U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 1 oktober 2008, 14.04u

Actualiteitsdebat over de gevolgen van de kredietcrisis en de medewerking van de Vlaamse Regering aan de reddingsoperatie voor de bank Dexia (Voortzetting)
De voorzitter

De heer Sannen heeft het woord.

Ludo Sannen

Mevrouw de voorzitter, dames en heren van de regering, collega's, het is toch enigszins cynisch dat we moeten vaststellen dat juist de overheid de problemen van de vrije markt en het financiële kapitalisme moet oplossen. Wie tot nu toe een absoluut geloof had in de vrije markt, is er aan voor de moeite. Gelukkig is er een overheid, en liefst een sterke overheid. Het is dan ook goed dat de Vlaamse Regering mee haar verantwoordelijkheid heeft genomen om 500 miljoen euro ter beschikking te stellen om alleszins voorlopig en laten we hopen definitief de calamiteiten bij Dexia te bezweren. Maar we moeten inderdaad voorzichtig blijven. Op dit moment lijkt deze operatie wel geslaagd, maar toch.

Mevrouw de voorzitter, bij ons rijzen toch wel enkele vragen naar aanleiding van wat zich heeft voorgedaan. En dat niet alleen wereldwijd, maar ik wil hier niet de discussie voeren over het wereldwijde financiële kapitalisme zoals dat op dit moment functioneert. De volgende vragen zijn voor ons, in Vlaanderen en België, belangrijk.

Waarom is het probleem zo lang blijven aanslepen, mijnheer de minister, terwijl er voor beide banken in de afgelopen maanden met de regelmaat van de klok dezelfde signalen waren? De problemen rond FSA zijn al enkele maanden gekend. Er is blijkbaar door Dexia weinig of in elk geval niet duidelijk over gecommuniceerd. Ik vraag mij af waarom Dexia hier niet eerder maatregelen heeft genomen om de risico's die verbonden zijn aan FSA in te dekken of misschien zelfs om FSA van de hand te doen. Waarom, mijnheer de minister, heeft de CBFA niet eerder ingegrepen? Ik verwijs in verband met Fortis naar de overname van ABN AMRO, maar ook naar de mogelijke risico's voor andere banken. Hoe is het mogelijk dat de regulatoren van alle Europese lidstaten tot op heden nog niet eens zijn samengekomen? U stelt hier net dat het vooral om een internationale zaak gaat en dat er op Europees niveau moet worden opgetreden.

Collega's, ik denk dat we nog een andere vraag moeten durven stellen. Zijn de evoluties en de schommelingen van de beurskoersen van onze banken enkel en alleen te verklaren door reële informatie? Volgens mij zijn er ongetwijfeld bepaalde marktpartijen die bijvoorbeeld door short selling proberen op een onredelijke wijze winst te maken uit koersdalingen, het zogenaamde casinokapitalisme.

Jurgen Verstrepen

Ik luister aandachtig naar wat u zegt. Ik begrijp dat u vraagt naar de rapportering, en vragen hebt bij wat de politiek moet doen als het slecht gaat.

Er zit wel wat tweeslachtigheid in uw betoog. Ik grijp even terug naar wat hier al eerder is aangehaald. In de raad van bestuur van Dexia zetelen toch politiek benoemde mensen van uw partij. Wat staat u dan te vertellen? Wat zitten de mensen van uw partij daar dan te doen? Dat is voor mij heel verwarrend, en ik zou wat meer duidelijkheid willen.

Ludo Sannen

We hadden het net over politieke spelletjes. Ik ga ervan uit dat u vragen stelt waar u ze kunt stellen. Ik verkeer zelf niet in de mogelijkheid om deze vraag aan de VVSG te stellen en zetel evenmin in de algemene raad van de Gemeentelijke Holding, maar ik hoop dat de gemeenten de nodige vragen aan de bestuurders zullen stellen.

Jurgen Verstrepen

Ik kan daar heel kort op antwoorden. Patrick Janssens zetelt in de raad van bestuur van Dexia, maar hij is hier niet aanwezig. Ik kom dan bij de fractieleider terecht, en ik dacht dat u dat was.

Ludo Sannen

We hebben de heer Janssens daar niet afgevaardigd.

Jurgen Verstrepen

En u praat er ook niet mee. Dat is duidelijk.

Ludo Sannen

Ik stel voor dat u het hem straks zelf vraagt.

Laat het ons hebben over de inhoud en de ernst van de zaak. Het gaat hier over de spaarders. De bestuurders dragen allemaal verantwoordelijkheid, en we hebben van de bestuurders zonet een antwoord gekregen. De solvabiliteit is nu gestabiliseerd.

De voorzitter

Minister Vanackere heeft het woord.

Minister Steven Vanackere

Mijnheer Sannen, u hebt daarnet terecht gezegd dat er op de markt mogelijks shortsellers waren die van plan waren om profijt te halen uit de koerswendingen. Dat is een vermoeden dat niet zomaar opzij moet worden geschoven. Daarom moet een overheid op zo'n ogenblik deze roofdieren te snel af zijn en moet ze ervoor zorgen dat er een bodemkoers komt. Dat is deels ook gebeurd.

Als u het hebt over de solvabiliteit van Dexia die wordt bedreigd of gestabiliseerd, dan stel ik dat het heel belangrijk is dat het parlement exact inschat dat het probleem waar we de afgelopen dagen mee te maken hebben gehad, niet een probleem van solvabiliteit was, maar van liquiditeit ten gevolge van een vertrouwensbreuk. Dat is belangrijk in de communicatie, want elk woord wordt door de rest van de wereld ook gecapteerd. Het is van belang te blijven benadrukken dat Dexia geen fundamentele problemen heeft of had met haar solvabiliteit. Er was een probleem met de liquiditeit, en dat is nu verholpen.

Het gevaar bestaat dat we een grote bank in een klein land ten prooi laten vallen aan organisaties of instellingen die ik alleen maar kan omschrijven als roofdieren. Dat fenomeen hebben we nu duidelijk een halt toegeroepen. Er was dus geen behoefte om de solvabiliteit te stabiliseren in de mate dat vandaag de solvabiliteit geen probleem vormt. De kapitaalsverhoging is er gekomen om de markt een duidelijk signaal te geven dat de aarzelingen over de liquiditeitspositie niet gelegitimeerd waren. Er is een duidelijk signaal aan de markten gegeven, en dat schijnt ook te zijn gelukt.

Ludo Sannen

Uiteindelijk hebben we door onze participatie de solvabiliteit wel versterkt. Door de solvabiliteit te stabiliseren, kunnen we misschien meer liquiditeit realiseren. Dat is de oefening die we gedaan hebben. Maar er blijft een probleem, want de interbankenmarkt ligt op dit moment eigenlijk nog altijd stil. We hebben geluk dat de Nationale Bank of de Europese Centrale Bank nu op basis van die versterkte solvabiliteit net die liquiditeit realiseren of in elk geval mee mogelijk helpen maken.

