U bent hier

De voorzitter

Bespreking (Voortzetting)

Dames en heren, aan de orde is de voortzetting van de bespreking van de verklaring van de Vlaamse Regering betreffende de algemeen maatschappelijke situatie en betreffende de krachtlijnen van de begroting 2009.

De heer Daems heeft het woord.

Rudi Daems

Mevrouw de voorzitter, geachte leden van de regering, geachte collega's, vorige maandag heeft minister-president Peeters tijdens het voorlezen van de Septemberverklaring zijn punt gemaakt. Mijnheer de minister-president, nog nooit tijdens deze legislatuur heeft het voorlezen van de Septemberverklaring zo lang geduurd. Het is goed dat het eens iets anders was dan een debat over de communautaire problemen. Maar nooit tijdens deze legislatuur was uw verklaring zo weinig bezielend. Soms waren de presentatie of enkele opmerkingen in de marge zelfs misplaatst vrolijk. Dat is wel mijn persoonlijke mening. Ik zou het hier echter vooral willen hebben over wat in de tekst staat.

Mijnheer de minister-president, in tegenstelling tot de klassieke 3 Suisses hebt u uw verklaring opgehangen aan een paar grote lijnen. We kennen ze allemaal: de investeringsregering die haar sociaaleconomisch draagvlak wil verbreden, die de kwaliteit van het leven wil verhogen en die dit alles een beetje wil inpakken in een duurzaam kleedje.

U presenteerde een procentuele balans van de afgelopen vier jaar Leterme-Peeters. 91 percent van het Vlaamse regeerakkoord zou uitgevoerd of in uitvoering zijn. Toch vraag ik me af hoe u tot deze allesbehalve bescheiden balans bent gekomen en of deze op wellicht kwantitatieve gegevens gebaseerde balans ook voldoende kwaliteit heeft. En daar zou ik het met u en de collega's over willen hebben. Ik zal me focussen op de lijnen die u zelf hebt uitgetekend.

Is deze Vlaamse Regering een investeringsregering? Ongetwijfeld is deze regering een investeringsregering. Maar waarin investeert ze? En vooral, hoe compatibel is de ene investering met de andere? We hebben het deze morgen al even aangeraakt: hoe coherent is de visie? Ik zie vooral een opsomming van oranje, blauwe en rode verlanglijstjes maar geen echte samenhang. Die luxe kunt u zich natuurlijk permitteren in een rijk land als Vlaanderen.

Mijnheer de minister-president, het viel ons op dat u, vergeleken met vorige jaren, veel minder combattieve taal sprak over Vlaanderen in Actie en, vooral dan, over het onderdeel logistiek en Vlaanderen distributieland. Ik hoop dat u samen met uw coalitiepartners inziet dat dit niet langer houdbaar is voor Vlaanderen. We rijden ons op alle vlakken vast, en niet alleen letterlijk maar ook figuurlijk. Als ik kijk naar de infrastructuurprojecten waar u nog van droomt, en waarvan er de komende maanden ongetwijfeld nog verschillende op de regeringstafel zullen belanden, dan is dat voortschrijdend inzicht er helaas nog niet.

Als het van u en uw investeringsregering afhangt, dan krijgen we een logistieke haven van Antwerpen tot Luik. En zelfs gouverneur Stevaert is in dezen uw bondgenoot. Hij wil de hele as tot Luik verlogistieken. Als uw plannen doorgaan, komt er een broertje van het Deurganckdok bij, dwars over Doel. We worden op 200 hectare transport- en logistieke zone getrakteerd in Wommelgem-Ranst. Er komt een groot bedrijventerrein aan de luchthaven van Deurne. Alleen vraag ik me af hoe men daar vanaf zal geraken. We krijgen een verbreding van het Schipdonkkanaal. We krijgen maar liefst een verdubbeling van de vrachtcapaciteit van de luchthaven van Zaventem. We krijgen een enorme toename van distributiebedrijven in de rand rond Brussel, die dan allemaal een weg moeten zoeken over een in capaciteit verdubbelde ring. Binnenkort krijgt ook Brussel zijn BAM-dossier.

Mijnheer de minister-president, legt u eens uit hoe u dit allemaal kunt verzoenen met alle andere uitdagingen waar we voor staan en waar ook u, onder meer in uw regeerverklaring, naar verwijst? Hoe wilt u de achterstand van ons land wegwerken ten opzichte van de koplopers in Europa op het vlak van de aanpak om het aantal verkeersslachtoffers te verminderen? We zien dat sinds vorig jaar het aantal zware verkeersslachtoffers en doden op de autosnelwegen opnieuw is beginnen stijgen.

Mijnheer de minister-president, hoe zult u het aantal verliesuren ten gevolge van files en het aantal verkeersongevallen terugschroeven? Hoe zult u de luchtvervuiling binnen aanvaardbare perken brengen? Hoe zult u de Europese doelstellingen in verband met fijn stof en NOx halen? Daarnaast is er natuurlijk nog de CO2-uitstoot. U maakt zich sterk dat we de Kyotodoelstelling voor 2012 zullen halen. Dit is mogelijk. Ik ben er echter nog niet van overtuigd. Het zal alleszins niet aan de inspanningen op het vlak van het verkeer te danken zijn. We zijn nog steeds ongeveer 25 percent van de doelstelling voor 2012 verwijderd. Ik zwijg hier nog over de Europese ambitie om de CO2-uitstoot tegen 2020 met 20 percent terug te dringen. Indien ik u goed heb begrepen, wilt u hier ook voor gaan.

Hoe rijmt u dit alles met de verwachte toename van het vrachtvervoer met 20 tot 40 percent in de loop van de komende twintig jaar? Ik vrees dat u er met slimme logistiek en met monstertrucks op de Vlaamse wegen niet zult komen.

Blijkbaar denken bepaalde partijen binnen de Vlaamse Regering, zoals ik deze ochtend uit de mond van de heer Sannen mocht vernemen, er ook zo over. Zelfs de heer Bruyninckx, bestuurder van de Antwerpse haven, "verlaat zijn dokkenobsessie". We zijn benieuwd. Ziet hij in dat de economische meerwaarde van Vlaanderen als een doorvoerland voor containers beperkt is? Realiseert hij zich inmiddels dat de eindbalans er anders uitziet indien alle externe kosten, zoals economisch verlies, verkeersslachtoffers, milieuvervuiling en ziektekosten, mee in rekening worden gebracht? Toch blijft de heer Bruyninckx voor een dwars over Doel gelegen Saeftinghedok pleiten. Begrijpe wie begrijpen kan.

Onze havens hebben Vlaanderen welvaart opgeleverd. België is de zevende rijkste natie ter wereld. Vlaanderen is een welvarende regio. Wat het bruto binnenlands product (bbp) per inwoner betreft, gaan enkel Ierland en Nederland ons voor. Moeten we ons niet eens durven afvragen of het bbp per inwoner de correcte maatstaf is om de welvaart, het welzijn en vooral de levenskwaliteit te meten? Moeten we ons niet de vraag stellen of iedereen in deze kwaliteit deelt?

Groen! is voorstander van het invoeren van een duurzaamheidsindicator, bijvoorbeeld de ondertussen internationaal aanvaarde norm Index for Sustainable Economic Welfare (ISEW), als maatstaf voor welvaart en kwaliteit. Deze indicator houdt rekening met duurzaamheid, rechtvaardigheid en economische solidariteit.

Op deze manier heb ik het verband gelegd met de tweede lijn in de Septemberverklaring, met name de levenskwaliteit. Gaat Vlaanderen er kwalitatief op vooruit? Ik moet eerlijk bekennen dat ik onder de indruk ben van de bijkomende budgetten voor het onderwijs en voor wat ik met een verzamelterm 'zorg' noem. Wat de zorg voor kinderen betreft, gaat het om de uitbreiding van de kinderopvang. Wat de zorg voor jongeren betreft, gaat het om een verhoging van de capaciteit. Verder is er meer geld voor de gezinszorg. Financieel gaan we er alleszins op vooruit.

De vraag is of het niet om een druppel op een hete plaat gaat. Op veel terreinen blijven de wachtlijsten groeien. Zelfs met een veelvoud van het budget zouden we er niet raken. We hebben daarnet met mevrouw Hermans over het intrafamiliaal geweld en de wachtlijsten kunnen debatteren. Enkel in Antwerpen staan ongeveer 1300 jongeren in een problematische opvoedingssituatie op de wachtlijst voor een opvangplaats. We kennen de ellenlange wachtlijsten voor schuldbemiddeling door het OCMW. Ik kan zo nog even doorgaan.

We kunnen ook de stap naar het onderwijs zetten. Bij het begin van het lopende schooljaar hebben een aantal psychologen en therapeuten met betrekking tot de psychische gezondheid van onze kinderen en jongeren aan de alarmbel getrokken. Als ze de seismografen zijn van wat in de samenleving beweegt, gaat het niet de goede kant uit. De hulpverleners krijgen uitgebluste en eenzame kinderen in hun praktijk. De kinderpsychiaters melden ons dat steeds meer kinderen aan psychische aandoeningen lijden.

Mogen politici zich hier zorgen om maken? Heeft de Vlaamse Regering hier een afdoend antwoord op?

Een ander doch zeer vergelijkbaar voorbeeld is het hoge aantal zelfdodingen in ons land. We waren gisteren getuige - ik denk dat iedereen geschokt was door de beelden - van het zoveelste zinloze geweld, dit keer in Finland. Een aantal jongeren is er vermoord door een leeftijdsgenoot. Wat drijft jongeren zover?

Ook ons land scoort zeer slecht op het vlak van zelfdoding en problemen met betrekking tot geestelijke gezondheidszorg. In de VRIND, de Vlaamse Regionale Indicatoren, heb ik kunnen vinden dat de Vlaamse zelfdodingcijfers jammer genoeg samen met de Finse tot de hoogste in de EU behoren. In België ontnemen 2,5 keer meer jongeren zich van het leven dan in Nederland. Meer dan 50.000 personen kregen hulp in een centrum voor geestelijke gezondheidszorg, en dat voor een 'welvarende' regio.

Mogen we ons zorgen maken? Vandaag leven 700.000 Vlamingen of meer dan 1 op 10 nog steeds onder de armoedegrens. Dat zei ook de minister-president in zijn Septemberverklaring. We weten allemaal hoe erg woon- en energieprijzen wegen op het budget van de laagste inkomens. Ze zijn bovendien vaak een grond voor uitsluiting op andere domeinen. Wat stellen we vast? Ondanks het stijgende BBP daalt het aantal Vlamingen dat moet rondkomen met het inkomen onder de armoededrempel niet. Ter illustratie: uitgerekend vandaag wordt aan de universiteit van Antwerpen zeer symbolisch op een studiedag de dramatische situatie van armoede bij allochtone vrouwen besproken.

Dit staat in zeer groot contrast met de fameuze jobkorting, waar deze regering maar liefst 717 miljoen euro voor over heeft. Als electorale stunt kan dat tellen! Mijnheer de minister-president, dat u deze korting in deze moeilijke tijden van koopkracht zou geven aan de lagere inkomens, kunnen we begrijpen. Maar 250 euro voor elke werkende Vlaming, ook de zeer welgestelde, begrijpen we niet als we de problemen zien waarover we daarnet spraken. Dat mensen met een vervangingsinkomen én de Brusselse Vlaming daarbij in de kou blijven staan, deert de Vlaamse Regering blijkbaar niet.

Ik hoor trouwens dezelfde echo's bij de liberale en socialistische vakbonden. Het ACW was kortgeleden in de aanzet naar het debat over de begroting 2009 zeer scherp. Ik citeer: "Sommigen verkopen fiscale cadeaus als koopkrachtmaatregelen. Wat ze met gulle hand rondstrooien voor iedereen, is echter niet meer inzetbaar voor de echte noden en al zeker niet voor wie echt arm is." Waarvan akte, zou ik zeggen.

De voorzitter

Minister Van Mechelen heeft het woord.

