U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 29 april 2009, 9.08u

van Michèle Hostekint, Margriet Hermans, Dominique Guns, Cindy Franssen en Else De Wachter
2220 (2008-2009) nr. 1
De voorzitter

Bespreking

Dames en heren, de bespreking is geopend.

Mevrouw Van der Borght, verslaggever, heeft het woord voor een mondeling verslag.

Vera Van der Borght

Mevrouw de voorzitter, dames en heren, de Commissie voor Wonen, Stedelijk Beleid, Inburgering en Gelijke Kansen behandelde op 23 april 2009 het voorstel van resolutie betreffende de geïntegreerde aanpak van de loon- en loopbaankloof tussen mannen en vrouwen. De commissie besliste op voorstel van de heer Penris, voorzitter, unaniem om een mondeling verslag uit te brengen.

Dit voorstel van resolutie kwam in de plaats van eerdere initiatieven. Er was het voorstel van resolutie van de Open Vld-fractie betreffende loonassertiviteit bij vrouwen en het doorbreken van het glazen plafond, het stuk met nummer 770. Er was het voorstel van resolutie van de sp.a-fractie betreffende de geïntegreerde aanpak van de loon- en loopbaankloof tussen mannen en vrouwen, het stuk met nummer 879. En er was het recentere voorstel van resolutie van mevrouw Hermans en mijzelf betreffende een genderbewustmakingscampagne voor vrouwen, het stuk met nummer 2173. Die eerdere resoluties zijn ingetrokken.

Mevrouw Hostekint lichtte het nieuwe voorstel van resolutie toe. De beschikbare cijfers tonen aan dat de loonkloof tussen mannen en vrouwen met voltijdse jobs, nauwelijks afneemt. Als men de gegevens van de deeltijdwerkers meerekent, is de loonkloof nog groter, aangezien de grote meerderheid van de deeltijdwerkers vrouwen zijn.

De oorzaken van de loonkloof zijn divers. De pure discriminatie waarbij vrouwen voor hetzelfde werk minder loon krijgen dan mannen, is nog altijd niet helemaal uitgeroeid. Er zijn verschillen in kwantitatieve arbeidsparticipatie: het zijn vaker vrouwen die kiezen voor deeltijdse arbeid of loopbaanonderbreking. Er is sprake van een ongelijke spreiding van mannen en vrouwen over sectoren met lage en hoge lonen, men noemt dat horizontale segregatie. Er is eveneens verticale segregatie: vrouwen zijn minder vertegenwoordigd in hogere functies, dat wordt ook het 'glazen plafond' genoemd.

Eigenlijk is het probleem van de loonkloof een probleem van de loopbaan geworden. Dat probleem vergt een aanpak op verschillende beleidsdomeinen en -niveaus.

Het voorstel van resolutie wil daarom een krachtig signaal geven aan de Vlaamse Regering om extra maatregelen te nemen om de loon- en loopbaankloof te dempen. De resolutie vraagt de Vlaamse Regering om een gecoördineerd Vlaams actieplan op te stellen ter bestrijding van de loon- en loopbaankloof, zoals dat ook al in het kader van de open coördinatiemethode was geformuleerd. Met de federale autoriteiten moeten gecoördineerde acties worden onderzocht. Er moet verder diepgaand onderzoek worden gevoerd naar de loonkloof, en het cijfermateriaal moet worden geactualiseerd.

De Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling (VDAB) moet ertoe worden aangezet werkzoekenden attent te maken op het bestaan van sectorgebonden netwerken. De VDAB moet jongeren, ouders en hun begeleiders beter informeren over bestaande opleidingen en beroepen, waarbij roldoorbrekende functies aangemoedigd worden. Bij de Vlaamse werkgeversorganisaties en de Vlaamse overheid moet de regering een systeem van mentorship en coaching uitwerken om vrouwen meer kansen te geven op een carrièreklim.

Ikzelf legde in de commissiebespreking de nadruk op het sensibiliseren van vrouwen. Ik betreurde het enigszins dat het ingetrokken voorstel van mevrouw Hermans en mezelf, voor het houden van een genderbewustmakingscampagne voor vrouwen, niet voldoende was verwerkt in het gezamenlijke nieuwe voostel van resolutie. Dat wordt een aandachtspunt voor de nieuwe legislatuur.

