U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 14 oktober 2009, 14.02u

van Lode Vereeck, Boudewijn Bouckaert, Patricia De Waele en Jurgen Verstrepen
160 (2009-2010) nr. 1
De voorzitter

Voorstel tot spoedbehandeling

Dames en heren, vanmiddag heeft de heer Vereeck bij motie van orde een voorstel tot spoedbehandeling gedaan van het voorstel van resolutie van de heren Vereeck en Bouckaert, mevrouw De Waele en de heer Verstrepen betreffende het respecteren van de uitslag van de Antwerpse volksraadpleging van 18 oktober 2009 door de Vlaamse Regering.

De heer Vereeck heeft het woord.

Lode Vereeck

Mijnheer de voorzitter, ik begrijp dat de interventie nu beperkt is tot het aspect van de hoogdringendheid en ik niet inhoudelijk kan ingaan op de discussie.

De voorzitter

De heer Caluwé heeft het woord.

Ludwig Caluwé

Ik denk niet dat iemand de hoogdringendheid betwist. Ik neem aan dat het niet veel zin heeft om de discussie te voeren na 18 oktober.

De voorzitter

Is het parlement het eens met dat voorstel tot spoedbehandeling? (Instemming)

Dan stel ik voor dat het voorstel van resolutie van de heren Vereeck en Bouckaert, mevrouw De Waele en de heer Verstrepen betreffende het respecteren van de uitslag van de Antwerpse volksraadpleging van 18 oktober 2009 door de Vlaamse Regering onmiddellijk wordt behandeld.

Is het parlement het daarmee eens? (Instemming)

Het incident is gesloten.

De voorzitter

Bespreking

Dames en heren, aan de orde is de bespreking van het voorstel van resolutie.

De heer Vereeck heeft het woord.

Omdat u indiener bent, mag u op het spreekgestoelte komen. U mag ook een papier gebruiken. U krijgt maximum 30 minuten.

Lode Vereeck

Dank u wel, mijnheer de voorzitter. 30 minuten, dat is een onverwachte meevaller! (Gelach)

Toen in 1729 … (Gelach)

Op 18 oktober vindt de volksraadpleging plaats. Voor Lijst Dedecker is dat een belangrijke datum. Zoals u weet, heeft onze partij uitgesproken standpunten op het vlak van mobiliteit, die op dit ogenblik misschien niet de mainstream zijn in het politieke landschap, maar zeker wel in het maatschappelijke landschap. Niet alleen dragen we die mobiliteit hoog in het vaandel, als volksliberalen zijn we ook voorstanders van rechtstreekse democratie. De voorbije dagen en weken zijn er een aantal opmerkelijke uitspraken geweest, niet het minst van havenschepen Van Peel. We zullen daar niet te diep op ingaan, maar zijn uitspraak was toch wel interessant. Eigenlijk stelde hij dat er binnen het Antwerpse schepencollege en de gemeenteraad waarschijnlijk of misschien, maar niet zeker rekening zou worden gehouden met dat referendum, maar dat zelfs dan de Vlaamse Regering niet gebonden zou zijn door dat Antwerpse advies. Enfin, het komt er eigenlijk op neer dat we niet weten wat de waarde is van dat advies in de uiteindelijke besluitvorming.

De burgemeester van Antwerpen heeft daarentegen wel duidelijk stelling genomen, net als een minister, minister Lieten. Dat is toch niet onbelangrijk. Ze stelt duidelijk dat een 'ja' toch wel zal moeten worden gevolgd, en dat een 'neen' een 'neen' is. Met andere woorden, deze personen zullen de uitspraak van de burger wel respecteren. Vandaag vraag ik gewoon duidelijkheid, net als de vorige spreker. Is het voor de Antwerpenaren de moeite om zondag uit hun bed te komen en naar dat kieslokaal te gaan? Ik heb eigenlijk geen antwoord gekregen van de regering, en daarom vraag ik nu een antwoord van het parlement. Ik wil de visie kennen van de mensen hier in dit halfrond.

