U bent hier

Plenaire vergadering

donderdag 17 december 2009, 14.00u

van Bart Van Malderen aan minister Philippe Muyters
104 (2009-2010)
De voorzitter

De heer Van Malderen heeft het woord.

Bart Van Malderen

Mijnheer de voorzitter, Vlaanderen telt momenteel meer dan 30.000 werklozen met een arbeidshandicap. Ze vertegenwoordigen 15 percent van de totale groep van werklozen. Tijdens een congres over de arbeidsmarkt dat deze week heeft plaatsgevonden, is gebleken dat amper 3,6 percent van deze mensen kans maakt om binnen de maand opnieuw aan het werk te raken. Voor andere groepen ligt dat percentage gevoelig hoger. Enkel de 50-plussers scoren nog slechter. Al bij al is dit geen benijdenswaardige positie. Bovendien zijn we op dit vlak al jarenlang het zwakke broertje van Europa.

Om die reden heeft de vorige Vlaamse Regering twee bestaande maatregelen, de Vlaamse Integratiepremie en CAO 26 betreffende de aanpassing van de werkplaats tot de Vlaamse ondersteuningspremie (VOP) geïntegreerd. De VOP is een zeer krachtig instrument. De subsidiëring kan tot 60 percent bedragen. Het is tevens een zeer breed instrument. Ook onderwijsinstellingen en lokale besturen kunnen er gebruik van maken. De VOP biedt zekerheid aan de mensen die er gebruik van zouden willen maken.

Ondertussen bestaat de VOP een jaar. Tot onze verbazing hebben we gisteren echter een persbericht van het Gebruikersoverleg Arbeid en Handicap ontvangen. Ik citeer: “De minister van Werk, de heer Muyters, heeft plannen om een lineaire korting door te voeren van 22 percent op de VOP’s vanaf het vijfde kwartaal na de toekenning.” Als ik goed kan tellen, is dat vanaf volgend kwartaal. Dit is een gevoelige besparing. Normaal gaat het om een subsidie van 30 percent. Eerlijk gezegd lijkt dit me nefast voor de positie van deze groep. Dit tast het rechtszekerheidsbesef aan van de werkgevers die van de VOP gebruik hebben gemaakt.

Mijnheer de minister, in het licht van de huidige economische context en van de cijfers die ik net heb aangehaald, verbaast deze mededeling me ten zeerste. Ik zou u dan ook willen vragen me de kans te geven u een staande ovatie te geven door me uit te leggen hoe het nu precies zit. Ik sta alvast recht.

De voorzitter

Minister Muyters heeft het woord.

Mijnheer de voorzitter, ik deel de bekommernis van de heer Van Malderen ten volle. Mensen met een arbeidshandicap zijn op deze arbeidsmarkt moeilijk naar job te leiden. Op internationaal vlak scoren we effectief niet goed. Ik steun de filosofie van de ingevoerde ondersteuningspremie.

Wat het verspreide bericht betreft, wil ik duidelijk stellen dat we niet zullen besparen. Het budget zal van 60 miljoen euro tot 64 miljoen euro stijgen. Indien ik me niet vergis, bedraagt de in de begroting ingeschreven stijging bijna 7 percent.

Zonder maatregelen schatten wij in dat het budget zou stijgen tot 72 miljoen euro. We willen nu samen met de sociale partners en met de gebruikersgroepen bespreken – en tot nu toe hebben we niet meer gepland dan dat – of de onbeperktheid van de looptijd correct is en voldoende mogelijkheden geeft aan nieuwe mensen om in het systeem te stappen. We gaan de efficiëntie en de effectiviteit van deze maatregel evalueren, en kijken of aan de juiste mensen de juiste steun wordt gegeven.

Die bespreking is nu begonnen. Ik ga niet wild een lineaire maatregel naar buiten brengen zonder een gedegen overleg en zonder dat ik met die mensen de gesprekken heb kunnen voeren die moeten worden gevoerd. De essentie is dat het kind niet met het badwater mag worden weggegooid.

Bart Van Malderen

Mijnheer de minister, ik dank u voor de bevestiging dat u geen lineaire korting doorvoert. Ik leid uit uw antwoord wel af dat er nog altijd een verschil is tussen wat we begroot hebben en de geprogrammeerde nood. Ik hoor u zeggen dat u een evaluatie plant over de duurtijd van de maatregel. Zo’n evaluatie is op lange termijn altijd nuttig, maar weet dat dat wellicht geen oplossing zal bieden voor het probleem dat op de korte termijn rijst.

