorzitter

Minister Bourgeois heeft het woord.

Minister Geert Bourgeois

Mijnheer Kennes, met betrekking tot de rustpensioenleeftijd voeren we inderdaad een retentiebeleid. U zegt dat u daarover minder terugvindt in mijn beleidsbrief dan vorig jaar, maar dat is precies omdat we al een beleid voeren, waarvan u terecht de resultaten hebt geprezen. We scoren vrij goed, maar het kan natuurlijk nog beter. Nu is er een afspraak gemaakt met het College van Ambtenaren-Generaal (CAG), dat inzake modern hr-beleid een plan uitwerkt. Daarover heb ik recentelijk met topmensen van het CAG overlegd. Een van de zeven zaken waar ze werk moeten van maken, is het retentiebeleid. Het is aan hen om op dat vlak maatregelen te nemen en om de goede voorbeelden die we hebben – we hebben drie beleidsdomeinen waar we een rustpensioenleeftijd bereiken van meer dan 63 jaar, wat een pluim verdient – in de praktijk om te zetten.

Het is dus geen zorg die uit mijn aandacht verdwijnt, het omgekeerde is waar.

Wat betreft de bestuurrechtscolleges, is het niet zo dat Vlaanderen beter doet wat het zelf doet. Integendeel, het omgekeerde is ook hier waar. De twee bestaande bestuurrechtscolleges zijn zorgenkinderen. Alles wat u opgesomd hebt inzake principes die we moeten hanteren bij het nieuw bestuurrechtscollege, maakt precies deel uit van de beleidslijnen die ik ontwikkeld heb. We zijn bondgenoten en zitten op dezelfde lijn. Ik wil er zo snel mogelijk mee doorgaan.

Tot slot inburgering. Het is mijn bedoeling om nog voor het reces een koepeldecreet te hebben en ook een oprichtingsbesluit om te komen tot een EVA. U refereert aan een bepaald verzet binnen de sector. Ik moet zeggen dat de sector gaandeweg veel positiever staat tegenover mijn plannen. Ik krijg meer en meer signalen dat de sector die plannen steunt. Ik weet dat het Kruispunt Migratie-Integratie problemen maakt maar het Kruispunt M-I wil klemtonen leggen die niet onze klemtonen zijn en ook niet de klemtonen die het parlement legt, met name een scheiding tussen inburgering en integratie. Ik denk dat we volop naar synergie tussen die twee domeinen moeten gaan. We moeten inburgering en integratie samen laten gaan. We moeten op dat laatste nog veel meer inzetten. Ik ben vol goede hoop dat we met de EVA de versnippering kunnen tegengaan: het feit dat die onthaalbureaus naast elkaar werken en versnipperd werken en het beleid niet voldoende kunnen omzetten.

Ward Kennes

Ik hoop in elk geval dat de rol van het middenveld, van onderuit gegroeide initiatieven en de lokale besturen in die EVA voldoende aan bod gaan komen en goed in de verf kunnen worden gezet.

De voorzitter

De heer Van Hauthem heeft het woord.

Joris Van Hauthem

Voorzitter, minister, collega’s, ik wil een paar woorden zeggen over het inburgerings- en integratiebeleid. Dat neemt elk jaar een grotere hap uit het Vlaamse budget. In 2011 was dit beleid goed voor 51 miljoen euro, voor 2012 is dat 55 miljoen euro, zonder de kostprijs van de Huizen van het Nederlands.

Die aanhouding van de kostprijs hoeft ook niet te verbazen. Het heeft te maken met het falend opendeurbeleid van de federale overheid, met het feit dat er geen terugwijsbeleid en geen strak asielbeleid is en dat in die context het Vlaams inburgeringsbeleid in feite beschouwd wordt als een soort onthaalbeleid.

Minister, u kent onze algemene kritiek op het inburgeringsbeleid, dat voor ons veel te vrijblijvend is. Wanneer men in een context moet functioneren waarbij een federale overheid geen coherent migratie- en asielbeleid voert, dan wordt dit aanzien als een eigenlijk onthaalbeleid. Tegelijkertijd zou dit wel eens kunnen uitmonden – en wij denken dat het daarin uitmondt – in een aanzuigeffect, wat de bedoeling niet mag zijn.