Natuurlijk zijn er tegenwerpingen over de juridische aspecten, zoals het niet-bindende karakter van dit referendum. Daar ben ik me van bewust. En misschien is ook de kiesomschrijving niet helemaal correct omschreven. Ook in die tegenwerping en kritiek op het referendum kan ik een heel eind meegaan, maar nogmaals, men had dit eerder moeten bedenken. Het feit is er nu. Het is een belangrijk gegeven. Als men een dermate belangrijke volksraadpleging houdt, dan moet men het resultaat ervan respecteren. Met ons voorstel van resolutie vragen we dan ook heel duidelijk aan dit parlement om de Vlaamse Regering op te roepen minstens het resultaat van dit referendum als politiek en moreel bindend te aanvaarden. We willen hierover een duidelijk standpunt van alle partijen. En nogmaals, indien dit parlement straks zegt te willen dat de uitslag van de volksraadpleging werkelijk wordt gerespecteerd, dus niet zomaar meegenomen in een advies, dan zullen we alle Antwerpenaren en ook onze kiezers oproepen om zondag te stemmen, want dan is dat inderdaad een heel belangrijke democratische oefening. Indien dit parlement zo meteen tegen stemt, dan zullen we ook heel duidelijk stellen dat de mensen beter thuis blijven. Het is jammer voor die 800.000 euro, maar het is natuurlijk een beetje belachelijk dat mensen hun zondagochtend opofferen als er uiteindelijk toch niets gebeurt met hun stem.

Ik wil ook heel duidelijk zijn: we leggen dit voorstel van resolutie voor opdat er wel rekening mee zou worden gehouden. Als er straks bij sommige betogen uit het parlement echter een duidelijke 'neen' komt, met goede redenen, bijvoorbeeld vanwege de juridische problematiek of het democratisch draagvlak, als sommige partijen verklaren het te zullen aanvaarden vanaf 10 percent of wat dan ook aan drempels die ze zouden willen invoeren om de zwaarwichtigheid van het referendum te bepleiten, dan is dat voor ons ook prima. Laten we nu echter een heel duidelijk signaal geven aan die Antwerpenaar. Creëer duidelijkheid: wordt er nu rekening gehouden met dat referendum, ja of neen? Meer wil ik niet verkrijgen met dit voorstel van resolutie. Het is een belangrijke oefening in directe democratie. Verder wil ik daar geen uitspraak over doen. We zullen ons, zoals alle democraten in dit land, met plezier neerleggen bij de uitspraak van de Antwerpse kiezer. Dat is de inhoud van ons voorstel, waarvoor ik uiteraard de steun vraag van alle leden, van alle partijen. (Applaus bij LDD)

De voorzitter

De heer Caluwé heeft het woord.

Ludwig Caluwé

Mijnheer de voorzitter, collega's, mijnheer Vereeck, ik begrijp dat uw fractie een externe stem nodig heeft om tot een standpunt te komen. De voorbije weken heb ik van LDD al een hele rist standpunten gelezen over de mobiliteit in Antwerpen. Mevrouw Van Ermen zegt het ene, de heer Verstrepen zegt wat anders, dan komt de heer Sabbe met nog een nieuw voorstel. Ik begrijp dat u een externe persoon nodig hebt om tot een standpunt te komen.

Maar ik begrijp u nu niet zo goed. De heer Verstrepen heeft vandaag nog gezegd dat in het referendum een slechte vraag wordt gesteld, en u wilt het antwoord op die slechte vraag absoluut bindend maken. Te allen prijze, onvoorwaardelijk, absoluut bindend.

Het gaat hier over ruimtelijke ordening, mijnheer Vereeck. De uitslag van de volksraadpleging is decretaal gezien een advies over een advies dat het schepencollege van Antwerpen moet afleveren. Het college van Zwijndrecht heeft al een positief advies gegeven, maar ook daar zal nu een volksraadpleging worden gehouden. Stel dat men die volksraadplegingen bindend maakt en die twee spreken elkaar tegen! Hoe moet daar dan worden mee omgegaan? We zitten in een procedure van ruimtelijke ordening. Op basis van de adviezen zal de regering uiteindelijk moeten oordelen. Uiteraard moet men daarbij rekening houden met de mening van een groot deel van de bevolking.

