U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 21 oktober 2009, 14.03u

Actualiteitsdebat over de gevolgen van de Antwerpse volksraadpleging van 18 oktober 2009 voor de verdere aanpak van de mobiliteitsproblematiek in en rond Antwerpen (Voortzetting)
De voorzitter

Dames en heren, aan de orde is de voortzetting van het actualiteitsdebat.

Minister-president Peeters heeft het woord.

Minister-president Kris Peeters

Mijnheer de voorzitter, collega's, uit respect voor dit parlement en om het debat nog snediger te laten worden, wil ik u graag vooraf inlichten over de beslissing van de ministerraad van vanmorgen. Dat zal iedereen alleen maar ten goede komen. Het zal sommige vragen wellicht zonder voorwerp maken, al weet ik natuurlijk niet welke vragen u straks zult stellen. Ik zal ze in elk geval allemaal beantwoorden.

Collega's, de volksraadpleging in Antwerpen heeft de afgelopen weken heel wat in beweging gebracht. Er is campagne gevoerd door de actiegroepen en door iedereen die er een mening over had. De Vlaamse Regering heeft mijns inziens heel wijs gehandeld door het debat op een serene manier te laten plaatsvinden en ervoor te zorgen dat die volksraadpleging ook zijn uitslag kon krijgen.

Die uitslag is heel duidelijk: 59,24 percent stemde neen, 40,76 percent stemde ja. In een volksraadpleging zijn er natuurlijk altijd winnaars en verliezers. De eerste zorg van deze Vlaamse Regering is dat de duurzame mobiliteit in en rond Antwerpen niet de grote verliezer wordt. Daarom hebben wij daar vanmorgen over gesproken. Wij zullen er alles aan doen om dit mobiliteitsprobleem op te lossen.

Wij hebben kennis genomen van de resolutie van de Antwerpse gemeenteraad van 19 oktober. Wij kijken ook uit naar het advies dat ons wellicht komende vrijdag zal worden overgemaakt. Daarnaast komt er nog een arrest van de Raad van State met betrekking tot het GRUP Oosterweelverbinding.

Het is heel belangrijk dat we deze morgen in de Vlaamse Regering hebben beslist om dit dossier in handen te nemen en te komen tot een duurzame mobiliteit in en rond Antwerpen, en dat we daarbij geen enkele oplossing uitsluiten. De verdere aanpak zal natuurlijk ook kaderen in wat we in het Vlaamse regeerakkoord hebben herbevestigd, met name de beslissing van 28 maart 2009.

Het is overduidelijk dat uit de volksraadpleging is gebleken dat een oplossing voor de Scheldekruising een maatschappelijk draagvlak moet hebben, vanzelfsprekend in Antwerpen, maar ook in de rest van Vlaanderen. De uiteindelijke oplossing en de te realiseren initiatieven kunnen met overleg worden verkregen. Het is vanzelfsprekend dat de stad in dat overleg een belangrijke gesprekspartner moet en zal zijn om te komen tot resultaten.

De ministerraad heeft vanmorgen beslist om een ministerieel comité Duurzame Antwerpse Mobiliteit op te richten, waar de viceministers-presidenten, de bevoegde vakministers van Openbare Werken, Financiën en Ruimtelijke Ordening, en ikzelf deel van zullen uitmaken. Dit ministerieel comité zal de komende dagen en weken een aantal werkgroepen oprichten om de problemen en vragen grondig voor te bereiden en de zaak met de nodige expertise aan te pakken.

Ik zal, zonder in detail te treden, deze zeven werkgroepen even overlopen. Ten eerste, de werkgroep 'reorganisatie van de nv BAM en de nv Liefkenshoektunnel'. Die werkgroep zal nagaan op welke manier de mobiliteitsprojecten kunnen worden gerealiseerd met inachtneming van de gevraagde ESR-neutraliteit. Die werkgroep onderzoekt ook de noodzakelijke reorganisatie van de diverse juridische entiteiten en onder meer hun relatie tot de Vlaamse overheid om het welslagen van dit project mogelijk te maken.

De tweede werkgroep 'financiering projecten masterplan en Scheldeverbinding' zal onder meer de tolheffing Scheldeverbinding, conform de Tunnelrichtlijn van de Europese Commissie en ook de wijze van financiering van alle projecten van het masterplan, bediscussiëren.

De derde werkgroep zal de DBFM-overeenkomst met het aannemersconsortium, de stand van zaken van de aanbestedingsprocedure en de contractsluiting bespreken.

De vierde werkgroep 'vergunningsprocedure en -proces' zal enerzijds de bestaande vergunningen en hangende vergunningsaanvragen bekijken, en anderzijds de nieuwe, aangepaste vergunningen verder onderzoeken. Specifiek gaat het over de derde Scheldekruising, inclusief het arrest van de Raad van State, andere projecten in het masterplan en ook andere projecten in de regio die verband houden met dit dossier, onder meer de ontsluiting vanuit Frankrijk, Waasland, E17, project E313, E34, ENA en de R4.

De vijfde werkgroep wordt opgericht om mobiliteitsoplossingen voor Antwerpen te zoeken: uitvoering van de projecten van het masterplan, verbetering van het gebruik van de Liefkenshoektunnel inclusief congestieproblematiek van de Tijsmanstunnel en de ontsluiting, de veiligheid van de Kennedytunnel, de locatie van een bijkomende Scheldekruising ter ontlasting van de mobiliteitsknelpunten in en rond Antwerpen, rekeningrijden, tolheffing, dynamisch verkeersmanagement, consequenties op het onderliggend wegennet. Al deze elementen worden in die werkgroep besproken.

De zesde werkgroep zal zich, samen met de nodige deskundigen, buigen over de communicatie.

De zevende werkgroep behandelt de leefbaarheid. Dat heeft te maken met de ruimtelijke inpasbaarheid, noodzakelijke milderende maatregelen, leefbaarheid en omgevingskwaliteit in de stad Antwerpen.

De Vlaamse Regering is overtuigd van deze werkwijze: na het advies van de stad Antwerpen, oprichten van het ministerieel comité, laten functioneren van de werkgroepen, uitzetten van de nodige krijtlijnen, de nodige voorstellen doen en conclusies trekken. Dit dossier vereist doortastendheid, niet alleen voor Antwerpen, maar voor heel Vlaanderen, dat het in handen wordt genomen door de Vlaamse Regering, in overleg met een van de belangrijkste gesprekspartners, de stad Antwerpen. Dit is de enige manier om dit heel belangrijke dossier goed aan te pakken en te laten landen. Dat is mijn overtuiging en de overtuiging van heel de Vlaamse Regering. Ik kijk uit naar de bijkomende vragen van het parlement. (Applaus bij de meerderheid)

De voorzitter

Mevrouw De Ridder heeft het woord.

Geachte voorzitter, beste collega's, mijnheer de minister-president, mevrouw en heren ministers, ik vind dit compleet ongepast. Deze toelichting is een blaam voor de oppositie. De oppositie wordt hier volledig gepasseerd. Het is een uiting van dedain ten aanzien van bijna de helft van het parlement dat op die kant van de banken zit. (Applaus bij Open VLD)

Ik dacht dat het de bedoeling was om hier een debat te voeren op basis van het referendum dat we in Antwerpen hebben gekregen en op basis van de uitslag daarvan. Elke partij, zowel de oppositie als de meerderheid, kon haar pijnpunten, suggesties en bezorgdheden naar voren brengen. U kon daar uw antwoord op geven. Ik veronderstel dat uw voorafname niet betekent dat u zo dadelijk op de vragen die ongetwijfeld nog uit het halfrond naar voren zullen komen niet zult antwoorden.

De Antwerpenaren hebben hun stem kunnen laten horen in een van de belangrijkste mobiliteitsdossiers van de afgelopen jaren. Het resultaat was duidelijk, daar moeten we eerlijk over zijn: bijna 60 percent van de kiezers heeft zich uitgesproken tegen de voorliggende bouwaanvraag, 40 percent was voor. Nog nooit was de Antwerpenaar zo nauw betrokken bij de besluitvoering van haar of zijn stad. Dat mag ook wel eens worden benadrukt. Het dossier leefde bij iedereen. Het leefde op straat, in de huizen, in de scholen, enzovoort. Open VLD blijft dan ook geloven dat referenda een zeer goed instrument zijn om de betrokkenheid van de burger bij het beleid te vergroten en het democratisch gehalte van onze besluitvorming te verhogen. Ik neem er nota van dat CD&V, bij monde van schepen Van Peel, daar de grootste bedenkingen bij heeft en het instrument van de referenda volledig tracht te minimaliseren. (Opmerkingen)

Open VLD en ikzelf hebben altijd gezegd dat een ja een ja is en een neen een neen. U mag proberen uitspraken die ik zou hebben gedaan voor of na afloop van het referendum te quoten, waar ik zou hebben gezegd dat dat niet zo is.

De voorzitter

De heer Van Dijck heeft het woord.

Mijnheer de voorzitter, ik wil dat het debat niet gaat over wat mevrouw De Ridder al dan niet heeft gezegd. Mevrouw De Ridder, ook u hebt voor het referendum duidelijk gesteld dat ongeacht de uitslag de door u uitgetekende lijn de uwe zou blijven. Ik heb daar toen ook alleen maar akte van genomen. Het debat zal nu uitwijzen dat de stem die gesproken heeft zeer duidelijk is en dat we nu met die gegevens verder moeten.

Mijnheer Van Dijck, u moet er misschien de citaten eens op nalezen. Ik heb gezegd dat een nee-stem tegen de brug niet automatisch een ja-stem voor de tunnel is. Wij hebben niet over een dubbele vraag gestemd. Wij hebben gestemd over de vraag "Vindt u dat het schepencollege een positief advies moet geven op de voorliggende bouwvergunning?".

Ik meen te weten, mevrouw De Ridder, dat u ook hebt gezegd dat een neen niet d'office betekent dat de brug weg is.

Mijnheer Van Dijck, ik nodig u uit om de citaten daarover te nemen. Ik heb gezegd dat een neen op de brug niet automatisch een ja op de tunnel is.

De voorzitter

De heer Gatz heeft het woord.

Sven Gatz

Mijnheer de voorzitter, we zijn nu eigenlijk aan het debatteren over de interpretatie van het 'ja' en het 'neen'. Wat de essentie van de zaak is, is dat er een goed referendum, of beter gezegd een volksraadpleging, is geweest. Met 'goed' bedoel ik dat de uitkomst voor sommigen misschien ongelukkig was en voor anderen goed, maar het feit van de mobilisatie en van het voeren van het breed debat, maakt het tot een goede volksraadpleging. Ik betreur het dan ook dat wanneer mevrouw De Ridder zegt dat we in die richting verder moeten gaan, hier op de banken net geen hoongelach losbreekt bij sommigen.

Collega's, wij willen nog een stap verder gaan.

Mijnheer de minister-president, we hebben daarnet van u gehoord hoe u het zal aanpakken, over het wat en het wanneer blijft u nog wat in het ongewisse, dat moet u zelf ook toegeven. Wij willen dat er snel een aantal nieuwe voorstellen komen en u bent zich daarvan bewust. Op het ogenblik dat die nieuwe voorstellen komen, aanpassingen, volledig nieuwe of herwerkte voorstellen, in elk geval niet de voorstellen waarover de volksraadpleging zondag ging, op het ogenblik dus dat er een nieuw project komt van deze Vlaamse Regering, dan lijkt het ons raadzaam, nuttig en zelfs noodzakelijk dat daarover opnieuw een volksraadpleging komt. Ik herhaal: opnieuw een volksraadpleging.

Ik verwijs naar het Ierse referendum. Het is perfect mogelijk in een normaal land, in een democratische maatschappij om een volksraadpleging te hebben die op het eerste zicht niet geeft wat sommigen willen, wat de meerderheid wil - dit hangt ervan af, dit is allemaal interpretatie van het 'ja' en het 'neen' -, waarna men een nieuwe volksraadpleging houdt. Wat heeft dat tot gevolg? Het breed maatschappelijk debat is gevoerd, de participatie van de burger is groter geworden en op het einde is de legitimiteit van de beslissing versterkt.

Wij zouden dus willen, maar dit is niet uw bevoegdheid, maar die van de stad Antwerpen, dat op het ogenblik dat u met een nieuw project komt - en hopelijk is dat snel - de Antwerpse gemeenteraad zijn verantwoordelijkheid neemt en zelf, want we kunnen dit geen tweede keer aan de bevolking overlaten, een tweede, nieuwe volksraadpleging met een breed maatschappelijk debat tot gevolg, inricht.

De voorzitter

De heer Decaluwe heeft het woord.

Carl Decaluwe

Mijnheer de voorzitter, ik heb een simpele vraag: is een lokaal referendum goed voor een belangrijk Vlaams dossier?

Mijn tweede vraag is of het zomaar kan dat na bijna tien jaar studie en 70 miljoen euro studiekosten voor de Oosterweelbrug of Lange Wapperbrug alleen, alles door een paar tienduizend Antwerpenaars simpelweg kan worden weggegooid.

Mijn derde vraag is of men over eenzelfde thema een tweede referendum kan organiseren, tenzij men een aanpassing doet.

Dit zijn drie pertinente vragen. Het voornaamste is dat de cruciale fout gebeurd is door een lokaal bestuur uitspraak te laten doen over een groot Vlaams dossier.

De voorzitter

De heer Penris heeft het woord.

Jan Penris

Mijnheer de voorzitter, ik stel vast dat de heer Van Dijck mevrouw De Ridder een aantal verwijten maakt. Mevrouw De Ridder is groot en sterk genoeg om zichzelf te verdedigen, ik ga dat niet doen. De heer Van Dijck verwijt in feite de traditionele politieke partijen in dit halfrond dat ze zich bezondigen aan nogal scherp bochtenwerk, de ene nog scherper dan de andere.

Er is hier in dit halfrond één fractie die consequent van in het begin tegen is geweest, die mee een volksbeweging op gang heeft gekregen en vandaag heeft geoogst wat al jaren geleden werd gezaaid - en ik denk met recht en reden! (Rumoer)

Ik vind het bijzonder flauw van dezelfde heer Van Dijck om anderen bochtenwerk te verwijten, daar zijn fractie in dit dossier, in dit debat, bijzonder onduidelijk is geweest. Hun voorzitter ging van een 'ja, misschien' naar een 'neen, tenzij', maar een duidelijk 'ja' of een duidelijk 'neen' kregen ze niet over hun lippen! Vandaag worden ze geconfronteerd met een duidelijk 'neen'!

De Antwerpenaren, en dan mogen het er maar 20.000 zijn, mijnheer Decaluwe, hebben gezegd dat ze tegen de brug, tegen het viaduct stemmen, dat ze zich uitspreken. En als u niet meer gelooft in het instrument van het referendum, schaft u het dan af, maar zolang het bestaat, hebt u het te respecteren! (Applaus bij het Vlaams Belang)

De voorzitter

Mevrouw Vogels heeft het woord.

Mieke Vogels

Mijnheer de voorzitter, ik zal niet zo hard roepen als de heer Penris, maar ik zou graag hebben dat het debat hier gaat over de essentie en niet over wie wat ooit heeft gezegd. (Opmerkingen van de heer Carl Decaluwe. Gelach)

Mijnheer Decaluwe, ik zal het nog eens zeggen: ik vond het een heel mooie brug, maar ze moet over het water liggen en niet over de stad.

Wat mij vandaag interesseert, is het volgende. Ik wil inspelen op wat de heer Van Dijck heeft gezegd, want, mijnheer Van Dijck, in plaats van mevrouw De Ridder te wijzen op een eventuele onduidelijkheid, zou ik graag van uw partij willen weten wat het betekent als de minister-president hier vooraan komt zeggen: "We gaan geen enkele oplossing uitsluiten." Ik zou graag van u, die in de meerderheid zit, willen weten wat u daarvan denkt.

Betekent dit ook dat het BAM-tracé, dat afgelopen zondag door de Antwerpenaren is weggestemd, tot de mogelijkheden behoort? Het interesseert me ook wat mevrouw De Ridder daarvan denkt, maar het interesseert me vooral wat u daarvan denkt.

Mijnheer Decaluwe, ik zou u willen vragen om eindelijk op te houden met te zeggen dat er al tien jaar studiewerk is verricht. Als ik vandaag verneem dat de minister-president niet minder dan zeven werkgroepen nodig heeft om alles uit te klaren, dan vraag ik me af wat de BAM de afgelopen tien jaar heeft gedaan. Als goed parlementslid hebt u dan alle redenen om ons voorstel voor de oprichting van een onderzoekscommissie te steunen. Laat ons nu maar eens de BAM 'fileren', zoals dat tegenwoordig in de pers heet. Wat is de afgelopen jaren in de achterkamertjes bedisseld? Wie schoof daar mee aan tafel? De gewone Antwerpenaar was dat niet.

De voorzitter

De heer Decaluwe heeft het woord.