U kent onze algemene bedenkingen, maar ik heb ook een paar heel specifieke bedenkingen in verband met uw beleidsbrief voor dit jaar. Er zijn de starterspakketten ‘inburgering’ die u wilt verdelen in Marokko en Turkije. Dat staat in uw beleidsbrief. Ik neem aan dat u ervan uitgaat dat die mensen toch komen en dat het dan beter is dat ze op voorhand bijvoorbeeld Nederlands kennen, alvorens ze hier toekomen. Dat kan best zijn, maar in een context van een falend migratie- en asielbeleid of van een afwezig federaal migratie- en asielbeleid, komt dit opnieuw over als een soort uitnodiging om naar hier te komen en om die mensen al voor te bereiden op een toekomst in dit land. Dat kunt u toch niet ontkennen.

Minister, u wilt de diensten ook interculturaliseren. Dat is een nieuwe term. Jaren geleden hadden we het over de multiculturele samenleving. Nu wordt het de interculturele samenleving. Wat gaat het morgen zijn? Dat leidt tot een soort taalgebruik waarvan een mens zich afvraagt wat het eigenlijk betekent.

Een pareltje van sibillijns multicultureel vakjargon wil ik u niet onthouden. In de beleidsbrief staat op pagina 28: “Het kruispunt Migratie-Integratie maakte in 2011 ook een analyse van de bruikbaarheid van bestaande instrumenten en werkkaders voor interculturaliserings- of toegankelijkheidsprocessen. Er werden leertrajecten interculturalisering opgezet waarbij onder andere gewerkt wordt aan het verhogen van het draagvlak, het opzetten van veranderingstrajecten en het ontwikkelen van methodieken om de dienstverlening van diensten en organisaties toegankelijker te maken voor de doelgroep van het integratiebeleid.”

Wie nu nog kan volgen, mag zijn vinger opsteken. Dit is een echte sibillijnse zin, waaruit men echter wel kan afleiden, minister, mijnheer Van Dijck, collega’s, dat er blijkbaar nog niet voldoende moeite wordt gedaan om het de immigranten naar hun zin te maken.

Als we het dan toch over integratie hebben, dan kunnen we natuurlijk niet om een belangrijke struikelblok in onze samenleving heen: de rol van de islam als maatschappijbepalende factor. U stelt in uw beleidsbrief dat u: “het debat over de islam niet uit de weg wil gaan”. Ik zou zeggen: goed zo, maar voor wanneer is dat debat dan? U subsidieert ondertussen wel moskeeën. Sinds kort hebben we ook een Moslim Televisie en Radio Omroep, maar in uw beleidsbrief zegt u nog dat u wilt nagaan wat de rol van de islam in het integratiebeleid moet zijn. U wilt onderzoeken: “welke rol de moskee kan spelen in de brede lokale gemeenschap in Vlaanderen.” Ik denk, minister, dat dit echt naïef is.

Voorzitter, minister, ik besluit. De vraag is of een inburgeringsbeleid nuttig, nodig en noodzakelijk is. Het kan inderdaad nuttig zijn, op één voorwaarde, namelijk dat het onderdeel vormt van een globaal migratie- en asielbeleid, dat er nu niet is. Zo lang het er niet is, vinden wij dat uw inburgeringsbeleid dreigt uit te draaien op een soort aanzoek: kom maar naar hier, want wij zorgen voor u. En dan blijft het dweilen met de kraan open. (Applaus bij het Vlaams Belang)

Minister Geert Bourgeois

Mijnheer Van Hauthem, ik kan niet nalaten om even te reageren, want het is natuurlijk absoluut onwaar dat wij mensen aanzuigen, aantrekken of aanmoedigen om te komen. U zegt dat ik toch niet kan ontkennen dat de starterspakketten daartoe leiden, maar het omgekeerde is waar. We richten ons tot degenen die ingevolge het federale migratiebeleid, dat nu gelukkig aangescherpt wordt, zeker zijn dat ze naar Vlaanderen komen. Aan deze mensen zeggen we dat ze moeten inburgeren, dat ze de taal moeten verwerven. Dat is de volgmigratie waarvan ik al lang zeg dat die veel te breed is, dat die een veel te groot aanzuigeffect heeft.

Gelukkig is er nu in het federale interregnum door het parlement, dat veel vrijheid had, een wet goedgekeurd waarbij de volgmigratie veel strenger wordt. Degene die mensen laat komen, moet een inkomen hebben, huisvesting enzovoort. Wie in die omstandigheden mag komen met volgmigratie, wijzen we op wat verbonden is aan migratie naar Vlaanderen. Het gaat absoluut niet over het mensen naar hun zin maken, het is een verhaal van rechten en plichten, van functioneren in de samenleving, de taal leren, toegeleid worden tot werk. Er is een goede samenwerking met de VDAB en zo meer.