Daarom vinden wij het zo goed dat we onze verantwoordelijkheid met die 500 miljoen euro genomen hebben. Wat dat betreft, hebt u onze volle steun. Maar het is niet voldoende. Het is niet voldoende dat de Vlaamse Regering dit initiatief genomen heeft. Ik wil ook even verwijzen naar wat de heer Gabriels heeft gezegd. We zitten nu in de positie om andere dingen af te dwingen. We hebben een probleem ervaren en we moeten ervoor zorgen dat deze problemen zich niet meer herhalen, vanuit het belang van de spaarder.

Vanuit de bekommernis voor de spaarder moeten er dringend maatregelen genomen worden om de positie van de spaarder in de toekomst te versterken. De Vlaamse Regering, net omdat ze haar verantwoordelijk heeft genomen, moet en kan meepraten op Belgisch niveau en op Europees niveau. We moeten mee aandringen dat de bescherming van de spaarder versterkt wordt. Niemand heeft er hier over gesproken. In ons land bedraagt die amper 20.000 euro. In heel veel Europese landen is dat bedrag hoger. Wij vragen een verhoging tot 100.000 euro. Dat is niet zo uitzonderlijk. Ik heb vanmorgen nog gehoord dat men in de Verenigde Staten de bescherming van de spaarder optrekt van 100.000 dollar naar 250.000 euro. Het is niet alleen belangrijk voor de spaarder, het is ook belangrijk voor de banken, want daardoor kan je een bankrun vermijden. Daarnet hadden we het nog over een kapitaalvlucht bij Dexia.

Wij hebben nu recht van spreken, want de federale overheid heeft ons gevraagd om samen in het bad te springen met Dexia. Ik vind dat wij nu ook de verantwoordelijkheid hebben om de federale overheid te wijzen op maatregelen die ze kan treffen.

Het kan ook niet dat wij toelaten dat een bank allerlei producten op de markt brengt, hoe twijfelachtig ook. Wij vragen dat die in de toekomst gecertificeerd worden. Als ze niet veilig zijn, mogen ze niet op de markt komen. Als ze twijfelachtig zijn, moeten alle mogelijke risico's van die producten door de banksector zelf gedragen worden. Dit zijn ook elementen van meer regulering, meer controle en meer transparantie.

Jurgen Verstrepen

U hebt het over partijpolitieke spelletjes, maar ik zie u hier niets anders doen. U praat hier over een federale materie, over bankgaranties verhogen. U zit hier in de regering. U gaat het hier even uitspelen. Het is nogal kort door de bocht wat u nu zegt. Niemand anders zou het gevraagd hebben, maar mijn collega's aan de overkant hebben ook gevraagd, zoals u wel weet, om die verhoging door te voeren. Ik denk niet dat dit vandaag de discussie is. Hier gaat het over wat de Vlaamse overheid beslist heeft over Dexia. Ik vind dat u zelf partijpolitieke spelletjes speelt.

Ludo Sannen

Ik zal wel bepalen waarover ik spreek. Maar als de federale overheid aan de Vlaamse overheid vraagt - terecht - om mee een probleem te helpen oplossen, dan is het ook onze taak ervoor te zorgen dat we in de toekomst als Vlaamse Regering niet meer zulke problemen zullen moeten oplossen. Er moet dus meer regulering en meer transparantie komen. Ik wil concreet zijn over die regulering en die transparantie. Wij hebben hier duidelijk het recht om het daarover te hebben.

Het is ook belangrijk dat de ombudsdienst versterkt wordt. Een gewone spaarder is verloren tegenover een mastodont van een bank. Een versterkte ombudsdienst kan, door een regelmatige verslaggeving, de Vlaamse, de federale en de Europese overheid inspireren om de regelgeving over controle te versterken en te verbeteren.

Collega's, de banksector is de voorbije jaren blijkbaar volledig het noorden kwijtgeraakt. Zij is het slachtoffer geworden van puur kapitalisme. In een gezonde markteconomie is er eigenlijk een gezonde concurrentie en worden vraag en aanbod op elkaar afgestemd via prijzenmechanismen. Dat is goed voor consument en producent. Maar in de banksector heeft het kapitalisme zodanig toegeslagen en er zijn de voorbije jaren zulke grote winsten gemaakt dat het niets meer met het algemeen belang te maken had. De Vlaamse overheid, dus iedere burger, moet nu bijpassen om de factuur te helpen betalen.

Collega's, laat dit voor de privémarkt vooral een les zijn in bescheidenheid. Het is de rol van de banken om kredieten te verstrekken en geld te beheren, maar een bank dient niet om enkel grote winsten na te streven. Het zijn geen fabrieken die gratis geld produceren. Een bank heeft één belangrijke opdracht in het kader van het algemeen belang: de olie zijn van onze economie. Dat is de taak en de enige rol van een bank.

Onze fractie roept de banksector op om ook enigszins in eigen boezem te kijken. De voorbije dagen hadden een aantal mensen het over de internationale crisis die op hen afkwam, maar er wordt heel zelden verwezen naar de fundamentele oorzaken van deze internationale crisis.

Onze fractie roept ook de overheid en de regeringen op, mijnheer de minister, om dringend werk te maken van meer regulering en meer transparantie. (Applaus bij sp.a + VlaamsProgressieven)

De voorzitter

De heer Verstrepen heeft het woord.

Jurgen Verstrepen

Mevrouw de voorzitter, als u mij toestaat, zou ik graag van hieruit een aantal vragen stellen, omdat het gros van de vragen en opmerkingen eigenlijk tussendoor in het debat al aan bod kwamen. Het is vandaag Streepjesdag, dus ik was daar zelf mee bezig. Ik heb nog een aantal punten die ik rechtstreeks wil vragen.

Mijnheer Sannen, ik blijf erbij dat transparantie ook begint bij een raad van bestuur van een bank, bij Dexia bijvoorbeeld. Daar begint transparantie. Anders vraag ik me af - ik blijf op die nagel kloppen - wat een raad van bestuur daar zit te doen. Dat is niet alleen zo voor Dexia, dat geldt ook voor andere bedrijven. Dus ik blijf het vreemd vinden dat u dat zegt, terwijl u eigenlijk een rechtstreekse informatiebron zou kunnen hebben.

We hebben nog wel een vraag waarom de middelen uit het Toekomstfonds zijn ingezet. Dat is gewoon een informatieve vraag. Waarom is het kapitaal geïnjecteerd? Dat is een technische vraag die ik graag beantwoord wil zien. Was het geen betere mogelijkheid om een gewestgarantie te geven met 500 miljoen euro van het Toekomstfonds als borg? Zoals u misschien weet, heeft de Ierse regering aangekondigd voor een garantie te zorgen van twee jaar op de tegoeden bij een aantal banken. Deze aankondiging was daar voldoende om de beurs weer te doen opleven. Ik blijf met de vraag, maar u kunt daar zo dadelijk wel op antwoorden, vermoed ik, mijnheer de minister, waarom het Toekomstfonds eigenlijk op nul wordt gezet, terwijl men niet echt garanties heeft.