Minister Dirk Van Mechelen

Mijnheer Daems, ik begrijp dat u het misschien moeilijk hebt met deze niet onbelangrijke fiscale maatregel, maar ik wil uw aandacht op één feit vestigen. In Vlaanderen hebben we de absolute plicht om ervoor te zorgen dat we mensen stimuleren om aan de slag te gaan. We verhogen daarmee de slagkracht van onze ondernemingen. We proberen daardoor op een duurzame manier onze welvaart veilig te stellen.

Ik wil u informatief twee cijfers geven. Een werkloze kost vandaag gemiddeld 10.400 euro aan de sociale zekerheid. Als een werkloze wordt geactiveerd, ligt zijn opbrengst voor de overheid gemiddeld geraamd tussen de 20.000 en 27.000 euro. Maak even in mijn plaats de rekensom en u activeert morgen 20.000 mensen extra, waardoor de lastenkorting zichzelf terugbetaalt en de sociale zekerheid duurzaam wordt gered. (Applaus bij Open Vld)

Rudi Daems

Mijnheer de minister, ik begrijp heel goed het argument van de werkloosheidsval. Ik denk niet dat de jobkorting zoals ze is geconcipieerd een antwoord biedt op wat u als probleem stelt.

Minister Dirk Van Mechelen

Mijnheer Daems, kent u de werkzaamheidsgraad bij de 55-plussers? Die bedraagt op dit ogenblik amper 31 percent. Ook daar moeten we proberen de mensen te stimuleren om aan de slag te blijven. (Opmerkingen van de heer Jan Peumans)

Mijnheer Peumans, u bent de gelukkige uitzondering.

Rudi Daems

Het derde luik is voor ons, ecologisten, het belangrijkste: hoe duurzaam is het kleedje dat de Vlaamse Regering aantrekt? Wel, dit luik is voor ons de grootste tegenvaller. Ik betwijfel zelfs dat dit oordeel u verbaast, want u hebt hier dit luik niet echt met veel overtuiging gepresenteerd. Op dat vlak is de Vlaamse Regering vlakaf gezakt. De vraag is natuurlijk wat men allemaal onder "duurzaam" moet verstaan. Het recent goedgekeurde decreet over duurzame ontwikkeling, waarover we een goed debat hebben gevoerd, is een mooie verpakking zonder fundamentele inhoud. Ik ben ook niet zo optimistisch over de concretisering wat "duurzaam" is. Natuurlijk vermeldt u de lekkere brokken zoals de isolatiepremie. Dat is logisch. De verhoging van het budget voor innovatie en ecologiesteun is ook zo'n brok - al is het me niet helemaal duidelijk wat we daaronder allemaal moeten verstaan. Onderzoek naar de genetische manipulatie van voedingsgewassen is ook innovatie, maar de vraag kan worden gesteld of dat steeds even ecologisch en duurzaam is.

Ik wil nog twee andere, cruciale voorbeelden aanhalen om de kwaliteit van het leefmilieubeleid in Vlaanderen te beoordelen. Het eerste is de stand van zaken van de biodiversiteit. In de Septemberverklaring is er sprake van een Pact voor Vlaanderen 2020: een pact dat moet worden afgesloten met de sociale partners en de milieu- en natuurverenigingen. Dat is zeer goed. Maar ik heb even teruggegrepen naar het Pact voor Vlaanderen 2010 - het zogenaamde Pact van Vilvoorde. Dat pact bevat veel indicatoren en doelstellingen. In de tekst staat dat de biodiversiteit er in vergelijking met vergelijkbare regio's tegen 2010 niet op achteruit mag gaan. In werkelijkheid gaat onze natuur er fors op achteruit, en de achteruitgang wordt alsmaar intenser. Gisteren konden we in de krant nog lezen dat zelfs veel voorkomende vogelsoorten zoals de tortelduif, de leeuwerik en de patrijs het zeer moeilijk hebben.

Helaas is het zo dat in Europa naast de industrie vooral de intensieve landbouw verantwoordelijk is voor de achteruitgang van de biodiversiteit. Uitgerekend op dat vlak is de minister-president, die ook de minister van Landbouw is, van plan om de landbouwinvesteringssteun voor duurzame milieu- en bio-investeringen in het kader van de VLIF-reglementen van 40 naar 30 percent te reduceren. Begrijpe wie kan! Ik hoop alleszins dat ter zake nog geen beslissing is genomen.

De Vlaamse Regering heeft ook de deur opengezet voor de uitbreiding van de varkensstapel, weliswaar gekoppeld aan mestverwerkingsvoorwaarden en dergelijke.

De voorzitter

De heer Verfaillie heeft het woord.

Jan Verfaillie

Mijnheer Daems, ik denk dat we eerlijk moeten blijven. Het gaat niet over het aantal dieren, maar over de mestdruk. En dat is een heel groot verschil.

Rudi Daems

Ik heb dat ook gezegd. Ik wil hier wel niet het technische debat voeren.

Jan Verfaillie

Dan moet u er niet over beginnen.

Rudi Daems

Kijk naar de cijfers over de nitraatverontreiniging van ons oppervlakte- en grondwater. Gaan we erop vooruit? Neen, we gaan er niet op vooruit. De kwaliteit van ons water stagneert.

Minister Hilde Crevits

Ik heb met veel interesse naar uw betoog geluisterd. U hebt het over koopkracht, dan over duurzaamheid, en nu over de kwaliteit. Soms is het wat moeilijk om uw redenering te volgen. Op dit ogenblik doen we een bijzonder moeilijke oefening om het Mestdecreet goed toe te passen. Europa heeft een derogatie verleend. Op dit ogenblik slagen een pak landbouwers erin om ondanks de moeilijke reglementering op een fatsoenlijke wijze hun bedrijf te runnen. De recente resultaten van de waterkwaliteit zijn goed - zowel wat de waterkwaliteit op zich betreft als wat het nitraatresidu betreft. Als u zegt dat we geen vooruitgang boeken, dan vergist u zich. (Applaus)

Rudi Daems

Mevrouw de minister, ik denk dat je in het beste geval kunt spreken van een stagnatie van de kwaliteit. Maar de regering wil nu de deur openzetten voor een uitbreiding van de varkensstapel. We hebben zelf een bevraging gedaan via de bestendige deputaties van de provincies: er zijn tientallen aanvragen gedaan voor uitbreiding van veehouderijen van klasse I. Ik hoop niet dat die allemaal vergund zullen worden, want dat zal de situatie verslechteren.

Hoe kunt u dan nog uitgelegd krijgen dat de vorige regering 100 miljoen euro belastinggeld heeft vrijgemaakt voor de warme sanering, namelijk om die landbouwers te betalen die effectief bereid waren om hun varkensstapel af te bouwen? Ik krijg dat eerlijk gezegd niet uitgelegd.

Het is voor de zoveelste keer nog maar eens duidelijk, mijnheer Daems, waar het bij uw partij over gaat. Het gaat niet over wat de Europese nitraatrichtlijn uiteindelijk oplegt, namelijk een betere waterkwaliteit. Bij jullie gaat het enkel over de afbouw van de veestapel. Dat is niet wat Europa vraagt en zeker niet wat wij vooropstellen. Wij stellen wel een beter milieu en betere waterkwaliteit voorop. (Applaus bij CD&V)

Rudi Daems

Ons is het vooral te doen om een landbouw die duurzaam is en die vooral toekomstgericht werkt. We moeten inzien dat blijven investeren in intensieve veehouderijen, in een land als Vlaanderen, met zo'n grote milieudruk, niet houdbaar is. Laten we dat nu eens eerlijk onder ogen zien. Het heeft te maken met een visie op toekomstgerichte landbouw en niet met het achtervolgen van de landbouwers of wat dan ook.

Minister Dirk Van Mechelen

Ook ik heb uw discours aandachtig gevolgd, mijnheer Daems, maar ik heb voor u één vraag. Logistiek moeten we afbouwen, landbouw moeten we afbouwen. Zegt u dan eens, waar en hoe we in Vlaanderen jobs gaan creëren en behouden.

Rudi Daems

Mijnheer de minister, het gaat vooral over welk soort landbouw en economie je wilt. Wij willen een duurzame landbouw en een economie met een zo groot mogelijke meerwaarde.

Wij hebben in de commissie een debat met onder meer Geert Noels van Petercam gevoerd. Hij heeft gezegd dat de meerwaarde van de haven van Antwerpen een pak lager ligt omwille van haar focus op logistiek, vergeleken met bijvoorbeeld de meerwaarde van de haven van Gent die veel meer investeert in een aantal productieafdelingen. Dat debat over de economie moeten we ten gronde durven voeren. Het gaat niet over afbouw, maar over duurzame werkgelegenheid, duurzame economie en duurzame landbouw.

De voorzitter

De heer Gabriels heeft het woord.

Jaak Gabriels

Ik begrijp uw discours helemaal niet meer. Als je de negatieve gevolgen van groei onder controle houdt en in de toekomst zelfs nog beter onder controle kunt houden, dan weet ik niet wat u hebt tegen groei. Leg me dat eens uit: wat hebt u tegen groei?

Als u spreekt over duurzame economie en duurzame landbouw, dan verschillen we inderdaad serieus van mening. We geven nu de bedrijven ruimte en kansen om zich te ontwikkelen, om aan duurzame landbouw en economie te doen. Je moet ze kansen geven om maatregelen te nemen voor dierenwelzijn, milieu enzovoort. Vandaag krijgen ze meer ademruimte - ik stel voor dat je eerlijk bent en die resultaten erkent - om iets te doen aan wat jarenlang heeft stilgelegen.

Minister Dirk Van Mechelen

Ik zou de heer Daems ook nog op één ding willen wijzen. Het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen heeft natuurlijk ook alle aspecten die het vervat, en u gebruikt het wanneer het u uitkomt, maar als het u minder schikt dan gebruikt u het niet.

In het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen is wel degelijk beslist dat het ENA, het Economisch Netwerk Albertkanaal, dé as is waarlangs logistieke bedrijven zich moeten vestigen. Geef me eens vervangende tewerkstelling voor bedrijven als Nike, op de grens tussen Antwerpen en Limburg, waar meer dan 1500 mensen iedere dag hun boterham verdienen. Voor mij mogen dit soort Europese distributiecentra in Vlaanderen er absoluut bijkomen.

Minister Patricia Ceysens

Ik denk dat er gewoon een fundamentele breuklijn is. U wilt op alle gebied minderen, wij willen verantwoord meerderen.

Jan Peumans

Ik denk dat de technische discussie kan worden gevoerd in de commissie voor Leefmilieu.

Minister Van Mechelen spreekt over het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen dat gebruikt wordt als het iemand het beste uitkomt. Het Loppemverhaal is een mooi voorbeeld van het tegenovergestelde, want het gaat tegen alle principes van het Structuurplan in, en er zijn nog een aantal andere voorbeelden.

Minister Dirk Van Mechelen

U vergist zich, mijnheer Peumans, want dit gaat over de afbakening van een stedelijk gebied, en stadions komen in een stedelijk gebied. U moet het goed weten.

Ludo Sannen

Mevrouw de voorzitter, omdat mijn uiteenzetting op de middag plaatsvond, wil ik de collega's er toch nog op wijzen dat ik me ook kritisch heb uitgelaten over de mogelijke uitbreiding van de veestapel in Vlaanderen. Ik heb niet alleen de mestproblematiek aangehaald, maar ook andere elementen. Ik zou willen vragen om dat toch nog eens na te kijken. Ik vind dat we ontzettend voorzichtig moeten zijn om hier onze kar te keren en opnieuw de groei van de veestapel toe te staan.

Minister Hilde Crevits

Mijnheer Sannen, als u denkt dat we onverantwoord te werk gaan, hebt u ongelijk. Het gaat hier over een uitbreidingsmogelijkheid mits mestverwerking. Dat betekent dat er geen bijkomende druk komt op bodem en water. We moeten straks resultaten voorleggen aan Europa. Als we die resultaten niet halen, zal dat een probleem zijn. Maar dat kan niet wegnemen dat we de landbouw die vandaag bestaat een toekomst moeten geven.

