U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 7 januari 2009, 14.05u

van Eloi Glorieux aan minister Hilde Crevits
127 (2008-2009)
De voorzitter

De heer Glorieux heeft het woord.

Eloi Glorieux

Mevrouw de voorzitter, mevrouw de minister, we hebben de afgelopen dagen opnieuw sinds lang een sneeuwtapijt en een ijzige koude over ons land gekregen. Gelukkig was dat op voorhand voorspeld en aangekondigd, zodat de diensten voorbereid waren.

Ik moet zeggen dat ik de indruk heb dat die strooidiensten, de diensten die ijzel en sneeuw moeten wegruimen, in de meeste gevallen vrij accuraat zijn opgetreden. Dat geldt althans voor de rijweg. Een andere zaak zijn de fietspaden. Tot op vandaag zijn op die fietspaden dikke pakken sneeuw blijven liggen, met als gevolg dat de jongste dagen fietsers onderuit zijn gegaan en zich zwaar gekwetst hebben. In het beste geval hebben fietsers de fiets niet meer genomen en zijn ze dus in mobiliteitsproblemen geraakt.

Heel recent heeft in de gemeenteraad van Edegem een gemeenteraadslid een interpellatie gericht aan de burgemeester. Hij wees erop dat we eind november, begin december heel wat ijzel hebben gehad en vroeg hoe het kwam dat in de gemeente wel de straten werden vrijgemaakt, maar heel wat fietspaden niet. Het antwoord van de burgemeester luidde dat de gemeentediensten hun werk hadden gedaan. Ze hadden zowel de wegen als de fietspaden ijzelvrij gemaakt, maar het gewest had nagelaten om de fietspaden die naast de gewestwegen liggen, ijzelvrij te maken.

Mevrouw de minister, is het niet aangewezen om in de toekomst ook hier het STOP-principe toe te passen, waarbij prioriteit wordt gegeven aan stappers, trappers, openbaar vervoer en pas in laatste instantie aan privévervoer? Zo kunnen bij dergelijke sneeuw- en ijzelsituaties in de toekomst op dezelfde wijze en met dezelfde inspanningen de fietspaden sneeuw- en ijzelvrij worden gemaakt, zoals dat nu ook gebeurt met de autowegen.

De voorzitter

Minister Crevits heeft het woord.

Minister Hilde Crevits

Mijnheer Glorieux, ik begrijp dat u die vraag vandaag stelt, maar ik kan u geruststellen. Na de vorige winterprik is hier ook een hele reeks actuele vragen gesteld over de aanpak en dergelijke. Ik geloof dat ik het toen zelf ben geweest die heeft opgemerkt dat we niet alleen aandacht moeten hebben voor de wegen, maar ook voor het vrijmaken van die fietspaden. Begin december heb ik dan ook schriftelijk uitdrukkelijk de opdracht gegeven aan mijn administratie om bij een eerstvolgende winterprik oog te hebben voor de fietspaden en die ook mee te ruimen.

Als ik het verslag lees van wat er is gebeurd, dan stel ik vast dat dit in een aantal provincies zeer consciëntieus is gebeurd. In een paar andere provincies zijn er wat moeilijkheden geweest, maar de sneeuwval was ook vrij ongelijkmatig verspreid over Vlaanderen. Bepaalde provincies hebben een zeer intense sneeuwval gekend.

Ik weet niet of u dat al ooit hebt gedaan, maar als u dat sneeuwvrij wilt maken, gaat dat met een tractortje. Dat gaat erg traag. U kunt dus een veel groter deel van de weg vrijmaken dan van een fietspad. Een weg wordt ook gewoon bestrooid en vervolgens bereden, terwijl een fietspad eerst moet worden geruimd, dan bestrooid, en dan moet er nog op worden gefietst, anders krijgen we sowieso problemen. Het is dus technisch een pak moeilijker om een fietspad sneeuw- en ijsvrij te krijgen. Overal zijn ter zake inspanningen gebeurd, maar in een aantal regio's was het zo dat het eerst had gesneeuwd en er zo'n machientje was voorbijgekomen, maar dat het kort daarop opnieuw begon te sneeuwen. Dat leidt tot moeilijke situaties. Bij uitritten is het zo dat als wagens daar voortdurend over rijden, er opnieuw water op het fietspad terechtkomt, dat daarna aanvriest. Dat leidt weer tot heel wat problemen.