De voorzitter

De heer Janssens heeft het woord.

Patrick Janssens

Ik heb enkele opmerkingen bij het voorstel van resolutie. Maar vooraf dit. Uiteraard is het voor de Antwerpenaren de moeite om zondag te gaan stemmen. Met die stem zal uiteraard rekening worden gehouden.

Mijn fractie vindt dat het voorstel van resolutie hier en daar slordig is opgesteld. Er is ook een probleem te gronde. Ten eerste, een detail dat al gecorrigeerd werd door de heer Caluwé, u zegt in uw overwegingen dat het referendum bedoeld is voor de Antwerpse gemeenteraad. Dat is niet correct, het gaat naar het college. Dat betekent dat het college bevoegd is om dat advies af te leveren aan de Vlaamse Regering. Dat zal het college ook doen.

Het is dan ook het college van de stad Antwerpen dat rekening zal houden met de resultaten van het referendum om zijn adviezen op te stellen, zoals ook de minister-president gezegd heeft. Natuurlijk rekenen wij er als college en als stad dan op dat de Vlaamse Regering rekening zal houden met ons advies.

Ik heb geprobeerd mijn fractieleider ervan te overtuigen om een voorstel van resolutie in te dienen met de vraag dat de Vlaamse Regering zich onvoorwaardelijk zou neerleggen bij alle adviezen van het Antwerpse college. Maar hij dacht dat daar geen meerderheid voor bestond in dit parlement. We gaan dat voorstel van resolutie dus niet indienen.

Alle gekheid op een stokje, het is wel ernstig, want uiteraard gaan wij ervan uit dat de resultaten van het referendum doorslaggevend zullen zijn voor het advies van het Antwerpse college en dat dat advies ernstig zal worden genomen door de Vlaamse Regering, zoals in het verleden herhaaldelijk door de minister-president is aangekondigd. Bovendien zit dat ook impliciet vervat in het besluit van de Vlaamse Regering van eind maart, hernomen door de nieuwe Vlaamse Regering.

Ik wil nog iets zeggen over het woord 'onvoorwaardelijk' gegeven het type procedure waar we nu inzitten, en het belang van het advies dat de stad Antwerpen zal geven, en de manier waarop de Vlaamse Regering ook een beslissing moet nemen. Ik ga een politiek ongevaarlijk voorbeeld geven, en nadien misschien iets belangrijkers en gevaarlijkers aanhalen. In het advies dat de stad moet geven, zal niet alleen rekening worden gehouden met het referendum, maar ook met allerlei andere adviezen, zoals het advies van de brandweer.

Mensen die vorige week in de commissie zaten, zullen zich herinneren dat de brandweercommandant gezegd heeft dat het advies van de brandweer, dat trouwens al een paar maanden binnen is, voor de Lange Wapperviaduct positief is, maar dat het voor twee gebouwen die in de bouwaanvraag zitten, negatief is, maar remedieerbaar. Wij gaan natuurlijk, wat ook de uitslag is volgende week zondag, rekening houden met het advies van onze brandweer. Wij zullen, indien wij een positief advies zouden geven, daar altijd een aantal voorwaarden aan verbinden, op zijn minst die van onze brandweer, dat lijkt me nogal redelijk. Het woordje 'onvoorwaardelijk' in dit voorstel van resolutie is dus gewoon compleet ongepast in dit soort dossiers.

Ten tweede - en dit ligt misschien politiek wat gevoeliger - heeft in de loop van de vorige weken eigenlijk iedereen, over partijgrenzen en bestuursniveaus heen, tot en met de architecten van het project, zich uitgesproken over de problemen die er zijn met de aansluiting aan de viaduct van Merksem. Het lijkt me niet meer dan waarschijnlijk dat daarover ook opmerkingen zullen worden gemaakt in eender welk scenario.