Ik herhaal nog een keer dat de waterkwaliteit en de residumetingen aantonen dat, waar we vier of vijf jaar geleden met een probleem zaten, we vandaag absoluut op de goede weg zijn. (Applaus bij CD&V)

Ludo Sannen

Mevrouw de minister, ik heb vanmorgen duidelijk proberen maken dat er ook andere redenen zijn waarom we zorgvuldig met ons landbouwareaal moeten omgaan. Het gaat me niet alleen over de mestproblematiek, maar het is duidelijk dat in alle rapporten van het VN-klimaatpanel of de landbouworganisaties van de Verenigde Naties duidelijk wordt gewezen op een negatieve correlatie tussen de veestapel en vleesproductie enerzijds en klimaat- en voedselcrisissen anderzijds.

Trouwens, de aanhef van de Septemberverklaring van de minister-president wees ook op dat grote probleem. In dat kader leek het me niet zo vanzelfsprekend om, ondanks het feit dat men misschien in het kader van de mestproblematiek een positief antwoord zou kunnen geven, ons landbouwareaal in te zetten voor meer veeteelt. Ik denk dat we veeleer een andere voedselproductie moeten hebben.

Rudi Daems

Mevrouw de voorzitter, ik ga proberen in hoofdlijnen te antwoorden op de interventies.

Mijnheer Gabriels, wij zijn absoluut niet tegen groei. U vraagt waarom - als alle objectieve parameters er zijn voor groei - we niet zouden groeien. Inderdaad, maar ik stel ten eerste vast dat die objectieve parameters er niet altijd zijn. We hebben bijvoorbeeld een onaanvaardbaar hoge milieudruk, voor een deel omwille van ons economisch systeem of ons transportsysteem. Dan moet men dat ook feitelijk onder ogen durven zien. Maar voor alle duidelijkheid: wij zijn niet tegen economische groei.

Mevrouw Rombouts, u verwijst terecht naar de landbouw, die probeert inspanningen te leveren naar een meer duurzame landbouw. Maar hoe verklaart u dan dat tegelijkertijd de steun voor die landbouwers die net de hoogste trap willen bereiken - tenminste als het definitief wordt goedgekeurd - naar beneden gaat? Ik begrijp dat, eerlijk gezegd, niet.

Minister-president Kris Peeters

Het is definitief goedgekeurd door de Vlaamse Regering. Dus, wat dat betreft, is bij dezen uw informatie volledig. Als we 30 percent steun geven, is dat, in vergelijking met de gewone steun, ook naar bedrijven, een zeer hoge steun. De landbouw heeft al heel wat investeringen gedaan, gelukkig maar, naar energiebesparing. Het is heel belangrijk dat we die blijvende steun op het niveau van 30 percent aanhouden. Het is heel belangrijk dat, als we een dossier van subsidies ingediend krijgen, er ook een reactie en een bedrag aan verbonden wordt. Ten slotte is het zo dat we voor de biologische landbouw de steun van 40 percent hebben behouden.

Rudi Daems

Mijnheer de minister-president, de landbouw staat zwaar onder druk, ook vanuit de inkomenszijde gezien. Ik denk dat dan elke steun die gegeven kan worden aan die sector die de landbouw meer verduurzaamt gewoon nuttig is. 30 percent is goed, maar 40 percent is beter. Ik vind het intellectueel nog altijd niet uit te leggen waarom die steun naar beneden gaat.

Minister-president Kris Peeters

Mijnheer Daems, en 50 percent is nog beter en 60 percent is zeker nog beter.

Rudi Daems

U hebt massa's geld, dat is duidelijk gebleken uit de begroting 2009.

Minister-president Kris Peeters

Mijn taak is ervoor te zorgen dat degenen die een dossier indienen, ook de subsidies krijgen. Ik heb zeer nauw overleg gepleegd met landbouworganisaties, die de zin daarvan inzien en die we eigenlijk ook nog verder stimuleren met die 30 percent. Ik zie niet in waar u nu een probleem van maakt.

Vera Dua

Dit dossier ligt me na aan het hart. 40 percent is het maximum dat Europa toelaat. De vorige regering heeft zeer expliciet gekozen om voor alle duurzame investeringen in de landbouw het maximale subsidieniveau van 40 percent aan de landbouwers te geven om hen op die manier in de goede richting te helpen gaan. U gaat het subsidieniveau verlagen voor een hele reeks maatregelen, onder andere voor energie-investeringen, en maakt gelukkig voor een klein segment een uitzondering, namelijk voor de biologische landbouw.

De reden waarom u dat doet, is omdat u van plan bent om alles wat te maken heeft met de uitbreiding van de veestapel, maximaal te ondersteunen. Dat is de verkeerde richting. Zoals de heer Sannen zegt, draait men de klok volledig terug. Nadat de vorige Vlaamse Regering, in overleg met de landbouworganisaties, zeer veel belastinggeld heeft gestoken in de afbouw van de intensieve veeteelt, met steun van de landbouworganisaties en ik denk zelfs met steun van CD&V in de oppositie, gaat men nu terug in de andere richting. We zien de aanvragen binnenstromen. Dat zal gevolgen hebben.

De minister zegt nu dat de laatste resultaten goed zijn. Het is misschien goed dat u ze toelicht in de commissie, want uit de cijfers waarover ik beschik, blijkt dat we nog altijd niet in orde zijn met de vereisten van Europa op het vlak van de nitraatrichtlijn. We zitten nog altijd met overschrijdingen. Het zou me heel erg verwonderen dat op twee maanden tijd de situatie plots volledig veranderd is. We zitten nog steeds met een mestprobleem. Zolang dat niet is opgelost, moeten we voorzichtig zijn met de massale uitbreiding van de intensieve veeteelt die momenteel bezig is onder impuls van CD&V.

Jos De Meyer

Hoeveel bioboeren zijn er bijgekomen toen u minister van Landbouw was en toen de heer Sannen minister van Landbouw was?

De voorzitter

Mevrouw Rombouts heeft het woord.

Ik ben blij te vernemen dat investeringsondersteuningen en inkomensondersteuningen in de landbouw voor Groen! een heel belangrijk punt is. Ik hoop ook dat men die ondersteuning krijgt op de momenten dat het er effectief op aankomt als het over budgetten en dergelijke gaat, ook op Europees niveau.

Mevrouw Dua, in uw pleidooi haalt u heel duidelijk aan dat u er de vorige legislatuur alles aan hebt gedaan om de afbouw van de veestapel te bewerkstelligen. Het spijtige is dat u niet bezig was met hoe de landbouw zich moest organiseren om aan alle maatschappelijke en milieumaatregelen te voldoen. Daar liet u de sector in de kou staan.

Bart Martens

Wat betreft de investeringssteun kunt u zich afvragen, mijnheer Daems, waarom een landbouwer 40 percent investeringssteun moet krijgen om zonnepanelen op zijn stallen te leggen, terwijl een normale kmo aan 15 percent ecologiepremie meer dan genoeg heeft om de installaties op een rendabele manier te kunnen exploiteren.

Ik weet niet of het u al is opgevallen, maar er is een ware revolutie bezig in Vlaanderen op het vlak van zonnepanelen. In de Septemberverklaring van de minister-president hebben we zelfs gehoord dat de bouwvergunning voor die zonnepanelen gaat wegvallen. Een bijkomende hinderpaal voor de doorbraak van zonne-energie in Vlaanderen is uit de weg geruimd. Deze legislatuur hebben we al een vertienvoudiging gezien in het aantal investeringen in zonne-energie door het beleid van de Vlaamse Regering. Dat zal blijven doorgaan, zelfs met een vermindering van de investeringssteun voor de landbouwsector van 40 naar 30 percent. Rekening houdend met de groenestroomcertificaten die de landbouwers zullen krijgen, is die steun meer dan voldoende om investeringen in zonne-energie te blijven laten plaatsvinden.

Wat betreft de veestapel, wordt er wel heel gemakkelijk van uitgegaan dat de deur wordt opengezet voor een stijging van de veestapel. In het Mestdecreet hebben we twee manieren gecreëerd om landbouwbedrijven individueel te laten groeien. Een eerste manier is dat landbouwbedrijven nutriëntenemissierechten van stoppende bedrijven moeten overnemen. Als u het hebt over een regen van aanvragen voor nieuwe stallen - overigens veel milieuvriendelijkere stallen dan de stallen die er vandaag staan - heeft dat vooral te maken met het feit dat men rechten van stoppende boeren overneemt. We zijn inderdaad afgestapt van een model waarbij men de sector op zijn huidige structuur bevroor en elke ontwikkelingskans voor elk individueel landbouwbedrijf onmogelijk maakte. We zijn afgestapt van het Bokrijkmodel.

Nu laten we uitbreidingen toe die wel resulteren in een algemene afname van de veestapel in Vlaanderen, door het systeem van de afroming met 25 percent. Er is inderdaad nog een tweede systeem qua uitbreiding, waarbij een landbouwer die groeit, niet alleen de bijkomende productie, maar daarbovenop een deel extra gaat verwerken. Volgens de cijfers waarover ik beschik, weegt de aangroei volgens die mogelijkheid niet op tegen de afroming die via het eerste systeem plaatsvindt. Per saldo zijn er vandaag minder beesten in Vlaanderen, en wij willen dat inderdaad ook zo houden. We mogen immers niet alleen kijken naar de kwaliteit van ons oppervlakte- en grondwater, die - gelukkig maar - sinds jaren aan het verbeteren is, maar onder meer ook naar het ethisch vraagstuk en naar de luchtkwaliteit, die samenhangt met de ammoniakuitstoot door die veestapel. Mijnheer Daems, we hebben inderdaad een dynamiek binnen de sector mogelijk gemaakt, die de toekomst van de sector veilig kan stellen, zonder dat dit moet leiden tot een aangroei van de veestapel in Vlaanderen.

Minister Hilde Crevits

Ik heb nog een kleine aanvulling bij wat mevrouw Dua zei. Mevrouw Dua, u had twijfels over de cijfers met betrekking tot de nitraatmetingen. Ik ben blij dat u geïnteresseerd bent en dat we daar in de commissie een aangenaam gesprek over zullen hebben. Ik kan u zeggen dat de waterlichamen vandaag, op enkele uitzonderingen na, in overeenstemming zijn met de nitraatnorm. Nog niet zo lang geleden was er hier felle kritiek. Er werd gesteld dat we nooit een positievere balans zouden kunnen voorleggen, dat het nooit zou vooruitgaan. Welnu, het gaat vandaag vooruit.

De heer Martens had het daarnet over de zonnepanelen. Mijnheer Martens, in 2007 waren er 2700 installaties geplaatst. Nu is het eind september 2008 en zitten we bijna aan 8500 installaties. Dat betekent dat we wellicht dit jaar onze tienduizendste PV-installatie zullen kunnen inhuldigen.

Rudi Daems

Ik wil nog even kort ingaan op wat de heer Martens heeft gezegd. De VLIF-steun of die 40 percentregel betreft niet alleen zonnepanelen. Het gaat ook over, zeg maar, duurzame werktuiginvesteringen in die landbouw. Die steun daalt: een feit is een feit.

Verder noteer ik dat de heer Martens steeds meer de kaart trekt van de industrialisering van de landbouw. We zullen wel zien wat de milieuresultaten op het einde van de rit zijn. Uiteraard vind ik het een goede zaak dat een oude stal door een ammoniakarme stal wordt vervangen. Dat is logisch. Ik heb echter zo mijn vragen bij de keuze om die landbouw nog verder te intensifiëren, eventueel gekoppeld aan mestverwerking.