Ik hoop dat de engagementen die zijn aangegaan ten opzichte van lopende projecten enerzijds en mensen die zich vandaag in een precaire toestand bevinden anderzijds, kunnen worden aangehouden. Niet alleen zeggen we in het regeerakkoord dat we bijkomend geld uittrekken voor de welzijnssector en dat we blijven investeren, we hebben ook gezegd dat we niet gaan besparen in de beschutte werkplaatsen. Dat zijn terechte en heel belangrijke maatregelen om de positie van personen met een handicap in onze maatschappij te verbeteren. Integratie is ons aller doel, maar weet dat werk hebben net een van de grootste hefbomen tot integratie is.

De VOP lijkt misschien een dure maatregel, door het feit dat men maximaal 40 percent en nadien 30 en 20 percent subsidieert, maar weet dat dit van alle sociale tewerkstellingsmaatregelen de goedkoopste is. We hebben het in dit parlement al heel vaak over doorstroming gehad. Deze maatregel beoogt net de onmiddellijke integratie in het normale economische circuit en is stukken goedkoper dan een subsidiëring van een beschutte werkplaats. In een beschutte werkplaats subsidiëren wij 87 percent van de loonkosten. Hier subsidiëren we maximaal 60 percent. Dat is een heel groot verschil. Weet ook dat we, als we daarop besparen, de druk op de sociale economie verhogen en op het einde netto meer betalen.

De voorzitter

Mevrouw Van der Borght heeft het woord.

Vera Van der Borght

Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, collega’s, ik deel uiteraard de bekommernis van de heer Van Malderen, maar ik wil daar een positief voorstel aan toevoegen. Wij kennen vandaag op Vlaams niveau al heel wat maatregelen ter ondersteuning van de tewerkstelling van personen met een handicap. We hebben de Vlaamse integratiepremie, die een forfaitair bedrag toekent aan een werkgever. We hebben cao 26, die het rendementsverlies compenseert. We hebben een tussenkomst voor de aanpassing van de verplaatsing naar de werkplaats.

De meeste maatregelen met betrekking tot de ondersteuning van personen met een handicap behoren ook tot de bevoegdheid van de gemeenschappen. Zo is de VDAB bevoegd om personen met een handicap toe te leiden naar een job.

Zaak is, mijnheer de minister, dat de werkgever al die zaken zelf moet gaan uitzoeken. Een dienst die dat allemaal voor hem in orde brengt, zou ervoor kunnen zorgen dat de werkgever gemakkelijker over de streep te halen is om een persoon met een handicap tewerk te stellen.

Bent u bereid om dit voorstel te onderzoeken en het een kans op slagen te geven? Onthoud dat het veel essentiëler zou zijn om instrumenten te ontwikkelen die de administratieve belasting van de werkgever bij een indienstneming van een persoon met een handicap sterk zou verminderen, en indien mogelijk zelfs tot nul zou kunnen herleiden.

Ik sluit me aan bij de vraag van de heer Van Malderen. Het is heel belangrijk, als we die 70 percent van de Lissabonnorm willen halen, dat we inzetten op de doelgroepen. Naast de allochtonen en de vijftigplussers vormen mensen met een handicap zeker een belangrijke doelgroep. We kunnen voor hen een aanzienlijke inhaaloperatie doen.

Mevrouw Van der Borght, er is vorig jaar beslist tot die VOP. Dat is de integratie van verschillende maatregelen. Het is een heel krachtig en efficiënt instrument met een interessant aspect. De premie wordt namelijk toegekend afhankelijk van de afstand tot de arbeidsmarkt. De premie heeft succes. We moeten daar blij om zijn. Er is in 60 miljoen euro voorzien. Ik ben blij dat de minister aankondigt dat dat kan worden verhoogd tot 64 miljoen euro. Dat is een duidelijke indicatie. Het blijft spijtig genoeg 5 à 7 miljoen euro te weinig. Ik zou de minister willen oproepen om dit krachtig instrument te behouden. We zijn op weg naar die 70 percent. Andere alternatieven zijn zeker niet goedkoper inzake deze doelgroep. Mijnheer de minister, zoek alstublieft samen met de sociale partners naar middelen en modaliteiten om deze doelgroep zo goed mogelijk op de arbeidsmarkt te houden.