Ik ben daar zeer voorzichtig in. Als we zien dat mensen nog altijd hun centen weghalen, hebben we ook geen greep op wat kan gebeuren. Het verhaal is nog niet gedaan, volgens mij. Ik hoop van wel, maar wat als er opnieuw iets gebeurt, waar gaat men dan de centen halen? Is een herhaling van dit scenario mogelijk?

Ik wil ook nog vragen of dit allemaal wel zeker is. Ik hoor hier dat het gewaarborgd is. Wat zegt Europa? Ik heb Europa nog niet gehoord. De Europese regeling inzake mededinging laat het herkapitaliseren voor de redding van een onderneming niet toe. Voor Fortis worden de regels nogal breed geïnterpreteerd vanwege het belang als centrale speler in de Belgische economie. Maar kan dat ook gezegd worden van Dexia? Dat is een vraag waar we mee zitten.

Volgens de Europese regelgeving kan reddingssteun slechts verleend worden voor hoogstens zes maanden. Een aantal verklaringen komen daarop terug, maar hoever gaat Europa voor Dexia? Sommige bronnen laten weten dat de Europese Commissie daar heel veel vragen bij heeft. Beschikt de Vlaamse Regering over informatie dat de Europese Commissie het herstelplan voor Dexia zal goedkeuren? De Europese Commissie was deze namiddag nog niet op de hoogte gebracht over de steunmaatregelen voor Dexia. Is dat ondertussen al gebeurd? Wat zal het gevolg daarvan zijn? Dat zijn vragen die ik hier nog niet heb gehoord en waar ik toch een duidelijk antwoord op zou willen.

Ik rond af, want we zijn geen erkende fractie, dus we hebben maar vijf minuten en ik denk dat ik die bijna heb opgebruikt. Daarnet zei de heer Van Rompuy dat het politieke spelletjes zijn. Dat werd zo in de arena gegooid, terwijl ik denk dat hier gewoon kritische vragen zijn over hoe we de garantie kunnen krijgen dat het niet meer gebeurt.

Ik blijf zeggen dat het zeer kort door de bocht is. Hij gelooft niet in het nut van onderzoekscommissies.­ Ik heb hem horen zeggen: een onderzoekscommissie, wat haalt dat uit in deze? Moet ik die lijn doortrekken naar andere onderzoekscommissies? Dat zou ik niet graag willen horen. Over politieke spelletjes gesproken: ik denk dat er al anderhalf jaar politieke spelletjes worden gespeeld. Je zou bijna durven zeggen dat deze crisis een zegen was voor CD&V, zodat die eindelijk eens iets kon doen.

De voorzitter

De heer Caron heeft het woord.

Bart Caron

Mevrouw de voorzitter, heren ministers, collega's, deze crisis geeft een dubbel gevoel: enerzijds ben ik ongerust en anderzijds ben ik boos. Ik ben vooral ongerust om de slachtoffers die kunnen en wellicht zullen vallen. Ik denk aan mensen die in goed vertrouwen aandelen hebben gekocht op advies van een bank van vertrouwen. Ik denk aan de werknemers die ongetwijfeld ongerust zullen zijn over reorganisaties die zullen volgen.

Ik ben ook boos omwille van zoveel slecht bestuur, zoveel hoogmoed bij sommige banken. Niet alles kan, gelukkig maar. Hun gedrag botst merkwaardig genoeg op de grenzen van ons bestel. Deze crisis is eigenlijk een krachtig signaal dat er grenzen zijn aan de vrije markt en dat die grenzen niet oneindig uitrekbaar zijn. Het is al lang geleden dat we zo'n diepe crisis hebben meegemaakt. We kennen die alleen van de geschiedenisles. Maar ook nu, net als toen, loopt het wilde kapitalisme te pletter tegen zijn eigen grenzen, en dat doet pijn.

Ik zou het simplistisch kunnen opvatten en zeggen dat als het goed gaat, de winsten naar dividenden en bonussen voor managers gaan, en als het slecht gaat, de overheid, of liever de belastingbetaler, mag opdraaien voor de tekorten. In zekere zin, maar niet helemaal, is dat wat de Vlaamse en de federale overheid nu ook doen voor Fortis en Dexia. Beide dossiers zijn niet te vergelijken.

Het Fortis-dossier is gekleurd door grootheidswaanzin, door torenhoge ambities zoals het revanchistisch verwerven van ABN AMRO, door fouten van de top, gedekt door de Belgische haute finance, vaak verstrengeld met ons koningshuis. Om nog te zwijgen over lichtzinnige omgang met het geld van de burgers en de bedrijven. Hier moeten schuldigen gestraft worden, bonussen terugbetaald en laat ook hier de bestuurdersaansprakelijkheid en de code-Lippens nu maar eens ten volle spelen.

Het verhaal van Dexia en dat van talrijke andere Europese banken, is van een andere orde. Dexia glijdt mee met het Europese bankwezen de dieperik in of dreigde toch af te glijden. Gelukkig dat de regeringen van dit land ingrijpen. We staan daar in Europa niet alleen in. De steun aan Dexia is ook broodnodig omdat het hier gaat om de bank van de steden en gemeenten en van de werknemers. Het voormalige Gemeentekrediet en BACOB lagen aan de basis van deze bankfusie. Dexia dreigde mee ten onder te gaan. Die kapitaalsverhoging was dus ook noodzakelijk. Dat Vlaanderen 500 miljoen euro ten laste neemt, net als de Gemeentelijke Holding, kunnen we alleen maar toejuichen. De Vlaamse gemeenten hebben immers een participatie van ongeveer 40 percent in de Gemeentelijke Holding. Mijnheer Peumans, in het perscommuniqué van de VVSG lezen we dat de Gemeentelijke Holding in elk geval niet bij de gemeenten zal aankloppen om de kapitaalsverhoging bij Dexia te financieren. Gelukkig maar. Alleen al daarom zou de tussenkomst van de Vlaamse Regering toe te juichen zijn. Als lokale besturen zouden worden meegesleept in deze crisis, zou dat ook hun bestuurskracht sterk kunnen aantasten.

Maar ik kom terug op de kern van de zaak. Collega's, als de VS banken die leningen voor vastgoed verstrekken, nationaliseert om de vele getroffen Amerikaanse gezinnen te beschermen tegen armoede, is het wel duidelijk dat er fundamentele problemen zijn met het systeem zelf. Paradoxaler kan het niet: de keizer van het kapitalisme nationaliseert om het kapitalisme zelf overeind te houden. Als het regent in New York, druppelt het in Brussel.

Inderdaad, er is vandaag geen betere oplossing mogelijk dan de interventie van de overheden. Het was overigens de hoogste tijd dat de federale overheid ingreep. Ook bij ons dus grijpen de overheden in, ze verwerven sleutelpakketten aandelen. Wellicht zullen wij die in de toekomst ook kunnen verkopen, zelfs hopelijk met winst. Des te beter voor de bevolking. Maar misschien kunnen we nu wel van de gelegenheid gebruik maken om de financiële controle te versterken zodat malafide praktijken kunnen verdwijnen, zoals het aanpraten van beleggingen in zeer risicovolle fondsen aan vaak onwetende mensen, zoals sommige kosten die door banken worden aangerekend enzovoort.