Ik wil ook nog even kort reageren op wat minister Van Mechelen heeft gezegd over het RSV. Ik vind het RSV een zeer waardevol document. Dat heb ik steeds gevonden. Ik vrees enigszins dat men bezig is dat RSV en de principes ervan uit te hollen. Mijnheer de minister, ik vind het logisch dat in het Economisch Netwerk Albertkanaal sprake is van een concentratie van activiteiten. De inplanting van een bedrijf als Nike vind ik terecht. Dat interesseert me persoonlijk heel erg. Ik kom uit die buurt. We moeten echter eerst proberen de logistieke stromen die daarvan afkomstig zijn, zo goed mogelijk te beheersen, alvorens we nog voort toenemend investeren in logistiek op die as. Dat is het punt. We kennen allemaal de - vanuit diverse oogpunten - dramatische situatie van de E313, van de rotonde in Wommelgem, van de E34. Als u dan voluit die kaart trekt en nog wat wilt uitbreiden op de linkeroever, het spijt me, maar dan zult u in ons geen bondgenoot vinden.

Minister-president Kris Peeters

Mijnheer Daems, volledigheidshalve moet u dan ook vermelden dat er eveneens zwaar wordt geïnvesteerd in het Albertkanaal, via de binnenvaart. Uw betoog is eenzijdig, niet volledig en dus incorrect. (Applaus bij CD&V en Open Vld)

Minister Dirk Van Mechelen

Naast het Albertkanaal hebben we veertien dagen geleden de bouwvergunning verleend voor de Liefkenshoekspoortunnel, zodat ook de volledige ontsluiting van de Waaslandhaven, via een performant nieuw spoorwegennet van 18 kilometer, kan worden verwezenlijkt. Als we nadien de doorbraak kunnen forceren in het dossier van de IJzeren Rijn en de tweede ontsluiting realiseren tegen 2018, dan lijkt dat me het antwoord op uw vraag. Ondertussen laat ik echter niet graag grote logistieke bedrijven met potentiële werkgelegenheid onder onze neus wegglippen. (Applaus bij Open Vld)

Rudi Daems

Mijnheer de minister, laten we eens kijken naar de cijfers van de modal shift. Dat is de doelstelling die we ons allemaal voor ogen houden: het verplaatsen van het transport van de weg naar het spoor en het water. Wat stellen we vast? In 1990 was het aandeel van het wegvervoer 72 percent, de rest was spoor en water. In 2006, twee jaar geleden, was het aandeel van het wegvervoer 80 percent! Het spoorverkeer is gestagneerd. De binnenvaart is gelukkig gestegen. U zult daar altijd onze steun voor krijgen. Maar die stijging van het aandeel van de binnenvaart is onvoldoende om een daling van het wegvervoer te realiseren. Laten we voorlopig nog niet te euforisch doen over die modal shift want we slagen er niet in om die te halen.

Minister Dirk Van Mechelen

Dat is de reden waarom we willen overgaan naar een kilometerheffing voor vrachtvervoer. U weet dat we dat samen met andere gewesten moeten doen. Daar zullen we dus nog even de handen mee vol hebben.

Rudi Daems

Eindelijk zou ik zeggen.

Ik keer terug naar mijn uiteenzetting. Het kwam bij de actuele vragen al ter sprake: het RSV zegt dat we deze legislatuur extra bos en natuur zouden realiseren. Ik zal daar niet te gronde op ingaan. U kent allen het verhaal. Maar wat lezen we nu in uw Septemberverklaring, mijnheer de minister-president? U gaat werk maken van instandhoudingsdoelstellingen voor de vogel- en habitatgebieden. Dat hoor ik al drie jaar! We weten allemaal waar het probleem zit. Er is een tekort aan personeel. Is dat de ambitie die we op het vlak van bos en natuur willen realiseren? Intussen worden de doelstellingen die we voor ogen hebben voor bos en natuur voor het RSV niet gerealiseerd.

Minister Dirk Van Mechelen

Ook hier heeft de waarheid haar rechten. U weet dat we in de vorige legislatuur echt geworsteld hebben met heel de afbakening van agrarische natuurlijke structuren. We hebben ondertussen een geheel nieuwe methodologie ontwikkeld die op het terrein wordt geïmplementeerd in verstandhouding tussen milieu- en landbouworganisaties, en week na week wordt geformaliseerd in de regering. De laatste afbakeningsprocessen en de groene RUP's komen daarbij aan bod. Tot spijt van wie het benijdt: ook deze dominosteentjes zijn aan het vallen.

Rudi Daems

Ik hoop echt dat u gelijk hebt, maar ik zie op het terrein niet echt veel gebeuren. Er worden inderdaad een aantal RUP's gerealiseerd, maar de doelstelling 'plus 38.000 hectare natuur, plus 10.000 hectare bosgebied' is nog lang niet bereikt. Als we aan 10 percent geraken aan het einde van deze legislatuur - ook hier zie ik graag 91 percent realisatie van het regeerakkoord - zullen we gelukkig zijn.

Ik wil het nog even hebben over energie en klimaat. Minister Crevits is erin geslaagd enkele belangrijke sociale correcties aan te brengen op het energiebeleid van de federale regering. We zijn daar heel tevreden over, ik heb dat al meermaals gezegd in de commissie. We weten het intussen, zoals de heer Martens al zei, de zonnepanelen zijn een booming business aan het worden. Ik weet het, mevrouw de minister, Rome is niet op één dag gebouwd, maar er is nog een hele weg te gaan alvorens we in de buurt komen van onze buurlanden wat betreft de doelstellingen voor hernieuwbare energie.

Helaas, uitgerekend op de dag dat het Europees Parlement een doorbraak bereikte voor de steun aan hernieuwbare energiebronnen zoals zonnepanelen en windmolens, laat u weten dat u uw best zult doen om de scherpe doelstelling voor België inzake hernieuwbare energie aan te kaarten. Ik versta daaronder: af te zwakken. Ik vind dit een pijnlijk gebrek aan ambitie. Temeer daar een zeer recente studie van het Federaal Planbureau een totaal ander beeld geeft. Ze zegt dat er een kostenefficiënt potentieel is van 12,3 percent hernieuwbare energiebronnen in ons land. Ze zegt dat de impact op de economische groei uiterst miniem is en dat er maar liefst 25.000 nieuwe banen in de sector bij zouden komen! Wat baten dan nog twee klimaatconferenties? Wat baten kaars en bril als de uil niet zien en wil? (Applaus bij Groen!)

Minister Hilde Crevits

Ik heb twee opmerkingen, mijnheer Daems. Het zal u wel interesseren dat we er tijdens deze legislatuur in geslaagd zijn om de energie-intensiteit van onze bedrijven aanzienlijk te doen dalen. De warmtekrachtproductie is enorm gestegen. We hebben daar zelfs een 'award' voor gekregen in 2008.

De groenestroomproductie is gigantisch gestegen en de broeikasgasemissies dalen sinds 2004. We zijn onze opgelegde doelstelling aan het halen. Dat is de verdienste van deze regering. Als het gaat over doelstellingen, dan zijn die voor mij niet zaligmakend, maar wel de resultaten die we halen.

Bij de doelstelling zoals voorgesteld in het klimaatpakket dat vandaag voorligt, heb ik een kritische kanttekening gemaakt. Er zijn vandaag vele problemen. Europa heeft een studie besteld waarvan de resultaten twee maanden geleden bekend werden. Als we die 20 percent moeten realiseren, waar kunnen we dat dan doen op de meest kostenefficiënte manier? Een bedrijfsleider zal op dezelfde manier te werk gaan. Zo houd je middelen over voor andere zaken.

Uit de studie blijkt dat voor België de kostenefficiëntste doelstelling 9,3 percent is. Toch is in het pakket voorgesteld dat België een totale doelstelling zou moeten halen van 13 percent. We zullen ons uiteraard inspannen om het maximale te halen, maar vanwaar komt het verschil? Wat is dan de kostprijs die we extra moeten betalen? Uiteraard kunnen we doelstellingen realiseren, maar hoeveel kost het? Als ik zie dat we gemiddeld 1 miljard euro extra zullen moeten betalen om daar te geraken, dan kunnen we dat bedrag niet investeren in bijvoorbeeld rationeel energiegebruik. U hebt hier de mond vol over koopkracht en de mensen die weinig middelen hebben, maar het zijn juist de maatregelen om rationeel energiegebruik te stimuleren die ervoor zullen zorgen dat de energiefactuur betaalbaar blijft. Vandaar mijn bezorgdheid dat we ambitieuze doelstellingen op ons nemen, en dat we die zo goed mogelijk proberen te verdelen tussen de verschillende gewesten, maar dat we daarnaast ook de kostenefficiëntie in het oog houden. We mogen ons niet vergalopperen in allerhande doelstellingen.

Eloi Glorieux

Mevrouw de minister, u steekt nogal gratuit en onterecht pluimen op uw hoed. In 1999, toen paars-groen aan de macht kwam, stond Vlaanderen op het vlak van hernieuwbare energie absoluut nergens. Toen is voor de allereerste keer een regelgeving tot stand gekomen, zijn er steunmechanismen in gang gezet, en is er voor de eerste keer een beleid geschapen dat hernieuwbare energiebronnen kansen tot ontwikkeling geeft. De eerste resultaten daarvan zijn de afgelopen jaren, tijdens deze legislatuur, zichtbaar geworden. Mevrouw de minister, het is ongepast dat u daarvoor de pluimen op uw hoed steekt. Ik zou het u nog gunnen, moest u heel vooruitstrevende nieuwe doelstellingen vooropstellen. Maar we zitten nog steeds te wachten op de nieuwe doelstellingen van deze regering.

91 percent van het regeerakkoord zou verwezenlijkt zijn. In dat regeerakkoord staat ook dat deze regering snel post 2010-doelstellingen voor hernieuwbare energie naar voren zou schuiven. Daar zitten we altijd op te wachten. Nu de Europese Unie de 20-20-20-doelstellingen heeft opgesteld, die voor België 13 percent naar voren schuiven, vecht u dat als eerste aan. Het is bijna 2009 en de investeerders en projectontwikkelaars in hernieuwbare energie weten nog altijd niet wat de doelstellingen zullen zijn voor na 2010. Dit is het investeringsklimaat ondergraven.

Voor het einde van dit jaar zullen de eerste offshore windturbines online komen, maar het is nog altijd niet geweten wat de waarde van de groenestroomcertificaten zal zijn, want onlangs heeft men vernomen dat Vlaanderen de groenestroomcertificaten van de offshore windturbines niet wil aanvaarden.

Komt u dus alstublieft niet af met een pleidooi van "kijk eens wat wij allemaal hebben gedaan", want het is ondanks uw beleid dat we nu staan waar we staan. Wat er nu gebeurt, is gewoon het oogsten van wat tijdens paars-groen op dit vlak in gang werd gezet. (Applaus bij Groen!)

Erik Matthijs

Mijnheer Daems, ik heb de studie van het Planbureau ook gelezen. De 25.000 of 26.000 bijkomende tewerkstellingsplaatsen zijn er alleen maar in het meest optimale geval. Normaal gezien zijn er geen bijkomende arbeidsplaatsen. U goochelt opnieuw met cijfers.

Bart Martens

Ik zou de heer Glorieux gelijk willen geven inzake zijn stelling dat de basis voor het succes van vandaag op het vlak van hernieuwbare energie, tijdens de vorige legislatuur werd gelegd. Het waren mijn buurman hier, de heer Bossuyt, en de heer Stevaert als minister van Energie, die het systeem van groenestroomcertificaten hebben ingevoerd. Wel hebben we het systeem tijdens deze legislatuur verbeterd, waardoor exploitanten van zonne-energie contractueel een vaste waarde krijgen voor hun groenestroomcertificaten die hoger ligt dan de marktwaarde. Zonder afbreuk te willen doen aan de verdiensten van mijn buurman en van de vorige regering, wil ik toch nog zeggen dat er ook tijdens deze legislatuur belangrijke stappen vooruit gezet werden voor een doorbraak op het vlak van hernieuwbare energie.