Carl Decaluwe

Minder dan tweehonderd dagen geleden - ik zeg het bewust in dagen - was de N-VA voor, was LDD voor, was de Open Vld voor, was sp.a voor, was CD&V voor. Er was toen - minder dan tweehonderd dagen geleden - een breed maatschappelijk draagvlak voor de Lange Wapper. En enkele jaren geleden was u ook voor.

Wat de onderzoekscommissie betreft, sluit ik niets uit. Vandaag zeg ik niet neen of ja. Maar ik weet goed dat één van uw leden van de raad van bestuur van de BAM systematisch lekte naar de heer Rudi Daems, een voormalig parlementslid van uw fractie, zodat hij hier pertinente vragen kon stellen. Dat is de harde waarheid. Als er ooit een onderzoekscommissie komt, dan zal dat goed worden onderzocht.

Mieke Vogels

CD&V wordt natuurlijk nooit geïnformeerd door mensen die in raden van bestuur zetelen!

De voorzitter

Mevrouw De Ridder heeft het woord.

Men blijft hier maar doorgaan met het minimaliseren van de uitslag. Alle Antwerpenaren waren opgeroepen. Ze hadden het recht en eigenlijk ook de plicht om hun stem te laten horen. U kunt betreuren dat een aantal dat niet hebben gedaan, maar u moet nu stoppen met het minimaliseren van de uitslag. Dat siert u niet! En u zou moeten weten dat men slechts een referendum kan organiseren over een materie waarvoor men bevoegd is. Dat staat zo in het decreet.

Mevrouw Vogels, u stond zelf mee aan de wieg van dit project. U hebt zelf nog staan dansen rond de maquette! Tijdens de gemeenteraadszitting zei uw partijgenoot dat jullie 'consequent' tegen zijn. Laat dat woordje 'consequent' maar vallen. U had de hele tijd uw vertegenwoordigers in de raad van bestuur van de BAM. Dat geldt overigens voor heel veel van de aanwezigen hier. Stop met de spelletjes.

Mieke Vogels

De waarheid heeft haar rechten: onze vertegenwoordiger is twee of drie jaar geleden uit de raad van bestuur gestapt omdat hij het niet meer eens was met de manier waarop de BAM de Oosterweelverbinding uitwerkte, onder meer de aansluiting aan het Sportpaleis.

De voorzitter

Mevrouw De Ridder heeft het woord.

Men blijft de uitslag interpreteren. De stem van de Antwerpenaren is duidelijk: het is een stem tegen de voorliggende bouwvergunning. Stop toch met allerlei interpretaties in functie van het eigenbelang te bedenken, want het slaat werkelijk nergens op.

Ik richt me opnieuw tot de regering en de minister-president. Dat is ook de bedoeling, denk ik. Vandaag heb ik voor u drie cruciale vragen. U hebt een plan. U komt met een ministerieel comité en zeven werkgroepen op de proppen. Op die manier koopt u tijd. Daar komt het toch op neer, en ik begrijp dat ook. U zegt dat u geen beslissing kan nemen en dat u allerlei instrumenten creëert om tot op het bod na te gaan wat er te gebeuren staat. Mijn fractie verwacht niet dat u ons hier op een bierviltje neerschrijft hoe dat allemaal in zijn werk zal gaan. Laat dat duidelijk zijn.

Wat ik daarnet bedoelde, was dat u minstens mocht wachten op de bekommernissen vanuit dit halfrond. Onze eerste en grote vraag is: wat zal uw regering - die volledig verdeeld is - doen? (Opmerkingen van de heer Carl Decaluwe)

Mijn partij heeft steeds achter het Oosterweelproject gestaan en zal dat blijven doen. Wij respecteren de stem van de Antwerpenaar. (Opmerkingen)

Wij sluiten ons aan bij het negatieve advies van de burger.

De voorzitter

Mevrouw De Ridder, laat u niet van de wijs brengen en stel uw vragen aan de minister-president.

Zult u het advies van de Antwerpenaren en van het Antwerpse college volgen of niet? Ik hoorde mevrouw Gennez, voorzitter van een van uw coalitiepartners, gisteren duidelijk stellen dat "de volksraadpleging een duidelijk neen was tegen een viaduct over de stad". Ook een Wapper light met grondige aanpassing van de grootste pijnpunten is voor sp.a onbespreekbaar.

De dag voordien hoorde ik de heer Van Peel, uw partijgenoot, zeggen dat er "een oplossing moet komen die wellicht verbeteringen aanbrengt aan het bestaande project want een nieuw project brengt ons tien jaar verder". Mijnheer de minister-president, u zit met een groot probleem, en in de komende weken en maanden, in het ergste geval jaren, zult u met dit probleem blijven zitten. U zult met de Vlaamse Regering de Antwerpse mobiliteitsknoop moeten ontwarren.

De voorzitter

Mevrouw Gennez heeft het woord.

Mijnheer de voorzitter, u kunt niet zomaar de spreker onderbreken om telkens iemand anders het woord te geven. Ik vroeg daarnet het woord en ik kreeg het niet. Een lid van de meerderheid krijgt wel direct het woord.

De voorzitter

Mijnheer Tommelein, ik leid de vergadering. Meerderheid of minderheid maakt voor mij geen verschil.

Mevrouw Gennez heeft het woord.

Vooraleer nog andere sprekers proberen een wig in de meerderheid te drijven: ik wil correct geciteerd worden. Ik heb inderdaad gezegd, mevrouw De Ridder, net zoals u aan het begin van uw uiteenzetting, dat de uitslag van het referendum in Antwerpen nogal klaar en duidelijk was. 60 percent heeft tegen de voorliggende bouwaanvraag gestemd. Dat is een niet te negeren signaal vanuit de stad, aangevuld overigens met de beslissing van de gemeenteraad van maandagavond, die ook vraagt om een alternatief voorstel te onderzoeken.

Ik veeg niet meteen elk aangepast voorstel van tafel. Ik kies voor een onderzoek met open geest van alle mogelijke alternatieven die een oplossing bieden voor de mobiliteit en die de leefbaarheid van de stad garanderen. Ik kies voor een goede en snelle ontsluiting van de haven. Dat betekent dus niet: overgaan naar de orde van de dag met enkele nieuwe accenten. Dat lijkt mij onvoldoende. Dat zou van een zekere minachting voor de stem van de Antwerpenaar getuigen. Volgens mij is dit een zeer gezonde ingesteldheid. Ik heb naar de Antwerpenaar en naar de gemeenteraad geluisterd. Ik ben van plan de Vlaamse Regering in haar werkzaamheden zoals hier uiteengezet door de minister-president te respecteren.

Maar u zegt duidelijk 'neen' tegen het viaduct, mevrouw Gennez. Citeer ik dat correct?

Het is een duidelijk 'neen' zoals in het referendum tot uiting kwam. Dat citeert u zeer correct. Maak verder vooral geen veronderstellingen. Ik heb eraan toegevoegd dat een lightversie niet zo evident is en dat het 'neen' gelezen moet worden zoals het gelezen moet worden. Ik heb van de minister-president gelezen dat er een deftig onderzoek komt met zeven werkgroepen; die zullen alle aspecten van het dossier op korte termijn onder de loep nemen. Ik vind dat een prima, verstandige en doordachte houding van de Vlaamse Regering.

De voorzitter

Minister-president Peeters heeft het woord.

Minister-president Kris Peeters

Ik volg dit debat zeer aandachtig. Ik wil nog eens herhalen, mevrouw De Ridder, dat de Vlaamse Regering vanmorgen unaniem heeft beslist over de verdere stappen. U hebt misschien nog vragen in die richting. De Vlaamse Regering is eendrachtig en staat achter deze aanpak. Dat wou ik nogmaals onderstrepen.

De voorzitter

De heer Tommelein heeft het woord.

Mijnheer de voorzitter, ik herhaal wat ik daarnet heb gezegd. Het is niet omdat u voorzitter bent dat u willekeurig het woord kunt geven aan wie u wilt. Er zijn leden van de oppositie die al verschillende keren het woord hebben gevraagd en het van u niet krijgen.

De voorzitter

Mijnheer Tommelein, ik dacht dat u iets wilde zeggen over het onderwerp van gesprek. U wilde daarstraks iets zeggen.

Ik matig me niet aan hierover het woord te vragen, maar ik denk dat er leden uit Antwerpen wel het woord willen.

De voorzitter

Als u echt denkt dat ik daarin discrimineer, is dat voor uw eigen rekening.

De heer Decaluwe heeft het woord.

Carl Decaluwe

Ik heb de repliek van mevrouw Gennez goed gehoord. Ik denk dat die positief kan worden bekeken. Als ik het goed begrijp, is een grondige aanpassing ter hoogte van onder meer Merksem mogelijk bespreekbaar. Ik geef die interpretatie daaraan. Het is niet ja of neen, het is belangrijk dat er op dat vlak een opening is.

Ik blijf nog wel op mijn honger, mevrouw Gennez, over of u het eens bent met de noodzaak van een derde Scheldeoeververbinding. Dat was het uitgangspunt van zowel de vorige als de huidige Vlaamse Regering. Ook Arup-Sum heeft trouwens in een rapport dat ik eergisteren in de Antwerpse gemeenteraad heb geciteerd, gesteld: "Het is evident dat de optimalisering van de Liefkenshoektunnel cruciaal en noodzakelijk is, maar op haar eentje de acute verkeersproblematiek in Antwerpen nooit kan oplossen. Daarvoor is veel meer nodig." Ik ga ervan uit dat dat ook uw houding is binnen de Vlaamse Regering, namelijk dat er absoluut nog een noodzaak is voor een derde Scheldeoeververbinding.

Mijnheer de minister-president, u hebt ons een lijst van geplande werkgroepen gegeven, liefst zeven, waarbij u tijd koopt. Wat daarin ontbreekt, is een opsomming van alle mogelijke maatregelen die waarschijnlijk door uw drie coalitiepartners in de Vlaamse Regering allemaal naar boven zijn gebracht. Ik kan me inbeelden dat u vanochtend op de ministerraad hebt gevraagd wie waarvan wakker ligt, dat u daar een lijst van hebt gemaakt en die in zeven werkgroepen hebt gestoken. U bent er blijkbaar in geslaagd om daarvan een lijst te maken. Wat daarin ontbreekt voor mij is de timing. Voor Open Vld is het duidelijk dat er op korte termijn een duurzame oplossing moet komen, en dat is de tweede bekommernis die ik vandaag naar voren wil brengen. Het is niet alleen Antwerpen-stad maar ook de inwoners, onze bedrijven en niet in het minst onze haven die smeken om een snelle oplossing voor onze mobiliteitsproblematiek. Elke dag, mijnheer de minister-president, slibt die ring verder dicht en verliest de hele Vlaamse regio miljoenen euro's door het fileleed.

Daarom mijn tweede vraag: wanneer en met welke timing mogen we van u een duurzame oplossing verwachten? Welke timing ent u op die zeven werkgroepen die, als ik het goed heb begrepen, vanaf volgende week bijeenkomen? Ik vind het een mooi signaal dat u zegt dat ze dat zullen doen binnen het kader van de beslissing van de Vlaamse Regering van 28 maart 2009. Ik noteer dat in die werkgroepen zal worden gepraat binnen een kader waarbij er geen vrachtwagens in de Kennedytunnel komen, geen tol in de Kennedytunnel en een derde Scheldeoeververbinding. Maar wat is daarvan de timing?

De voorzitter

De heer Caluwé heeft het woord.

Ludwig Caluwé

Mevrouw De Ridder, u volgt het dossier al jarenlang. Nu vraagt u aan de Vlaamse Regering naar de snelle oplossing. Wat is uw voorstel van snelle oplossing?

Mijnheer Caluwé, wij hebben jaren aan een stuk, zeer consequent het Oosterweeldossier getrokken, met op kop onze toenmalige viceminister-president Dirk Van Mechelen. Wij zijn nu op een punt gekomen dat we een negatief advies hebben van de Antwerpenaren op de voorliggende bouwvergunning. Ik ben geen ingenieur, ik ben geen architect, maar ik stel wel vast dat er een pak in de zaal zitten.

De bal ligt nu in het kamp van de Vlaamse Regering. Ik vraag geen timing, zelfs niet voor een derde Scheldeoeververbinding, ik vraag een timing naar de zeven werkgroepen die volgende week bijeenkomen. Mijnheer de minister-president, wanneer zullen die moeten rapporteren? Zullen die voor Kerstmis met een totaalplan voor de mobiliteit in Antwerpen naar voren komen? Of, als we de periode van 1995 tot 2009 bekijken, plant u ergens te landen in 2021? Dat is een duidelijke vraag.

Mijn partij blijft er rotsvast van overtuigd dat het Masterplan Antwerpen de huidige situatie kan en moet verbeteren, maar dan enkel op voorwaarde dat het als totaalpakket aan maatregelen wordt gerealiseerd. Ik zie de bevoegde minister knikken, dat stemt me toch al minstens hoopvol. Het is dus een en-enverhaal.

Voor alle duidelijkheid, de investeringen in openbaar vervoer zijn voor ons broodnodig. Ook de investeringen in de heraanleg van de leien, de Groene Singel en de binnenvaart zijn broodnodig. Zij hangen echter onlosmakelijk vast met een derde Scheldeoeververbinding en met een stedelijke ringweg in Antwerpen. Met andere woorden, het Masterplan Antwerpen is voor ons een en ondeelbaar. Kunt u bevestigen dat die een- en ondeelbaarheid vervat zit in uw verdere plannen? Ik stel immers vast dat sommigen die Antwerpse nee-stemmen vandaag misbruiken om de derde Scheldeoeververbinding definitief te begraven en allerlei ballonnetjes op te laten om bijvoorbeeld te beginnen met de geoptimaliseerde Liefkenshoektunnel en de aanleg van de tramverlengingen. Dat is niet alleen ongepast maar ook nog volledig verkeerd.

Een Liefkenshoektunnel met een grotere capaciteit en de toeleiding daarvoor, want om eerlijk te zijn moet dan ook de Tijsmanstunnel heraangelegd worden, en een betere aansluiting op het wegennet is een deel van de oplossing maar zeker geen oplossing an sich. Ik heb nog een tweede citaat uit het rapport van Arup-Sum: "Deze sluiting is geen nec plus ultra maar zonder een mogelijkheid voor een bijkomende sluiting is geen enkele duurzame en juiste oplossing mogelijk." Dit wordt ook nogmaals bevestigd in het standpunt van de Vlaamse Regering van 28 maart.

Mijnheer de minister-president, blijft u en met u de hele Vlaamse Regering bij het standpunt dat de Liefkenshoektunnel misschien in eerste instantie een verlichting van de problematiek tot stand kan brengen maar dat een bijkomende Scheldeoeververbinding op korte termijn noodzakelijk blijft? Onze partij heeft dit dossier jarenlang getrokken, steevast met het doel voor ogen dat we een Antwerps verkeersinfarct absoluut moeten vermijden. We kunnen nu niet opnieuw vijftien jaar aan de tekentafel doorbrengen. Vandaar mijn warme oproep aan u, mijnheer de minister-president, om uw mouwen op te stropen, haast te maken en zo spoedig mogelijk terug te komen naar dit halfrond met een oplossing. (Applaus bij Open Vld)

De voorzitter

De heer Dewinter heeft het woord.

Mijnheer de minister-president, u had zich uw verklaring voor het debat kunnen besparen. Na vijftien jaar discussie, geruzie en studies, na 100 miljoen euro te hebben uitgegeven aan studies allerhande en 15 miljoen euro aan Slangencommunicatie, en na een duidelijk referendum afgelopen zondag, komen we terecht bij een interministeriële conferentie en zeven werkgroepen.

Ik zou dat interministerieel comité voor duurzame mobiliteit al onmiddellijk willen omdopen tot een interministerieel comité voor duurzaam immobilisme. Want uiteindelijk doet u niets anders dan de vis verdrinken, tijd kopen en uitstel organiseren voor dit dossier. Er wordt niets beslist zoals dat evenmin de voorbije maanden het geval is geweest.

Mijnheer de minister-president, de Lange Wapper is dood en begraven. Hij ligt er goed en hopelijk voor lange tijd. Het zijn bijzonder slechte verliezers die zich vandaag bezondigen aan Hollandse rekenkunde om toch maar uit te leggen dat ze eigenlijk niet hebben verloren maar gewonnen, en dat die Lange Wapperbrug er toch moet komen mits een aantal cosmetica-aanpassingen. Zo'n 60 percent van de Antwerpenaren heeft neen gestemd en daar moeten we ons bij neerleggen.

Dat bepaalde politici van de huidige en van de gewezen meerderheid zich beklagen dat het de Antwerpse kiezers zijn geworden die uiteindelijk hebben gedaan wat de politici niet wilden of konden doen, hebt u enkel aan uzelf te danken.

Het referendum in Antwerpen is er alleen maar gekomen omdat de vorige, en in feite ook deze Vlaamse meerderheid niet in staat waren om te beslissen en collectief verstek hebben laten gaan. U hebt besloten om het volk niet te leiden, maar u te laten leiden door het volk. Wees dan ook niet boos op dat volk omwille van zijn beslissing, huil hier nu geen krokodillentranen over lange files en gebrekkige mobiliteit. Eigen schuld, dikke bult, zou ik zeggen.