Laat me besluiten zoals ik ook ben begonnen, want voor alle duidelijkheid, het is de moeite voor de Antwerpenaar om uit zijn bed te komen en om te gaan stemmen, want die stem zal doorslaggevend zijn voor het advies van het Antwerpse college, waarvoor dat referendum ook bedoeld is. En dan ga ik ervan uit, niet alleen als burgemeester, maar ook als parlementslid, dat de Vlaamse Regering ernstig rekening zal houden met dat advies.

De logica van dit voorstel van resolutie is volgens mij niet correct, en daarom zullen we ook niet voor stemmen.

De voorzitter

De heer Peeters heeft het woord.

Dirk Peeters

Mijnheer de voorzitter, zoals ik daarnet al heb gezegd, vinden we de uitspraak van Antwerpen heel belangrijk, maar ook de houding van de Vlaamse Regering ter zake. We willen een engagement van de regering en daarom steunen we de vraag. Alleen willen we niet zover gaan als de heer Vereeck die zegt dat als het resultaat hier negatief zou zijn, we de mensen zouden oproepen om niet te gaan stemmen. Integendeel, we roepen alle Antwerpenaren op om gebruik te maken van hun recht op inspraak en om zondag deel te nemen aan deze volksraadpleging. Laat dat duidelijk zijn.

De voorzitter

De heer Dewinter heeft het woord.

Mijnheer Vereeck, in feite is uw voorstel van resolutie volstrekt en totaal overbodig, want in iedere zichzelf respecterende democratie ligt het voor de hand dat de uitslag van een volksraadpleging wordt gerespecteerd door de regering - en waarom ook niet onvoorwaardelijk, laten we nu niet al te moeilijk doen over dat woord, mijnheer Janssens.

Maar aangezien wij niet in een normale democratie leven in dit land, is een gezond wantrouwen ten aanzien van een mogelijke interpretatie door de regering zeker wel op zijn plaats. Onze fractie heeft trouwens een meer dan gezond wantrouwen ten opzichte van de democratie in dit land: we hebben een structureel wantrouwen ten aanzien van de democratie in dit land.

In die context ben ik ervan overtuigd dat het parlement de democratische plicht heeft om voor dit voorstel van resolutie te stemmen, al was het maar om de regering geen enkele politieke bewegingsruimte te geven inzake de interpretatie van het referendum dat zondag plaatsvindt in Antwerpen.

De voorzitter

De heer Bouckaert heeft het woord.

Boudewijn Bouckaert

Mijnheer de voorzitter, er werd duidelijk gezegd dat de volksraadpleging niet bindend is. Dat is juist, maar de volksraadpleging werd niet voor niets ingevoerd. Ik wil er toch op wijzen dat er in mijn eigen stad, Gent, destijds een volksraadpleging geweest is over de aanleg van een parking aan het belfort. Dat referendum was negatief voor die parking - al was die parking daar achteraf gezien beter wel gekomen - en het Gentse stadsbestuur heeft zich heel correct bij de uitslag van die volksraadpleging neergelegd, alhoewel het ook anders had kunnen beslissen.

Bij de voorbereidende besprekingen omtrent de invoering van de volksraadpleging in 1998, verklaarde Paul Tant, toenmalig fractieleider van de CVP: "Ander positief punt is dat de volksraadpleging de politici en de bestuurders dwingt hun standpunten en keuzes helder te bepalen - soms een probleem in een complexe samenleving als de onze - en de bevolking duidelijk te maken waarover het echt gaat.

In een complexe samenleving is duidelijkheid en helderheid wellicht meer nodig dan in een ander type van samenleving. De ervaring met gemeentelijke referenda in ons land wijst echter uit dat politici deze uitdaging niet altijd aangaan en niet altijd de moed hebben hun beleid te verdedigen."