De voorzitter

Mevrouw Stevens heeft het woord.

Helga Stevens

Mijnheer de voorzitter, ik wil aansluiten bij de vraag van de heer Van Malderen. Ik deel volledig zijn bekommernis over dat persbericht van gisteren. Het was een beetje voorbarig en deels fout. Ik stel samen met de minister vast dat het budget in vergelijking met vorig jaar is verhoogd van 60 naar 64 miljoen euro. Maar de noden zijn nog groter. We verkeren in financieel moeilijke tijden. Zou u daarom, mijnheer de minister, maximale inspanningen willen doen om een weg te zoeken om die middelen zo efficiënt mogelijk in te zetten voor die doelgroepen? Net zoals de heer Van Malderen al zei: personen met een handicap zijn eigenlijk nog altijd sterk oververtegenwoordigd in de werkloosheidscijfers. De geschiedenis heeft al aangetoond en bewezen dat zij ook altijd de eerste slachtoffers zijn van een crisis. In deze economisch barre tijden zijn ze een bijzonder kwetsbare groep. Daarom stel ik mijn vertrouwen in de minister om alle mogelijke inspanningen te doen om hen alle mogelijke ondersteuning en een weg naar werk te bieden.

De VOP en andere maatregelen zijn inderdaad duur maar zoals de heer Van Malderen al zei, zijn we nog altijd goedkoper af wanneer we deze mensen ondersteunen en aan het werk houden dan wanneer we hen een uitkering betalen. Een uitkering is federale materie en daar hebben wij mooi niets over te zeggen. Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om opnieuw te pleiten voor een splitsing van de sociale zekerheid zodat Vlaanderen alles in eigen handen heeft om een sociaaleconomisch beleid te voeren.

Mijnheer de voorzitter, er is inderdaad een stijging naar 64 miljoen euro gepland terwijl we 72 miljoen euro nodig hebben. U moet begrijpen dat ik binnen de budgettaire mogelijkheden wil blijven die ik heb. Ik zal constructief met de sociale partners en de gebruikersgroep overleggen over wat we nog kunnen doen. Een stijging van 20 percent is alleen maar mogelijk als iedereen het erover eens is dat het huidige beleid efficiënt en effectief is.

En dat wil ik toch wel meenemen. Ik wil de maatregel bijschaven waar dat kan, zodat de middelen toekomen aan de mensen die het echt nodig hebben.

Mevrouw Van der Borght, ik wil u zeker zeggen dat de vereenvoudiging van de tewerkstellingsmaatregelen, of het nu voor deze groep is of voor andere, iets is waarin we in het regeerakkoord hebben voorzien. In de loop van de volgende maanden en jaren zullen we daar zeker werk van maken. Bij alle soorten maatregen is het vandaag voor werkgevers soms extreem moeilijk om door de bomen het bos te zien. Ik denk dat er zeker werk aan de winkel is.

De voorzitter

De heer Van Malderen heeft het woord voor een laatste slotopmerking naar aanleiding van de actuele vragen van het jaar 2009.

Bart Van Malderen

Mijnheer de voorzitter, ik maak van die gelegenheid gebruik om de minister nogmaals te bedanken en om op te merken dat evalueren in functie van efficiëntie uiteraard een kwestie van goed beleid is. Laat ons wel onthouden dat rechtszekerheid een essentiële voorwaarde is voor datzelfde beleid. Ik merk in dit parlement, maar ook bij de sociale partners en bij de minister, de bereidheid op om dit systeem verder uit te bouwen.

Ik raad u aan, mijnheer de minister, om van het kerstreces gebruik te maken om te overleggen met de minister van Begroting zodat u het gat van die 72 miljoen euro misschien zou kunnen dichtrijden. (Gelach. Applaus bij sp.a)

De voorzitter

Het incident is gesloten.

Motie van orde
Instituut Samenleving en Technologie

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is geopend met een beperkt aantal plaatsen. Bezoekers die een plenaire vergadering willen bijwonen, sturen een mailtje naar 
onthaal@vlaamsparlement.be met daarin naam en geboortedatum.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.