Tot slot: we zijn geen fans van Sarkozy, maar wat hij zegt over de noodzaak van een nieuw internationaal financieel systeem, delen we. Ik citeer: "Er komt een einde aan het idee van de mondialisering met een financieel kapitalisme dat zijn logica opgedrongen heeft aan de hele economie en bijdroeg tot de perversie ervan. Het was een zotternij waarvoor we nu de prijs betalen." Dat we dat van een neoliberaal moeten horen, mag veelbetekenend zijn, maar hij heeft gelijk. (Applaus bij sp.a + VlaamsProgressieven en Groen!)

De voorzitter

Minister Van Mechelen heeft het woord.

Minister Dirk Van Mechelen

Mevrouw de voorzitter, geachte leden, om te beginnen wil ik u namens de Vlaamse Regering bedanken voor de sereniteit waarmee we dit debat deze namiddag hebben kunnen voeren. Mijnheer Bourgeois, het is inderdaad belangrijk dat, na een dergelijke besluitvorming, het parlement volledig wordt geïnformeerd over wat er de voorbije 48 uur is gebeurd.

De voornaamste conclusie van dit debat is dat alle partijen hun instemming hebben betuigd met het feit dat de Vlaamse Regering snel, adequaat en besluitvaardig heeft beslist te participeren aan de reddingsoperatie van Dexia, door middel van een kapitaalsverhoging. Daarvoor alleszins onze dank.

Waarom moest Vlaanderen Dexia bijspringen? Ik zou ter zake het TINA-principe naar voren willen schuiven, dat heel eenvoudig is: There Is No Alternative. Er was geen alternatief, en dat bleek heel snel maandagochtend, toen Vlaanderen werd gecontacteerd door de premier van dit land om mee rond de tafel te gaan zitten om een oplossing uit te werken voor de vragen die op dat ogenblik rezen. Premier Leterme heeft gevraagd of Vlaanderen bereid was, of de regio's bereid waren om mee aan tafel te komen zitten met de federale overheid, om het debat aan te gaan over een herstelplan voor Dexia. Daarop hebben we maandagochtend om 11 uur het kernkabinet bijeengeroepen. Op dat ogenblik bestond dat uit minister Vandenbroucke en minister Vanackere, die de minister-president heeft vervangen in dat kernkabinet. We hebben geprobeerd zo snel mogelijk een inzicht te krijgen in de problemen die op ons af kwamen. Daarbij werden we ook geïnformeerd door onze belangrijkste partner ter zake, namelijk de Gemeentelijke Holding, die bij monde van Carlos Bourgeois een volledige uiteenzetting is komen geven over de situatie zoals die op dat ogenblik gekend was. Hij heeft ook zijn inschatting gegeven over wat er kon en moest gebeuren.

Ik wik u eveneens een aantal zeer elementaire praktische zaken voorleggen, die de voorbije uren niet in de pers naar voren zijn gekomen en waaruit blijkt waarom een ingrijpen van de Vlaamse overheid in deze bankinstelling meer dan ooit noodzakelijk was. Vanzelfsprekend had dat niet alleen te maken met het aandeelhouderschap van onder meer onze Gemeentelijke Holding, die de belangen verdedigt van onze steden en gemeenten. Er waren ook heel wat operationele redenen om dit dossier niet van de zijlijn gade te slaan. Ik geef er een aantal.

In eerste instantie zou een crisis bij Dexia, waarbij diverse scenario's zoals een overdracht aan een andere bank, laat staan een faillissement, mogelijk zouden zijn, hebben geleid tot een complete operationele chaos op Vlaams niveau. Zoals u weet, is Dexia immers onze huisbankier, die alle financiële verrichtingen van de Vlaamse overheid doet. Met andere woorden, een crisis bij Dexia zou een operationele chaos betekenen voor Vlaanderen in zijn betaalverkeer, niet alleen voor zijn eigen werknemers, maar vanzelfsprekend ook voor al diegenen die werken uitvoeren voor de Vlaamse overheid.

Eenzelfde probleem zou razendsnel rijzen bij onze steden en gemeenten, waarvan Dexia in heel veel gevallen de bankier is. Ook daar zou dat leiden tot operationele problemen. Verder is, zoals minister Ceysens van Economie terecht heeft gesteld, de impact hiervan op particulieren en onze Vlaamse economie nauwelijks in te schatten. Het is nauwelijks in te schatten wat het gevaar zou zijn mocht deze bank in moeilijkheden zijn gekomen, en wat de gevolgen hiervan zouden zijn, niet alleen voor de spaarders, maar ook voor onze Vlaamse ondernemingen.

Dit zijn de redenen waarom de Vlaamse Regering onmiddellijk positief geantwoord heeft aan de federale overheid om mee rond de tafel te gaan zitten. We zijn gestart maandag om 15 uur in de namiddag. Het is belangrijk dat we gezamenlijk het initiatief hebben genomen om een aanpak te realiseren met de drie betrokken lidstaten, zijnde Luxemburg, Frankrijk en België. We zijn begonnen met na te gaan wat de mogelijkheid was om bij te springen, en op welke manier we dat zouden kunnen realiseren. Al vlug bleek dat de enig wenselijke oplossing om uit de crisis te raken was dat we het kapitaal van Dexia zouden herstellen door een participatie aanvankelijk voorzien op een kapitaalsverhoging van 7 miljard euro. Nadat een bank door een andere financiële instelling, de Citigroup, werd gered, konden we dit reduceren tot 6,4 miljard euro. De vraag was dus om voor dinsdagochtend een kapitaalsverhoging in te schrijven van circa 6,4 miljard euro. We zouden dit bedrag leveren met de drie betrokken lidstaten. We zouden een engagement opnemen om vanuit België 3 miljard euro te leveren, vanuit Frankrijk 3 miljard euro en vanuit Luxemburg 376 miljoen euro.

De tweede vraag was er natuurlijk één op Belgisch niveau. Hoe zouden we die 3 miljard euro financieren? Er kwam snel een tweede vergadering met alle betrokken aandeelhouders. We kregen het gezelschap van vertegenwoordigers van Ethias, van Arcofin en van de gemeentelijke holding. We hebben hen als overheid nadrukkelijk gevraagd om als aandeelhouder hun verantwoordelijkheid te nemen en een gezamenlijk engagement te ondertekenen van 1 miljard euro van de 3 die we moeten leveren.

Nadat dit engagement bekend werd, hebben we als gezamenlijke overheden beslist om een interne verdeelsleutel toe te passen op de resterende 2 miljard euro. Daarbij zou de federale overheid de helft op zich nemen en de regio's de andere helft. Onder de regio's spraken we af dat we daarvoor zouden aligneren met de historische verdeelsleutel van de gemeentelijke holding, met een verhouding van 45 percent voor Vlaanderen, 35 voor Wallonië en 20 voor Brussel. Die verhouding hebben we omwille van de hoegrootheid van de bedragen gecorrigeerd naar een inbreng van 500 miljoen euro door Vlaanderen, 350 door Wallonië en 150 door Brussel. In de loop van maandagnacht - nadat we hadden nagekeken hoe we deze middelen konden mobiliseren - hebben we ons akkoord gegeven aan de federale overheid om de bijdrage vanuit de regio's te structureren zodat de 3 miljard euro kon worden geleverd.