Het discours dat u houdt over het beleid dat we voeren, gaat volledig voorbij aan de realiteit. U neemt uw wensen voor werkelijkheid. Uw echte discours kennen we natuurlijk, we hebben dat vorige week gehoord. Voor u kan iemand van allochtone afkomst geen Vlaming zijn. We hebben uw fractieleider gehoord. Hij sprak over discriminatie. In overgrote mate gaat het diversiteitsbeleid over Vlamingen van allochtone afkomst en dat zijn volgens uw fractieleider geen Vlamingen. We hebben daar akte van genomen.

De voorzitter

De heer Van Hauthem heeft het woord, maar we zullen het debat niet overdoen, we hebben het pas gevoerd.

Joris Van Hauthem

Voorzitter, ik ben niet opnieuw over het debat van vorige week begonnen, dat heeft de minister gedaan. Ik wil ten stelligste zeggen dat de interpretatie die hij eraan geeft, compleet fout is.

De baseline van mijn uiteenzetting was: is er een inburgeringsbeleid nodig? Absoluut, maar op één voorwaarde. Als het niet past in een doordacht en strak migratie- en asielbeleid, dan heeft het, alhoewel u het misschien niet wilt, ongewild de functie van een aanzuigeffect. Ik geef een voorbeeld. Bij ons zijn de inburgeringscursussen gratis, in Nederland niet. Als men dat beleid ontwikkelt, heeft dat een aanzuigeffect omdat het helaas niet past in een deftig gecoördineerd asiel- en migratiebeleid. Dat is de ondertoon van heel ons discours over uw inburgeringsbeleid. (Applaus bij het Vlaams Belang)

Minister Geert Bourgeois

Dat is het fundamentele verschilpunt tussen u en al de rest in dit halfrond. U gaat ervan uit, aangezien uw voorwaarde niet vervuld is, dat het zinloos is om een inburgeringsbeleid te voeren terwijl wij dit wel zinvol vinden. Al die mensen zijn hier, moeten integreren, moeten aan de slag gaan, moeten Vlaming worden, net als u en ik.

Joris Van Hauthem

Minister, ten eerste hangt u een bepaald idealistisch beeld op van bepaalde situaties. Ten tweede vinden wij in Vlaanderen dat wat federaal gebeurt op het vlak van migratie- en asielbeleid niet goed is. Daar zijn we het misschien over eens. Wel, laten we met dit Vlaams Parlement ook daar de agenda bepalen. We kunnen dat als we willen. Maar daar stopt blijkbaar het verhaal en dat vind ik bijzonder jammer.

De voorzitter

De heer Vanden Bussche heeft het woord.

Marc Vanden Bussche

Voorzitter, minister, collega’s, ik ben blij dat ik nog vlug het woord mag nemen voor het avondeten. Mijn fractie heeft gevraagd aan de minister om aandacht te geven, nog een tiental maanden voor de gemeente- en provincieraadsverkiezingen, op een ogenblik dat de meeste gemeenten hun kandidatenlijsten bijna klaar hebben, dat er toch nog enkele zeer belangrijke decreten op stapel staan die van belang zijn voor de goede organisatie van de gemeente- en provincieraadsverkiezingen, namelijk het wijzigingsdecreet van de intergemeentelijke samenwerking, de wijziging van het OCMW-decreet en de hervorming van het bevoegdheidspakket voor de provincies.

Vanuit mijn fractie dringen we erop aan om haast te maken met deze drie belangrijke hervormingsdecreten. Ze bevinden zich nog allemaal in de voorbereidende fase. Ze zijn voor advies naar de Raad van State of zijn zelfs nog niet in dat stadium geraakt. Het gevolg hiervan zal zijn dat alles hier op een drafje zal moeten worden afgehandeld in het voorjaar. Hierdoor zullen de kandidaten voor de lokale verkiezingen en de uittredende mandatarissen pas zeer laat op de hoogte zijn van waar ze voor staan. Dat is geen goed beleid.

Minister Geert Bourgeois

Mijnheer Vanden Bussche, u kunt dat toch niet menen. U zegt: dat is geen goed beleid. De regelgeving die moest worden veranderd in verband met de kieswetgeving, is veranderd, en meer dan tijdig. Dat weet u zeer goed. De decreten die u aanhaalt, hebben niets te maken met de verkiezingen. We zitten op schema. De hervormingen zullen worden doorgevoerd. U probeert de sfeer te creëren dat met het oog op de verkiezingen de zaken niet geregeld zouden zijn, maar u zegt totaal verkeerde zaken.