Overal zijn aannemers aangesteld: ofwel doen we dat ruimen zelf, ofwel verloopt dat via aannemingscontracten. In zones waar aannemers werden aangesteld om een- of tweemaal te ruimen, is het inderdaad gebeurd dat er geen budgettaire marge meer was om nog een derde of vierde maal te ruimen. Die situaties moeten worden opgelost en vermeden. De opdracht om die fietspaden consciëntieus mee te ruimen en te bestrooien is alleszins gegeven, en wordt ook gevolgd. U hebt ook kunnen lezen dat de Fietsersbond zelf heeft gezegd dat een welbepaald fietspad, als ik me niet vergis in Oost-Vlaanderen, nu eindelijk is geruimd. Dat bewijst dat het daadwerkelijk kan.

Ik stel ook vast dat de gemeenten in het voorbije jaar 121 veegmachines hebben aangekocht, met subsidies. In veel gevallen zijn die machines uitgerust met hulpstukken om sneeuw te kunnen ruimen. De gemeenten zijn er zich zeer sterk van bewust. Uit de huidige ervaring kunnen we ook weer leren om het bij een volgende piek nog beter te doen.

Eloi Glorieux

Dat laatste is ontzettend belangrijk, mevrouw de minister: lering trekken uit de ervaring van de voorbije dagen. Het is mogelijk dat er extra veegmachines zijn aangekocht en dat er verbetering is tegenover vroeger, maar we zijn er nog niet. Zowel in mijn directe omgeving, in gesprekken met mensen, als in het nieuws, merk ik dat er op heel veel plaatsen nog problemen zijn. Ik denk dat we echt de overstap naar meer duurzame verkeersvormen moeten maken. In dit geval moeten we het zachte weggebruik promoten. Misschien moeten we er meer aandacht en prioriteit aan geven.

De voorzitter

De heer Van Dijck heeft het woord.

Mevrouw de voorzitter, mevrouw de minister, de diensten, zowel van het gewest als van de gemeenten, hebben op zeer ondankbare momenten zwaar werk verricht. Ze gaan doordacht en degelijk te werk.

We kunnen nu echter niet voldoen aan de verwachtingen van de burger. Bij deze temperaturen, tot -20 in de Kempen, heeft het geen zin meer om zout te strooien. Dat haalt niets meer uit. In deze situatie moeten we combineren: ruimen en zout strooien waar nodig en nuttig.

Bovendien moeten we voorzichtig zijn met dat zout. Pesticiden in de lente zijn verboden, maar in de winter kappen we tonnen zout op straat. Ik heb me vanmorgen laten vertellen dat de voorraden zout aan het slinken zijn. Mijn gemeente wou zout kopen en dat lukte niet. Ik weet niet wat de stand van zaken op dit moment is.

We kunnen wel sneeuw ruimen, maar als de sneeuw en het ijs aangekoekt zijn en het vriest tot -15 en zelfs -20 graden, dan volstaat zout strooien niet. Op dat moment moeten de weggebruikers hun gedrag aanpassen. De wegbeheerder moet de weg in goede staat houden, maar de weggebruiker moet zich te allen tijde rekenschap geven van de staat van de weg en zijn gedrag daaraan aanpassen.

De voorzitter

De heer Pieters heeft het woord.

Mevrouw de minister, het is niet gemakkelijk om in deze situatie heel alert te reageren. We hebben veel soorten fietspaden: vrijliggende paden, paden langs de gewestwegen en paden verder van de weg af. De fietspaden langs de gewestwegen worden door het autoverkeer bedolven onder de sneeuw. Ze zijn onmogelijk nog berijdbaar.