Mijnheer de minister-president, in het korte tijdsbestek dat me is toegemeten, zal ik kort een schets maken van alles wat er de afgelopen vijftien jaar fout is gelopen. Vanaf het begin stond de kostprijs van het project ter discussie, de beslissingsprocedure stond ter discussie, de efficiëntie van de werken van BAM stond ter discussie, de 'Slangencommunicatie' van BAM was niet alleen slecht, ze was zelfs onbestaande. Er waren allerlei malversaties: de affaire-Slangen, de bonussen voor de topkaders van BAM, het niet ernstig onderzoeken van het tunneltracé, wat u uiteindelijk zeer zuur is opgebroken, de verwarring over het advies van de kwaliteitskamer enzovoort. Om de burgemeester van Antwerpen te citeren toen hij het had over een ander dossier: "Was dit onkunde, malversatie of erger? Dat zal mogelijk een onderzoekscommissie uitwijzen."

De voorzitter

De heer Van Mechelen heeft het woord.

Dirk Van Mechelen

Mijnheer Dewinter, u doet wat u wilt en u gooit op een hoopje wat u op een hoopje wilt gooien. Over dit dossier zullen we altijd van mening verschillen omdat ik er altijd van ben uitgegaan dat wat Antwerpen en Vlaanderen nodig heeft, een duurzame mobiliteit is. Die vraagt dat men de zaken aanpakt en oplost.

U zegt hier nu vrijblijvend dat de tunnelvariant nooit ernstig is onderzocht. Ik wil er u toch aan herinneren dat de Vlaamse Regering, met de heer Peeters als minister van Openbare Werken, mevrouw Van Brempt als minister van Mobiliteit en ikzelf als minister van Ruimtelijke Ordening, Financiën en Begroting, BAM op vraag van de stad Antwerpen on hold hebben gezet om een studie te laten maken over het tunneltracé, de welbekende Horvatstudie. Toen bleek dat er geen alternatief was. Daarna heeft de Vlaamse Regering het licht opnieuw op groen gezet.

Dat klopt allemaal. Dat is echter pas gebeurd nadat de verdeeldheid in de Vlaamse Regering was geslopen, nadat de burgemeester van Antwerpen zijn historische bocht had genomen en men niet meer anders kon dan een dergelijke studie te laten uitvoeren. (Opmerkingen)

Naar aanleiding van dit referendum zijn er ongetwijfeld winnaars en verliezers. De winnaars zijn bekend: de actiecomités, de democratie. Er zijn echter meer verliezers dan winnaars. BAM is ongetwijfeld de grootste verliezer. De politici, die uiteindelijk verantwoordelijk zijn voor de nv BAM, horen ook in dat kamp. De geloofwaardigheid en autoriteit van het BAM-vehikel staat vandaag meer dan ooit op het spel. Het is duidelijk dat de rol van BAM definitief uitgespeeld is. De geloofwaardigheid en autoriteit van BAM zijn na alle incidenten waar ik het over heb gehad op dit moment, en zeker na het referendum, tot nul herleid. BAM moet niet alleen even aan de kant gaan staan. Nee, BAM moet ontbonden worden. Desnoods moet een nieuwe structuur worden opgericht om de Antwerpse mobiliteitsplannen gestalte te geven. Hoe dan ook moet er nu dringend een onderzoekscommissie worden opgericht om de mogelijke wanpraktijken bij BAM tot op het bot uit te spitten.

Wie zondagavond eveneens tot het kamp van de verliezers behoorden, waren deze regering, uw meerderheid en u als minister-president. De politieke overheden zijn er immers niet in geslaagd om leiding te geven en een gemeenschappelijk mobiliteitsproject voor Antwerpen tot een goed einde te brengen. Van een politieke meerderheid zou men nochtans mogen verwachten dat ze in staat is om een consensus over een belangrijk thema zoals dit naar voren te schuiven, om enthousiasme te creëren en het project ook te realiseren. Dat is niet het geval geweest, wel integendeel.

Wie helemaal verweesd achterblijft, is de Antwerpenaar die moet vaststellen dat na vijftien jaar en na heel veel gespendeerd belastinggeld, er nog altijd geen spade in de grond werd gestoken om dit project te realiseren of om om het even welk project te realiseren.

De voorbije dagen heb ik van Marc Van Peel, Karel Vinck en Dirk Van Mechelen gehoord dat het afwijzen van de Lange Wapper voor een jarenlang immobilisme zal zorgen. Ik ben ervan overtuigd dat dat niet het geval zal zijn. Ik denk dat er dringend maatregelen, die we al jarenlang voorstellen, kunnen worden genomen. Ik noem er enkele: aansluiting via de bestaande wegen van de E17 op de Liefkenshoektunnel, tolvrij maken van de Liefkenshoektunnel die via omwegen door BAM wordt beheerd, verbreden van de Tijsmanstunnel, betere aansluiting van de E313 op de ring, efficiënt Traffic Management Systeem, sluiten van de Singel, ondertunnelen van de Singel. Dat kunnen we nu doen, zelfs binnen de eerstvolgende drie jaren. We hoeven daarmee geen tien jaar te wachten.

Mijnheer de minister-president, het is zeer de vraag welke richting deze Vlaamse Regering uit wil. De richting uit van zeven werkgroepen en interministeriële comités om de vis te verdrinken? Een commissie Uitstel? Uitstel is er wel, maar duidelijkheid over de inhoud is er op geen enkel moment. Waarom niet? Omdat deze meerderheid intern verdeeld is, anders had u dit allemaal in uw regeerakkoord neergeschreven. Wat u nu doet, is de verdeeldheid binnen uw meerderheid toedekken met commissies en comités en werkgroepen die vooral uitstel van executie moeten bedingen.

Ik stel vast dat mevrouw Gennez - ze heeft er daarnet halvelings, wellicht onder druk, afstand van genomen - al wel een standpunt inneemt, iets wat de Vlaamse Regering blijkbaar niet doet. Ze hult zich in stilzwijgen of men speelt, na de democratische burgeroorlog van Bart De Wever, nu de grote staatsman en doet alsof men het allemaal gaat oplossen, terwijl men de voorbije weken elkaar verrot heeft gescholden en elkaar onderuit heeft gehaald op een soms platvloerse manier.

Mijnheer de minister-president, ik hoop dat u zich er in uw antwoord niet van afmaakt met de mededeling dat u akte neemt van het referendum en de uitslag en dat u nogmaals bevestigt dat in die comités goed werk zal worden geleverd en dat we zullen zien wat we zullen zien binnen afzienbare tijd. We willen duidelijkheid over de inhoud. We willen duidelijkheid over de timing. We willen duidelijkheid over de opties die zullen moeten worden genomen.

Mijn vragen zijn simpel. Houdt u vast aan de gammele BAM-constructie die nul geloofwaardigheid, nul autoriteit meer heeft, die zich ten volle heeft geëngageerd in het eigen project en zich helemaal heeft vastgereden? Of ontbindt u BAM en komt er een andere organisatie, met een frisse wind en nieuwe ideeën, die het werk van BAM eventueel overneemt? Gaat u voor een aangepaste Oosterweelverbinding met enkele cosmetica-ingrepen ter hoogte van het Sportpaleis? Of kiest u voor de tunneloptie als u vasthoudt aan de oeververbinding? Gaat u voor het snel werk maken van de opties die ik net naar voren heb geschoven? Binnen welke termijn denkt u deze concreet te realiseren?

Die vragen moeten niet in werkgroepen worden besproken, die vragen kunnen hier en nu worden besproken, als deze meerderheid tenminste eendrachtig is. Dat is ze niet, en dat is het grootste probleem. U bent intern totaal en volledig verdeeld over dit thema. "Wat we in Vlaanderen doen, doen we sneller en beter en efficiënter", maar u doet het niet beter. Het is nog erger dan in de federale regering. U hebt de ziekte overgenomen om alles te in commissies, comités en werkgroepen te begraven. U doet in Vlaanderen net hetzelfde met dit belangrijke mobiliteitsdossier.

De Antwerpenaren hebben zondag niet alleen de Lange Wapper weggestemd, ze hebben vooral de arrogantie van de macht afgestraft. En het domste wat u en uw meerderheid kunnen doen, is hautain de mening van de Antwerpenaar naast u neerleggen, zoals sommige politici dat nu al doen: de Van Peels van deze wereld, de Vincken van deze wereld - die geen politicus is, maar het scheelde niet veel de laatste weken.

Door die werkgroepen en die interministeriële conferenties op te richten, zegt de minister-president in feite foert tegen de Antwerpenaren. Ze kunnen hun plan trekken. Het interesseert hem niet. Indien dit niet zou kloppen, zou hij vandaag beslissingen durven voorstellen. Nu probeert hij alles op de lange baan te schuiven. Na dit referendum moet de politiek de hand in eigen boezem durven steken.

De voorzitter

Minister-president Peeters heeft het woord.

Minister-president Kris Peeters

Mijnheer Dewinter, u mag hier zeggen wat u wilt. Dat is uw volste recht. U mag echter niet beweren dat ik daarnet op het spreekgestoelte heb verklaard dat we er ons niets van aantrekken. Ik heb geen foert tegen de Antwerpenaren gezegd. U hebt niet goed geluisterd. Dat blijkt trouwens ook uit uw andere toespraken. U herhaalt gewoon de speeches van enkele dagen geleden.

Mijnheer de minister-president, u zegt wel foert. Indien dit niet het geval zou zijn, zou u vandaag niet tekenen voor het verdrinken van de vis. U zou niet voor een commissie van uitstel kiezen. U zou vandaag concrete en duidelijke opties naar voren durven schuiven. U zou, zoals mevrouw Gennez heeft gedaan, met oplossingen voor de dag durven te komen.

Concreet betekent dit dat de BAM moet worden ontbonden en dat de bouwaanvraag van de BAM niet kan worden vergund. Verder moeten de spoedmaatregelen die ik daarnet heb opgesomd onmiddellijk worden genomen. Het betekent dat we de Antwerpse mobiliteit moeten vrijwaren. Het betekent ook dat we, hopelijk met de hulp van de oppositiepartij Open Vld, maar het is niet duidelijk of de liberalen hiertoe de politieke moed zullen hebben, een onderzoekscommissie met betrekking tot de BAM moeten oprichten. (Applaus bij het Vlaams Belang)

De voorzitter

De heer Peeters heeft het woord.

Dirk Peeters

Mijnheer de voorzitter, ik wil allereerst namens Groen! opmerken dat we de stijl waarin dit debat is begonnen, met een openingswoord van de minister-president, in feite niet kunnen appreciëren. Dit lijkt te fel op de manieren van de BAM. De minister-president stemt zijn communicatie op een strategisch moment af. Hierdoor maakt hij het Vlaams Parlement gedeeltelijk monddood. Wij kunnen dit niet appreciëren.

De voorzitter

Mijnheer Peeters, ik heb gebruikgemaakt van het Reglement van het Vlaams Parlement, dat door het Vlaams Parlement is goedgekeurd. Indien een lid van de Vlaamse Regering of een verslaggever het woord vraagt, krijgt hij het woord. Ik heb daarnet aan de voltallige vergadering gevraagd of ze het hiermee eens was. Niemand heeft enig bezwaar geuit. Bijgevolg heb ik de minister-president het woord gegeven.

Ik houd me aan de spelregels. Het maakt me niet uit of het om de oppositie of om de meerderheid gaat.

Dirk Peeters

Het gaat hier niet enkel om de spelregels, het gaat om de politieke appreciatie door het Vlaams Parlement. We willen het debat ten volle voeren. Dat lijkt me het na te streven doel. Een voorafname door de minister-president past hier niet in.

Ik wil nog enkele elementen aanhalen om het dossier te duiden. Ik was vorige zondag in Antwerpen. Indien mensen over mobiliteit spreken, blijkt dit vaak zeer dicht op hun huid te zitten.

Iedereen die langs de A12 de Boomsesteenweg passeert, rijdt ter hoogte van de slaapkamers van de mensen. We weten dat de leefkwaliteit van de mensen die daar wonen ernstig is geschaad. Deskundigen zijn het erover eens dat de mensen die in de omgeving van Merksem en Deurne wonen met de draak van de automobiliteit worden geconfronteerd. Daar is immers een historische fout gemaakt. Het autoverkeer is omhoog gebracht in plaats van onder de grond geleid. BAM tracht dit op te lossen met een weg van honderd meter breed. Dit zou de leerbaarheid in de buurt duur te staan komen. Mijn laatste voorbeeld is heel recent. Op de Leopold II-laan in Brussel stond vroeger een viaduct. Nu is die weg in de vorm van een tunnel onder de grond gestoken. Sindsdien is de buurt rond deze laan heel wat leefbaarder geworden.

Ik haal deze voorbeelden aan om duidelijk te maken dat we tijdens gesprekken over mobiliteit steeds de impact op de leefbaarheid voor de betrokkenen in de gaten moeten houden. De Antwerpse huisartsen hebben duidelijk gezegd dat, naast het fijn stof, vooral de geluidshinder een probleem voor de gezondheidszorg vormt. Deze problemen, samen met de optie het verkeer boven de grond te houden, dwingen ons een goede oplossing op langere termijn voor de mobiliteit te zoeken.

Wij begrijpen echt niet dat het referendum in Antwerpen beperkt bleef tot één vraag en dat de tunneloptie niet is opgenomen in de vraagstelling. Het is een gemiste kans. Voor ons is het duidelijk dat het feit dat de Antwerpenaren de Lange Wapper zondag hebben verworpen, neerkomt op een voorkeur voor de tunneloptie. Wij willen onze tijd niet steken in discussies over de Lange Wapper bis of light. Wij willen zonder veel tijdverlies doorgaan op het spoor van de tunnel. Daar moet de oplossing voor het mobiliteitsprobleem en de bijkomende Scheldekruising worden gezocht.

We willen niet dat de oplossing voor de ene de andere tot slachtoffer maakt. Zoals de discussie nu in het Antwerpse gevoerd is, is het altijd iets ten koste van iets anders. Op lange termijn biedt dat zeker geen oplossing op het vlak van mobiliteit en zeker niet op het vlak van draagvlak.

Wat BAM gezaaid heeft, heeft BAM zondag geoogst. Ik zal de hele tirade van alle fouten en mislukkingen die wij BAM toedichten niet overlopen, maar laat ons snel even de hoofdlijnen schetsen. BAM heeft veel geld uitgegeven aan een strategische communicatie, maar is er niet in geslaagd een draagvlak te creëren. De diarree van de laatste maanden stond in schril contrast tot het communicatiebeleid dat vooraf gevoerd werd en synoniem was voor niets zeggen en de potjes dicht houden.

Pas de laatste maanden ontstonden de wildemansverhalen over dat de tunnel onveilig zou zijn. Tot we de brandweercommandant hoorden. De laatste maand werd er gezegd dat de vrachtwagens niet omhoog zouden kunnen, omdat de hellingsgraad te groot is. Tot bleek dat de hellingsgraad van Arup-Sum identiek is aan die van BAM. De cijfers van het Vlaams Verkeerscentrum over de verkeersstromen op de Antwerpse ring waren in juli al bekend. Pas twee weken geleden hebben we er kennis van kunnen nemen in de commissie Openbare Werken. Zeggen dat de projecten in het Antwerpse een en ondeelbaar zijn en verbonden zijn met de Lange Wapper is ook niet waar. We kunnen perfect werken aan het verhogen van de bruggen op het Albertkanaal. We kunnen perfect werken aan het binnenstedelijk vervoer. We kunnen perfect werken aan tramverbindingen, zonder dat we met de Lange Wapper bezig hoeven te zijn.

Ik richt me tot CD&V als voorstanders van het BAM-tracé. Wij denken dat een intellectueel eerlijke analyse van uw kant toch moet leiden tot het toegeven dat dit geen voorbeeld was van goed projectmanagement. Het heeft ontzettend lang geduurd, veel geld gekost en geen zoden aan de dijk gezet.

Of er nu zeven werkgroepen komen of niet. Wij stellen vast dat er een verdeeldheid is binnen de Vlaamse Regering. Mevrouw Gennez en minister Lieten hebben andere verklaringen afgelegd dan u, mijnheer de minister-president. Zondag zei u dat er een oplossing komt. We hebben net gehoord over de zeven werkgroepen. Maar wat is de timing? Wat met de terugkoppeling?

Zullen we de randvoorwaarden die vroeger werden bepaald door de Vlaamse Regering en blijkbaar opnieuw worden bevestigd, namelijk de vrachtvrije en tolvrije Kennedytunnel en de Oosterweelknoop, blijven handhaven? Het is gebleken dat die randvoorwaarden een hypotheek hebben gelegd op creatief denken over het mobiliteitsprobleem in het Antwerpse. Daaraan vasthouden brengt ons weer in het discours waarin BAM zat. Daar moet een openheid worden gecreëerd om andere pistes te onderzoeken.

