U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 4 februari 2009, 14.00u

van Bart Martens aan minister Hilde Crevits
180 (2008-2009)
De voorzitter

Mevrouw Schauvliege heeft het woord.

Mevrouw de voorzitter, mevrouw de minister, collega's, vorige week stond ik hier op dezelfde plaats met een vraag over een aantal mobiele meettoestellen die u ter beschikking zou stellen van steden en gemeenten. Vandaag wil ik het hebben over de fijnstofproblematiek.

De laatste tijd zijn er alarmerende berichten verschenen over de luchtkwaliteit in Vlaanderen. De fijnstofnorm zou dit jaar al 41 keer overschreden zijn. Dat is veel, dat cijfer doet ons nadenken. In de commissie hebben we het daar al dikwijls over gehad. Telkens werd verwezen naar het actieplan fijn stof van de Vlaamse Regering. In dat actieplan wordt een kader uitgewerkt met maatregelen voor roetfilters, maar ook voor industrie enzovoort. Iedereen is het erover eens dat er in Vlaanderen al heel wat inspanningen gebeuren, ook op het vlak van industrie en mobiliteit.

Mevrouw de minister, volstaat het actieplan fijn stof, of moeten we een tandje bij steken? Moet het plan worden geactualiseerd?

De voorzitter

De heer Martens heeft het woord.

Bart Martens

Mevrouw de voorzitter, mevrouw de minister, collega's, het fijn stof gaat maar niet liggen. Twee dagen geleden bleek inderdaad dat we in de 'hot spot' zitten, in de sterkste concentratie van vervuiling in heel Europa. Mevrouw de minister, ik heb begrepen dat u aan de Europese Commissie een uitstel tot 2011 hebt gevraagd om de normen te kunnen halen. Het is duidelijk dat we de normen vandaag niet halen. Op twee derde van de meetplaatsen merken we al na één maand metingen, dat de dagnorm tien tot vijftien keer wordt overschreden.

In de lente al zullen we de Europese norm hebben overschreden. Die staat ons toe om op jaarbasis 35 dagen de norm te overschrijden. Dat zal niet zonder gevolgen blijven voor de volksgezondheid. Op basis van Europees onderzoek blijkt dat de gemiddelde Belg veertien maanden aan levensverwachting inboet door de vervuiling door fijn stof. Dat is een half jaar meer dan de gemiddelde Europeaan.

Uiteraard zijn dat gemiddelden. De levensverwachting van mensen met ademhalings- en gezondheidsproblemen en met astma-allergieën daalt nog veel sterker. Mevrouw de minister, ik heb vernomen dat in een aanvraag tot uitstel bij de Europese Commissie ook een maatregelenpakket moet worden opgenomen, waarin Vlaanderen duidelijk maakt hoe het er wel in zal slagen om tegen 2011 die norm te bereiken. Wat zit er in dat maatregelenpakket?

We hebben eind vorig jaar in een resolutie heel wat maatregelen voorgesteld aan u. Ik vraag me af in welke mate die vervat zijn in dat maatregelenpakket. Het ging om maatregelen zoals het aanpassen van de inschrijvingstaks op wagens.

Wij vinden dat voor schone wagens met roetfilter uiteraard veel minder of geen aankoopbelasting moet worden betaald. Voor wagens zonder roetfilter zou veel meer moeten worden betaald. Op die manier moet men de consument ontraden dergelijke wagens aan te kopen.

Verder hebben wij in het voorstel van resolutie gevraagd om de nodige financiële en andere maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat alle nieuwe wagens die in 2009 worden verkocht, met een roetfilter uitgerust zouden zijn. Ik stel vast dat er vandaag nog altijd wagens zonder roetfilter kunnen worden aangekocht.

De voorzitter

Minister Crevits heeft het woord.

Minister Hilde Crevits

Het klopt dat er een uitstelaanvraag is ingediend bij de Europese Commissie omdat de fijnstofnormen niet worden gehaald. Er zijn 27 lidstaten in Europa waarvan er 14 uitstel hebben gevraagd. Tegen 10 andere lidstaten is een inbreukprocedure opgestart. Van de 27 lidstaten zijn er dus 24 die problemen hebben met het halen van de fijnstofnormen.