Ik stel vast dat de CVP over ongeveer elk probleem vijf standpunten heeft en daaruit kiest al naargelang het die partij goed uitkomt. We kunnen daarvoor gerust de Bijbelse term 'witgekalkte graven' gebruiken. (Opmerkingen. Applaus bij LDD)

De voorzitter

Mevrouw De Ridder heeft het woord.

Mijnheer de voorzitter, collega's, als Open Vld kunnen wij dit voorstel van resolutie uiteraard steunen. Je kunt moeilijk een volksraadpleging organiseren en ze nadien volledig naast je neerleggen. Dat is de kern van de zaak, dat moeten ook de verschillende interveniënten durven toe te geven.

Het is voor de Antwerpenaar in de eerste plaats een buitenkans dat hij zondag zijn stem kan uitbrengen over zo'n belangrijk dossier. We roepen dan ook alle Antwerpenaren op om te gaan stemmen. De Antwerpenaren zijn trouwens verstandig genoeg om dat wijs te doen. Wij roepen de Vlaamse Regering nadrukkelijk op om rekening te houden met de uitslag van de volksraadpleging en om, mocht het een 'neen' worden, zeer spoedig werk te maken van een oplossing voor het mobiliteitsprobleem en iets te bieden dat voor 2021 klaar kan zijn.

De voorzitter

De heer Sabbe heeft het woord.

Ivan Sabbe

Mijnheer Caluwé, wij hebben tweemaal het genoegen gehad om met u in de commissie ad hoc te zetelen tijdens het parlementaire reces, en ik denk dat u aan selectief geheugenverlies lijdt. Alle parlementsleden die nauw bij deze zaak betrokken zijn, weten dat zowel het BAM-traject als het Arup-Sumtraject ten vroegste in 2015 operationeel zullen zijn. Ik heb het voorstel gelanceerd om een oplossing te hebben tot die tijd. Het is immers nog vijfenhalf jaar tot 2015. En mogelijk duurt het nog langer, want we hebben allemaal de ervaring dat bij openbare werken de uitvoering altijd langer duurt dan voorzien. Waarschijnlijk zal er voor 2016 geen enkele vrachtwagen door een tunnel of over een brug rijden.

We moeten daar onze verantwoordelijkheid nemen. Regeren is vooruitzien, en dus moeten we ook een oplossing op korte termijn uitwerken. De stellingen binnen LDD zijn dus niet tegengesteld, maar gewoon aanvullend, om op korte termijn een alternatief te ontwikkelen.

De heer Janssens zei dat ons voorstel van resolutie slordig is opgemaakt. What's in a word? Het is het schepencollege dat de vergunning aflevert, en niet de gemeenteraad. Dat is duidelijk.

Maar uiteindelijk is de vraag of men het referendum gaat volgen of niet. Ik kan mij niet voorstellen dat, als de brandweer van Antwerpen een positief advies geeft en de bevolking van Antwerpen negatief stemt, men het er toch gaat doorduwen. Daarom mogen we hier niet met gespleten tong spreken en moeten we het democratische principe van deze volksraadpleging respecteren.

Het is bedenkelijk dat we moeten debatteren over de vraag of we de stem van de bevolking al dan niet zullen volgen. In feite zou dat een evidentie moeten zijn. (Applaus bij LDD)

De voorzitter

De heer De Wever heeft het woord.

Mijnheer de voorzitter, collega's, iedereen begrijpt dat een resolutie niet boven een decreet gaat, en zeker niet boven de Grondwet. En de Grondwet voorziet niet in referenda. De decreetgever heeft wel in lokale volksraadplegingen voorzien. In die zin is het voorstel van resolutie gewoon niet goed te keuren, puur vanuit respect voor de rechtsstaat. (Rumoer. Opmerkingen)

De politieke logica van het voorstel van resolutie daarentegen begrijp ik wel degelijk zeer goed. Het is in het verleden natuurlijk al gebeurd dat de uitslag van lokale volksraadplegingen totaal niet werd gerespecteerd. Daar kunnen verschillende voorbeelden van worden gegeven.