Mevrouw de minster, ik herhaal de vraag van de heer Sannen van deze morgen om die rol niet te lossen en om ervoor te zorgen dat het investeringsklimaat nu niet wegzakt. U weet dat in ons regeerakkoord staat dat we uiterlijk in 2006 de doelstellingen op het vlak van groene stroom voor na 2010 zouden vastleggen. We zijn nu twee jaar later en ik heb er begrip voor dat u wou wachten op de Europese voorzetten ter zake, maar we kunnen deze nieuwe doelstellingen in geen geval over het nieuwe jaar tillen. Ik hoop dat we nog op het einde van dit jaar voorstellen van u mogen goedkeuren in dit parlement.

Ik wil nog een ding zeggen over de studie van het federaal Planbureau. De 25.000 jobs zijn wel reëel in het scenario waarbij de opbrengsten van onder meer de veiling van de emissierechten aan de bedrijven die verplicht zullen worden om deel te nemen aan het emissiehandelsysteem, worden gerecycleerd in een vermindering van de werkgeversbijdrage aan de sociale zekerheid, want het federaal Planbureau heeft berekend dat er dan inderdaad netto 25.000 jobs bijkomen tegen 2020. In dat scenario is ook de impact op het bnp heel beperkt, namelijk 0,07 percent. Om die redenen mogen we ook de Europees voorgestelde normen niet in twijfel trekken. Als het van ons afhangt, kan de 13 percent hernieuwbare energie tegen 2020 in ons land worden gerealiseerd, alsook de daling met 15 percent van de broeikasgassenemissie.

Minister Hilde Crevits

Uiteraard gaat het hier niet over pluimen of geen pluimen op de hoed, maar ik wil toch wel opmerken dat de wkk pas in 2005 in voege is getreden, dat de steun voor zonnepanelen pas in januari 2006 in voege is getreden, dat we tijdens deze legislatuur een actieplan hebben opgesteld waarbij de hindernissen, of toch een aantal ervan, worden weggewerkt om effectief te kunnen investeren. Doelstellingen bepalen is één zaak, er moet ook in de middelen worden voorzien om die doelstellingen te halen. Als we de cijfers vergelijken, zien we dat er tijdens deze legislatuur toch een veelvoud aan middelen wordt geïnvesteerd om onze doelstellingen ook effectief te realiseren.

Wat de toekomst betreft en al wie bezorgd is: ik ga akkoord dat het tijd is dat we de doelstellingen voor de komende jaren, namelijk de jaren vanaf 2011 bepalen, maar we moeten zeker zijn dat we dat op een rechtszekere basis doen zodat we twee jaar later de doelstellingen niet opnieuw moeten veranderen. We moeten de doelstellingen kunnen bepalen voor een duurzame termijn. Het gaat uiteraard over meer dan groene stroom alleen. Het gaat ook over groene warmte, groene koeling en biobrandstoffen.

Mijnheer Martens, ik hoop met u - en ik zal me daarvoor ook inspannen - dat het mogelijk is om dat tegen het einde van het jaar te doen. Ik wilde toch wel - en dat werd ook in de commissie zo beslist - dat er eerst zekerheid en duidelijkheid was over hetgeen Vlaanderen op zich zal nemen. Er moet ook intern nog een en ander worden verdeeld.

Rudi Daems

Mijnheer de minister-president, we moeten ons niet te veel illusies maken: Vlaanderen zal de wereld niet redden op het vlak van biodiversiteit of het klimaat. Maar de ambitie die uit uw regeerverklaring straalt wanneer het gaat om meer wegen, meer havens en meer economische groei, ontwaar ik jammer genoeg niet wanneer het gaat over meer duurzaamheid, en zeker niet wanneer het gaat over de vertaling daarvan in harde valuta.

Het enige wat ik in de begroting van Leefmilieu vind, is een voorafbetaling aan de drinkwatermaatschappijen en een beetje meer geld voor de waterzuivering, een sector waarover gisteren nog gezegd is dat er dringend wat meer transparantie mag komen. En ik zou het bijna nog vergeten: er komt ook 2 miljoen euro voor steun aan particulieren die een roetfilter willen laten installeren in hun oude diesels. 2 miljoen euro! Nederland voorzag daar vorig jaar 140 miljoen euro voor. Dat is het verschil, mevrouw de minister.

Mijnheer de minister-president, collega's, gisteren was het wereldwijd 'overshoot day'. De heren Caluwé en Sannen hebben er vanmorgen al naar verwezen. Dat is de dag dat we alle grondstoffen hebben opgebruikt die de aarde in één jaar kan leveren. We verbruiken vandaag jaarlijks anderhalve keer de aarde. In 1986 viel die dag op 31 december. In 1996 was dat in november. Vandaag is het al op 23 september.

In België, collega's, hadden we op 20 maart alles al opgebruikt wat ons land aan grondstoffen oplevert. We leven boven onze mogelijkheden. Laat ons dan ook de ambitie hebben om tot de top in Europa te behoren wat betreft andere zaken dan niet-duurzame economische groei en milieuvervuiling. Anders zal Vlaanderen niet met een gerust hart aan de toekomstige generaties kunnen worden overdragen, mijnheer de minister-president, zoals u overigens zelf met veel overtuiging stelde tijdens uw Septemberverklaring. (Applaus bij Groen!)

De voorzitter

De heer Peumans heeft het woord.

Jan Peumans

Mevrouw de voorzitter, mijnheer de minister-president, dames en heren ministers, collega's, ik wil het hier hebben over de Septemberverklaring, over de dialoog en over het stemgedrag van onze fractie.

Sinds de verkiezingen van 2004 is onze partij in het kader van het kartel toegetreden tot deze regering. En ik denk dat deze regering tot nu toe goed gefunctioneerd heeft. Het is niet omdat we vandaag aan de andere kant van het spreekgestoelte staan, dat we daarom plotsklaps van gedacht moeten veranderen.

Ik heb zelfs begrepen, mijnheer de minister-president, dat 91 percent van de vooropgestelde projecten gerealiseerd of in uitvoering zijn. Ik sluit me graag aan bij de vraag hoe die monitoringstabel opgesteld is. Ik veronderstel dat de Vlaamse studiedienst dat heeft gedaan. Dergelijke cijfers kunnen natuurlijk altijd goed gebruikt worden in discussies. Mijnheer Van Mechelen, uw begroting voor 2009 is andermaal een succesverhaal. Ik kan de Vlaamse Regering met andere woorden proficiat wensen.

Die 91 percent zal natuurlijk wel lichtjes overdreven zijn. Het hangt er maar van af vanuit welke hoek je dat bekijkt. Eén belangrijk punt dat nog niet is gerealiseerd, is het communautaire aspect. Maar dat speelt zich natuurlijk ook op andere terreinen af.

Uiteraard zijn er mankementen en tekorten. Er zijn in de loop der tijden straffe verklaringen afgelegd. Minister Van Mechelen verwees daarstraks bijvoorbeeld naar de tweede toegang tot de haven van Antwerpen en naar de Liefkenshoektunnel. De Liefkenshoektunnel zou volgens een van de vorige ministers van Openbare Werken, die nu gouverneur is in Limburg, in 2002 worden opgestart en de andere in 2003.

Het is nu 2008. Voor zover ik weet, komt die tweede spoortoegang er nog altijd niet aan. De Liefkenshoekspoortunnel raakt nu geleidelijk uit de rails. Het is wel spijtig dat hier af en toe een aankondigingspolitiek wordt gevoerd.

Wij hebben deel uitgemaakt van deze regering tot afgelopen maandag. Wat er tot nu toe is gebeurd, is dus de verdienste van de meerderheid inclusief de N-VA. Dat valt niet te ontkennen. Namens mijn fractie wil ik nogmaals mijn dank betuigen voor de wijze waarop de heer Bourgeois in zijn eigen stijl als minister van Bestuurszaken, Buitenlands Beleid, Media en Toerisme dit beleid mee vorm heeft kunnen geven.

Wij zien de toekomst vol vertrouwen tegemoet. Mijnheer de minister-president, u hebt het heel duidelijk over vier belangrijke klemtonen. De eerste klemtoon is de investeringsregering. Een aantal vooropgestelde uitvoeringstermijnen en doelstellingen waren echter te hoog gegrepen.

Minister Keulen heeft in de subcommissie Financiën een toelichting gegeven over de problematiek van de sociale huisvesting. Voor jeugdaccomodatie blijkt er nu helemaal geen belangstelling te zijn op de privémarkt. Minister Vandenbroucke heeft alle mogelijke problemen om 1 miljard euro vast te krijgen voor de broodnodige scholenbouw. Ook over de BAM is het laatste woord nog niet gezegd. Karel Vinck verklaarde maandag nog dat wanneer de prijs te hoog ligt en er goede alternatieven voorhanden zijn, dat hele verhaal op de helling komt te staan. De Oosterweelverbinding zal dan ook niet in 2010, maar veeleer in 2014 of 2015 in gebruik worden genomen.

U hebt daarnet verwezen naar de pre- en cofinanciering. Dat is nog een dossier dat in het kader van de alternatieve financiering wordt gebruikt. Het is een vorm van alternatieve financiering. De prefinanciering gebeurt door de Vlaamse Regering ten aanzien van NMBS-dossiers. Na vier jaar beginnen die dossiers nu eindelijk op snelheid te komen. U hebt het gehad over de logistieke problematiek. Welnu, dat is betreurenswaardig, want de spoorwegen kunnen perfect gesplitst worden. Zelfs het Brussels probleem kan worden opgelost. Het zou een goede zaak zijn voor Vlaanderen om zijn spoordossiers zelf te kunnen bepalen. De 60/40-regel die nu wordt gehanteerd, is niet in overeenstemming met het goederenvervoer of het personenvervoer.

De lijst van de missing links verandert voortdurend. Er is er nu een in uitvoering. Een andere zit in de pijplijn. Er is ook op dat vlak te veel aangekondigd geweest en te weinig beslist.

Wat de pps betreft, zullen we nog de gelegenheid hebben om daar in de subcommissie over te discussiëren. De regering heeft een heel goede rapportage naar voren gebracht over de invulling van de alternatieve financiering.

Een andere beleidslijn is de verhoging van de levenskwaliteit. De inspanningen die daartoe worden geleverd, zijn een goede zaak. Deze regering heeft samen met de N-VA een aantal goede aanzetten gegeven. Wie dat ontkent, is van slechte wil en voert een soort verrottingsstrategie.

Iedereen kan zich vinden in een versterking van de samenleving op economisch, sociaal en cultureel vlak.

Al het voorgaande moet op een duurzame wijze worden gerealiseerd. Daar kan en zal de komende maanden nog over gediscussieerd worden.

De rol die mijn fractie zal spelen, bestaat uit de toetsing van de vier uitgangspunten die ik net heb opgesomd. We zullen dat doen op basis van ons programma. Wij worden behandeld als een communautaire partij, dat is onze corebusiness. Naast het communautaire aspect zullen wij dit verhaal ook toetsen.

Maar, mijnheer de minister-president, er is natuurlijk één groot verschil. We zitten niet meer aan de kant van de uitvoerende macht. We zitten wel aan de kant van de wetgevende macht. We hebben niet meer de mogelijkheid om hierover vanuit een meerderheid te werken. We zullen de zaken kunnen toetsen in de loop van de volgende weken en maanden.

Waarschijnlijk zullen we in de meeste gevallen op eenzelfde wijze behandeld worden als de oppositie, als Groen!, Lijst Dedecker en Vlaams Belang. We kunnen wel de zaken vanop een afstand bekijken. Daardoor kunnen we dat ook kritischer en vanuit meerdere invalshoeken doen. Het zal u niet verwonderen dat dit voor mij, als fractievoorzitter, een iets gemakkelijker manier van leven is.