Het is heel belangrijk dat die normen er zijn. Die verplichten ons om in te grijpen en om plannen te maken. Die plannen bestaan al een hele tijd. We hebben daar in de commissie voor Leefmilieu zeer uitvoerig over gediscussieerd. Er is inderdaad een voorstel van resolutie ingediend door mevrouw Schauvliege en een aantal collega's.

Zo'n uitstelaanvraag is geen vodje papier. Dat moet vergezeld zijn van een luchtkwaliteitsplan waarbij een globaal fijnstofplan voor Vlaanderen, een plan voor alle hotspotzones en een maatregelenpakket moeten worden gevoegd.

Mijnheer Martens, de tien punten uit het voorstel van resolutie dat hier is goedgekeurd, zijn mee opgenomen in de uitstelaanvraag. Een aantal zaken is al in uitvoering. Ik denk dan aan de roetfiltersubsidie voor bestaande dieselwagens die al eenmaal principieel is goedgekeurd door de Vlaamse Regering. Als alle Vlaamse ministers het ermee eens zijn, zal die volgende vrijdag voor een tweede maal worden goedgekeurd, waardoor die maatregel kan worden ingevoerd.

Intussen hebben we ook al principiële beslissingen genomen over de kilometerheffing. In het luchtkwaliteitsplan is ook een stand van zaken opgenomen over de hervorming van de autofiscaliteit waarvan eind december binnen de Vlaamse Regering heel duidelijk de principes zijn afgesproken. Er is ook in de commissie al over gediscussieerd.

Over een aantal zaken is nog niets beslist. Daartoe behoort onder andere de maatregel om nu al te voorzien in een bonusmalus voor de aankoop van personenwagens met een geïntegreerde roetfilter. Dat is een maatregel waar ik zelf voor gewonnen ben, omdat het belangrijk is dat zoveel mogelijk nieuwe wagens worden uitgerust met een roetfilter.

Het is een beetje jammer dat Europa de richtlijn over de emissies van voertuigen niet gelijk heeft laten sporen met de richtlijn over de luchtkwaliteit voor wat de timing betreft. Iedereen weet dat de emissies van voertuigen een heel belangrijke impact hebben. Toch wordt de verplichting om elke wagen een Euro 5-wagen te laten zijn bij aankoop, pas ingevoerd vanaf 2011. Wij kunnen dat niet zelf vervroegen. We kunnen wel een stimulerend beleid voeren.

Ik hoop dat de roetfiltersubsidie een succes zal zijn. Op die manier kan de uitstoot van de zwaarst vervuilende motoren worden aangepakt. Uiteraard zal veel ook afhangen van het aankoopgedrag van de Vlaming.

Tot slot wil ik nog opmerken dat de discussie over fijn stof niet enkel het wegverkeer betreft. Tijdens de voorbije maanden zijn heel wat maatregelen genomen om de woningisolatie te verbeteren. Goed geïsoleerde woningen verbruiken minder energie, maar produceren ook minder fijn stof en CO2.

De maatregelen zijn dan ook heel belangrijk. Bij elke milieuvergunning die verleend wordt, wordt ook rekening gehouden met de fijnstofcomponent. Vandaag is er al heel wat evolutie wat de maatregelen betreft. Ik kan dan ook bevestigen dat we die normen zullen halen in 2011. De modellen tonen dat ook aan.

Mevrouw de minister, ik dank u voor uw antwoord. Als ik u goed begrepen heb, is er een akkoord binnen de Vlaamse Regering om door te gaan met de autofiscaliteit en zal daar ook uitvoering aan worden gegeven. In de resolutie die het parlement heeft goedgekeurd, wordt gevraagd om de aankoop van milieuvriendelijke wagens nog dit jaar te steunen. Vanuit het Vlaams Parlement moeten we er dan ook op aandringen dat ter zake maatregelen worden genomen in de Vlaamse Regering.