Ondertussen was de bevoegde Luxemburgse minister naar Brussel gekomen om mee het herstelplan te bespreken. Ook hij heeft na contact met de eigen regering het fiat gegeven voor de onderschrijving van een kapitaalsverhoging van 376 miljoen euro.

Frankrijk had een ruime delegatie afgevaardigd naar Brussel en stond in permanent contact met de bevoegde minister van Economie. De delegatie heeft na heel wat overleg en inspanningen uiteindelijk haar akkoord gegeven maandagochtend rond 7 uur. Op dat moment stond vast dat we 6,4 miljard euro zouden kunnen onderschrijven.

Waarom moest dit maandag gebeuren? Dat is een technisch aspect. Dit moest maandag gebeuren omdat Dexia op dinsdag 30 september haar kwartaalafrekening moest presenteren. Zoals u weet, zijn die kwartaalafrekeningen publiek en moesten de kaarten op tafel worden gelegd. Daaruit bleek dat conform de reglementering van de boekhoudkundige rapportering van financiële instellingen (IFRS) de Tier One-ratio die Dexia moest houden, bedreigd werd door het afboeken van verliezen die zij moest nemen ingevolge het feit dat ze internationaal werd meegesleurd in de kredietcrisis. Daarom moest het signaal er komen vanuit de gezamenlijke overheden, van de drie betrokken lidstaten, dat we deze instelling zouden ondersteunen. Daardoor werden de kredietlijnen naar Dexia op dinsdagmorgen opnieuw open gezet en kon een effectieve crisis van de bank structureel worden vermeden.

Het is goed om in het Vlaams Parlement nadrukkelijk te stellen, wanneer het gaat over vertrouwen en wantrouwen in en rond financiële instellingen, dat er niets zo belangrijk is als een goede communicatie. Onder meer de openbare omroep VRT heeft een uitstekende rol gespeeld in het behoud van het vertrouwen in de instellingen en heeft begrepen dat de kapitaalstoezegging van de overheid een structurele oplossing was, waardoor we dinsdagmorgen de crisis hebben kunnen bezweren, en daardoor hopelijk, maar zoals iedereen terecht stelt niet definitief, de bladzijde kunnen omdraaien.

Ik probeer nu de transactie te omschrijven. Vlaanderen heeft voor 2,85 percent aandelen van de Dexia-groep onderschreven. Belangrijk is dat daardoor de aandeelhoudersstructuur wordt gewijzigd. Het kan niet ontkend worden dat de participatie van onze Gemeentelijke Holding, ondanks dat ze ook inschrijft op een kapitaalsverhoging van 500 miljoen euro, vermindert van 17 naar 14 percent. De totale participatie van Belgische aandeelhouders stabiliseert zich op 44,4 percent, de Franse aandeelhouders hebben voortaan een participatie van 26,3 percent, en het aandeelhouderschap van de CDC-groep stijgt van 11,9 naar 19,3 percent.

Het is belangrijk dat we met deze kapitaalinjectie het eigen vermogen van Dexia hebben kunnen herstellen, waardoor we in een situatie zijn gekomen dat het rechtstreekse risico voor spaarders en ondernemingen structureel is weggenomen en dat het herstel kan worden ingezet, wat gisteren en vandaag via de beurzen te merken was. Grote voorzichtigheid blijft hier meer dan ooit aangewezen, maar paniek is een slechte raadgever.

Mijnheer De Reuse, u vraagt of we dat niet te duur hebben betaald. Is de Vlaamse Regering ingestapt in een kapitaalverhoging aan bedragen die niet aanvaardbaar zijn? Waar komt de waardering van 9,9 euro vandaan? Mijnheer De Reuse, u bent jurist en kent dat net zo goed als ikzelf. Ik verwijs naar het wetboek op de naamloze vennootschappen, in het bijzonder titel 5: Kapitaal, waar u onder hoofdstuk 1 de spelregels vindt voor kapitaalverhogingen.

De artikels 581 tot en met 611 zijn van toepassing. Artikel 603 zegt dat het toekomt aan de raad van bestuur om de kapitaalverhoging te plannen en het bedrag ervan vast te leggen, maar dat ze nooit hoger mag zijn dan het bedrag van het aanwezige maatschappelijke kapitaal. Onder dezelfde voorwaarden kunnen de statuten de raad van bestuur de bevoegdheid toekennen om converteerbare obligaties of warrants uit te geven.

Op het probleem dat vorige zondag en maandag werd gesteld hoe we dit moesten aanpakken, zijn de cruciale artikels 596 en 598 van toepassing. Het belangrijkste om te onthouden uit artikel 596 is dat de kapitaalverhoging geschiedt met opheffing van het voorkeurrecht van bestaande aandeelhouders. Artikel 598 zegt: "Wanneer het voorkeurrecht wordt beperkt of opgeheven ten gunste van een of meer bepaalde personen die geen personeelsleden zijn van de vennootschap of van een van haar dochtervennootschappen, moet de identiteit van de begunstigde of de begunstigden van de beperking of de opheffing van het voorkeurrecht worden vermeld in het verslag dat door de raad van bestuur wordt opgesteld alsook in de oproeping. Bovendien mag voor genoteerde vennootschappen de uitgifteprijs niet minder bedragen dan het gemiddelde van de koersen gedurende de dertig dagen voorafgaand aan de dag waarop de uitgifte een aanvang nam."

Met andere woorden, conform het wetboek op de vennootschapsbelasting stelt artikel 598 dat de uitgifteprijs van de nieuwe aandelen in dit scenario van kapitaalsverhoging, de waardering krijgt van het gemiddelde van de dertig dagen van de beurskoers. De berekening werd gemaakt door een onafhankelijk expertenteam dat zich maandagnacht heeft gemeld om deze werkzaamheden uit te voeren. Crédit Suisse heeft deze oefening inderdaad voor ons gedaan, een oefening die nadien werd gevaloriseerd door de CBFA zodat er, wat dit betrof, geen enkele discussie mogelijk was.

Los van het bedrag en los van de wettelijkheid om op deze manier de waarde van het aandeel vast te stellen, wil ik ook gewoon meegeven dat we hierdoor - en daar waren we ons meer dan ooit van bewust - als overheid een heel duidelijk signaal gaven dat we in het aandeel geloofden, en dat we door de appreciatie van het aandeel van vanaf dinsdag de koers hebben zien versterken. Dit was immers meer dan een vertrouwenswekkende maatregel, het was het inverse van wat met Fortis was gebeurd en waar door het uitlekken van het bod op de bank van een vreemde partij aan een waarde van het aandeel die structureel lager was dan de beurskoers, de beurskoers is beginnen afkalven in plaats van te herstellen. Wat dit betreft, hebben wij onze verantwoordelijkheid genomen.