Mijnheer de minister-president, u zegt terecht dat u elke dag op een nieuw, krachtig bestuur kunt rekenen. Dat is toch wel verheugend. Ik zal alle mensen hier in de zaal niet opnoemen. Ikzelf ben zeer lang actief geweest in de Volksunie. Net zoals de heer Gabriels, de heer Bex enzovoort heb ik het hele verhaal van de staatshervorming vanaf het begin kunnen volgen. We werden door de toenmalige klassieke partijen flink uitgelachen. We waren een bende dagdromers, een bende onnozelaars. In sommige uitspraken komt dat nu weer naar boven. Ik heb het dan niet over u, mijnheer de minister-president, maar wel over mevrouw Gennez. Ik heb daarstraks dat moeilijke Franse woord geciteerd. (Opmerkingen van de heer Gilbert Bossuyt)

Mijnheer Bossuyt, als u iets te zeggen hebt, zou u dan zo vriendelijk willen zijn om het woord te vragen?

Gilbert Bossuyt

Het zijn wel die partijen die indertijd de hervorming mee gerealiseerd hebben. Dat mag u ook niet vergeten.

Jan Peumans

Mijnheer Bossuyt, het feit dat we de regionalisering gesteund hebben, heeft ons het voorbestaan van de partij gekost. Op een bepaald moment hebben we onszelf overbodig gemaakt. Ik nodig u uit om te kijken wat uw partij in de jaren zeventig en tachtig zei over een aantal onderdelen.

Wat ik eigenlijk wil zeggen, is dat de regionalisering goed werkt voor zowel Vlaanderen als Wallonië. Daar zijn trouwens bewijzen genoeg voor. Spijtig genoeg zitten we opgescheept met een halfslachtige staatshervorming. Ere wie ere toekomt, de paarse regering heeft gedurende acht jaar een mogelijkheid gehad om iets te doen aan dat communautaire verhaal. Het enige wat ze heeft gedaan, is het Lambermontakkoord goedkeuren. We moeten dat eerlijk durven toegeven. Het enige dat ze heeft gedaan is de 'schoolvrede' met Wallonië afkopen en veel geven via de financieringswet. Diezelfde partijen zeggen nu dat het de fout is van de regionalisering dat de Belgische staat in grote moeilijkheden is.

Ik heb indertijd trouwens de moeite gedaan om aan te tonen dat het niet de regionalisering is die heeft bijgedragen heeft tot de financiële problemen van deze federale staat-in-ontbinding. Maar, mijnheer Bossuyt, het is wel de federale regering geweest die onder andere de fameuze belastingverlaging heeft doorgevoerd. Als lokale burgemeester weet u dat wij dan verplicht werden de belastingen te verhogen. Dat was een vestzak-broekzakoperatie waar de burger niet te veel van gevoeld heeft.

Mevrouw de voorzitter, ik wil het nog eens hebben over ons als de zogenaamde extremisten. Ik heb vandaag weer met veel plezier Le Soir en La Libre Belgique gelezen. Het is onvoorstelbaar. Wij zijn dus een bende extremisten die het einde van België willen. Dat klopt inderdaad. (Rumoer. Opmerkingen)

Men kan het woord 'extremist' op verschillende manieren uitleggen. Mijnheer Van Overmeire, u kent het uitgangspunt van onze partij. Bart Somers heeft vroeger ook nog geroepen voor separatisme. Dat is hij nu wel helemaal vergeten. Na zijn uitspraken van vorige zondag heb ik hem een sms gestuurd. Als hij nog enige Vlaamse reflex had, zou hij aan zijn vader en moeder eens moeten vragen wat dat inhoudt.

Mensen kunnen hierover van mening verschillen. (Opmerkingen)

Ik heb het niet over de man zelf. Ik heb het over de voorzitter van Open Vld.

Sven Gatz

Mijnheer Peumans, u hebt het deze ochtend ook al over mijn voorzitter gehad. Nu begint u er weer over. U mag niet vergeten dat uw partij geen monopolie op de zogenaamde Vlaamse reflex heeft. Dat is te gemakkelijk. (Applaus bij Open Vld)

Jan Peumans

Waar en wanneer heb ik gezegd dat mijn partij het monopolie op een Vlaamse reflex heeft?

Jaak Gabriels

Mijnheer Peumans, zoals al eerder gezegd, heeft de Volksunie tijdens haar bestaan steeds voor federalisme en nooit voor separatisme geijverd. Dat betekent niet dat bepaalde mensen binnen de partij dit nooit hebben geroepen. De stelling van de partij is steeds federalisme en niet separatisme geweest. Dat moet duidelijk zijn.

Jan Peumans

Minister-president Peeters zou hierop kunnen zeggen dat er zoiets als het voortschrijdend inzicht bestaat. Dat betekent dat onze partij nu voor onafhankelijkheid is.

Mijnheer Peumans, u moet er niet van wakker liggen dat u een extremist wordt genoemd. Wanneer u dat verwijt krijgt, moet u dat als een eretitel beschouwen.

Er zijn hier heel wat mensen uit de kringen van de vroegere Volksunie aanwezig. Misschien herinneren ze zich deze woorden van Ernest Van der Hallen nog: "Wees radicaal, wees principieel; wees absoluut; wees hetgeen de burger noemt: extremist; geef uzelf zonder meten of rekenen; aanvaard de zogenaamde levensrealiteit niet en laat u niet door het leven aanvaarden; geef nooit het strijdbeginsel op."

Dames en heren van de vroegere Volksunie, ik herinner me het voorbeeld van de huidige voorzitter van Open Vld. Het is hier deze ochtend ter sprake gekomen. Ik heb de foto, die ooit in Wij Jongeren, het blad van de Volksuniejongeren, is gepubliceerd, nog ergens in mijn archief. Ik zie de heer Somers nog staan, samen met de heer Jambon, momenteel volksvertegenwoordiger voor de N-VA, en met de heer De Roover, toen voorzitter van de Volksuniejongeren Brasschaat en ooit voorzitter van de Vlaamse Volksbeweging, in 't Kuipke in Gent, met een grote spandoek met daarop de slogan "Republiek Vlaanderen". We zullen die foto eens in Vlaanderen verspreiden. Ik ben ervan overtuigd dat mensen aan de overkant van de taalgrens, zoals de heer Reynders en de heer Maingain, dit zeker zullen appreciëren.

Mijnheer Gabriels, extremisme is geen scheldwoord. Het is een eretitel. Ik weet dat dat bij u al lang voorbij is. Dat geldt voor al uw collega's van de vroegere Volksunie. Wees extremistisch en geef nooit het strijdbeginsel op. Dat is een goede raad aan u, aan de heer Somers en aan al die voormalige leden van de Volksunie die de erfenis van de Volksunie in de Open Vld, in CD&V en elders al ontelbare keren hebben verraden. (Applaus bij het Vlaams Belang)

Jaak Gabriels

Ik denk dat de heer Dewinter een loopje met de geschiedenis van het Vlaams-nationalisme neemt. Indien hij de zaak goed zou bestuderen, zou hij vaststellen dat wat ik heb gezegd, juist is. We zijn hier nooit in meegegaan. Dat is een van de redenen waarom sommige mensen, onder meer in de periode van het Egmontpact, de partij hebben verlaten. Wij zijn als partij niet inconsequent geweest. Zij vonden de partij niet extreem genoeg, als we dat woord mogen gebruiken. Nu worden we met onze vroegere voorstellen geconfronteerd. We verdedigen echter nog steeds hetzelfde standpunt.

Vera Van der Borght

Mevrouw de voorzitter, ik dacht dat we het hier over de Septemberverklaring en niet over de geschiedenis van een politieke partij zouden hebben. (Applaus bij Open Vld)

Jan Loones

Mevrouw de voorzitter, als de anciens beginnen te spreken, wil ik mijn duit in het zakje doen. In 1995 was de heer Gabriels al lang niet meer bij de Volksunie. We hebben toen in Brussel een congres met de titel 'Vitamine voor Vlaanderen' georganiseerd. Minister Anciaux was toen voorzitter van de partij. Als voorzitter van dat congres heb ik alle teksten bijgehouden.

Hoewel dit binnen de Volksunie enigszins is weggemoffeld, is toen definitief de independentistische weg ingeslagen, na het federalisme en het confederalisme van voorheen. We hebben deze omfloerste term gebruikt om het niet over separatisme te hebben en om het positiever uit te drukken. Het gaat echter over een onafhankelijk Vlaanderen in een federaal Europa.

We zijn die richting toen ingeslagen. Het heeft moeite gekost. Ik was een van de voortrekkers. Dit blijft wel een Volksunie-document. Ik zal het rondzenden aan de dierbare collega's van vroeger. Ik geef toe dat de Volksunie er aan ten onder is gegaan. We hadden radicalen en minder radicalen, maar ik zal de geschiedenis niet herhalen. Zelfs binnen de Volksunie was er op een bepaald ogenblik een meerderheidstendens om zich onafhankelijk op te stellen.

Daar moet ik de heer Dewinter gelijk geven dat het streven naar onafhankelijkheid van Vlaanderen een rechtmatige politieke eis is, in zoverre dat dit zelfs salonfähig is geworden. Het is al lang geen schande meer om separatist te zijn. Met de vroegere Volksunie blijf ik mezelf nochtans liever independentist dan separatist noemen. Waarom mogen we geen onafhankelijk Vlaanderen willen als de Palestijnen een onafhankelijk Palestina willen, als de Basken en de Koerden onafhankelijkheid willen, wat overigens in al die gevallen een linkse en progressieve eis is. Het stoort me altijd geweldig dat in Vlaanderen het onafhankelijkheidsstreven een conservatieve klank heeft, om niet te zeggen een rechts-extremistische klank. Dit heeft niets te maken met progressisme of conservatisme, niets met fascisme of laat staan racisme. Een onafhankelijk Vlaanderen is een rechtmatige eis voor wie ziet dat het met België niet meer gaat. (Applaus bij de N-VA en het Vlaams Belang)

De voorzitter

De heer Arckens heeft het woord.

Erik Arckens

Mevrouw de voorzitter, misschien zou het eens interessant zijn dat alle mensen die hier zitten en die op een of andere manier iets te maken hebben met de Volksunie, in de Schelp een colloquium organiseren. Ik behoor daartoe want ik was vijftien jaar toen over het Egmontpact werd gestemd, en ik was al aan het betogen. Dat schandalige Egmontpact wordt hier voorgesteld als zijnde een logische zaak. Ik heb het onlangs nog bestudeerd, mijnheer Gabriels, in het Vlaams archief van Mark Grammens. Het was een gedrocht! Wat is er door de Volksunie, door de grote staatsmannen Anciaux en Schiltz, allemaal verteld! (Rumoer)

Het heeft inderdaad niets te maken met links of rechts. Het heeft gewoon te maken met in welke positie men zit. In die tijd was het Vermeylenfonds voor en het Willemsfonds tegen. Het hangt gewoon af van in welke positie men zit in de regering. Met meer heeft het niets te maken. Ik zeg u één zaak: dit colloquium moet doorgaan en ik zal als gastspreker fungeren! (Gelach. Applaus bij het Vlaams Belang)

De voorzitter

De heer Caron heeft het woord.

Bart Caron

Mevrouw de voorzitter, na zo'n overtuigend betoog is het nog heel moeilijk om iets te zeggen. Vreemd genoeg kom ik niet uit de vroegere familie van de Volksunie en zit ik wel bij de VlaamsProgressieven. Toch wil ik iets zeggen over die thematiek. De heer Loones heeft een gevoelige snaar geraakt, namelijk het verbond dat in Vlaanderen helaas bestaat tussen Vlaamsgezindheid en rechts/extreemrechts. Mijnheer Loones, ik betreur met u mee dat het in Vlaanderen zo moeilijk is om het confederalisme, de autonomie van Vlaanderen te belijden aan de linkerzijde, want dat is op zich niet tegengesteld. We zijn niet voor een Vlaanderen dat straalt van collectief egoïsme, dat het egoïsme binnen zijn taalgrens versterkt. We zijn voor een Vlaanderen dat open en internationaal is, dat intercultureel is, ook binnen zijn grenzen, waar veel culturen kunnen samenleven. Dat is Vlaams en dat is links. Dat vecht met tal van de principes van sommigen die hier iets hebben gezegd.