Groen! vraagt heel duidelijk dat we BAM on hold zetten en de constructie financieel herbekijken en ontmantelen. Onze vraag naar een onderzoekscommissie komt later aan bod. We denken wel, en daarmee wil ik besluiten, dat een oplossing voor het mobiliteitsprobleem in Antwerpen enkel een goede oplossing kan zijn als het ook een oplossing is voor de Antwerpenaar zelf. Het conflict dat gecreëerd is tussen de stad en de Vlaamse Gemeenschap is overbodig en contraproductief.

De voorzitter

De heer Verstrepen heeft het woord.

Jurgen Verstrepen

Mijnheer de voorzitter, ministers, collega's, ik moet toegeven dat er, toen er werd aangekondigd dat er een verklaring kwam, een beetje stress was bij ons. We dachten: hij heeft een wit konijn.

Toen ik uw verklaring hoorde, dacht ik dat het wel goed zat: het was immers publieksopwarming, de sfeer er een klein beetje in brengen. Als publieksopwarmer bent u vandaag geslaagd.

Ik heb hier het magische woord niet gehoord, namelijk het woordje 'oplossing'. U verklaarde daarnet dat de Vlaamse Regering het debat sereen heeft laten verlopen. Op zo'n moment val ik bijna van mijn stoel. Dan vraag ik me af op welke planeet u hebt gezeten. Niet in Antwerpen alleszins. Is sp.a geen onderdeel van de Vlaamse Regering, of kan ik niet meer volgen? Ik kom daar straks nog op terug, maar sp.a heeft niets anders gedaan dan stokken in de wielen steken en verklaringen afleggen die ingingen tegen wat u wilde. Dan vraag ik me af: hoeveel keer moeten ze nog vreemdgaan?

Antwerpen is verdeeld, en Antwerpen staat stil. U komt dan met uw oplossing van zeven ministeriële comités, lees: werkgroepen. Ik kan ze nog anders noemen. 'Therapeutische groepen' is ook een mooie. 'Koffiekransjes' zou ook kunnen. Misschien is er hoofdzakelijk sprake van tijdwinners. U bent er nog een achtste vergeten, namelijk het comité voor boetedoening en schuldbepaling - dat is een tip die ik u geef.

Antwerpen staat stil, en men vraagt zich af hoe het zover is kunnen komen. Het is duidelijk waarom. Ik wil daar de parlementsleden nog eens aan herinneren. Het is zover gekomen omdat de Vlaamse overheid en het Antwerpse gemeentebestuur niet de kracht, visie en standvastigheid hadden om een plan waar meer dan tien jaar aan is gewerkt, daadwerkelijk uit te voeren. Dat is een politieke buis. Dan moet men de hand in eigen boezem steken en dat vaststellen. De politiek is hier de verliezer. Door het geknoei bij BAM kreeg de burger het op de zenuwen. Uit die politieke onkunde is dan de volksraadpleging ontstaan. Dat verhaal kennen we. Dat was de ideale politieke schaamlap: laat de burger maar beslissen, dan moeten wij het niet doen. We steken de handen in de lucht. Het komt terug van Antwerpen. Wij, politici hebben dit niet gewild. Neen, het komt door de volksraadpleging.

We kennen het resultaat. We weten waar Antwerpen tegen is, maar met alle respect, ik weet niet waar Antwerpen voor is. Zo ver is het gekomen. Antwerpen zal u een negatief advies geven. Dat vermoed ik toch. Ik heb daar niet van harte voor gestemd, maar heb het wel gedaan, uit collegialiteit met het gemeentebestuur. Antwerpen heeft de Vlaamse Regering een hand afgehakt en in de Schelde gegooid. Het signaal is 'neen' en vermoedelijk zal dat 'neen' blijven.

Ik geloof niet dat uw regering samenhangt, hoe u ook duidelijk probeert te maken dat alles peis en vree is, dat de liefde er opnieuw is, met die paringsdans van deze ochtend, dat alles oké is. Ik verwijt u onrechtstreeks, maar vooral sp.a, medeschuldig te zijn, medeplichtig voor de polarisatie en verdeeldheid in Antwerpen. Ik verwijt sp.a het mislukken van de Oosterweelverbinding en populistische bangmakerij van de burger, dat heeft geleid tot deze uitslag. Het zijn uw partners, die behoren tot uw ploeg. Zij zitten hier al jarenlang. Ze waren de hoeders, de voorstanders en wat nog allemaal van BAM en van het hele project. De bochten kan ik niet meer tellen.

Ik vind de verklaringen die ministers de voorbije maanden hebben afgelegd, onvoorstelbaar. Een minister die verantwoordelijk was voor BAM, stelde daarna dat men wel eens van mening kan veranderen, dat dat allemaal geen kwaad kon. Dat vind ik sterk. Dan vind ik het niet vreemd dat de politiek het vertrouwen van de burger kwijt is.

De voorzitter

Mevrouw Gennez heeft het woord.

Mijnheer Verstrepen, ik vraag me ondertussen wel af wat het standpunt is van uw partij, want dat is helemaal om het vertrouwen in de politiek te verliezen. Sommige partijen komen via een voortschrijdend inzicht tot een eensgezind standpunt. Dat kan van uw partij alvast niet worden gezegd.

U zegt dat de politiek een tweede adem nodig heeft. Dan wil ik vanaf deze banken ook alle actiegroepen feliciteren die dit referendum hebben afgedwongen. Ik denk dat dit correct is. Nu is het aan de verkozenen, zowel in Antwerpen als in de Vlaamse Regering, om een oplossing te formuleren, voor de mobiliteitsproblemen en voor de leefbaarheid van Antwerpen, die hand in hand gaan.

Weet u wat populisme is, mijnheer Verstrepen? De mensen angst aanjagen dat er niets zal gebeuren. Dat is wat u doet. Daar bent u verantwoordelijk voor. (Applaus bij sp.a)

Jurgen Verstrepen

Mevrouw Gennez, terwijl anderen voortschrijdend inzicht hebben, lijdt u blijkbaar aan achteruitschrijdend inzicht, als we zien welke bochten u gemaakt hebt. U was verantwoordelijk in dit dossier. Uw partij heeft een verdeelde stad achtergelaten. (Applaus bij LDD)

Wij hebben respect voor de mening van de Antwerpenaar en vragen dat de Vlaamse Regering beslissingen neemt. U probeert alleen maar alles in de war te sturen. Daar hebben u en de antipolitiek belang bij, maar niet de Antwerpenaar, noch de Vlaamse economie.

De voorzitter

De heer de Kort heeft het woord.

Dirk de Kort

Mijnheer de voorzitter, collega´s, wij hebben in de randgemeenten altijd al een randgevoel gehad bij de discussie die er binnen de stad Antwerpen heeft plaatsgevonden. Maar ik moet me aansluiten bij de laatste analyse van de heer Verstrepen dat men binnen de stad Antwerpen de wijken tegen elkaar heeft uitgespeeld. Je voelt goed genoeg dat Wilrijk tegenover Merksem en Berendrecht staat. Van zo´n stad zou ik geen burgemeester willen zijn. Ik zou verlegen zijn mocht ik op die manier wijken en mensen tegenover elkaar hebben uitgespeeld. (Applaus bij CD&V, Open Vld en LDD)

Jurgen Verstrepen

Mevrouw Gennez, u zegt dat u constructief hebt samengewerkt, terwijl uw plakploegen met sp.a-logo's "Stem tegen de brug" afficheerden. Hoe legt u dat uit? Hoe ziet u dat als constructieve oppositie voor het mobiliteitsprobleem in Antwerpen? U hebt actief campagne gevoerd tegen de Oosterweelverbinding. Of bent u dat vergeten? Was u er niet bij in Antwerpen? Zat u in Mechelen?

U weet dat ik in Mechelen woon, mijnheer Verstrepen. Ik heb respect voor de actievoerders en voor iedereen die campagne heeft gevoerd voor het referendum, zowel de voor- als de tegenstanders. Dat is democratie, mijnheer Verstrepen. Ik heb ook respect voor het resultaat en roep vanaf nu alle betrokkenen - dus ook u, als u bezorgd bent over de mobiliteit en de leefbaarheid in uw stad - op om tot een oplossing te komen. Ik feliciteer de Vlaamse Regering dat ze meteen de hand aan de ploeg slaat. Ik neem aan dat u dat verder zult steunen.

De voorzitter

De heer Martens heeft het woord.

Bart Martens

Mijnheer Verstrepen, u verwijt ons dat we een verdeelde stad zouden hebben achtergelaten. Ik stel vast dat u in dezen een verdeelde partij bent. U bent zelf pro viaduct, uw partijgenoot Sabbe stelt andere alternatieven voor, senator Lieve Van Ermen is ronduit tegen de Lange Wapper. U bent een verdeelde partij, dus moet u ons geen lessen komen geven over het feit dat wij mensen zouden verdelen rond de oplossing voor de mobiliteitsproblematiek in en rond Antwerpen. Er is mijns inziens niets mis met een goed maatschappelijk debat rond de manier waarop oplossingen moeten worden gevonden, niet alleen door Antwerpen, maar ook voor Antwerpen. Oplossingen die ten koste gaan van de leefbaarheid van Antwerpen moeten absoluut gemeden worden.

We hebben de stem van de Antwerpenaar gehoord. U stelt dat we verschillende districten tegen elkaar hebben uitgespeeld. Dat is helemaal niet het geval. De stemming was in alle districten even duidelijk. Nu kunnen we opnieuw de rangen sluiten en werken aan een toekomstvisie op de mobiliteit van Antwerpen die gedeeld wordt door heel Antwerpen en door heel de Vlaamse Regering. En dat is perfect mogelijk. Ik verwijs naar het voorbeeld van de zogeheten 'primaries', de voorverkiezingen voor de presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten. Binnen het democratische kamp namen Obama en Clinton het toen tegen elkaar op. Na die strijd hebben ze de handen in elkaar geslagen en vandaag zitten ze samen in het Witte Huis om samen een eendrachtig beleid te voeren.

Het traject dat hiervoor is afgelegd, is heel leerrijk geweest, zowel voor de publieke opinie als voor de politiek. Dat hoeft helemaal niet te betekenen dat er een verdeelde samenleving achterblijft. (Applaus bij sp.a)

Mijnheer Martens, u spreekt over een toekomstvisie. Past volgens u binnen die toekomstvisie voor de mobiliteit in Antwerpen een derde Scheldeoeververbinding met de stedelijke ringweg of niet?

Jurgen Verstrepen

Mijnheer Martens, wij hebben van u geen lessen te leren over hoe wij een partij moeten organiseren. U hebt congressen en diepte-interviews op televisie nodig om alles weer in orde te krijgen.

Als u goed had geluisterd, dan zou u weten dat wij een duidelijk standpunt hadden in deze zaak. We hebben altijd gekozen voor de snelste oplossing voor de mobiliteitsproblemen van Antwerpen, en dat was het BAM-tracé. Dat hebben we in de gemeenteraad gedaan, dat hebben we hier gedaan. Als u zegt dat u het niet weet, dan liegt u. (Applaus bij LDD)

Minister Lieten is nu heel stilletjes, maar zij heeft vanuit de sp.a gezegd dat de uitslag in Antwerpen moet worden aanvaard. Vorige week heeft de sp.a onze resolutie om die uitslag bindend te maken massaal weggestemd. Daar kan ik niet aan uit. Er zit een overspelige windhaan in het kamp van de minister-president.

Ik hoor ook dat we het stof moeten laten zakken. Ik stel voor dat we het mondmasker bovenhalen, het is tijd om de handen vuil te maken. Ik heb veel vragen en bedenkingen, die ik hier waarschijnlijk niet allemaal kwijt kan. Mijnheer de minister-president, waar moet het heen met de mobiliteit? Waar staat het magistrale Masterplan? Ligt alles stil? De werken zijn begonnen, maar voor hoe lang? Welk tijdsplan hebt u? Of gaat dit door tot in het oneindige? Wat zijn de financiële gevolgen? Wat nu?

Mijnheer de minister-president, in uw inleiding van dit debat hebt u niet gezegd welke opties u hebt. Gaat u de uitslag links laten liggen? Ik wil een duidelijk antwoord horen. Zult u de Oosterweelverbinding uitvoeren zoals gepland? Ik zou dat niet doen als ik u was, zodat u kunt zeggen tegen de kiezer: we hebben u gehoord en begrepen. Het geloof in de politiek is al niet groot, en zeker niet na deze uitslag. Bent u van plan om schoonheidscorrecties toe te passen? Dat is een vraag die bij iedereen rijst. Is dat de reden waarom de BAM sommige zaken misschien niet mocht communiceren tijdens de campagne, namelijk die out-of-the-box-oefeningen? Misschien komt dat ook eens aan het licht. Misschien komt dat binnenkort als oplossing naar boven.

Blijft de brug, of is ze nu weg? Dat is een heel eenvoudig vraagje na alle heisa van de afgelopen weken en de stemming in Antwerpen. Is ze weg of is ze er nog? Is het plan weg? Is het ingekaderd? Ligt het in een schuif of niet? Kan iemand mij zeggen of de brug weg is of niet? Heel wat burgers willen dat nu wel weten. Als u het vertrouwen in de politiek wilt herstellen, hebben we graag duidelijkheid.

Misschien kunt u ook nog dat andere tracé naar boven halen, het Arup-Sumdossier, een virtuele tunnel, een spooktunnel die niet bestaat, alleen in een schets. Misschien de Liefkenshoektunnel, maar dat zal dan wel een en ander kosten. Zonder de ontsluiting van de E17 haalt dat ook niets uit. Wie heeft de ontsluiting altijd tegengehouden? Helaas moet ik weer naar de sp.a kijken. Jarenlang hebben ze die ontsluiting tegengehouden in het Waasland. Nu is dat plots het ei van Columbus en gaan we die tunnel ontsluiten. Aan dat soort politiek krijg ik kop noch staart.

Mijnheer de minister-president, misschien hebt u nog één optie. U doet niets, u wacht, pappen en nathouden. U denkt misschien: de files zijn er vanzelf gekomen, ze zullen vanzelf wel weer verdwijnen met de crisis. Of u zult moeten terugkomen op uw aanvankelijke randvoorwaarden, een bocht meer of minder, wat maakt het uit? Ik heb geen medelijden met u, nu u deze moeilijke beslissingen binnenkort of wellicht wat later zult moeten nemen.

Uiteindelijk heeft de politiek het aan zichzelf te danken. Gebrek aan daadkracht, gebrek aan moed en standvastigheid. Vlaanderen had de Oosterweelverbinding kunnen gebruiken voor degelijk bestuur, met visie en daadkracht. Het had iets moois kunnen zijn. Die kans heeft Vlaanderen gemist. Na tien jaar slaagt men er nog niet in om een brug of een tunnel - ik laat dat nog in het midden - te bouwen in het centrum van de Vlaamse economie, in de grootregio Antwerpen, waar de mensen dagelijks letterlijk staan te stikken in de file.

Mijnheer de minister-president, ik weet dat u alle vragen die ik hier heb gesteld, zeer gedetailleerd en uitgebreid zult beantwoorden. Maar ik heb nog de belangrijkste vraag: welke onmiddellijke stappen neemt u na het negatief advies - dat onderweg is, u moet niet wachten op die brief, dat spaart u een postzegel uit - en de nee-stemmen voor het oorspronkelijke BAM-tracé? Die comités, dat zijn geen stappen. Dat zijn praatbarakken. Wij hebben de oplossingen wel. Zij worden zo dadelijk door onze fractieleider toegelicht en we hebben ze hier al op de banken gelegd. Wij weten hoe het moet en ik hoop dat u daar oren naar hebt. (Applaus bij LDD)

De voorzitter

De heer Caluwé heeft het woord.

Ludwig Caluwé

Mijnheer de voorzitter, leden van de regering, waarde collega's, dit debat gaat over de gevolgen van de Antwerpse volksraadpleging voor de verdere aanpak van de mobiliteitsproblematiek in en rond Antwerpen. Laten we eerst, voor een goede situering van het debat, nog even opmerken in welk decretaal kader we ons bevinden. Op 28 maart 2009 heeft de Vlaamse Regering de BAM verzocht een bouwvergunning aan te vragen voor de bouw van de Oosterweelverbinding. Hierdoor loopt er een procedure van ruimtelijke ordening. Naast andere instanties zijn twee gemeenten op decretale grond gevraagd om een advies te formuleren. Het advies van de gemeente Zwijndrecht is binnen. Het luidt positief. Het schepencollege van de stad Antwerpen zal vrijdag zijn advies formuleren. Aangezien er zestigduizend handtekeningen verzameld waren, werd er voorafgaand aan dit advies een adviserende volksraadpleging gehouden.

Het is voor het eerst dat er een volksraadpleging wordt gehouden door één bepaalde gemeente, de grootste stad van ons land, ten aanzien van een beslissing die definitief wordt genomen door een andere overheid. We moeten dat in de toekomst, wanneer het stof zal zijn neergedaald, eens grondig evalueren, want dit zal in de toekomst door andere gemeenten worden nagevolgd. Ik zie de minister van Binnenlands Bestuur ja knikken. Dit is een precedent. Wij moeten er eens goed over nadenken hoe we daar in de toekomst mee zullen omgaan. Dat is echter niet het bestek van dit debat. Het lijkt mij wijs dat nu niet tot voorwerp van het debat te maken en het daar eens op een rustiger moment over te hebben.