Zijn er heel wat vragen over het toezicht? Ik moet eerlijk zeggen dat voor wie uren doorbrengt met alle specialisten die in dit dossier betrokken zijn, het inderdaad duidelijk is dat, ondanks de inbreng die gebeurd is, we in België de werking van en het toezicht door de CBFA moeten herbekijken. Ik deel uw mening. De CBFA moet meer zijn dan een louter procedurele toezichthouder door het bekijken of de juiste stappen, de juiste regels en de juiste documenten werden geleverd. Ik ben de mening toegedaan dat er meer inhoudelijk moet kunnen worden toegekeken op de grond van de zaak, op de grond van de activiteiten, op de risicoprofielen.

Na wat ik de voorbije dagen en uren heb kunnen vaststellen, denk ik dat een heel nauwe samenwerking tussen de CBFA en de Nationale Bank aangewezen is, maar dat daarbij ook een heel nauwe samenwerking tot stand moet komen op Europees niveau, onder meer met de Europese Centrale Bank. Die heeft de voorbije dagen tijdens deze kredietcrisis een sleutelrol gespeeld in het kader van het beschikbaar stellen van financiële liquiditeiten. De interbancaire operaties waren immers tot nul herleid. Een bank die cash had, hield de cash, waardoor instellingen in moeilijkheden kwamen. Het was enkel via het ingrijpen van de Europese Centrale Bank dat voldoende middelen konden stromen naar de instellingen die bedreigd werden in hun liquiditeiten.

We komen nu tot de manier waarop Vlaanderen het probleem heeft aangepakt. Vlaanderen heeft er inderdaad voor geopteerd een beroep te doen op de middelen die aanwezig waren of zouden kunnen worden gemobiliseerd in het Toekomstfonds - we hebben dat denkspoor maandag reeds uitgewerkt. Het Toekomstfonds had tot maandag een saldo van circa 360 miljoen euro. We hebben beslist om dit saldo te verhogen door een herverdeling van de conjunctuurprovisie uit de begroting 2008 en de beschikbare provisies van 2007, waardoor we het Toekomstfonds onmiddellijk konden spijzen met 150 miljoen euro. Deze beslissing werd dinsdag door de regering genomen. De herverdeling werd goedgekeurd door de regering, en daardoor kwam het fonds op een liquiditeit van 150 miljoen euro. Ik kan hieraan toevoegen dat we deze ochtend om 11 uur aan Dexia hebben laten weten dat we klaar waren om deze middelen voor kapitaalsverhoging beschikbaar te stellen - dus: om ze niet alleen te onderschrijven, maar ook vol te storten.

Op die manier hebben we vanuit Vlaanderen meer dan ooit onze rol gespeeld. Het is ook heel belangrijk om ten aanzien van de Vlaamse belastingbetaler te stellen dat het Toekomstfonds een fonds is dat beschikt over harde liquiditeiten. Die 500 miljoen euro zijn er aanwezig, maar tot vandaag werden deze gelden, de 360 miljoen euro, belegd. Dat geld werd gespaard bij de banken in financieel heel veilige producten. We hebben er geen enkel risico mee genomen.

Zoals de heer Van Rompuy terecht stelt, zou het onverantwoord zijn geweest indien wij de middelen van het Toekomstfonds niet onmiddellijk hadden gemobiliseerd om de kapitaalsverhoging te onderschrijven. Op die manier hebben we immers geen beroep moeten doen op een lening en evenmin op de reguliere begrotingsmiddelen van 2008-2009, die we willen aanwenden voor het beleid.

Het staat bij wijze van spreken niet meer op een spaarboekje, maar het is nu belegd en we hebben daar aandelen voor in de plaats gekregen. Dat is het enige verschil. Het voornaamste is niet de vraag of we daar meerwaarde op gaan boeken - al zou dat voor een minister van Financiën wel meegenomen zijn - maar wel het feit dat we hierdoor de toekomst veilig hebben gesteld van 22 miljard euro deposito van spaarders én van de belangen van onze Gemeentelijke Holding van steden en gemeenten. We hebben ten slotte ook een stuk economie gevrijwaard. Uit eerste berekeningen blijkt nu immers al dat het stilvallen van dit soort bankinstellingen catastrofaal zou zijn, ook voor de Vlaamse economie.

Ik heb intussen de lijst van de raad van bestuur van Dexia opgevraagd. Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om de heer Francis Vermeiren te verontschuldigen. Hij kan zich in dit debat niet persoonlijk verdedigen, want hij is afgelopen zaterdag opgenomen in het ziekenhuis.

Mijnheer Peumans, wat de bezoldiging van de bestuurders betreft, kan ik u meedelen dat de vergadering op 23 mei 2002 beslist heeft om leden van de raad van bestuur een jaarlijkse forfaitaire bijdrage toe te kennen van 20.000 euro, en dat er eveneens een presentiegeld bestaat van 2000 euro per vergadering van de raad van bestuur of van een van de gespecialiseerde comités.

Mijnheer Bourgeois, u had een vijftal vragen over mogelijke concrete afspraken. Over een verhuis van de zetel van Dexia naar Parijs is er in mijn aanwezigheid geen enkel woord gezegd. En bij mijn weten is er ook geen enkele belofte gedaan aan de Franstalige collega's. Mijn antwoord op die vraag is dus negatief.

Wat betreft het grijpen van de macht van de Franse spelers in Dexia, kan ik u alleen maar de verhoudingen geven zoals ik die daarnet heb geciteerd, waaruit blijkt dat wij als Belgische partners een heel belangrijke participatie hebben, zowel met de overheid als met de drie belangrijke aandeelhouders.

U vroeg ook of CDC een voorkooprecht bedongen heeft bij uittreding van de aandeelhouder. Of anders gezegd: stel dat Vlaanderen morgen zijn participatie te gelde wil maken, moet het die dan verkopen aan CDC? Ik heb intussen informatie gekregen van advocaat Jan Peeters, die in dit dossier optreedt voor de Gemeentelijke Holding. Die bevestigt dat er tot nu toe geen enkele aandeelhoudersovereenkomst is gesloten tussen de betrokken partijen, wat betekent dat er geen voorkooprechten, volgrechten of volgplichten bestaan, en dat alle nieuwe uitgegeven aandelen gewoon publiekelijk beursgenoteerde aandelen zullen zijn zonder enige vorm van restrictie. Ik denk dat we daarmee ook voor dit probleem een antwoord hebben geboden.

Voor alle duidelijkheid hebben we dit nog eens nagekeken bij de advocaat van Dexia. Die bevestigt dit verhaal voor 100 percent en stelt zelfs dat er ook tussen de bestaande aandeelhouders geen enkele vorm van aandeelhoudersovereenkomsten bestaat.

Wat het management betreft, wil ik duidelijk stellen dat Axel Miller erg gerespecteerd wordt in de financiële wereld. Maar in het ultieme politieke overleg is er beslist dat sommige mensen toch hun verantwoordelijkheid moesten opnemen. Uiteindelijk heeft dat geleid tot het ontslag van de CEO en de voorzitter van de raad van bestuur. Zoals u weet, bestaat daar de verhouding van één Franse voor één Belgische bestuurder. Ik neem dan ook aan dat bij de opvolging eenzelfde verhouding in stand wordt gehouden.