Marc Vanden Bussche

Daarin verschillen we duidelijk van mening, maar daarom zitten we ook in de oppositie en leggen de vinger op de wonde.

Wat betreft mijn stokpaardjes, wil ik zeggen dat wij verbaasd zijn over het blinde geloof in de vrijwillige fusies, tegen beter weten in. Dat wordt blijkbaar gehandhaafd tot het einde van deze legislatuur. U weet dat wij een debat zouden willen voeren om, los daarvan, te kunnen nadenken over het versterken van de bestuurskracht van de gemeenten.

Ten tweede is er het beter op elkaar afstemmen van de subsidies en de bouwvergunningen. Ik ben blij dat de minister bevoegd voor de bouwvergunningen nog aanwezig is. We stellen vast dat de gemeenten soms een bouwvergunning geven voor een goed dat men moet renoveren met subsidies voor beschermde monumenten. Als men die subsidies niet krijgt, dan vervalt de bouwvergunning. Als iemand dan opnieuw de subsidies krijgt, dan heeft die geen bouwvergunning. Dat moet beter worden afgestemd op elkaar.

U kiest er terecht voor dat er telkens maar twee niveaus bevoegd zouden zijn, maar aan de andere kant begint u met een regioscreening, en volgens sommigen – die er misschien niet zo goed op letten – zou er een nieuw niveau tussen worden geplaatst. Dat doet de vrees ontstaan dat men soms misschien naar vier niveaus zal gaan, in plaats van twee en drie niveaus.

We hebben het in de commissie ook al gehad over meer autonomie voor een gemeente met meer dan 25.000 inwoners. We vragen ons af waar dat cijfer van 25.000 inwoners plots vandaan komt. Ook vragen we een correctie voor de kustgemeenten, die, als we rekening houden met de talrijke tweedeverblijvers, voor het grootste deel van het jaar meer dan 40.000 inwoners tellen. Wel steunen we u in uw streven om bijzondere commissies voor intercommunales op te richten, en in uw streven om eindelijk ook een ondervoorzitter voor de gemeenteraden aan te duiden. Als nu de gemeenteraadsvoorzitter afwezig is, bestaat immers de mogelijkheid dat de oppositieleider die rol op zich neemt, wat misschien niet zo evident is. We zijn ook een voorstander van het elektronisch ter beschikking stellen van de notulen van de schepencolleges.

Wat een betere vertegenwoordiging in het gemeentelijk autonoom bedrijf betreft, leggen we er wel de nadruk op dat in dergelijke bedrijven toch zeker iemand van de oppositie zou moeten zetelen. Het liefst zagen we een afspiegeling van de bestaande gemeenteraden.

U was oorspronkelijk van plan een zeer doorgedreven audit door te voeren. Daar is geen geld voor, maar we dringen er toch op aan dat het systeem niet volledig zou worden opgegeven, en dat er steekproeven zouden worden genomen. Als bepaalde parameters voor gemeenten dan aanduiden dat er gevaar is voor malversaties, dan zou er een audit kunnen worden bevolen. (Applaus bij Open Vld)

Minister Geert Bourgeois

Mijnheer Vanden Bussche, u hebt grotendeels herhaald wat u in de commissie hebt gezegd, alleen hebt u toen gezegd een voorstander te zijn van verplichte fusies, waarna een fractiegenoot van u u heeft teruggefloten en heeft verklaard dat dit geen partijstandpunt is.

Als ik u goed begrijp, stelt u dat ik afstand neem van mijn aanvankelijke plannen met betrekking tot de audits. Dat is niet zo.

Marc Vanden Bussche

Toch wel. In uw aanvankelijke plan wou u een totale audit van alle gemeenteraden. Dat heb ik toch zo begrepen.

Minister Geert Bourgeois

Bij mijn aantreden heb ik onmiddellijk gezegd weg te willen van wat nu in het decreet staat, omdat dit een zinloos auditeren is, en bovendien veel te duur is. Nu zullen we audits van processen doorvoeren, en audits die eventuele fraude onderzoeken, die forensisch van aard zijn. We doen echter geen audit nogmaals boven op de audit van de rekeningen. Dat heeft geen zin. Dat weet u ook. U bent een gemeentebestuurder met veel ervaring. Er zijn voldoende controlemechanismen wat de rekeningen betreft. Daar gaan we dus geen tijd, energie en vooral veel geld aan besteden. Dat zou immers een fortuin hebben gekost. Ik heb dus meteen een keuze gemaakt voor een goede auditering.

Regeling van de werkzaamheden
Regeling van de werkzaamheden

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.