Decretaal gaat het dus over een advies voor een advies. Uiteraard kan de politiek niet om het feit heen dat een op vijf inwoners een nee-stem heeft gegeven ten aanzien van de bouwvergunning. Nadat er zestigduizend een volksraadpleging hadden gevraagd, hebben er 78.955 mensen een deel van hun zondag besteed om naar het stemhokje te komen om daar te komen zeggen dat ze geen voorstander zijn van de voorliggende bouwvergunning. Ik had, zoals velen, een hogere opkomst verwacht, maar dat doet niets af van de indrukwekkendheid van dit aantal. Er wordt binnenkort een nieuw voetbalstadion in Antwerpen gebouwd. Als je alle nee-stemmers bij elkaar wilt krijgen, moet je twee voetbalstadions bouwen. Misschien is dat ook een oplossing voor de discussie die in dit moment in Antwerpen wordt gevoerd. Maar goed, dit om aan te geven dat het gaat om een groot aantal.

Die 79.000 nee-stemmen zijn een noodkreet waarmee hoe dan ook rekening moet worden gehouden. Ongetwijfeld heeft deze nee-stem vooral te maken met de uitwerking van de plannen in Merksem en Deurne. De opkomst bij de volksraadpleging lag daar hoger. Het vormde ook het voornaamste punt van kritiek van Arup-Sum op het BAM-tracé. Het is mijn aanvoelen dat dit niet alleen een reactie is ten aanzien van de plannen maar dat dit ook in grote mate te maken heeft met de huidige situatie van de leefbaarheid. Er werd gesproken over de achttien rijstroken ter hoogte van Merksem. Wie vandaag kijkt naar het gebied tussen Schijnpoort en Sportpaleis, ziet eerst de afrit, vervolgens de twee keer vier rijstroken van het viaduct, dan de afrit, dan de twee keer twee rijstroken van de Singel en de Slachthuislaan, en daarbovenop nog eens het viaduct van het ringspoor. Dat is ook al veertien rijstroken. Deze situatie kun je moeilijk leefbaar noemen.

Ik begrijp dan ook ten volle dat men vreesde dat het nog erger zou worden. En het is niet voldoende duidelijk geworden dat het BAM-tracé ook sluipverkeer uit Merksem weghaalt, dat de voorziene geluidsschermen de geluidsoverlast zullen doen dalen, dat het alternatief voor het Oosterweeltracé, namelijk de tunnel van Arup-Sum, de aanleg van de A102 noodzakelijk maakt waardoor het laatste stukje groen in Merksem zou verdwijnen en Merksem en Deurne-Noord gekneld zouden zitten in een vierkant van autowegen. Dat heeft allemaal niet opgewogen tegen de vrees in Merksem en Deurne dat de leefbaarheid niet zou verbeteren, maar zou verslechteren.

Ik ga hier nu niet improviseren, maar we hebben krantenartikels gelezen over mogelijke verbeteringen, over mogelijke plannen. Ze moeten grondig worden bekeken, en ik denk dat de regering zich daaraan zal wijden. Als we de buurt Schijnpoort, Sportpaleis, Lobroekdok en het Albertkanaal kunnen saneren, dan is dat een belangrijke verbetering.

Ik wil dus gerust zeggen dat als we het Masterplan uitvoeren - en dit betekent een belangrijke verbetering voor de leefbaarheid en de mobiliteit in heel Antwerpen -, er ook overduidelijk een verbetering moet zijn in de buurt van de huidige ring.

Maar ik betreur dat die noodkreet nu pas komt. Nu, na jaren van studiewerk. Nu, nadat er al ettelijke miljoenen werden uitgegeven aan voorbereidingen. Nu, op het moment dat de onderhandelingen met een aannemer zijn afgerond en er een bouwaanvraag voorligt. Waarom hebben we dat niet eerder gehoord? De beslissing om dit tracé te volgen, het sluiten van de ring, werd genomen op 15 december 2000. We hebben daarover onmiddellijk hier in het parlement gediscussieerd nadat er duidelijke bezwaren kwamen uit Linkeroever en Zwijndrecht met betrekking tot het voorliggende tracé. We deden dat samen met de regering, met het gemeentebestuur van Zwijndrecht en met de actiecomités op Linkeroever en in Zwijndrecht. Men heeft toen, op een tijdig moment, het tracé aangepast. Men is toen, op het juiste moment, overgegaan op het middentracé. Waarom hebben we toen niets van de andere zijde gehoord?

Mijnheer de voorzitter, ik denk dat het best is om mevrouw Vogels nu het woord te geven.

De voorzitter

Mevrouw Vogels heeft het woord.

Mieke Vogels

Omdat, mijnheer Caluwé, voor de andere kant de plannen nooit duidelijk zijn geweest. Dit parlement en de actiegroepen hebben jarenlang gevraagd hoe het zat ter hoogte van het Sportpaleis. BAM heeft daarover nooit gecommuniceerd. Pas te elfder ure werd met mondjesmaat duidelijk welk 'disaster' men daar aan het aanrichten was. Komt daar nog bij dat nog niet zo lang geleden Noriant heel fijntjes kwam zeggen dat daarvoor eigenlijk geen oplossing was. Hoe zou het dan komen dat een aantal mensen zo laat hebben gereageerd?

Het gaat erom dat BAM veel geld verspeeld heeft. Het zou inderdaad interessant zijn - anderen hebben dit ook al gezegd - om te weten wie allemaal in de loop van de ontwikkeling van het dossier in die achterkamertjes is geweest om het dossier aan te passen. Ik denk dat bijvoorbeeld het Havenbedrijf daar een aantal keer is langs geweest en dat dat een van de redenen is waarom het zo lang heeft geduurd om het knooppunt aan het Sportpaleis naar buiten te brengen. Iedereen wist dat het onmogelijk was. Vroeger was het meer ten noorden gepland, maar dat was niet naar de zin van de haven en niet naar de zin van het Eilandje.

Dat, mijnheer Caluwé, is de reden. Komt u ons dus niet verwijten dat we te laat gereageerd hebben, maar steekt u eens de hand in eigen boezem: hoe komt het dat BAM zo lang heeft gewacht om duidelijkheid te creëren?

En nogmaals: ik zou echt graag hebben dat ook u, als echte democraat, die onderzoekscommissie steunt zodat we eens kunnen bekijken wat er de voorbije tien jaar met belastinggeld gebeurd is om te komen tot wat we hier vandaag vinden, namelijk een draak van een oplossing.

Ludwig Caluwé

Mevrouw Vogels, u was op het ogenblik van de beslissing over het tracé de vertegenwoordiger van de stad in de Vlaamse Regering, u kwam uit het schepencollege en u bent in 1999 minister geworden. (Opmerkingen van mevrouw Mieke Vogels)

U was de vertegenwoordiger van de stad in de Vlaamse Regering! U had, zoals uw collega die ik ten zeerste waardeer, de burgemeester van Zwijndrecht, aan de noodrem moeten trekken. U had op dat ogenblik moeten reageren, toen u deel uitmaakte van de regering en toen iedereen kon zien waar het tracé liep en waar de aantakking zou gebeuren!

U had dat op dat ogenblik moeten aankaarten. Wat u hebt gedaan, is schuldig verzuim. (Applaus bij CD&V en het Vlaams Belang)

Mieke Vogels

Mijnheer Caluwé, ik ben absoluut niet onder de indruk van uw betoog. Ik ben in 2003 uit de Vlaamse Regering gestapt.

Ludwig Caluwé

Toen waren de discussies met Zwijndrecht al afgelopen.

Mieke Vogels

Neen, die waren toen nog niet afgelopen. Toen was er al wel duidelijkheid over hoe het er op Linkeroever zou uitzien. Er was toen nog sprake van drie tracés. Pas veel later, ongeveer negen maanden geleden, is duidelijk geworden welke draak men voor Rechteroever naar voor schuift. Kom me dus niet steeds opnieuw zeggen dat ik erbij was. Het is juist: ik was erbij. Maar is het niet bij uitstek democratisch dat men van idee verandert als mensen argumenten aanbrengen die duidelijk maken dat men slecht bezig is? Dat is toch het wezen van de democratie? Mijn inzichten zijn er al lang: ik ben al vier jaar heel consequent tegen het voorstel van de BAM.

Mijnheer de voorzitter, ik zet een beetje recht wat u in de krant hebt gesteld. Mijn collega Rudi Daems, was de afgelopen vier jaar een van de meest actieve en kritische volksvertegenwoordigers om de BAM onder de aandacht te houden. Houd dus alstublieft op met te verwijzen naar wat wij in het verleden hebben gedaan. Ik vraag u wat uw oplossing is. U en ook de minister-president willen gaan van de BAM naar de DAM; dan gaan we naar Duurzame Antwerpse Mobiliteit. Maar als ik u goed bezig hoor, dan komt de DAM neer op enkele kleine correcties: bloemetjes onder de brug, wat schilderwerk, en misschien ook een geluidspaneel. Als u dat wilt, dan zeg ik: nee, bedankt daarvoor. Dat heeft de Antwerpenaar niet gewild.

Ik wacht ook op de uitleg van de vertegenwoordiger van sp.a. Ik wil vernemen wat de betekenis is van de woorden "Het huidige BAM-tracé is niet zo evident." Ik vind dat allesbehalve duidelijk. Ik hoop voor de Antwerpenaren dat er vandaag duidelijkheid komt. Het BAM-tracé is verworpen; er moeten andere oplossingen komen.

Jurgen Verstrepen

Ik volg dit debat en het is waanzinnig boeiend om mevrouw Vogels bezig te horen. Ik stel vast dat er geen sprake is van 'vooruitschrijdend inzicht' maar wel van 'achteruitschrijdende geheugencapaciteit'. Groen! en sp.a waren jarenlang voorstanders van het hele verhaal. Jarenlang pleitten ze voor de uitvoering van het project. Om dan nu plotseling voor het referendum van mening te veranderen en na het referendum te zeggen dat het allemaal slecht is, is toch erg goedkoop.

Ludwig Caluwé

Ik blijf erbij, mevrouw Vogels, u had tijdig moeten reageren. Op dat ogenblik kwamen vanuit Rechteroever enkel stemmen die pleitten voor een tracé dat meer naar het noorden ligt, zo ver mogelijk weg van het Eilandje. Dat laatste is trouwens terecht. Maar dat laatste was de enige bedenking die men had, naast opmerkingen over de esthetiek van de brug. Over de aansluiting in Merksem en Deurne is nooit gesproken, en dat had u op dat ogenblik wel moeten doen.

Ondertussen is er verschrikkelijk veel werk gepresteerd. Wij willen dat al dat werk en die geïnvesteerde miljoenen niet zomaar in de vuilnisbak terechtkomen. Dat laatste zou getuigen van onbehoorlijk bestuur. Dat is niet wat de 54.000 ja-stemmers - die vorige zondag net zo goed uit hun bed zijn gekomen - willen. Dat is niet wat volgens peilingen 61 percent van de Vlamingen wil. Dat is ook niet wat een belangrijk gedeelte van de nee-stemmers wil. Elk jaar dat we wachten, is een jaar dat we in de files tijd verliezen.

Als Geert Noels na gesprekken met het management van General Motors tot de conclusie komt dat Open Antwerpen punten verliest wegens het probleem van de files, dan weten we het wel. Het BAM-tracé realiseren betekent volgens Arup-Sum 6,8 miljoen voertuiguren minder file.

Mieke Vogels

U moet de heer Noels correct citeren. Hij zegt ook dat het geen zin heeft om almaar verder te gaan met de uitbreiding van de containertrafiek rond Antwerpen. Dat betekent immers alleen maar meer verkeer. We rijden onze wegen zodanig dicht dat we riskeren om de basisindustrie te verliezen. We riskeren bijvoorbeeld dat Opel Antwerpen auto's blijft produceren, maar ze niet meer kan transporteren.

Als u nu aan Vlaanderen zegt dat de Oosterweelverbinding alle fileproblemen rond Antwerpen gaat oplossen, dan is dat op zijn minst oneerlijk, maar het is eigenlijk een brute leugen. De laatste weken heb ik mensen gehoord die dagelijks met de auto over de E19 naar Brussel rijden. Zij denken dat de Oosterweelverbinding die files gaat oplossen. Dat is dus niet waar! Als u nog meer containertrafiek en vrachtwagenverkeer naar Vlaanderen blijft trekken, dan zal de ring rond Antwerpen binnen de kortste keren opnieuw dichtslibben. De eerlijkheid gebiedt om die nuance ook aan de rest van Vlaanderen mee te delen. Ik zeg hier aan de rest van Vlaanderen: beste mensen, als de Oosterweelverbinding er ligt, zal het fileprobleem rond Antwerpen niet opgelost zijn. Het zal wat beter zijn voor diegenen die van de kust komen en onder de Schelde door moeten, maar voor de rest blijft het fileprobleem hetzelfde. Zolang we niet fundamenteel durven nadenken over mobiliteit, komen we er nooit. Misschien moet de regering daarover eens een werkgroep oprichten. We gaan ringen blijven verbreden en meer rijstroken aanleggen en we gaan ons permanent vastrijden.

Dirk Van Mechelen

Mevrouw Vogels, in 2007 heeft de Vlaamse Regering het gewestelijke RUP goedgekeurd voor de bouw van de spoortunnel Liefkenshoek. Die wordt momenteel geboord en kan binnen een jaar geopend worden. Zo krijgen we voor de afvoer van containers in de Antwerpse haven een volledig nieuwe infrastructuur, namelijk een spoorinfrastructuur.

Ludwig Caluwé

Ik citeerde alleen maar uit de cijfers van Arup-Sum. Misschien liegt het bureau volgens mevrouw Vogels. Dat is op sommige punten misschien wel het geval, maar niet op dit punt. 6,8 miljoen voertuiguren minder file betekent 57 miljoen euro. Daarom willen wij doorgaan met het masterplan en de beslissing van 28 maart.

Dat betekent inderdaad, mevrouw Vogels, niet alleen bijkomende wegen. Dat betekent ook verbetering van de sluizen, verhoging van de bruggen aan het Albertkanaal en tramverlengingen. Dat betekent de aanleg van de stedelijke ringweg en de groene Singel. Dit houdt in - en dat is al beslist op 28 maart - dat we ook het voorstel van de Wase burgemeesters uitvoeren. Dat voorstel helpt een beetje, maar het is geen mirakeloplossing. Dat zegt burgemeester Willockx trouwens ook niet. Ik heb gisteren goed naar hem geluisterd. Dat kan volgens hem de verkeersproblematiek een beetje milderen, maar een oplossing is het niet.

De capaciteit van de Liefkenshoektunnel is hoe dan ook beperkt door de capaciteit van de Tijsmanstunnel. Bovendien kan de Liefkenshoektunnel maar een beperkt gedeelte van het doorgaand verkeer aantrekken. Dat zal iets toenemen - we hebben nog met onze collega's uit Nederland gepraat - als men tussen Rotterdam en Antwerpen de A4 die uitkomt op de A12, helemaal sluit. Dat is rond in 2013. Hoe dan ook trekt men met de Liefkenshoektunnel alleen maar het verkeer uit de onmiddellijke omgeving van Rotterdam aan dat naar het zuidwesten moet. Dat helpt iets, maar dat is geen oplossing. Naast al deze maatregelen blijft er een grote nood bestaan aan bijkomende rijvakken om de Schelde te kruisen. Vandaag zijn er drie in de Kennedytunnel en twee in de Liefkenshoektunnel, of beter gezegd één door de Tijsmanstunnel, en nog eens één in de Waaslandtunnel waarvan we er 's morgens en 's avonds telkens twee maken. Wat men in en om Antwerpen ook doet aan verkeersmaatregelen, zonder bijkomende capaciteit om de Schelde te kruisen, dat zal geen oplossing zijn.

Ik geef u één citaat: "De nieuwe Scheldekruising vormt een belangrijk onderdeel van de ontwikkeling van het Antwerpse wegennetwerk waarbij de kruisingscapaciteit met 35 percent toeneemt. Deze capaciteitstoename is nodig, laat daarover geen twijfel bestaan." Dit citaat komt niet uit een document van de BAM of van Noriant, nee, dit citaat komt uit de vervolgstudie die de stad heeft gevraagd aan Arup-Sum. Men zegt overduidelijk dat er dringend nood is aan bijkomende capaciteit om de Schelde te kruisen. Voor ons - en we zijn daarin gesterkt door de hoorzittingen die we de voorbije weken in de commissie ad hoc en de Commissie voor Openbare Werken hebben gehouden - gebeurt dit het best door de aanleg van het Oosterweelknooppunt. Dat is vorige week nog eens uitdrukkelijk bevestigd door de vertegenwoordiger van het Vlaams Verkeerscentrum. Het is de beste manier om de haven een bijkomende ontsluiting te geven, het is ook de beste manier om de binnenstad een bijkomende ontsluiting te geven zodat we de binnenstad verder autoluw en toch bereikbaar kunnen maken.