Als dit zo voortgaat, zal er vroeg of laat wel eens iemand een voorstel van Grondwetswijziging of decreetwijziging indienen. Het heeft niet veel zin het volk te raadplegen om vervolgens met deze raadpleging geen rekening te houden.

Ik begrijp de politieke logica van de indieners, in die zin dat zij wellicht de voorbije weken hebben opgemerkt dat er nuanceverschillen binnen de meerderheid bestaan over dit dossier, om mij heel voorzichtig uit te drukken. Maar ik heb niemand horen ontkennen dat deze volksraadpleging of dit referendum - de semantiek verraadt iets over het ja/nee-kamp - een belangrijk politiek feit zal zijn. Daarover zijn we het eens. Niemand probeert de Antwerpenaar te ontmoedigen om die zondag uit zijn bed te komen. Je mag trouwens stemmen tot half drie 's middags. (Opmerkingen van de heer Jan Penris)

Tot één uur, excuseer. Ik weet niet tot hoe laat de achtbare parlementsleden op zondag plegen te slapen. Het is de heer Dewinter die zegt dat we ervoor uit ons bed moeten komen. Zijn nachtrust is hem gegund en zijn zaterdagavonden ook.

Niemand probeert de Antwerpenaar te ontmoedigen om te gaan stemmen. Dat zou ook heel dom zijn. Ik heb alle volksraadplegingen die gemeentelijk gehouden zijn eens op een rijtje gezet. De allerlaagste opkomst was in Gent: 22 percent. Daarop spelen zou een domme strategie zijn. Ik wil dat dus met klem ontkennen als ik geviseerd was, en zo niet wil ik het ook ontkennen.

Elke partij hier binnen de meerderheid en binnen de Antwerpse meerderheid - dikwijls dezelfde - heeft gezegd dat de Antwerpenaar massaal moet komen stemmen. Of hij ja of nee moet stemmen, daarover hebben we niet hetzelfde gezegd, maar we zeggen wel dat hij massaal moet komen. Ik denk niet dat we dat doen om dan op 19 oktober te zeggen dat wij met het oordeel van die Antwerpenaar geen rekening houden. Dat is een partijpolitieke realiteit, en niet het soort juridische realiteit dat men hier probeert te creëren.

De voorzitter

De heer Verstrepen heeft het woord.

Jurgen Verstrepen

Mijn naam werd zo vaak uitgesproken dat ik nu toch eens moet reageren. Als iedereen schreeuwt om aandacht in mijn richting, vul ik dat met alle plezier in. (Rumoer)

Vanuit dat standpunt lijkt het me heel nuttig dat hier dadelijk een stemming volgt over het politieke verhaal van deze volksraadpleging. Dan kun je per hoofd zien wie erachter staat en wie niet, van welke politieke kleur dan ook. Over alle partijen heen zijn er misschien wel wat verschillen in mening over hoe het moet, maar het officiële partijstandpunt van LDD is zeer duidelijk. Het is ook duidelijk gecommuniceerd door onze fractieleider. Ik wil nog even onderschrijven dat dat de officiële partijlijn is.

De voorzitter

De heer Caluwé heeft het woord.

Ludwig Caluwé

De heer Sabbe zegt dat zijn voorstel binnen de kortste keren gerealiseerd kan worden. Ik wijs hem er even op dat voor zijn voorstel het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen gewijzigd moet worden, en dat is niet van vandaag op morgen gebeurd.

De voorzitter

De heer Vereeck heeft het woord.

Lode Vereeck

Mijnheer Caluwé, het was mijn uitdrukkelijke voornemen om niet te spreken over het standpunt van LDD, omdat dat gekend is en omdat ik het mobiliteitsvraagstuk wil loskoppelen van het element volksraadpleging, respectievelijk referendum.

De heer Verstrepen wijst op het feit dat er misschien een slechte vraag is gesteld. Dat is zo, en dat kan. Maar dat zijn nu eenmaal de consequenties van de weg die de Vlaamse Regering heeft menen te moeten bewandelen. Dit is geen perfecte volksraadpleging. Bij de vraagstelling kunnen wel wat vragen worden gesteld. Bij de kiesomschrijving kunnen vragen worden gesteld. Maar als je een organisatie van een volksraadpleging op poten zet, kan daar maar best rekening mee worden gehouden, tot in de eindconclusie toe.