Tot slot zijn er hier ook vragen gesteld over de budgettaire impact op de steden en gemeenten. De heer van den Abeelen heeft gelijk wanneer hij zegt dat we geen paniek moeten zaaien. Maar we moeten natuurlijk wel realistisch zijn.

Ik heb vanmiddag contact gehad met Carlos Bourgeois van de Gemeentelijke Holding. Hij heeft me bevestigd dat voor de financiering van de 500 miljoen euro, de Gemeentelijke Holding geen beroep zal doen op de steden en gemeenten. Met andere woorden, ze zullen die financiering zelf aangaan en daarbij deels een beroep doen op de kapitaalmarkt.

Wat de dividenden betreft, heb ik vragen gesteld over de impact van de operatie op het dividend van de Gemeentelijke Holding. Men heeft me meegedeeld dat dit in zeer sterke mate afhankelijk zal zijn van dividend 2008 van Dexia. Dexia heeft een vaste dividendpolitiek om een soort pay-out te doen van 40 à 45 percent. Tijdens het eerste halfjaar was de winst behoorlijk. Wat het tweede halfjaar betreft, spreekt het voor zich dat daar op dit ogenblik geen uitspraak over wordt gedaan. Wel staat vast dat door de verwatering van het aandeel, de opbrengst van het dividend per aandeel lager zal zijn dan vandaag. Dit jaar werd er 300 euro per aandeel betaald. De vraag is nu of dit kan worden aangehouden. Het is te voorbarig daar nu al op te antwoorden. De holding zal er alles aan doen om ervoor te zorgen dat de gevolgen voor de gemeenten worden beperkt. De gemeenten krijgen van de holding een dividend van ongeveer 45 miljoen euro.

Wat de financiering betreft, kan deze operatie via het Toekomstfonds geregeld worden. Wat het toezicht betreft, steun ik de oproep om dit te versterken en in een Europees kader in te bedden. Zoals de minister-president heeft aangegeven, zullen we hierover praten met de banken. Een grotere transparantie naar de overheid is meer dan ooit noodzakelijk.

Mijnheer Bourgeois, u hebt het gehad over een structurele voortgangsrapportage. Het spreekt voor zich dat de regering daartoe bereid is.

Over de weerslag op de gemeenten heb ik het al gehad.

Tot slot, mijnheer Van Rompuy, is het inderdaad zo dat we gezamenlijk de juiste lessen moeten trekken uit wat er is gebeurd. We moeten een toekomstvisie ontwikkelen over de regulering van onze financiële markten.

Mijnheer Sannen, wat u hebt gezegd over de certificering van bankproducten, is innovatief. We moeten daarover durven nadenken, net zoals in de federale Kamer ongetwijfeld het debat zal worden gevoerd over de bescherming van de spaarders.

Mijnheer Verstrepen, ik hoop dat ik heb geantwoord op de vraag over het inzetten van de middelen uit het Toekomstfonds.

Ik sluit me vanzelfsprekend ook aan bij de bezorgdheden die de heer Caron heeft geuit. We stellen vast dat ook de financiële controle meer dan ooit moet worden versterkt. (Applaus bij de meerderheid)

Minister Steven Vanackere

Ik wil nog twee zaken toevoegen aan de perfecte synthese van minister Van Mechelen.

De minister-president werd via telefonisch contact en conference call voortdurend op de hoogte gehouden van deze discussie en van alle manoeuvres die we vanuit de Vlaamse Regering hebben ondernomen.

Mevrouw Vogels, u zegt dat u hebt vastgesteld dat er in deze zaak enkel mannen te zien zijn als hoofdrolspelers. Minister van Financiën Lagarde van Frankrijk en mevrouw Swiggers, die ARCOFIN vertegenwoordigd heeft in die belangwekkende nacht, zouden het wellicht jammer vinden dat ze niet worden genoemd. Er zijn dus wel degelijk ook dames die hun verantwoordelijkheid hebben moeten nemen.

Herman De Reuse

Mevrouw de voorzitter, collega's, ik mis minstens nog één element in het antwoord van viceminister-president Van Mechelen. Hij heeft me geen antwoord gegeven op het feit dat men de Fransen eigenlijk een blokkeringsminderheid heeft gegeven. Niemand van de sprekers heeft daar trouwens naar verwezen.

Minister Steven Vanackere

Dat is een technische vergissing. Ik excuseer me voor het jargon. In elke onderneming van dit kaliber is er een 'free float'. Dat wil zeggen dat mensen die geen institutionele beleggers zijn een deel van de aandelen hebben. De free float van het Dexia-aandeel was niet onbelangrijk en heeft trouwens vandaag nog een zeker belang.

Mijnheer De Reuse, u verwijst naar de fameuze regel van 25 percent. U stelt dat de Fransen daarmee meer dan 26 hebben. Vooraleer de operatie die we nu doorvoeren een realiteit is, hadden de Fransen al deze positie op vergaderingen waar vooral de institutionelen aan participeren en niet de aandeelhouders van de "free float". De regels die gelden voor wat men als aandeelhouder vertegenwoordigen kan - die 25 percent -, bestonden al. Die bescherming was er al.

Het is dus niet zo dat men een nieuw machtsinstrument in handen van de Fransen geeft. Omgekeerd is het zo dat we aan iedereen die vindt dat het 'jammer' is dat het belang van de Fransen toeneemt in een onderneming moeten zeggen dat een deel van het probleem dat we nu moeten oplossen van oorsprong Frans is. Wie vindt dat de Fransen op hun niveau moesten blijven, zegt eigenlijk dat het aandeel van de oplossing dan nog meer door de Belgen en de Luxemburgers moet worden aangedragen.

Men moet een beetje kiezen. De Fransen hadden kunnen zeggen dat ze 11 percent van het aandeelhoudersschap in handen hadden en dat ze dan ook 11 percent van de oplossing zouden bieden. We hebben laten blijken dat dat voor ons geen aanvaardbaar scenario was. Daardoor hebben ze ook een inspanning van 3 miljard euro moeten leveren.

Herman De Reuse

De feitelijke toestand van de blokkeringsminderheid ken ik niet, maar dit is juridisch niet correct. Dat kan in de gegeven omstandigheden feitelijk zo zijn. Ik kan dat niet nagaan. In ieder geval hebt u hier een juridische blokkeringsminderheid. Dat is hoe dan ook een feit.

Een ander punt dat tijdens het debat niet aan bod is gekomen, gaat over de solvabiliteit van de verzekeraar Ethias, die toch nauw verbonden is met Dexia. De premier van dit land heeft gezegd dat er problemen zijn. Volgens de berichten in De Tijd schijnen die problemen tijdens de crisisonderhandelingen behandeld te zijn. Premier Leterme zegt daarover dat men gedaan heeft wat men moest doen om ervoor te zorgen dat Ethias niet in de gevarenzone terecht zou komen. Welke maatregelen genomen werden, wil de premier evenwel niet kwijt. In De Tijd staat verder dat er volgens meerdere bronnen geen echte oplossing is, maar dat er wel werk van wordt gemaakt.