Bart Martens

Mevrouw de minister, ik dank u voor uw antwoord. Ik ben blij dat al onze suggesties en voorstellen uit de resolutie opgenomen zijn in het maatregelenpakket. Ik hoop ook dat u dat openbaar kunt maken, dat we er ons allemaal van kunnen vergewissen dat we tegen 2011 effectief die normen zullen halen. Ik kijk met interesse uit naar het concrete dossier dat bij Europa is ingediend.

De voorzitter

De heer Daems heeft het woord.

Rudi Daems

Mevrouw de minister, u hebt daarnet verwezen naar een bonus-malussysteem voor het aanschaffen van wagens met, bijvoorbeeld, roetfilters. Een aantal maanden geleden hebben we daarover een voorstel van decreet ingediend. Ik hoop dat we de steun van deze regering en van alle meerderheidspartijen voor dit voorstel krijgen.

Ik heb nog een andere bemerking. We volharden in de boosheid. Gisteren stond in de ecobijdrage van De Standaard een interessant artikel over een rapport van Nederland en gepubliceerd in een Engels vakblad. Daarin werd nogmaals aangetoond dat op de Amsterdamse ring een structurele snelheidsverlaging, die dus los staat van het smogalarm, wel degelijk een effect heeft op de uitstoot. De daling bedroeg 15 percent van de dieselroetpartikels en 17 percent van fijn stof als men de snelheid op die ringweg, die trouwens door een dichtbevolkt gebied gaat, beperkte tot 80 kilometer per uur.

Mevrouw de minister, ik vraag u nogmaals naar uw standpunt over het invoeren van een snelheidsverlaging op bepaalde plaatsen, waar ringwegen dicht langs stedelijke kernen komen.

Minister Hilde Crevits

Collega's, iedereen die dat wilt, kan het luchtkwaliteitsplan gewoon van de website van de Europese Commissie halen.

Mevrouw Schauvliege, het klopt dat een aantal maatregelen nog niet geïmplementeerd zijn. Er is een nota klaar. Binnen de Vlaamse Regering wordt ook de discussie gevoerd of en hoe we een dergelijk bonus-malussysteem kunnen invoeren. Wel is het zo dat de Vlaamse Regering op 19 december 2008 een principiële beslissing heeft genomen over hoe de autofiscaliteit er in de toekomst moet uitzien. We moeten nog zorgen voor de praktische uitwerking.

Mijnheer Daems, u vraagt me hoe het staat met de structurele en permanente snelheidsbeperkingen. Wat dat betreft, zou ik willen verwijzen naar punt 8 van de resolutie. Nummer 8 is trouwens een van mijn favorieten. (Gelach)

Mijnheer Decaluwe, het is niet altijd dezelfde plaat!

Daarin gaat het over het uitbreiden van de dynamische verkeerssignalisatie. Dat is de manier waarop we in de toekomst moeten omgaan met ons verkeersbeleid. Dynamische snelheidssignalisatie kan ervoor zorgen dat op momenten dat de luchtkwaliteit minder goed is, de snelheid gedurende langere periodes verlaagd kan worden. Men moet op een verstandige manier een snelheidsbeleid voeren. Dat wil zeggen dat op momenten dat het nodig is, ervoor gezorgd moet worden dat de snelheid wordt verlaagd. Dat kan via een dynamisch snelheidsbeheer.

Ik denk dat wij op de goede weg zijn. Toch wil ik oproepen tot het nemen van realistische maatregelen. Onze regio heeft toch specifieke kenmerken. En de economische situatie is niet zo rooskleurig. Ik roep op tot de nodige realiteitszin. Wij moeten actie ondernemen maar we moeten ook geen ondoordachte maatregelen nemen.

Bart Martens

De minister heeft geluk dat die dynamische snelheidsbegrenzing niet punt 69 van de resolutie was.

De voorzitter

Het incident is gesloten.

van Carl Decaluwe aan minister Hilde Crevits
177 (2008-2009)
van Patrick Lachaert aan minister Hilde Crevits
178 (2008-2009)
van de Vlaamse Regering, verslag door Anissa Temsamani
1978 (2008-2009) nr. 1

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is geopend met een beperkt aantal plaatsen. Bezoekers die een plenaire vergadering willen bijwonen, sturen een mailtje naar 
onthaal@vlaamsparlement.be met daarin naam en geboortedatum.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.