Vrouwen moeten bij elke stap in hun carrière bewust worden gemaakt van de gevolgen van hun keuze. Zo zijn de consequenties van een keuze voor deeltijdse arbeid of loopbaanonderbreking verregaand met betrekking tot het latere pensioen en de verdere loopbaan. Bij echtscheiding zijn de nadelige gevolgen evenmin te overzien.

Overigens stelde ik vast dat er toch al een en ander bereikt is om vrouwen betere loopbaankansen te geven, zoals het aanwenden van dienstencheques in de kinderopvang. Dat is een goed bijkomend middel voor de gezinnen met kinderen om de moeilijke momenten 's morgens en 's avonds te overbruggen. Dat neemt niet weg dat de Vlaamse Regering verder een beleid moet uitbouwen om de bestaande loonkloof en het glazen plafond in de bedrijven en bij de overheid weg te werken.

Mevrouw Van Steenberge verklaarde blij te zijn dat er een voorstel was ingediend op basis van cijfers in plaats van op basis van emoties. Maar de cijfers konden haar niet overtuigen. Volgens haar zijn er nauwelijks bewijzen voor het bestaan van een echte loonkloof, dat wil zeggen: loonverschil tussen mannen en vrouwen die hetzelfde of gelijkwaardig werk doen.

Wel zag mevrouw Van Steenberge een loopbaankloof. Maar zij waarschuwde voor een aanpak die zij verkeerd noemt. Zo achtte ze het verkeerd om de Vlaamse Regering te vragen vrouwen aan te zetten tot andere studie- en beroepenkeuzes. Ze zou het beter vinden de lonen in de zachte beroepen, waar meer vrouwen werken dan mannen, op te trekken. Die zachte sectoren kampen met een tekort aan personeel. Het is dus niet raadzaam de vrouwen te ontmoedigen om voor die beroepen te kiezen. Waarom zou men niet integendeel mannen kunnen aanmoedigen te kiezen voor een zorgberoep?

Mevrouw Van Steenberge stoorde zich ook aan de verwijzing in het voorstel van resolutie naar de pensioengevolgen bij de keuze voor deeltijdse arbeid of loopbaanonderbreking. Zij was van oordeel dat het de wijze van pensioenberekening is die moet worden aangepast.

Omdat het voorstel een aanzet geeft tot een diepgaander onderzoek van het fenomeen, wilde de Vlaams Belangfractie het voorstel van resolutie niet afkeuren. Maar omdat zij het voorstel als betuttelend ervaart, wil zij het ook niet goedkeuren.

Mevrouw Michèle Hostekint repliceerde dat zij geen problemen had met de keuze van vrouwen voor deeltijdse arbeid of voor loopbaanonderbreking, als dat bewuste en vrijwillige keuzes zijn. Maar meestal gaat het om noodgedwongen keuzes, bij gebrek aan alternatieven. En die noodgedwongen keuzes vergroten in ernstige mate het armoederisico voor later.

De heer Ward Kennes wees erop dat de CD&V-fractie de eerdere versies van resoluties niet had gesteund maar het voorliggende voorstel wel, omdat het de kwestie opentrok. Ook hij vond dat een deel van de oplossing kon bestaan in het geven van meer waardering aan de zorgtaken. Maar een dergelijke aanpak wordt niet uitgesloten door een voorstel van resolutie dat de Vlaamse Regering in het algemeen oproept om maatregelen te nemen ter bestrijding van de loon- en loopbaankloof.

Wat de opmerking over de pensioengevolgen van loopbaankeuzes betreft, wees de heer Kennes erop dat dit vooralsnog een materie is die federaal wordt geregeld. Niet voor niets dringt het voorstel van resolutie erop aan met het federale niveau gecoördineerde acties te onderzoeken en te bespreken.

De heer Mark Demesmaeker zei dat de N-VA-fractie de bekommernis van de indieners deelde. Ook hij hechtte veel belang aan diepgaander onderzoek van het verschijnsel van de loon- en de loopbaankloof. Alleen met adequate gegevens kan men een gepast beleid voeren. De commissie heeft de artikelen van het voorstel en het voorstel van resolutie aangenomen met acht stemmen bij twee onthoudingen. (Applaus)

De voorzitter

Vraagt nog iemand het woord? (Neen)

De bespreking is gesloten.

We zullen morgen de hoofdelijke stemming over het voorstel van resolutie houden.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.