Het kan, maar het is geen vanzelfsprekendheid en geen noodzaak. Het is zelfs geen bouwsteen dat dit Vlaamse, dit progressieve vanzelfsprekend een separatistisch begrip moet zijn dat uitmondt in een autonome Vlaamse staat. Als we internationaal en intercultureel zijn, zijn we mondiaal en zijn er altijd kaders waarbinnen moet worden samengewerkt. Vandaag zijn die kaders België, het confederale model, en Europa. Vandaar ook de internationale solidariteit die we moeten belijden. Dat is modern Vlaams zijn. (Applaus bij VlaamsProgressieven)

Jan Peumans

Ik neem de draad van mijn betoog terug op. Ik wil nog even in herinnering brengen waarmee wij, zogenaamde extremisten, naar de verkiezingen zijn gestapt. Wij hebben een overeenkomst met CD&V gemaakt. Op het beroemde congres van Gent heeft CD&V voor het confederalisme gekozen. En het is logisch dat wij voor onafhankelijkheid kiezen. Wij zijn opgekomen voor fiscale en financiële autonomie, een eigen arbeidsmarktbeleid, een eigen justitiebeleid en een eigen verkeers- en spoorwegenbeleid. Voor Vlaanderen én Wallonië. De studies van de vier planbureaus zijn duidelijk: het regionale beleid is veel beter dan het federaal gevoerde beleid. Wat Vlaanderen en Wallonië nodig hebben, is dus autonomie. De huidige eerste minister heeft het ooit zo gezegd: CD&V wil met de regionalisering 5 kilometer ver gaan, terwijl de N-VA 20 kilometer ver wil gaan. Die metafoor is duidelijk.

Vanochtend is hier nog de boutade 'van verraad tot verraad naar een Vlaamse staat' vermeld. In tegenstelling tot het VB en LDD durf ik te zeggen dat wij op dat vlak trendsetters zijn. Mijnheer Gatz, dat wil niet zeggen dat wij als enigen een Vlaamse reflex hebben. Iedereen moet evenwel toegeven dat wij de trendsetters zijn. Sp.a'ers zoals de heren Van Malderen en Sannen zeggen dat de federale regering wordt gekenmerkt door immobilisme. Ik vind het merkwaardig dat ze dat hier tegen hun coalitiegenoten komen zeggen. Ze zullen echter wel moeten toegeven dat de Vlaamse Regering de afgelopen vijftien maanden wél heeft gewerkt, ten voordele van Vlaanderen.

Wat het communautaire luik betreft, wil ik melden dat mijn goede vriend Karl-Heinz Lambertz, die overigens een charmante heer is, naar de Oostkantons is teruggekeerd. De heer Langendries is naar men me meldt volop bezig met de reanimatie van FC Tubize en baron of ridder de Donnéa is misschien terug naar de koning. Die mensen hebben een geweldige show opgevoerd. Ze hebben veel volk ontvangen, maar de enige serieuze mens die ze hebben gezien, is wellicht minister-president Peeters geweest. Ik ga daar niet verder op in.

Ik stel vast dat ze zijn bevallen van een tekst. Ik wil daar enkele zaken aan verbinden. Ik heb de resolutie van het Waalse parlement over de institutionele onderhandelingen nog eens bekeken. Die resolutie staat in stuk 828/1, van 16 juli 2008. In de overwegingen staan de woorden "maintien", "renforcement" en "opposition" een tiental keer. Ze pleiten voor interpersonele solidariteit. Verder zeggen ze dat de huidige financieringswet zo moet worden behouden dat ze geen financieel verlies lijden. Ik zal niet alles vermelden, maar ik vind wel dat hun resolutie, in tegenstelling tot de onze, negatief is, en gericht op het behoud van de status-quo.

Gilbert Bossuyt

Mijnheer Peumans, het zou toch al te gek zijn als ze iets anders zouden zeggen? Er moet worden onderhandeld. U daarentegen zou het allemaal in vijf minuten oplossen.

Jan Peumans

Mijnheer Bossuyt, ik heb die uitspraak nooit gedaan. Als u op dat niveau wilt debatteren, dan laten we het maar best.

In ieder geval, dit soort ontwikkelingen geeft weinig hoop. Ik zal nog een ander voorbeeld geven: de Franstaligen zeggen heel duidelijk dat ze vanuit het Waalse parlement de uitbreiding van de Région de Bruxelles-Capitale ondersteunen. Ik ga niet alles voorlezen, alleen dit deeltje. Het is geen gazettenpraat. Ik heb begrepen dat als je hier kranten citeert - en Dewinter is daar specialist in - je onmiddellijk commentaar krijgt, alsof kranten geen waarheid zouden schrijven.

Ik lees vandaag een interview in De Tijd met Jo Vandeurzen over het aanstaande congres dat niet gemakkelijk zal verlopen. Ik citeer: "Op het congres moeten we duidelijk maken waarom de staatshervorming zo belangrijk is voor ons. Het is namelijk het enige middel om fundamentele sociaaleconomische hervormingen door te voeren die ons voorbereiden op die geglobaliseerde wereld."

Op 31 juli wisten die dames en heren - nee, het waren drie heren mediateurs - dat we op 21 september - en we hebben dat heel duidelijk gecommuniceerd - een congres zouden houden waarop we al onze leden zouden uitnodigen die zouden beslissen over al dan niet deelname aan de dialoog. Als je aan je leden vraagt om zich al dan niet uit te spreken over deelname aan de dialoog en als de overgrote meerderheid zich uitspreekt tegen deelname, dan moet u mij eens zeggen waarom men de dag nadien allerlei pogingen onderneemt om te zeggen dat men garanties zal inbouwen enzovoort. Men heeft daar anderhalve maand tijd voor gehad. Men had anderhalve maand de tijd om op een of andere manier met een duidelijk voorstel te komen.

De drie bemiddelaars hadden als voornaamste taak om het werk voort te zetten en onrechtstreeks bij te dragen aan een verrottingsstrategie. Sorry dat ik het zo moet uitdrukken, maar als je anderhalve maand tijd hebt om van zo'n tekst te bevallen, dan vraag ik me af waarom ze niet in augustus bevallen zijn in plaats van in september.

Mijnheer de minister-president, u zegt vandaag: "Ik besef dat ik een politiek risico neem". Politiek is sowieso een risicovak, dus ik denk dat u inderdaad een heel groot politiek risico neemt.

We moeten eerlijk zijn, mijnheer Sannen, we zijn op straat gezet door uw partij, door de geweldige uitspraken van minister Vandenbroucke op televisie. Hij zei: "Die mensen hebben altijd angst, pleinvrees en durven niet te onderhandelen." Wij hebben, in tegenstelling tot de heer Vandenbroucke, vijftien maanden onderhandeld. Dat wil ik toch even duidelijk zeggen.

Ludo Sannen

Dat hebt u al een paar keer gezegd.

Mijnheer Peumans, u hebt uzelf toch buiten deze regering gezet. Ik heb alle respect voor de keuze van uw congres: 1600 mensen die zeggen "nee, we gaan niet meer in dialoog". Maar als de Vlaamse Regering wel in dialoog wil gaan, dan lijkt het me ook maar logisch dat u uit die Vlaamse Regering stapt. Ik heb alle respect voor die beslissing, maar het is een logische consequentie. Zeggen dat wij u uit de Vlaamse Regering zouden geschopt hebben, is niet consequent en niet juist.

Jan Peumans

De logische consequentie was geweest dat uw partij eens eindelijk liet zien dat deze belangrijke regionalisering veel belangrijker is dan het platte, politieke machtsspel dat u speelt. We zullen elkaar hier over een aantal maanden horen. Uw boodschap en de boodschap van Open Vld was eigenlijk heel simpel: we spelen het kartel uit elkaar en we beginnen met de verkiezingen. Dat zal de boodschap worden, niet meer of niet minder.

Ludo Sannen

We hadden hier in Vlaanderen geen enkele reden om het kartel uit elkaar te spelen, want we hebben vier jaar samen goed gewerkt in deze regering. Ik denk dat we vier jaar goed beleid gevoerd hebben. Het was dus niet aan de orde.

Ik ben er wel van overtuigd dat wij meer voor Vlaanderen gedaan zullen hebben als we enkele concrete stappen in de staatshervorming hebben gezet voor juni 2009, dan door nu niets te doen. Dat is wat jullie doen. Dat zet geen zoden aan de dijk. (Applaus bij sp.a + VlaamsProgressieven)

Jan Peumans

Dan citeren we de afwezige viceminister-president, want hij vond het belangrijker om naar Limburg te gaan. (Opmerkingen van de heer Gilbert Bossuyt)

Ik stel maar vast dat hij naar de opening van een academisch jaar is, mijnheer Bossuyt. Daar kan ik niets aan doen.

Ik zou u wel willen zeggen dat het interview deze morgen wel heel verhelderend was. Minister Vandenbroucke zegt: de N-VA wil niet deelnemen en dat vergemakkelijkt de zaken voor de Franstaligen. Die uitspraak van minister Vandenbroucke zegt natuurlijk meer dan welke woorden ook.

Ludo Sannen

Mijnheer Peumans, u hebt net gesteld dat u voor separatisme bent en voor Vlaamse onafhankelijkheid. Dat is uw goed recht, maar u begrijpt toch dat anderen, die huiveren voor een onafhankelijk Vlaanderen en kiezen voor een federaal of confederaal model, het niet zo vanzelfsprekend vinden om met u rond de tafel te gaan zitten.

De voorzitter

De heer Van Overmeire heeft het woord.

Karim Van Overmeire

Mevrouw de voorzitter, ik stel alleen maar vast dat die traditionele gematigde Vlaamse partijen ook aan tafel gaan zitten met het FDF, dat keer op keer de uitbreiding van Brussel vraagt, waar men ook tegen is. Dat is blijkbaar geen probleem. Dat soort onderhandelaars is dan blijkbaar wel te doen.

Ludo Sannen

Wij hebben wel voldoende vertrouwen in onszelf, zodat we niet aan de heer Maingain toegeven. (Rumoer bij het Vlaams Belang)

Jan Peumans

We gaan nog een aangename tijd tegemoet, mijnheer Sannen.

Ik sluit af, mevrouw de voorzitter, met toch nog iets te herhalen. Het is in de politiek altijd goed om sommige dingen te herhalen. Men doet dat niet altijd. Als men dingen aankondigt en achteraf herhaalt men die niet meer, ziet men achteraf dat van die aankondiging toch niets in huis komt.

Ik wil toch nog eens duidelijk stellen, en ik zeg dat heel expliciet namens mijn fractie, die dat uitdrukkelijk heeft gevraagd: wij zijn altijd bereid geweest tot dialoog. Mijnheer Sannen, die stukken kunt u allemaal nakijken en u kunt ze allemaal van mij krijgen. Het is eigenlijk al te gemakkelijk te zeggen dat we voor de onafhankelijkheid zijn en dat de anderen niet met ons willen praten. Dat is natuurlijk een beetje kort door de bocht, mijnheer Sannen. We zijn indertijd niet naar de onderhandelingstafel gegaan om te zeggen dat we alleen de onafhankelijkheid van Vlaanderen vragen, en als men daar niet over wil spreken, we niet meer meedoen.

Wij zijn voor de weg van de geleidelijkheid, in tegenstelling met sommige andere politieke partijen, en wij hebben altijd duidelijk gemaakt dat we voor een dialoog zijn.

Mijnheer Peumans, ik heb u tot tweemaal toe horen zeggen dat het resultaat telt in de politiek en dat u voor de weg van de geleidelijkheid bent. Wel, u hebt ons altijd verweten dat wij aan de kant bleven staan, dat we weigerden onze verantwoordelijkheid op te nemen, dat we harde roepers waren, maar geen enkel initiatief namen.