Mijnheer de minister, ik feliciteer u voor de openheid, die u trouwens doorgaans aan de dag legt. Dat is niet bij elke politicus het geval. Premier Leterme wil daar niet op ingaan. U was blijkbaar deelgenoot bij de besprekingen over de crisis, toen ook Ethias aan bod is gekomen. Het zou passend zijn als u daar ook enige toelichting over zou geven.

Geert Bourgeois

Mijnheer de minister, ik dank u voor uw zeer klaar antwoord over de problematiek inzake de gemeenten, over het niet-bestaan van aandeelhoudersovereenkomst of, naar ik aanneem, andere overeenkomsten.

Ik blijf een probleem hebben met de blokkeringsminderheid, ook al is er die free float. Nu is die ook verankerd. Dat staat haaks op de vraag die werd aangezwengeld door minister-president Peeters in verband met de verankeringsproblematiek.

Ik ben het eens met de stelling van de heer Sannen. Ik heb er daarnet al sterk de nadruk op gelegd. Indien Vlaanderen mee mag betalen, mag Vlaanderen ook aandringen op structurele maatregelen, zoals een verhoging van de depositowaarborgregeling en een verscherping van de Belgische en Europese regelgeving inzake toezicht. Ik vraag de Vlaamse Regering dan ook dit punt tijdens het eerstvolgend overleg met de Belgische regering aan te kaarten.

Ik dank de minister voor het feit dat er een voortgangsrapportering komt. Wat een ander punt betreft, blijf ik evenwel wat op mijn honger zitten. De Vlaamse overheid zou er uitdrukkelijk naar kunnen streven Dexia in de toekomst een voorbeeldrol met betrekking tot corporate governance, transparantie en verloningsbeleid te laten vervullen. Het verdwenen vertrouwen kan ook op die manier worden hersteld. Misschien is dit zelfs de enige manier. De overheid neemt een belangrijke plaats in de aandeelhoudersstructuur van deze holding in. Ook van andere beleggers mag een ethisch besef worden gevraagd. Ik vraag de Vlaamse Regering op dit vlak een voorbeeldig activisme aan de dag te leggen.

Jef Tavernier

Ik dank de minister voor zijn antwoord. Een belangrijk aspect is hierbij evenwel niet aan bod gekomen. Ik verwacht eigenlijk geen echt antwoord van de minister. Welke rol willen we als overheid spelen? Zijn we enkel een financiële brandweerman? Indien we verder willen gaan, kunnen we in de richting van corporate governance evolueren. Dit lijkt me echter onvoldoende.

De vraag is op welk vlak een financiële instelling waar de overheid een belangrijke rol in speelt, zich van andere financiële instellingen onderscheidt. In dit geval gaat het om participaties van de gemeenten, van de Vlaamse Regering en van andere overheden. De vraag moet ook aan de vertegenwoordigers van sociale organisaties worden gesteld. Ze moeten zich hierover bezinnen en een duidelijk antwoord geven. Op die manier kan dit punt ter discussie worden gesteld.

Rudi Daems

Ik wil even aankondigen dat mijn fractie straks een actualiteitsmotie ter stemming wil voorleggen.

Minister Dirk Van Mechelen

Wat de opmerking van de heer De Reuse over de blokkeringsminderheid betreft, blijven de cijfers de cijfers. De globale participatie van de Franse aandeelhouders bedraagt 26,3 percent. De belangrijkste speler is CDC. De depositokas heeft een participatie van 19,3 percent. De Franse overheid heeft een participatie van 5,7 percent. Ik geef deze cijfers ter informatie.

Wat Ethias betreft, kan ik melden dat de vertegenwoordigers van Ethias de federale overheid twee concrete vragen hebben gesteld. Gezien de technische complexiteit van een mogelijk antwoord, wil de federale overheid dit verder onderzoeken. Ik kan en wil hier op dit ogenblik niet meer over zeggen. Het betreft immers vragen over een zeer gedetailleerd punt, die tot de federale overheid zijn gericht.

Wat de vraag van de heer Bourgeois betreft, wil ik opmerken dat Vlaanderen met betrekking tot beleggingen een voorbeeldrol tracht te vervullen. De heer Bourgeois vraagt ons deze rol ook binnen Dexia te spelen. De verschillende Belgische overheden zullen in de toekomst over een participatie van 11,4 percent beschikken. Dat is een belangrijke participatie. Om dit in de praktijk waar te maken, neem ik me dan ook voor dit verzoek op de agenda van het Overlegcomité te plaatsen.

Wat de verloning van managers betreft, wordt stilaan duidelijk dat ook daar grenzen aan zijn. Ik ben iemand die iedereen het licht van de zon gunt. Ik heb er geen probleem mee dat mensen in de showbusiness, de sport of andere ondernemingen een behoorlijk loon voor behoorlijke prestaties ontvangen. Ik kan er echter niet mee leven dat managers buitensporig worden vergoed op het ogenblik dat ze ontslag moeten nemen omdat ze hun onderneming of hun instelling in moeilijkheden hebben gebracht. (Applaus)

Wat de repliek van de heer Tavernier betreft, kan ik duidelijk zijn. We hebben, zoals de heer Van Rompuy al heeft verklaard, het beschikbare bedrag van 500 miljoen euro op een strategisch moment ingezet. Eigenlijk hebben we onze joker ingezet. Ik beschouw dit evenwel als een financiële en niet als een strategische participatie.

Het is met andere woorden, zoals ook de minister-president heeft laten horen, niet de bedoeling van de Vlaamse overheid om de volgende tien, twintig jaar een strategische partner te zijn binnen de Dexia-groep. Het werd hier terecht gezegd: zoals we het ooit hebben gedaan met nv Staal Vlaanderen via het vereffenen van Gimvindus, moeten we ook hier op een verstandige manier onze participatie valoriseren en de middelen opnieuw onderbrengen in het Toekomstfonds. In de stand van zaken van vandaag is het voor mij duidelijk dat het om een financiële participatie gaat en alleszins niet om een strategische participatie.

Jan Peumans

Mijnheer de minister, ik wil u feliciteren met uw zeer uitgebreid antwoord. Ethias is in Vlaanderen en België een heel belangrijke werkgever. Ik hoop dat wij op de hoogte worden gehouden. Het bericht in De Tijd van vandaag was toch een beetje verontrustend. U weet dat er tussen Ethias en de gemeentebesturen op een aantal terreinen links bestaan. Ik zou niet willen hebben dat er ook met Ethias problemen ontstaan. Dat zou voor onder meer de tewerkstelling aardig wat consequenties hebben.

De voorzitter

Vraagt nog iemand het woord? (Neen)

Het debat is gesloten.

De voorzitter

Actualiteitsmotie

Door de heer Daems werd tot besluit van dit actualiteitsdebat een actualiteitsmotie ingediend. Ze zal worden gedrukt en rondgedeeld.

Het parlement zal zich daarover straks uitspreken.

Het incident is gesloten.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.