Wij horen dat de regering hier verder aan werkt, dat ze geen enkele oplossing uitsluit. Wij weten dat men vandaag niet onmiddellijk kan beslissen, dat er gewacht moet worden op de procedure die loopt bij de Raad van State met betrekking tot het GRUP, dat er moet gewerkt worden aan de omwerking van de BAM omwille van de ESR-neutraliteit. De regering werkt hieraan. Ze heeft onze steun. (Applaus bij CD&V en de N-VA)

De voorzitter

De heer Janssens heeft het woord.

Patrick Janssens

Mijnheer de minister-president, dames en heren van de regering, collega's, er is al een paar keer verwezen naar het dubbelbesluit van 28 maart 2009 van de Vlaamse Regering, waarin enerzijds is besloten dat de bouwaanvraag voor het BAM-tracé kon worden ingediend en anderzijds de stad Antwerpen de nodige tijd kreeg om verder onderzoek te doen, wat we ondertussen hebben gedaan met de Arup-Sum-vervolgstudie, en ook om het noodzakelijke draagvlak te zoeken voor mobiliteitsoplossingen voor Antwerpen en dat dan allemaal mee te nemen in ons advies.

U zult zich herinneren dat, toen we debatteerden over dat dubbelbesluit hier in het Vlaams Parlement, ik heb gezegd: "De wedstrijd is nog niet gespeeld. De wedstrijd zal beslist worden op strafschoppen en die worden in oktober in Antwerpen getrapt." Dat is vorige zondag gebeurd.

Ik zal niet beginnen met allerlei statistische oefeningen om uit te leggen waarom die volksraadpleging wel of niet ernstig is, maar ik wil er toch één ding over zeggen. Er zijn vorige zondag 135.000 mensen naar de stembus gekomen en er zijn in Vlaanderen welgeteld twee steden die meer inwoners tellen dan er vorige zondag in Antwerpen naar de stembus zijn gekomen. Daarmee wil ik niet zeggen dat ik die andere gemeenten minder belangrijk vind, maar ik wil benadrukken dat het niet over een klein aantal gaat. (Rumoer)

Vorige maandag hebben we in de stad Antwerpen een gemeenteraadszitting gehouden waarop ook een aantal leden van dit parlement aanwezig waren. De stad Antwerpen zal een negatief advies geven op de voorliggende bouwaanvraag.

Ik moet echter wel zeggen dat dit negatief advies niet enkel gebaseerd zal zijn op de resultaten van het referendum - dat zou trouwens ook maar jammer zijn. We hebben de voorbije 120 dagen goed gebruikt om ook andere adviezen in te winnen. Er zijn deeladviezen op het vlak van milieu, ruimtelijke ordening, openbaar domein, mobiliteit, archeologie, monumentenzorg, brandweer, verkeerspolitie en haven. Die zijn uiteraard niet allemaal negatief. Het merendeel van die adviezen is echter bijzonder kritisch. Als we die adviezen ernstig nemen, zouden we ook zonder het referendum een negatief advies hebben gegeven, ook al ben ik me ervan bewust dat dit politiek veel minder evident zou zijn geweest dan nu met het referendum. Wie de deeladviezen leest, zal merken dat het politieke niveau niet de kans krijgt om die naast zich neer te leggen.

Het dossier komt nu op de tafel van de Vlaamse Regering. Mijnheer de minister-president, u hebt daarnet al een idee gegeven van hoe het nu verder moet. De Vlaamse Regering sluit geen enkele oplossing uit. Dat kan een verstandige opstelling zijn, op voorwaarde dat we elkaar goed verstaan. Ik begrijp daaruit dat we zowel voor de oplossingen op korte termijn als voor de fundamentele oplossingen op lange termijn breed en lateraal gaan denken. Ik denk dat in dit dossier in het verleden te weinig naar alternatieven is gekeken. Men is misschien veel te snel in een bepaalde richting blijven kijken. Sinds de eerste Arup-Sumstudie is daar verandering in gekomen. Er kwam veel meer debat over alternatieve maatregelen.

De Vlaamse Regering zegt vandaag dat ze geen enkele oplossing uitsluit. Als dat betekent dat ze ruim gaat kijken, dan vind ik dat een zeer verstandige oplossing. Als dat betekent dat ze nog altijd overweegt de voorliggende bouwaanvraag goed te keuren, dan vind ik dat heel wat minder verstandig. Mijnheer de minister-president, dat zult u zelf ook wel toegeven als u bekijkt welke uitspraken u in het verleden hebt gedaan, toen de resultaten van de volksraadpleging nog niet bekend waren.

Ik begrijp dat u vandaag geen definitieve uitspraak gaat doen. Ik begrijp dat u wilt wachten op het advies van de stad, ook al is dat al aangekondigd. Verder begrijp ik ook dat u wilt wachten op de uitspraak van de Raad van State. Voor mijn fractie is het verlenen van de bouwvergunning zoals die nu voorligt, echter geen realistische optie meer. Wij blijven desondanks heel bezorgd over het feit dat nog heel wat mensen hopen dat dit project onveranderd kan doorgaan en dat het referendum en het advies van de stad Antwerpen maar een lastige hindernis zijn geweest. Ik begrijp die houding. Ik begrijp dat psychologisch van al die mensen die de voorbije jaren zo fel en professioneel aan dit dossier hebben gewerkt. Ik begrijp dat ook economisch van de mensen die hopen aan dit dossier mee te werken en daarvoor te kunnen factureren. Maatschappelijk gezien zou het echter onbegrijpelijk zijn indien men daar toch mee zou doorgaan.

Hoe moet het nu verder? Ik heb begrepen dat de Vlaamse Regering van plan is om in een volwaardig partnership verder te werken aan de realisatie van het Masterplan Antwerpen, inclusief aan een oplossing voor de derde Scheldekruising waarover hier gesproken is.

Dirk Van Mechelen

Mijnheer Janssens, u zegt dat de bouwvergunning zoals die voorligt, voor sp.a onbespreekbaar is.

Patrick Janssens

Ik heb dat woord niet in de mond genomen. Ik heb gezegd dat die onrealistisch is.

Dirk Van Mechelen

Ik heb het misschien wat sterker vertaald dan u het hebt gezegd, maar voor mij is het wel duidelijk.

Is een gedeeltelijke aflevering van de bouwvergunning voor u bespreekbaar of niet?

Zowel de vorige als de huidige Vlaamse Regering hebben ernstig gewaakt over de samenwerking met de stad. Het was trouwens uw eigen kabinetsmedewerker, de heer Jan Verhaert, die is toegevoegd als adviseur aan de raad van bestuur van BAM. Hij heeft alle vergaderingen van de raad van bestuur als waarnemer bijgewoond. Ik pik het als gewezen bevoegd minister dan ook niet dat men laat uitschijnen dat de Vlaamse Regering nooit heeft overlegd met de stad Antwerpen over dit dossier. Dit lijkt me een brug te ver.

Ik zou ten slotte graag weten of u daaronder verstaat dat de stad Antwerpen structureel wordt opgenomen of betrokken bij die werkgroepen. Ook voor mij zou het goed zijn dat daarover duidelijkheid wordt gecreëerd in dit parlement.

Patrick Janssens

Mijnheer Van Mechelen, ik zal daar op terugkomen. Voor alle duidelijk, ik heb niet gezegd, zelfs niet gesuggereerd, dat de stad Antwerpen daar in het verleden niet bij betrokken werd en dat daarover geen vergaderingen zijn gehouden. Dat zou ook wat lachwekkend zijn. We hebben een aantal van die vergaderingen samen meegemaakt. U verwijst naar de positie van de heer Verhaert. U weet net zo goed als ik dat, toen de stad Antwerpen jaren geleden gevraagd heeft om ook opgenomen te worden in de raad van bestuur, dat enkel in een raadgevende hoedanigheid kon. U had het daarnet over een waarnemer. De heer Verhaert heeft als waarnemer in die raad van bestuur trouwens een confidentialiteitsclausule moeten ondertekenen. Ik begrijp dat ook. Hij heeft die trouwens scrupuleus gerespecteerd. Dat betekent dat het stadsbestuur niet altijd op de hoogte is over hoe het dossier voortschrijdt.

Voor alle duidelijkheid, het gaat me hier niet over het verleden. We hebben zeker samen gezeten inzake dit dossier. Wat ik belangrijk vind, is hoe het verder gaat. Uit de toespraak van minister-president Peeters heb ik begrepen dat hij de stad Antwerpen daar ernstig bij wil betrekken. Ik ken niet de exacte woorden. Die staan ongetwijfeld in de tekst.

Minister-president Kris Peeters

De stad Antwerpen is een belangrijke gesprekspartner. In een aantal werkgroepen waar de stad Antwerpen een belangrijke inbreng kan en moet hebben, zal ze bij het dossier betrokken worden. Mijnheer Van Mechelen, Ik ga ervan uit dat de financiering voornamelijk door de Vlaamse Regering wordt behandeld. Vanuit de stad is daar geen vraag naar.

De stad wordt als een belangrijke gesprekspartner betrokken. Ik denk dat een oplossing enkel een oplossing kan zijn na een goed overleg met de stad Antwerpen. Dat was ook zo in het verleden. Ik wil het nu niet hebben over het statuut van de waarnemer. Net zoals de heer Van Mechelen heb ik de indruk, of toch de ervaring dat door zijn opname de stad volwaardig werd betrokken en dat er steeds goed is geluisterd naar de inbreng van de betrokkenen.

Collega's, de stad is een belangrijke partner. Ik zal er ook over waken dat er een goed overleg is met de stad. Dat is in het belang van de Vlaamse Regering, maar ook van de stad.

Patrick Janssens

Mijnheer de minister-president, daarmee hebt u ook impliciet op een aantal bedenkingen geantwoord. Ik ben in alle geval blij dat vandaag werd aangekondigd hoe we daarmee verder gaan. Uiteraard kunt u hier niet zeggen wat de uitkomst zal zijn. Als burgemeester van Antwerpen, en dus niet enkel als parlementslid, kan ik u verzekeren dat we met open vizier en met het volste vertrouwen zullen deelnemen aan de werkgroepen waarop we worden uitgenodigd. Ik ga ervan uit dat het ministerieel comité ook het college van de stad Antwerpen als een belangrijke gesprekspartner ziet.

Mijnheer Janssens, ik hoor u graag zeggen dat u met open vizier naar die werkgroepen zult gaan. In de wandelgangen bestaat nogal wat commotie over de houding van sp.a met betrekking tot de derde Scheldeoeververbinding. U bent hier de woordvoerder en vertegenwoordiger van sp.a. Ik had graag van u geweten of u, samen met de Vlaamse Regering, samen met de mensen van Arup-Sum, bij uw standpunt uit het verleden blijft, dat de verkeersproblematiek maar ten dele kan worden opgelost door de Liefkenshoektunnel te optimaliseren en dat er voor de werkelijke oplossing van het fileprobleem een bijkomende Scheldeoeververbinding noodzakelijk blijft.

Patrick Janssens

Mevrouw De Ridder, minister-president Peeters heeft in zijn verklaring verwezen naar de beslissing van 28 maart. Ik ben mijn uiteenzetting begonnen met daarnaar te verwijzen. Ik denk dat dat een duidelijk impliciet antwoord is. Ik weet niet waar die commotie vandaan komt. Ik begrijp ook niet dat men de hele tijd blijft zeggen dat daarover grote onduidelijkheid en verdeeldheid bestaat. Wat ik nu zeg, zal niet iedereen graag horen. Ik zal het toch doen. De afgelopen weken en maanden was er naar aanleiding van het referendum in Antwerpen veel discussie binnen de meerderheid en binnen de gemeenteraad over dat tracé en het project. Samen met u heb ik vorige maandagavond gemerkt dat er na de uitspraak van de Antwerpenaars grote eensgezindheid was, niet alleen in het college, maar bij de hele Antwerpse gemeenteraad. Ik ben er ook van overtuigd dat er nu meer eensgezindheid zal zijn in de Vlaamse Regering, nu die uitspraak is gevallen. Men zal gedwongen zijn er rekening mee te houden. Minister-president Peeters heeft dat daarnet ook impliciet gezegd.

Het is dus belangrijk om het samen met een open vizier te doen. Het is ook in het belang van het Vlaams Parlement en de Vlaamse Regering want elk vervolg, in welke richting ook, dat niet op een voldoende draagvlak zou kunnen rekenen in Vlaanderen en zeker in Antwerpen, is gedoemd te eindigen zoals het BAM-tracé vorige zondag is geëindigd. Er is een open samenwerking nodig. Ik heb er het volste vertrouwen in dat die samenwerking er kan zijn, rekening houdend met een moderne vorm van participatie van de burger. Ik kan het iedereen aanraden om het interview met professor Huyse, die aan veel mensen hier nog les zal hebben gegeven, te lezen. (Applaus bij sp.a)

Sven Gatz

Mijnheer Janssens, u hebt nu de positieve kracht van een volksraadpleging ondervonden en gezien welke mobilisatie dit in uw stad heeft teweeggebracht. Het is een goede zaak voor de democratie. Maar nogmaals, ik spreek me niet uit over uitslagen.

Hoe staat u tegenover ons voorstel om op het ogenblik dat de Vlaamse Regering een nieuw voorstel zal doen - hopelijk binnen afzienbare tijd - vanuit de stad Antwerpen mee aan de kar te trekken om dit ook legitimiteit te geven met een nieuwe volksraadpleging?

Patrick Janssens

Er is op een aantal plaatsen, zowel hier als in de media, een soort verwijt gemaakt aan Antwerpen alsof wij als stad een referendum zouden gebruikt hebben om de besluitvorming van de Vlaamse Regering bij te sturen en tegen te houden. Er is zelfs gezegd dat op die manier elk lokaal bestuur eender welk bovenlokaal project zou kunnen tegenhouden.

Ik wil voor de duidelijkheid zeggen dat wij als stadsbestuur dat referendum niet hebben georganiseerd. Dat is afgedwongen door een actiegroep, wat bijzonder veel respect verdient. Ik moet in alle eerlijkheid zeggen dat ik nooit had gedacht dat ze voldoende handtekeningen zouden kunnen verzamelen. Het moesten er meer dan 47.000 zijn en dat is niet weinig. Het is ze gelukt.

Voor een eventueel vervolg moet ik u verwijzen naar het decreet, dat niet toelaat dat in eenzelfde legislatuur een tweede referendum over eenzelfde onderwerp wordt georganiseerd door een lokaal bestuur. Dat wil niet zeggen dat ik er een tegenstander van zou zijn. U hebt verwezen naar Ierland. Ik ben er ook niet noodzakelijk een voorstander van. Ik stel alleen vast dat het decretaal kader dit niet toelaat, tenzij iedereen ervan uitgaat dat we minstens nog drie jaar en twee maanden nodig hebben vooraleer we opnieuw iets kunnen voorleggen aan de Antwerpenaar. Dat zou betekenen dat de werkgroepen bijzonder traag zouden werken. Mijnheer de minister-president, ik denk niet dat dit uw intentie is.

Sven Gatz

Ik heb het decreet nagelezen en er is wel degelijk een mogelijkheid. In eenzelfde legislatuur mag men niet over identiek hetzelfde onderwerp een volksraadpleging organiseren, maar men mag dat wel over een ander onderwerp. Als we de stem van de Antwerpenaren au sérieux nemen, nemen we aan dat het voorstel van de Vlaamse Regering een ander voorstel zal zijn. Er moet alleen een tijdspanne van zes maanden zijn tussen de twee volksraadplegingen. Laten we nu aannemen dat, zelfs als de Vlaamse Regering snel werkt en alles over zes maanden klaar is, alles in gereedheid kan worden gebracht voor een tweede volksraadpleging. Het kan dus juridisch en waar een wil is, is een weg. We zullen hierover later nog van gedachten wisselen.

De voorzitter

De heer de Kort heeft het woord.

Dirk de Kort

Er wordt hier gedaan alsof de volksraadpleging de grote oplossing zou zijn voor alle grote infrastructuurwerken. Gisteren hebben we in de commissie Financiën een stand van zaken gekregen over de aanpak van de crisis. Er was een vergelijkende studie met de ons omringende landen waaruit bleek dat die veel meer maatregelen namen voor infrastructuurwerken. Het ging weliswaar om België, maar we hadden een achterstand. Als we verder gaan op deze weg, dan komt er een vertraging van grote infrastructuurwerken en dan moeten we binnenkort weer met paard en kar rijden.

Ik pleit voor een breed maatschappelijk debat bij het begin van grote infrastructuurwerken, waarna er een politieke keuze wordt gemaakt. Men moet een volksraadpleging niet op het einde organiseren wanneer het project is doorlopen. Dat is de wereld op zijn kop. (Applaus bij CD&V en N-VA)

De voorzitter

De heer De Wever heeft het woord.

