U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 7 januari 2009, 14.05u

van Else De Wachter aan minister Veerle Heeren
128 (2008-2009)
De voorzitter

Mevrouw De Wachter heeft het woord.

Else De Wachter

Mevrouw de voorzitter, mevrouw de minister, collega's, de voorbije weken zijn er alarmerende berichten verspreid over de toename van internetverslaving. Het internet is zeer belangrijk en niet meer weg te denken uit het maatschappelijke leven. Ik ben de eerste van de Commissie Digitaal Vlaanderen die gesteld heeft dat een belangrijke doelstelling van onze beleidsnota erin bestond de digitale kloof voort te kunnen wegwerken. We moeten wel rekening houden met beperkingen en grenzen.

Als we vaststellen dat met de toename van het ernstige gebruik, er zich ook onbeheersbaar gedrag voordoet, is het belangrijk om daarmee rekening te houden. Heel wat mensen slagen er blijkbaar in slechts drie uur per nacht te slapen waardoor ze prikkelbaar worden en hun gezin eronder gaat lijden.

We hebben te maken met een vrij nieuw fenomeen, maar er wordt een sterke toename geconstateerd. Ik verklaar me nader. Toen ik in juni 2008 de voormalige minister hierover ondervroeg, sprak men van 37.000 Belgen die een dwangmatig gedrag vertonen bij het gebruik van het internet. Vandaag zijn er cijfers van ISOC. 15 percent van de Belgen zou zich in deze situatie bevinden. Dat is ernstig. We moeten dus werk maken van behandeling en begeleiding.

Als men spreekt van een dwangmatig en onbeheersbaar gedrag, kan men spreken van een verslaving maar we moeten toegeven dat internetverslaving niet gelijkstaat met een andere vorm van verslaving. Via een begeleiding en een behandeling kan men van de verslaving genezen door niet langer met sommige producten in aanraking te komen. Met het internet is dat veel moeilijker. Ons maatschappelijke leven vraagt absoluut dat men ermee in aanraking komt. Op het werk moet men soms mails kunnen ontvangen en kan men niet zomaar het internet afsluiten.

De behandeling en de begeleiding laten in Vlaanderen nog veel te wensen over. We moeten er absoluut werk van maken. Er is vastgesteld dat we in Vlaanderen de problematiek niet echt kennen. We hebben wel de drughulplijn, waar mensen met een verslaving terechtkunnen of de VAD. Het is niet evident om zich automatisch te wenden tot de drughulplijn als men verslaafd is aan het internet. Er is een specifieke behandeling voor nodig.

Minister Vanackere heeft in juni ook beloofd dat hij de VAD een globaal onderzoek zou laten uitvoeren, waarvan de resultaten eind vorig jaar zouden klaar zijn.

Mijn vraag is dan de volgende. Hoe ver staat het met dit onderzoek? Kunt u een stand van zaken meedelen? Zijn de diagnostische criteria al verder uitgeklaard voor het vaststellen van internetverslaving? Wordt internetverslaving als geestesziekte erkend?

De voorzitter

Minister Heeren heeft het woord.

Minister Veerle Heeren

Mevrouw De Wachter, ik wil u bedanken voor uw zeer terechte vraag. Het grote probleem vandaag is dat er wat internetverslaving betreft nog altijd geen classificatiecriteria zijn om te bepalen of het nu een symptoom van geestesziekte is of niet. De reden daarvoor is dat er onder de deskundigen nog heel wat discussie heerst of het nu een vorm van dwangmatig gedrag of van verslaving is, dan wel of het een gevolg is van opvoedingsproblemen en een gebrek aan grenzen binnen een gezin. Het is dan ook zeer moeilijk om zicht te krijgen op de problematiek.

De Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen (VAD) heeft wel cijfers, maar die zijn dan weer zeer fragmentarisch. Daar is dus ook nog geen duidelijkheid over. Ze hebben in 2008 wel een website gelanceerd, www.hoeveelisteveel.be, waarop drie testen kunnen worden gedaan. Het gaat om een online zelftest over middelengebruik. Daaruit blijkt dat de categorie van internetverslaving op de derde plaats komt. De eerste vorm van verslaving is alcohol, de tweede is cannabis. De derde geraadpleegde test is die voor internetverslaving.

Of het nu gaat om dwangmatig gedrag of niet, is eigenlijk weinig relevant als het gaat over het antwoord op die problematiek vanuit de hulpverlening. Op dit ogenblik kunnen mensen wel terecht bij de druglijn, maar ook bij heel wat hulpcentra. In de provincie Limburg is dat bijvoorbeeld het Centrum voor Alcohol- en andere Drugsproblemen.

Mijn voorganger, Steven Vanackere, heeft zich geëngageerd en heeft aan de VAD de opdracht gegeven om een onderzoek te doen. Dat onderzoek is lopende. Men heeft mij vandaag meegedeeld dat het nog niet is afgerond. Ik verwacht de resultaten tegen eind januari, begin februari. Ik stel voor dat we daar, op het ogenblik dat die gegevens bekend zijn, opnieuw het gesprek over aangaan. (Applaus)

Else De Wachter

Mevrouw de minister, ik dank u voor uw antwoord. We moeten inderdaad de resultaten van dat onderzoek afwachten. Het is belangrijk dat het onderzoek op een kwalitatieve manier gebeurt en dat men daar de tijd voor neemt. Volgende maand moeten we daar dan zeker opnieuw werk van maken.

U geeft zelf aan hoe belangrijk de problematiek is. Als je kijkt naar de website www.hoeveelisteveel.be, stel je inderdaad vast dat dat een van de eerste zaken is die geraadpleegd worden. Dat betekent dat er een enorme nood is aan begeleiding. We zullen hier de komende weken dus zeker nog verder over debatteren.

De voorzitter

De heer Peumans heeft het woord.

Jan Peumans

Mevrouw de voorzitter, ik wil mevrouw de minister feliciteren met haar eerste optreden in de plenaire zitting en de oerdegelijke Limburgse ondergrond waarmee ze hier geantwoord heeft. (Gelach. Applaus)

De voorzitter

Mevrouw Jans heeft het woord.

Mevrouw de voorzitter, mevrouw de minister, ik wil me aansluiten bij de vraag van mevrouw De Wachter. Ik heb in het verleden al een aantal parlementaire vragen gesteld over internetverslaving en gokken op het internet, en heel specifiek rond preventiebeleid en mogelijke hulpverlening. De VAD ziet daar inderdaad een groeiende hulpvraag. We kijken met veel interesse uit naar hoe dit specifiek moet worden aangepakt.

Heel belangrijk in dit kader is ook de resolutie die mevrouw Rombouts en anderen hebben ingediend in verband met gaming. Daarin wordt heel duidelijk gevraagd om een kenniscentrum media, dat mensen leert omgaan met de voor- en de nadelen van internet, wat wel of niet kan en wat eventueel schadelijk is. Ik zou dat mee willen laten opnemen in dit kader.

Minister Veerle Heeren

Dat laatste lijkt me een heel goede suggestie. Ik nodig de collega's ook uit om, zodra de resultaten van het onderzoek bekend zijn, het debat verder te voeren in de Commissie voor Welzijn, Gezondheid en Gezin.

De voorzitter

Het incident is gesloten.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is geopend met een beperkt aantal plaatsen. Bezoekers die een plenaire vergadering willen bijwonen, sturen een mailtje naar 
onthaal@vlaamsparlement.be met daarin naam en geboortedatum.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.