Ludwig Caluwé

Had men die volksraadpleging kunnen weigeren? Er is een decreet dat bepaalt dat wanneer een minimum aantal handtekeningen wordt verzameld, een volksraadpleging moet plaatsvinden. De regering moet het decreet respecteren. U suggereert hier dat de Vlaamse Regering aan de basis van het initiatief ligt.

Lode Vereeck

Ik citeer iemand die tot de meerderheid behoort: "Als een meerderheid van de Antwerpenaars nee zegt tegen de Lange Wapper, dan komt hij er niet. De vorige Vlaamse Regering heeft beslist dat Antwerpen de kans kreeg om een referendum te organiseren. Dan moeten we ook rekening houden met de stem van de Antwerpenaar. Anders moet je geen referendum organiseren. Als Antwerpen ja zegt tegen de Lange Wapper, dan komt hij er."

Het recht bepaalt dat een volksraadpleging moet plaatsvinden, want er zijn daartoe voldoende handtekeningen ingezameld. De Vlaamse Regering heeft die niet ingericht.

Lode Vereeck

Het citaat komt van minister Lieten. Er is een groot verschil tussen het juridische kader en het politiek-morele kader. Wat is de precieze draagwijdte van het referendum? Uit de beslissingen van de regering blijkt dat er een referendum komt en dat met de uitslag rekening zal worden gehouden. Dat wat betreft de opmerkingen van de heer Caluwé.

Wat de heer Janssens betreft, bedank ik hem voor de punctuele rechtzettingen. Het is inderdaad het college dat de beslissing neemt. Maar het is me niet erg duidelijk in welke mate men rekening gaat houden met de uitslag. Ik heb daarover toch wel wat mist horen spuiten of toch verwarde uitspraken gehoord van havenschepen Van Peel. Hij zegt dat het college "rekening zal houden met". Maar dat betekent dus niet dat u de uitslag per se zal volgen. En ook de Vlaamse Regering is niet verplicht om dat te doen.

Mijnheer Janssens, wat betekent eigenlijk "rekening houden met"? U zegt dat de uitslag "doorslaggevend" is. Dat is heel duidelijk. Vervolgens zegt u wel dat de Vlaamse Regering de uitslag "ernstig" zal nemen. Dat zou er nog maar aan mankeren. De vraag is evenwel of de uitslag zal worden gerespecteerd. De heer De Wever heeft het over "een belangrijk politiek feit" waarmee men rekening zal houden. In Nederland zou men dat als bijzonder wollig politiek taalgebruik bestempelen. Als burger begrijp ik daar niks van. Zal met mijn stem rekening worden gehouden of niet? Is stemmen een vorm van bezigheidstherapie? Zoals men in een gemeente peilt of men een zwembad wil? Wat dat betreft, creëert dit voorstel van resolutie toch duidelijkheid. Wordt de uitslag gerespecteerd of wordt de uitslag "ernstig genomen" en zal men er "rekening mee houden"?

Ik probeer het nog eens kort uitleggen. Al heeft dat wellicht niet veel zin, want ik denk dat u het gewoon niet wilt begrijpen. Er is een verschil tussen de juridische realiteit en de partijpolitieke realiteit. De juridische realiteit is dat het om een volksraadpleging gaat en dat alleen het college - zelfs de gemeenteraad niet - daardoor is gevat. Het college kan daar dan volgens de letter van de wet rekening mee houden, maar moet dat niet doen. Vervolgens brengt het college, al dan niet rekening houdend met de uitslag van de volksraadpleging, een advies uit aan de Vlaamse Regering. De Vlaamse Regering kan met dat advies rekening houden, maar moet dat niet doen. Dat is dus allemaal op basis van de juridische realiteit. Mensen nu wijsmaken dat we met een stemming over dit voorstel van resolutie deze juridische realiteit kunnen wijzigen, is onzin. Als burger, en zeker als politicus, zou u dat moeten begrijpen.