Mijnheer de voorzitter, ik wil een paar bedenkingen kwijt over de volksraadplegingen, over de vraag hoe het nu verder moet en over BAM.

Wat de volksraadpleging betreft, wil ik als Antwerpenaar beginnen. Ik weet dat dit u op de zenuwen werkt, maar de helft van de Antwerpse gemeenteraad zit hier nu eenmaal. De overlapping tussen beide vergaderingen is pertinent.

De volksraadpleging heeft een democratische burgeroorlog met zich meegebracht. De zaken zijn in geen van beide richtingen altijd even fraai verlopen. Ik herhaal dan ook de oproep dit alles achter ons te laten. We moeten dit doen. Dit dreigt ten koste te gaan van een dossier dat ons allen dierbaar zou moeten zijn, namelijk de mobiliteit van Antwerpen en de omliggende regio, ook gekend als Vlaanderen.

De in De Standaard verschenen titel 'Niets doen is geen optie, maar het zou ervan kunnen komen' houdt een belangrijke waarschuwing in. Dit mag er niet van komen. Het Vlaams Parlement moet voor elkaar krijgen wat de Antwerpse gemeenteraad heeft bereikt. Het Vlaams Parlement moet op een serene wijze akte nemen van het advies van de Antwerpse bevolking over de voorliggende bouwvergunning voor de Lange Wapper. We moeten de uitslag van de volksraadpleging ernstig nemen en in beleid vertalen. We kunnen niet aan de uitslag voorbijgaan. Dit is geen optie. Ik verwijs in dit verband naar het debat dat we hier vorige week hebben gevoerd. Elke fractie heeft zich geëngageerd om dit te doen.

Alle Antwerpse fracties hebben het signaal opgepikt en hebben het college van burgemeester en schepenen gesteund in de beslissing een negatief advies over de voorliggende bouwvergunning te geven. Dit was tenslotte de inzet van de volksraadpleging.

Ik wil hierover zeer duidelijk zijn. Het is immers mijn bedoeling nu een paar beschouwingen over de volksraadpleging te maken die misschien minder op eensgezindheid zullen kunnen rekenen. Ik kan echter niet anders. Ik moet hier eens op terugblikken. Als historicus is het 'voortwandelen en niet omzien', om het in het Nederlands te zeggen, niet aan mij besteed. Ik vind dat we wel eens moeten achteruitkijken. De volksraadpleging roept twee vaststellingen op waarover we misschien eens moeten nadenken.

Mijn eerste vaststelling is dat het weer een negatieve mobilisatie is geworden. Er is nog nooit een volksraadpleging over infrastructuurwerken gewonnen. De uitslag is elke keer negatief geweest. Ik kan alle voorbeelden opsommen. De bekendste voorbeelden zijn de volksraadplegingen in Gent en in Sint-Niklaas, in beide gevallen met betrekking tot de geplande aanleg van een parkeergarage. In beide gevallen heeft meer dan 40 percent van de bevolking gestemd en heeft meer dan 90 percent van de deelnemende kiezers neen geantwoord. Gezien de negatieve mobilisaties, vraag ik me af of het wel mogelijk is een dergelijke volksraadpleging te winnen.

Het klinkt misschien ironisch, maar in feite is de uitslag nog nooit dichter bij 'ja' geraakt dan in Antwerpen. Het ja-kamp heeft nog nooit zo hoog gescoord. Hoewel hierover eeuwig kan worden gediscussieerd, moet ik hieraan toevoegen dat ik de opkomst persoonlijk laag vind. Dit was de moeder van alle volksraadplegingen. Ze was gemediatiseerd als nooit voordien. Het ging niet om een parkeergarage. De Lange Wapper is toch nog iets meer dan dat.

Er is een campagne gevoerd die ik zelfs bij gewone verkiezingen nooit heb gezien. Nog nooit is het ja-kamp dichter bij een overwinning geraakt. Zoals steeds heeft het nee-kamp gewonnen. Dit is opnieuw het gevolg van een negatieve mobilisatie. Indien we de uitslag per district zouden bekijken, zou dit nog duidelijker worden. Dit zou ons nog iets over het echte pijnpunt in dit verhaal kunnen leren.

Filip Watteeuw

De heer De Wever gebruikt de volksraadpleging over de Belfortparking in Gent als een argument. Dit is echter geen goed voorbeeld. Voor die volksraadpleging in 1997 hebben de voorstanders van de Belfortparking immers expliciet opgeroepen niet te komen stemmen. Die oproep is in sterke mate nageleefd. Toch hebben we nog een opkomst van 40 percent van de stemgerechtigden gehaald. Dat is op zich al een prestatie. Het is evident dat uiteindelijk 95 percent tegen heeft gestemd. Dit is echter geen argument om te beweren dat de tegenstanders altijd winnen.

De nee-stemmers hebben altijd gewonnen. Dit is geen argument, maar een vaststelling. Ik wil daar niets mee beargumenteren. Dit geeft gewoon wat stof tot nadenken. Mijn tweede vaststelling geldt ook voor alle volksraadplegingen. Het nee-kamp komt steeds met een wonderlijk alternatief op de proppen. Dit alternatief is beter, goedkoper en efficiënter. Het is typisch dat dit alternatief op de dag waarop de uitslag wordt bekendgemaakt, plots in het niets verdwijnt. Dat is hier ook weer gebeurd.

In Sint-Niklaas is uiteindelijk geen ondergrondse parkeergarage, maar een ondergrondse parkeersleuf aangelegd. Wie het verschil tussen beide wil kennen, moet dit aan de mensen van Sint-Niklaas vragen.

De voorzitter

De heer De Meyer heeft het woord.

Jos De Meyer

Ik heb veel waardering voor de pogingen van de heer De Wever ons een geschiedkundig overzicht te geven. Als hij over Sint-Niklaas spreekt, moet hij echter wat bescheidener zijn. Als hij dan toch een analyse wil maken, wil ik even opmerken dat we een ondergrondse parking tot stand hebben gebracht, onder leiding van burgemeester Willockx, die voor het referendum heel sterk tegen deze ondergrondse parking was gekant. Dit is nuttig om weten.

Mijnheer De Meyer, ik voel me aangevuld, maar niet terechtgewezen. Dat was misschien ook niet de bedoeling van uw aanvulling.

Feit is dat die wonderlijke alternatieven meestal verdwijnen. Mij is het ook opgevallen. De meest gelezen en verkochte krant van mijn stad zei de dag na het referendum al dat de tunnel absoluut geen prioriteit meer is.

Waar staan we dan? Hoe moet het nu verder? 'Walk and don't look back', daar ben ik geen fan van. Ik zal een ander liedje aanhalen: 'Tim' van Wim De Craene. 'Van hieraf moet je gaan.' Helaas komt dan de volgende regel: 'Met vallen en opstaan.' En dat laatste kunnen we ons niet meer permitteren. Iedereen moet zijn rol opnemen. Dat geldt ook voor de ingenieurs, die best terug achter de tekentafel plaatsnemen en niet meer voor de microfoon komen, zowel die van BAM als die van Noriant. Het geldt ook voor ons, politici. Wij moeten opnieuw doen waarvoor we verkozen zijn en dat is: beslissen, een draagvlak zoeken en uitvoeren. Dat is onze opdracht.

De Vlaamse Regering moet de tijd nu nuttig gebruiken om op zoek te gaan naar een project dat de consensus heeft binnen de meerderheid en, wat mij betreft, liefst ook buiten de meerderheid en bij alle actoren, de stad Antwerpen op de eerste plaats. In welke richting moet dat dan gaan voor mij? Het is verstandig om daarover vandaag niets onherroepelijks te zeggen. Maar we zijn het eens, collega's, dat deze oefening delicater en moeilijker is geworden dan ooit. Ook dat is eigen aan een volksraadpleging. Ze plegen soms dingen niet op te lossen maar nog veel moeilijker te maken en dat is nu ook het geval.

Wat ons betreft, is het masterplan niet de Lange Wapper, maar een geheel van zestien projecten. Die hangen financieel - ik zie de heer Van Mechelen knikken - en verkeerstechnisch aan elkaar. Dat is een en ondeelbaar. Dat hebben we allemaal jarenlang zo beleden. Als er een oplossing komt waarbij men het bord morgen helemaal wil afvegen, ga ik er niet mee akkoord. Dat vind ik zeer gevaarlijk. Het bord afvegen kan als we het op korte termijn wonderwel eens zijn over een totaalplan dat evenwaardig is, maar dat ligt vandaag niet voor. Ik hoor het nergens en lees het nergens.

Men meldt mij per sms dat een van onze achtbare collega's op Kanaal Z spreekt over een brug over de Schelde. Ik wil nog veel ballonnetjes horen, maar een evenwaardig totaalplan ligt vandaag niet voor. Met die ballonnetjes moet je opletten.

Zijn we het erover eens dat het grote pijnpunt de aansluiting in Merksem was? Mijnheer de voorzitter, u hebt daar in tempore non suspecto, al lang geleden, op gewezen. Net als vele anderen in die commissie die nuttig en ondankbaar werk hebben gedaan, mag ik wel zeggen. Als we het daarover eens zijn, kom dan niet met oplossingen die voor Merksem even pijnlijk zijn. Ik heb er al enkele gehoord. Ik zal er niet op ingaan.

Carl Decaluwe

Uit pure interesse: wie is de collega die op Kanaal Z de brug over de Schelde verdedigt? Ik verneem dat het de heer Janssens is.

Dat stond niet in mijn sms-bericht. De uitzendingen op die zender worden voortdurend herhaald, mijnheer Decaluwe. U moet mij geen stoute vragen stellen. U moet maar naar die zender kijken.

Patrick Janssens

Dat soort sms'en zijn gevaarlijk. Zeker als ze zoveel interesse opwekken. Ik vrees dat het over mij gaat. (Gelach)

Ik wil dat even situeren. (Rumoer)

Wacht even voor u begint te lachen. In de uitzending van Kanaal Z wordt niet geknipt. Ik zal niet zeggen dat ik fout geciteerd ben. Ik kreeg de vraag: "Mijnheer Janssens, kan er ooit een brug komen in Antwerpen?" Daarop heb ik lachend gezegd: "Ja, over de Schelde. Fantastisch!"Dat vinden veel Antwerpenaren, maar dat was geen concreet voorstel om dit probleem op te lossen. Ik moet u danken, mijnheer De Wever, dat u dat hier hebt gezegd want daarmee is dat tegelijk geplaatst en kan het geen eigen leven beginnen leiden. Dat was niet de bedoeling.

Carl Decaluwe

Het was om te lachen, dat interview!

Alternatieven mogen er komen. Wij willen alle opties bekijken. Ik wil dat heel duidelijk beklemtonen. We kijken met open vizier. Maar we willen wel dat er rekening wordt gehouden met al het studiewerk dat in het verleden is gebeurd. Dat studiewerk heeft telkens opnieuw uitgewezen, collega's, dat er nood was aan een bijkomende Scheldekruising. Als men mij van iets anders wil overtuigen, zal men argumenten nodig hebben. De randvoorwaarden van de Vlaamse Regering voor de oplossing zijn gekend: geen vrachtwagens door de Kennedytunnel, geen tol in de Kennedytunnel. Wil men die randvoorwaarden schrappen en het regeerakkoord wijzigen, alles kan, maar dan zal men met zeer goede argumenten over de brug of door de tunnel moeten komen.

Tot slot wil ik iets zeggen over BAM. Hier wordt gevraagd om een onderzoekscommissie op te richten. Ik heb persoonlijk geen schrik van wat boven water zou komen. Ik voel me niet zenuwachtig. Maar er moet toch gezegd worden dat BAM nu niet bepaald een ontransparant verhaal is. Zij die het hebben over achterkamertjes en allerlei schimmige dingen, mogen daar vragen over stellen en elementen aanbrengen om dat te bewijzen.

Deze organisatie was bijzonder transparant en werd politiek sterk gecontroleerd. Ze had een raad van bestuur en regeringscommissarissen. Ik kan zo een tijdje doorgaan. Er waren voortgangsrapportages. Ik denk niet dat er ooit een infrastructuurwerk van die orde is geweest dat op een zo transparante manier door dit parlement kon worden gevolgd als dit infrastructuurwerk.

Betekent dit dat we absoluut uitsluiten dat er iets verandert aan BAM? Stel ik nu dat we daar geen vragen over mogen stellen, integendeel, of dat het ondenkbaar is dat er iets verandert aan de manier waarop we dat aanpakken? Neen. Ik wil echter één zorg uiten, en ik wil dat op een zeer krachtige manier doen. Er zijn in dit dossier genoeg reputaties besmeurd. Er zijn genoeg experts en ingenieurs door het slijk gehaald. De vorige Vlaamse Regering, met iedereen die daar deel van uitmaakte, heeft de voorzitter van BAM, Karel Vinck, gesmeekt om aan boord te komen in dat dossier. Die veranderingen aan BAM moeten er sowieso komen. Het vraagstuk van de ESR-neutraliteit is gekend.

Als die veranderingen er echter komen, dan zal dat geen bijltjesdag zijn, waarbij het bloed van mensen die tien jaar hebben gewerkt, met hart en ziel en ik ga ervan uit op een eerlijke manier, om dat probleem op te lossen, zal worden gebruikt om ons te zuiveren van het politieke falen dat aan dit dossier verbonden is. Dat zal dan zonder ons zijn. Daar wil ik heel, heel duidelijk over zijn. Laten we het kind niet met het badwater weggooien. Er zijn buitenlandse modellen. In de commissie is er al gesproken over de vervoerregio's in Nederland. Er is gewezen op Barcelona. Laten we geen bijltjesdag doen. Laten we een zinnige hervorming doen om dit dossier voort tot een goed einde te brengen. Dat moeten we immers doen. (Applaus bij N-VA, CD&V en de heer Patrick Janssens)

De voorzitter

Minister-president Peeters heeft het woord.

Minister-president Kris Peeters

Mijnheer de voorzitter, geachte leden, het is heel belangrijk dat dit debat hier vandaag is gevoerd, ook op basis van de beslissing die de Vlaamse Regering deze ochtend heeft genomen.

Een aantal leden hebben vragen gesteld over de timing. Ik ga ervan uit dat iedereen hier ervan overtuigd is dat een oplossing duurzaam moet zijn. Een snelle oplossing die naderhand opnieuw op losse schroeven wordt gezet, zal het dossier nog meer in de problemen brengen dan dat jammer genoeg nu al het geval is. Mijnheer Gatz, dan verwijs ik bijvoorbeeld naar de uitspraak van de Raad van State. Mochten we een oplossing selecteren, en de Raad van State zou het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan vernietigen, dan zou dat niet goed zijn.

Ik wil samen met mijn collega's de nodige tijd nemen om tot een goede en overlegde oplossing te komen, natuurlijk zonder tijd te verliezen. Elke dag dat we dit dossier niet oplossen, is wat mij betreft een verloren dag. Ik hoop echter dat iedereen in dit parlement ervan overtuigd is dat de oplossing goed in elkaar moet zitten, met alle elementen rekening moet houden en dus duurzaam moet zijn. Daarom hebben we zeven werkgroepen opgericht.

Er wordt hier nogal smalend gewaagd van 'de vis verdrinken' en dergelijke meer. Ik begrijp dat de oppositie die taal gebruikt, maar dit dossier heeft heel wat aspecten. Er is hier verwezen naar BAM, naar de ESR-problematiek, naar het optimaal gebruiken van de Liefkenshoektunnel. Over tal van aspecten is al een en ander in gang gezet. Minister Crevits heeft al stappen gezet met betrekking tot de problematiek van het verkeersmanagement. Op een bepaald ogenblik hebben een aantal Wase burgemeesters terecht verklaard stappen te willen zetten. Dat is al mee in overweging genomen bij de beslissing van 28 maart.

Wie het dossier kent - en tot die categorie behoort u allen - weet dat er verschillende problemen zijn die moeten worden opgelost. Daartoe hebben we die werkgroepen opgericht, met de expertise die aanwezig is. Er zijn vragen gesteld over BAM. Ik zeg u heel duidelijk: BAM zal worden gereorganiseerd. Wat BAM en de nv Liefkenshoektunnel betreft, zullen we de nodige stappen zetten om tot een reorganisatie te komen. De heer De Wever verwees er al naar: onder meer de ESR-problematiek, die we ook al kenden in de vorige regering, willen we daarmee oplossen.

Wij zullen heel zorgvuldig te werk gaan, weliswaar zonder tijd te verliezen. De oplossing moet duurzaam en overlegd zijn en mag nadien niet meer het voorwerp van dit debat uitmaken.

Wat de oplossingen betreft, heb ik duidelijk gezegd dat wij niets uitsluiten. We moeten echter ook de stem van de Antwerpenaar meenemen, met heel veel respect. Het maatschappelijke draagvlak voor dit project is, na de volksraadpleging, een probleem. Het kan niet dat we een oplossing weerhouden die geen maatschappelijk draagvlak heeft in Antwerpen en de rest van Vlaanderen. Ik ga de Antwerpenaar niets door de strot duwen, en daar blijf ik bij. We zullen met de nodige zorgvuldigheid bekijken wat de beste oplossing is, rekening houdend met de elementen die we nu verder gaan bekijken.