Voor de aparte fietspaden bestaat al een maatregel: ze kunnen bijvoorbeeld met zand worden behandeld. We stimuleren het zachte weggebruik - de fiets en te voet - om naar school te gaan, maar in dit weer is dat bijna onmogelijk. Zijn er afspraken gemaakt over de situatie van de verschillende fietspaden?

Minister Hilde Crevits

Dank u voor uw opmerkingen, collega's. Mijnheer Van Dijck, ik onderschrijf zeer sterk uw betoog. Ik dank u dat u zegt dat de diensten goed werk verricht hebben. Ik kan u geruststellen, uit de strooiverslagen blijkt vanaf welke temperatuur er niet meer wordt gestrooid, tot wanneer strooien efficiënt blijft en zo. Dat wordt opgevolgd. En we moeten inderdaad zorgvuldig omspringen met dat zout. Echter, als we niet gestrooid hadden, zou daarover vandaag een actualiteitsdebat gehouden worden en zou men moord en brand schreeuwen. Het is een kwestie van het juiste evenwicht te vinden.

Mijnheer Pieters, ik kan u positief nieuws melden. Voor de vrijliggende fietspaden gelden andere aannemingscontracten en een andere aanpak. Men heeft daar andere machines nodig. Op vrijliggende fietspaden kan men met een kleine tractor, met een opzet- of veegmachine passeren, maar dat kan niet langs de kant van de weg. De fietspaden langs de kant van de weg worden geruimd met de gewone strooimachines. Er is dus een aparte aanpak voor aparte situaties. U komt uit Limburg, daar was de toestand nogal extreem: de sneeuwval was veel intenser en vooral met tussenpozen.

Eens men met de ruimer gepasseerd was en het opnieuw begon te sneeuwen, stelde zich een probleem omdat men niet telkens opnieuw zo snel langs dezelfde plaats kan passeren. Als het bovendien nog eens korte tijd later stevig begint te vriezen, wordt het op sommige plaatsen moeilijk.

Alles kan niet worden opgelost, maar een gedifferentieerde aanpak wordt uitgevoerd afhankelijk van het type van fietspad.

De heer Glorieux vraagt om meer aandacht dan nu het geval is. Ik denk dat het onderhoud van fietspaden niet alleen tijdens de winter maar ook tijdens de zomer bijzonder veel aandacht heeft gekregen. Ook in het verleden werd daar al veel aandacht aan besteed. Nu zien we het bij de wegenadministratie meer als een aparte pijler in het onderhoud. Dat is een zeer goede zaak en een zeer grote stap vooruit. We moeten uiteraard nog leren omgaan met alle weersomstandigheden, zelfs de meest barre.

Eloi Glorieux

Het gaat gelukkig maar om uitzonderlijke omstandigheden. We moeten ook voorbereid zijn om in deze omstandigheden fietsers op een veilige manier naar school of het werk te brengen. Ik sluit mij ook aan bij wat de heer Van Dijck zegt. Met zout moet men opletten. Dat klopt. Er moeten zo veel mogelijk alternatieven voor zout worden gebruikt. Dat is een punt. Anderzijds stel ik vast dat dit argument wordt gebruikt voor fietspaden. Voor het ruimen van wegen hoor ik dat veel minder zeggen. We mogen niet vergeten dat als we het fietsen willen bevorderen -en ik dacht dat dit toch de bedoeling was - we daar dan consequent in alle omstandigheden naar moeten handelen.

De voorzitter

Het incident is gesloten.

van Francis Vermeiren aan minister Hilde Crevits
126 (2008-2009)
van Else De Wachter aan minister Veerle Heeren
128 (2008-2009)

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is geopend met een beperkt aantal plaatsen. Bezoekers die een plenaire vergadering willen bijwonen, sturen een mailtje naar 
onthaal@vlaamsparlement.be met daarin naam en geboortedatum.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.