Er is een andere realiteit, dat is de partijpolitieke realiteit. Wij hier allemaal maken deel uit van partijen die ook in Antwerpen vertegenwoordigd zijn - Antwerpen is zonder enige twijfel de grootste, de belangrijkste en de enige stad van Vlaanderen. Wij allemaal, zonder uitzondering, meerderheid en oppositie, roepen de Antwerpenaren op om massaal te gaan stemmen, zij het voor een ja of voor een nee. Het zijn dezelfde partijen die in dit parlement vertegenwoordigd zijn, in dezelfde verhoudingen van meerderheid en oppositie. Dus iedereen zegt - en dat is het enige dat we correct kunnen zeggen - dat er een majeur politiek feit voorligt op 18 oktober, en dat we daar bij een grote opkomst en een duidelijke uitslag, rekening mee zullen houden. Zo eenvoudig is dat. Meer kun je daar niet over zeggen. Als u dat niet begrijpt, dan wilt u dat niet begrijpen.

Lode Vereeck

Mijnheer De Wever, dat is nu al de tweede keer dat u een dergelijke repliek geeft, dat u zegt: u begrijpt het niet. Vorige keer ging het over de Octopusnota en de vijf resoluties. Daarvan hebben we systematisch de verschillen nagegaan. Nu komt u hier na negen minuten aanwaaien en u zegt weer: u begrijpt het niet.

Laat het me nog eens zeggen, mijnheer De Wever, u begrijpt het niet. Alles wat u zegt, klopt: deze volksraadpleging is niet juridisch bindend. Daarom zeggen we ook dat er heel wat op aan te merken valt. Er moet op korte termijn misschien wel eens een grondwettelijk initiatief worden genomen om een bindende volksraadpleging te maken in de regionale parlementen, bijvoorbeeld met een tweederde meerderheid.

Aangezien we nu in de juridische context zitten dat het niet bindend is, stellen we een resolutie voor waarin we aan de regering en dit parlement vragen om deze uitspraak te respecteren. Dat is toch zo duidelijk als wat. U spreekt dan over een majeur politiek feit. Nogmaals, daar weet de burger niets mee.

Mijn vraag is poepsimpel: volgt de regering de volksraadpleging of niet? Dat is een politieke logica, het is geen juridische logica. Daarom hebben we het naar het politieke niveau getrokken. De minister-president heeft ook al geen antwoord gegeven, dus vraag ik het nu aan het parlement.

Mijnheer Peeters, u zegt dat het wel de moeite is. Wel, dat is dan een meningsverschil tussen ons en uw fractie, Groen!. Als er alleen maar rekening wordt gehouden, maar als het niet doorslaggevend is, als het maar 'een' element is, dan lijkt het me inderdaad niet zinnig om te gaan stemmen. Dan zullen we dat ook niet ondersteunen. Het is maar als er op een ernstige manier rekening wordt gehouden met de uitslag, dus dat men zich bij die uitslag neerlegt, we kunnen oproepen om naar de stembus te gaan.

Ik heb de steun opgemerkt van Open Vld en het Vlaams Belang, waarvoor dank. Collega's, ik roep u nogmaals op om dit voorstel van resolutie te ondersteunen. Het is een maatschappelijk voorstel van resolutie om precies de problematiek van niet-bindendheid van deze referenda te omzeilen. Enkel op die manier is 18 oktober een zinnige democratische oefening. (Applaus bij LDD en het Vlaams Belang)

De voorzitter

Vraagt nog iemand het woord? (Neen)

De bespreking is gesloten.

We zullen straks de hoofdelijke stemming over het voorstel van resolutie houden.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is geopend met een beperkt aantal plaatsen. Bezoekers die een plenaire vergadering willen bijwonen, sturen een mailtje naar 
onthaal@vlaamsparlement.be met daarin naam en geboortedatum.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.