Bepaalde websites en kranten zeggen nu al dat de Oosterweel wordt verdronken in de zeven werkgroepen. Zij vergissen zich. Ik doe niet mee aan populisme. Ik ga de volgende weken niet met een oplossing komen aanzetten waarvan iedereen weet dat ze niet zorgvuldig is aangepakt.

Wij hebben altijd gezegd dat het masterplan een en ondeelbaar is. Er zitten aspecten in van openbaar vervoer, van de binnenvaart, van de Oosterweel enzovoort. Wij hebben altijd onderstreept dat dat een geheel vormt. Dat is ook in de beslissing van 28 maart opgenomen.

Jan Penris

Mijnheer de minister-president, u hebt in het verleden toch al een paar keer toegegeven dat dit verhaal niet een en ondeelbaar is. U hebt bepaalde onderdelen van het vroegere masterplan moeten onderbrengen in aparte pps-vehikels. Ik verwijs naar Brabo I en Brabo II. U hebt - gelukkig voor ons - een aantal onderdelen ondergebracht in uw reguliere begroting. Daarvoor verwijs ik naar wat u doet voor de sluizen in Antwerpen.

U kunt het verhaal dat het masterplan een en ondeelbaar is, te nemen of te laten, niet langer volhouden. U bent er zelf al in gaan snijden, u hebt er zelf al stukjes uitgehaald, u hebt zelf moeten toegeven dat het niet in zijn geheel niet realiseerbaar was. (Applaus van mevrouw Marijke Dillen)

Minister-president Kris Peeters

Ik moet u gelijk geven, mijnheer Penris, dus het applaus is terecht. Wij hebben daar ook met de vorige Vlaamse Regering bepaalde delen - u verwijst naar Brabo I en Brabo II - uitgenomen, om ze met hun eigen condities verder uit te voeren. Als je de mobiliteitsproblematiek in en rond Antwerpen wilt oplossen, is er niet alleen het wegprobleem, maar ook de binnenvaart, het spoor, het openbaar vervoer. Het is dus niet juist te zeggen dat alle oplossingen inzake mobiliteit gerealiseerd zijn als die Oosterweel er ligt.

Jan Penris

Dat zegt u nu, maar dat zeiden de voorstanders van de Lange Wapper in het referendum tot vorige week niet. Voor hen was het toverwoord 'masterplan'. Dat was te nemen of te laten, een en ondeelbaar. Als je één stuk durft af te stoten, ben je alles kwijt, zei men. Ik zeg dat wij niet alles kwijt moeten zijn in Antwerpen. Wij krijgen gelukkig ook al een paar dingen gerealiseerd zonder die verschrikkelijke Lange Wapper.

Minister-president Kris Peeters

Mijnheer Penris, ik zeg u ook in alle duidelijkheid dat de derde Scheldekruising absoluut noodzakelijk is om het mobiliteitsprobleem in Antwerpen op te lossen.

Het referendum is gehouden, de argumenten zijn uitgespeeld, iedereen heeft zijn stem uitgebracht. De Vlaamse Regering wil dit heel delicate en moeilijke probleem, waar iedereen zijn mening over heeft geuit, oplossen. Het gaat niet alleen om een oplossing voor de Oosterweel, ook de andere delen van het masterplan moeten verder worden aangepakt.

Ik ga ervan uit dat de Vlaamse Regering, nadat ze het advies krijgt van de stad Antwerpen, start met het ministerieel - geen interministerieel - comité. We zullen de werkgroepen snel opstarten, we zullen er de nodige communicatie aan verbinden, met het nodige respect voor het parlement. In de komende weken en maanden, maar zo snel mogelijk, zullen we komen tot een duurzame oplossing voor een duurzame mobiliteit voor Antwerpen. (Applaus bij de meerderheid)

Dirk Van Mechelen

We hebben in dit parlement een goede traditie van voortgangsrapportage. De regering heeft in het verleden altijd correct, misschien niet altijd snel genoeg, geantwoord. Misschien is het aanbevelenswaardig om de minister-president te vragen om maandelijks één keer te rapporteren aan het parlement over de stand van zaken in die zeven werkgroepen, zodat we niet aan nieuwe mystiek doen.

De voorzitter

De commissie voor Mobiliteit en Openbare Werken heeft vorige week eenparig beslist dat we voortgaan met de voortgangsrapportages van de BAM.

Dirk Van Mechelen

Het gaat niet over de voortgangsrapportages van de BAM, maar over de rapportage van de zeven werkgroepen van de regering, want anders moeten we voortdurend vragen stellen en interpelleren. Het zou verstandiger zijn om een maandelijkse rapportage te krijgen over de stand van zaken.

Minister-president Kris Peeters

Dat is geen enkel probleem. We moeten nagaan of dit maandelijks of op een ander ritme moet, maar het Vlaams Parlement moet op gezette tijdstippen worden geïnformeerd over de stand van zaken in dit belangrijke dossier.

De voorzitter

Ik stel voor dat we dat in overleg met de regering doen.

Ik wil nog even ingaan op het antwoord van de minister-president. We hebben nauwelijks antwoord gekregen op de vele vragen. Met uitzondering van de herhaling dat er een ministeriële werkgroep en een ministeriële conferentie komt, zijn we niet veel wijzer geworden. Ik heb vandaag goed geluisterd. Ik heb de burgemeester en de woordvoerder van sp.a Antwerpen horen zeggen dat het goedkeuren van de bouwvergunning geen realistische optie meer is.

Sp.a is een regeringspartij, met drie ministers in de regering. Dit is een belangrijke verklaring, waarin herhaald wordt wat de partijvoorzitter gisteren al heeft verteld. Ik heb de andere regeringspartijen rond de pot horen draaien. Als ik tussen de regels kan en moet lezen - wat in de politiek een nuttige gave is - dan stel ik vast dat ze het plan BAM2, zoals het ook door de heer Vinck de avond van het referendum naar voren werd geschoven, minstens openlaten, om met een min of meer opgesmukte Oosterweelverbinding door te gaan.

Het moet toch mogelijk zijn - voor de minister-president is het blijkbaar onmogelijk - om ons te laten weten wat het standpunt is van de regering. We kennen het standpunt van de drie regeringspartijen, maar wat is het standpunt van de regering? U kunt zich toch niet wegsteken achter het feit dat u nog niet weet wat het advies van het Antwerpse stadsbestuur zal zijn. U weet het wel. De burgemeester van Antwerpen heeft het gezegd: het wordt een negatief advies. U kunt ons vandaag toch perfect zeggen in hoeverre u dat advies gaat volgen, in hoeverre u achter het standpunt van sp.a staat, een van uw regeringspartijen, in hoeverre u staat achter het standpunt van andere regeringspartijen.

Aan sp.a wil ik nog dit zeggen: de stilzwijgendheid waarin de minister-president zich in deze fundamentele zaak hult, is onheilspellend. Patrick Janssens, let op uw zaak. Straks moet u voor de derde keer een bocht maken en plat op de buik gaan wanneer blijkt dat deze regering zou kiezen voor een plan B waarin Oosterweel behouden blijft mits enige cosmetica.

Mijnheer de burgemeester van Antwerpen, ik denk dat vandaag heel cruciaal is, want men wil tijd kopen. Men wil natuurlijk weg uit dat moeilijke, emotioneel-politieke moment, dat veroorzaakt is door dat referendum. 60 percent zegt nee. Als je ooit naar een 'ja, maar' wilt evolueren, kan dat niet nu. Dat kan alleen maar binnen x aantal maanden. Daarom die werkgroepen en comités, enzovoort. Om dan, eenmaal het debat geluwd is en niemand nog echt geïnteresseerd, uiteindelijk toch door te gaan waarmee men bezig is. Dat is de strategie van CD&V en N-VA in deze regering. De sp.a laat zich op dit moment, ondanks de spierballenrollerij, rollen als een kerstekind. Dat is duidelijk. Men zal zich op termijn moeten aansluiten bij dat plan B, dat men nu al in het achterhoofd heeft. Men moet dus nu op tafel slaan bij de sp.a, of daarna voor altijd zwijgen.

Mijnheer de minister-president, wat die timing van de werkgroepen betreft, blijf ik op mijn honger. U hebt mij niet overtuigd. Ik stel vast dat we hier gezellig ad infinitum mogen vergaderen. U plakt daar geen data op.

Wij blijven vanuit onze fractie aandringen op een strakke timing. U moet zeggen dat die zeven werkgroepen hun slotrapporten over twee maanden of als kerstcadeau binnenbrengen, ik geef u maar enkele suggesties. Maar zeker niet dat wij ad infinitum moeten vergaderen, dat vinden wij maar zwak.

Hoe zit het met de wisselwerking tussen die zeven werkgroepen? Ze overlappen elkaar in grote mate. Hoe zullen zij onderling rapporteren, hoe is die aflijning? Ik kan me toch niet inbeelden dat u een achtste werkgroep in het leven zult roepen om de zeven andere te coördineren. Dat kan toch niet de bedoeling zijn?

Ik ben wel blij met de bevestiging dat het voor u een en-enverhaal is, mét een derde Scheldeoeververbinding, en ik neem aan dat u als minister-president spreekt, die dit uiteraard namens de volledige regering en dus ook namens uw coalitiepartner sp.a doet. Want laten we het toegeven, collega's: de sp.a blijft rond de pot draaien en weigert dat echt pertinent en uitdrukkelijk te zeggen.

U zegt dat het niet kan dat we kiezen voor een project zonder draagvlak. Ik ben het daar volledig mee eens. Ik geef u volledig gelijk. Onze fractie is er dan ook van overtuigd dat dit draagvlak perfect zal kunnen worden gemeten door een nieuw referendum. We moeten decretaal bekijken wat kan en wat niet kan. In dit nieuwe referendum zullen we het nieuwe plan overleggen en zullen we kijken of er met het nieuwe alternatief, dat er inderdaad spoedig moet komen, dit keer wel een draagvlak onder de Antwerpenaren is gecreëerd.

De voorzitter

Mevrouw De Ridder, door de vraag die werd gesteld door de heer Van Mechelen zullen wij, in overleg met de regering, onderzoeken op welke manier timing, inhoud, enzovoort zullen worden gerapporteerd. Dat was daarnet al even duidelijk naar voren gebracht.

Minister-president Peeters heeft het woord.

Minister-president Kris Peeters

Mijnheer de voorzitter, ik wil enkel aan mevrouw De Ridder eens vragen of zij weet wanneer het arrest van de Raad van State komt en, als ze dat al weet, of het verstandig is daarop te wachten. Dat arrest kan een vernietiging van de bouwvergunning uitspreken. Weet u, mevrouw De Ridder, wanneer dat arrest zal komen? Dan zou ik het graag van u weten. Als u het al weet, is het dan verstandig erop te wachten?

Dirk Peeters

Mijnheer de voorzitter, de ene Peeters is de andere niet, zo blijkt. Mijnheer de minister-president, in uw repliek hebt u gezegd dat er gezocht wordt naar een brede oplossing in een brede context op een duurzame wijze. Langs de andere kant zegt u ook dat de Vlaamse Regering respect heeft voor de beslissing van 28 maart 2009, waarin de randvoorwaarden die al vroeger waren bepaald nog eens worden herbevestigd. Een en ander kan niet samengaan. Als u zegt dat u opnieuw breed kijkt en naar een creatieve oplossing zoekt, en u zich tegelijkertijd in het keurslijf van de vroeger bepaalde randvoorwaarden steekt, dan sluiten we toch weer bepaalde creatieve en mogelijk nieuwe oplossingen uit.

Mijn vraag is heel duidelijk: in hoeverre zijn de randvoorwaarden, zoals ze vroeger zijn bepaald en herbevestigd in de beslissing van 28 maart 2009, nog determinerend voor de verdere werking van de werkgroep die nu van start gaat?

Patrick Janssens

Ik wil even heel kort herhalen wat ik daarnet heb gezegd. Ik heb gezegd dat ik heel goed begrijp dat de minister-president zich vandaag niet verder kan engageren dan hij vandaag doet. Ik vraag ook niet meer dan wat ik gevraagd heb. Ik heb daar wat mij betreft een voldoende antwoord op gekregen.

Ik denk dat het belangrijk is dat we op een ogenblik als nu - we zijn nog maar drie dagen na het referendum -, gegeven de delicaatheid van de situatie, naar verschillende opties kijken. Daarom ben ik tevreden dat er staat dat naar alle oplossingen zal worden gekeken, want dat betekent dat lateraal zal moeten worden gedacht aan verschillende mogelijkheden met hun voor- en hun nadelen. Dat betekent dat daar inderdaad wat tijd voor nodig zal zijn, maar dat stelt me veeleer gerust dan op mijn ongemak.

Wat wel belangrijk is, is, wat ook al op 28 maart werd beslist, dat men verder gaat met de maatregelen die kunnen worden genomen om bijvoorbeeld de Liefkenshoektunnel verder te ontsluiten, want daarvoor moet niet gewacht worden. Men heeft zich daar toen ook toe geëngageerd om dat te doen, ook inzake het 'traffic management' en zo meer, maar ik heb vandaag niets gehoord dat mij dat in twijfel doet trekken.

Jurgen Verstrepen

Ik heb toch goed geluisterd naar de heel korte uitleg van de minister-president, en ik blijf toch een beetje op mijn honger. Ik heb gezegd dat men de Antwerpenaar of de mensen van rond Antwerpen op dit ogenblik verder laat stikken in de file. We kunnen erover discussiëren hoe het in godsnaam mogelijk is dat het zover is gekomen, en ik heb ook geprobeerd om dat aan te tonen. Als ik nu echter nog altijd de opsomming hoor van zeven werkgroepen, en uitspraken zoals 'we nemen onze tijd, we wachten het arrest af,' dan zijn dat makkelijke holle woorden.

Ik merk dat de liefde tussen de regeringspartijen nog altijd niet zo groot is. Als ik hoor wat hier over en weer wordt geslingerd op de banken - maar meestal niet door de microfoon, want zo gaat dat dan -, dan maak ik mij zorgen voor de Antwerpenaar, voor de mensen die rond Antwerpen wonen en toch ook voor de rest van Vlaanderen. Als ik dan hoor van een nieuw referendum, dan vind ik dat heel Vlaanderen er maar eens over moet beslissen.

En ik blijf het zeggen, de verdeeldheid in Antwerpen, die is er. Als we de districten bekijken, dan is daar verdeeldheid en die werd gecreëerd door de politiek, door politieke partijen die jarenlang hebben nagedacht en vergaderd, in andere werkgroepen hebben gezeten met specialisten, mensen die de dossiers de hele tijd hebben opgevolgd. Na die tien jaar, na die miljoenen euro, na al die commissies, na een plan dat op tafel lag en ei zo na realiseerbaar was, komen we tot de conclusie, of dat nu door het referendum of de volksraadpleging is of niet, dat we terug stil staan, letterlijk en figuurlijk. Ik vind dan toch wel dat we enige vorm van urgentie moeten hebben, dat we niet kunnen zeggen dat we eens even afwachten en wat gaan leuteren in praatbarakken.

Minister-president Kris Peeters

Sommigen die nu al zouden willen dat we hier de oplossing op tafel leggen, vergissen zich gezien de complexiteit van het dossier. Ik begrijp de oppositie wel als ze het hebben over leuteren en zo meer. Wij, als Vlaamse Regering, nemen dit dossier in handen, en met de nodige ernst en expertise zullen we tot oplossingen komen. Voor de rest betreur ik dat dit op deze manier wordt bekeken.

Ik kondig een motie aan namens onze fractie, mijnheer de voorzitter.

Dirk Peeters

De minister-president heeft nog geen antwoord gegeven op mijn vraag over de randvoorwaarden.

Minister-president Kris Peeters

Mijnheer Peeters, mijn excuus omdat ik uw vraag vergeten ben. De randvoorwaarden van 28 maart kwamen niet uit de lucht gevallen, noch op 28 maart, noch toen we ze in het regeerakkoord hebben opgenomen. De randvoorwaarden blijven overeind, en ze vormen de uitgangspositie en het kader waarbinnen we naar oplossingen zoeken.

Filip Watteeuw

Mijnheer de voorzitter, er liggen een aantal voorstellen voor over een onderzoekscommissie.

De voorzitter

We komen daar straks op terug. Ik heb dat aan het begin van de vergadering gezegd.

Vraagt nog iemand het woord? (Neen)

Het debat is gesloten.

De voorzitter

Actualiteitsmoties

Door mevrouw De Ridder en de heren Van Mechelen, Keulen en Gatz en door de heren Dewinter, Penris, Wienen en mevrouw Dillen werden tot besluit van dit actualiteitsdebat actualiteitsmoties ingediend. Ze zullen worden gedrukt en rondgedeeld.

Het parlement zal zich daarover straks uitspreken.

Het incident is gesloten.

Motie van orde
Regeling van de werkzaamheden

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.