Ik vraag nu aan de N-VA, na vier jaar - mijnheer Bourgeois, mijnheer Peumans, u hebt nu vier jaar meegedaan, niet aan de kant gestaan en initiatieven genomen - wat het resultaat is van de N-VA, na vier jaar participationisme. Wat is het resultaat na vier jaar deelname aan het Belgische en het Vlaamse beleid?

Ik zal het u zeggen: het resultaat is nul op tien. Maar nu wilt u de Vlaamse maagd spelen. Nu gaat u de spierballen laten rollen, zoals overigens Gabriels dat ook heeft gedaan in 1991 toen hij met de Volksunie uit de federale regering trok en hoopte toch nog de verkiezingen te winnen. U probeert nu hetzelfde, maar ik kan u verzekeren dat u ter zake ontmaskerd zult worden. Want uiteindelijk is het enige resultaat van vier jaar deelname van de N-VA aan deze regering het failliet van het participationisme dat u hebt gepredikt, het failliet van het zogenaamde deelnemen van Vlaams-nationalisten, in de hoop daarmee fundamenteel iets te kunnen veranderen en op communautair vlak iets te kunnen bereiken.

U hebt niets bereikt. Het enige dat u bereikt hebt, is dat u vier jaar lang als schaamlapje en als alibi bent gebruikt door de traditionele partijen. (Applaus bij het Vlaams Belang)

Jan Peumans

Er is alleen één verschil, mijnheer Dewinter, gelukkig bent u nooit lid geweest van de Volksunie. (Opmerkingen bij het Vlaams Belang)

Dat is dan een heel groot misverstand geweest. Mijnheer Dewinter, ik heb het daarstraks al een keer gezegd en ik wil het nog een keer herhalen: wij hebben er, en nogmaals mijnheer Gatz, we hebben daar niet het monopolie op, mee voor aan de basis gelegen dat op dit moment de scholen gewoon draaien, de bus rijdt en ik weet niet wat allemaal. (Rumoer)

Ik weet het, het is de weg van de geleidelijkheid. We zijn in 1970 begonnen. De verrottingsstrategie die u toepast, is niet de onze. Wij zijn democratische Vlaams-nationalisten. Uw ding is ons ding niet. Ik kom me hier ook niet op de borst kloppen.

Mevrouw de voorzitter, de verkiezingen zijn begonnen op zondag 21 september 2008, toen Somers en Vandenbroucke het ontslag vroegen van Geert Bourgeois. Ik heb u dat al uitgelegd. Communautair staan we op dit moment nergens. We hebben duidelijke argumenten gegeven. Van heel het communautaire gedeelte in het regeerprogramma is tot onze grote spijt niets uitgevoerd. We hebben heel duidelijk gesteld dat als u slaagt in de onderhandelingen, we heel graag bereid zijn om ons ongelijk toe te geven. We betreuren ook dat het kartel niet meer actief is. We hebben over het regeerakkoord inderdaad mee onderhandeld en het mee handjes en voetjes gegeven.

We hebben een overleg gehad in onze fractie. Behalve de heer Loones, die vandaag afscheid zal nemen van dit parlement en die zich zal onthouden, zal de rest van de fractie tegen de Septemberverklaring stemmen. Dat doen we niet onder het motto van een verrottingsstrategie, mijnheer Daems, integendeel. We zullen deze Vlaamse Regering op haar merites beoordelen. Als ze zinvolle decreten zal indienen, zullen we die uiteraard goedkeuren. We zullen niet zoals LDD en Vlaams Belang aan afbraakpolitiek doen, we zullen het regeringswerk ten voordele van Vlaanderen op zijn merites beoordelen. (Applaus bij de N-VA)

De voorzitter

De heer Verstrepen heeft het woord.

Jurgen Verstrepen

Als ik voor elke keer de naam Lijst Dedecker hier valt, een euro krijg, kon ik al iets gaan drinken in de koffiekamer. Terwijl hier de discussie ging van wie hier in de Volksunie zat, herinnerde ik me dat er nog een achterneef van mij in de Volksunie zat, maar dat telt waarschijnlijk niet. Ondertussen heb ik het woord 'extremisme' even opgezocht. Mijnheer Dewinter, ik vond het een belangrijk moment toen u zei dat men er trots op moet zijn om extremist te zijn. Mijnheer Peumans, u voelde zich daar precies een beetje bij thuis. 'Extremist' betekent volgens Van Dale iemand die uitersten nastreeft. Dat is wat mager, en ik heb verder gezocht in Wikipedia. Daarin staan twee uitlegjes over wat 'extremist' betekent. Er staat dat iemand een extremist noemen, een tactiek kan zijn om zijn doel na te streven. Ten tweede staat er: "Ideologieën die door critici als extremistisch worden aangeduid, zijn nazisme, fascisme, stalinisme, anarchisme en islamisme." Als u trots bent om in die kringen te circuleren, is dat uw uitspraak, niet mijn uitspraak. Nu weten we tenminste wat extremisme is. (Opmerkingen bij het Vlaams Belang)

U bent vergeten waarom ik ben gaan lopen. U hebt ergens iets gemist de afgelopen jaren.

Mevrouw de voorzitter, mijnheer de minister-president, collega's, na de gesprekken van de afgelopen uren en dagen, zie ik mij verplicht om toch even de puntjes op de i te zetten in dit huis en even aan politieke educatie te doen naast de Septemberverklaring. Ik heb vandaag al veel slogans gehoord, en leugens en onzin over Lijst Dedecker. Voorlopig neem ik dat niemand kwalijk, ik ben een tolerant mens. Het is uit onwetendheid, gebrek aan kennis en vooroordelen dat sommigen onder jullie zo reageren op Lijst Dedecker. Ik heb zelfs begrip voor zenuwachtigheid en het onvermogen om om te gaan met die nieuwe politiek en het gezond verstand dat wij hoog in het vaandel dragen.

Ik zie ook heel veel frustratie. Dat is niet gezond, ook niet voor ministers die in een hokje denken en hun onvermogen willen uiten met leugens. De minister zit in Hasselt, of in Limburg, maar dat is allemaal hetzelfde. (Opmerkingen)

Ik zou niet graag hebben dat we de gezondheidszorg voor de ministers moeten optrekken. Minister Vandenbroucke is er niet meer, maar hij heeft hier toch de meeste leugens opgestapeld in één zin. Het was bijna een versje. Het zij zo. Dat is niet slim van uw minister. De kiezer weet dat wel en doorprikt binnenkort wel het sloganeske, dus wij wachten heel rustig af.

Omdat we geen fractie zijn, hebben we maar een paar minuutjes, maar in dat zeer korte tijdbestek wil ik toch graag iets zeggen over die Septemberverklaring, want ik dacht dat het daar ook nog over ging. Het onderlinge spervuur van wie hier de schuldige, de grootste Vlaming of de grootste extremist is - trouwens een goede format voor de VRT - is trouwens hoogst amusant. Ook amusant is hoe de regering haar onvermogen etaleert, tot het onderhandelen en de dialoog in de Belgische etalage. Ook vandaag was het weer een schiettent. Van boven af is dat heel aangenaam om te volgen.

Ik wil het volgende nogmaals benadrukken. Misschien hoopt u dat, maar LDD bestaat niet uit negativisten, en al evenmin uit mensen die de verrotting geweldig vinden, behalve in de tuin, in het vakje achteraan, naast de bomen, met de bladeren erin. Dat is dan ook het enige, mijnheer Peumans. Meer dan dat is het dus niet. U blijft dat herhalen. Het zit in de herhaling. Ik heb die truc ook door. Als u dat blijft zeggen, geloven sommige mensen dat, maar ik zal blijven herhalen dat u er volledig naast zit.

De jobkorting: deze ochtend was dat een beetje onduidelijk. Geef het geld terug aan de burger. Voor mensen die ons programma niet hebben gelezen: wij vinden dat een goede zaak. We hebben nooit gezegd dat we daartegen zijn. Dat is nooit vermeld, dus ik weet niet uit welke hemel minister Vandenbroucke dat heeft gehaald. Het zorgaanbod voor personen met een handicap, ouderenzorg, thuiszorg: het zijn maar enkele voorbeelden. Daar staan we volmondig achter, for the record. Dit wordt toch genoteerd. Noteer ook even, ook voor de duidelijkheid, voor de volgende maanden tot aan de verkiezingen van 2009, dat we tegen een subsidiemaatschappij zijn, maar voor een belasting- en lastenverlagende overheid. Laten we dat even duidelijk stellen, zodat u vanaf nu weet in welke richting we gaan.

Mijnheer de minister-president, verwacht nu niet dat u, na de positieve commentaar, zomaar wegkomt met uw verklaring. Maandag probeerde u nog zelfverzekerd dat verhaal van welvaart voor Vlaanderen te verkopen. Tussen het politieke gekissebis van uw ministers en die messentrekkerij door kwam er een soort pr-document naar boven, een soort catalogus van de Vlaamse Regering. U zei zelf dat het geen Trois Suissescatalogus meer was, maar dat is dan waarschijnlijk overgenomen. Als we het onder de loep nemen, is het eigenlijk een beetje staatspropaganda. U gaat het beleid vorm geven. Dat vond ik nieuws. Maar u moet eerst het beleid uitwerken en pas dan vorm geven. Als u eerst vorm geeft en geen beleid heeft, dan is het eigenlijk gebakken lucht. Met dat gevoel zitten we natuurlijk.

Ik blijf het zeggen: uw Septemberverklaring is een opsomming van snoepjes. Dat is hier deze ochtend ook aangehaald. U moet eens nadenken over die snoepjes: wat landbouwgeld voor CD&V, wat kinderopvang en isolatie voor sp.a. Het is een hele waslijst van cadeautjes, snoepjes, kleine hapjes, maar geen hoofdschotel, want beleidsmatig blijven we op onze honger. Die snoepjes gaan niet in hoofdzaak naar alle Vlamingen, maar worden uitgedeeld aan de ploeg. Die ploeg die hier zit, uw regeringsleden, kunnen immers blijkbaar slechts één ploeg vormen op het ogenblik dat ze snoepjes krijgen. Als er zeer belangrijke strategische beslissingen met een aanzienlijke langetermijnimpact moeten worden genomen, dan loopt de regering zowat vast en lezen we in de kranten - die we dan blijkbaar ook niet meer moeten lezen - tegengestelde verklaringen, waarbij de ene de andere het gras voor de voeten probeert weg te maaien. Dan denk ik: 'eigen verwennerij eerst' lijkt me hier op zijn plaats als slogan.

Ik moet bekennen dat ik een tijdje heb gezocht. Ik laat niet toe dat u zegt dat ik regeltje 85bis niet heb gelezen. Ik heb echt lang gezocht. Ik heb maandag zelfs het anderhalve uur doorstaan, toen iedereen hier uitgeteld op de banken lag. Sommige mensen waren zelfs in slaap gevallen, heb ik gelezen. Wat ik niet heb gezien in uw Septemberverklaring, is het kleine woordje 'visie'. Dan gaat het over echte beleidsbeslissingen die van daadkracht getuigen, over een regering die vooruitkijkt en tegen mij en iedereen zegt wat er op ons afkomt en wat er te doen staat. Ik heb dat niet gezien. Ik heb naderhand de tekst meermaals gelezen, maar ik heb het woord 'visie' niet gevonden. U anticipeert op geen enkele manier op de uitdagingen die op ons afkomen: hier wat extra, daar wat extra, allemaal extra's, maar dat zijn, zoals gezegd, volgens ons geen stimulansen voor de bevolking, maar voor de politieke partijen en de ministers van uw regering. Doe dus niet alsof jullie een zeer duidelijke visie hebben over hoe de dalende welvaart en koopkracht zullen worden aangepakt, want ik denk dat die er niet is. Dat is onze kritiek: er zijn geen fundamentele beleidsbeslissingen die een maatschappij een bepaalde richting kunnen uitsturen.

En dat is nu net - dacht ik toch - wat we nodig hebben. Tot nu toe zien we slappe kost omdat u misschien zelf niet weet welke richting u uit wilt met uw regering. Er staat weer een verlammend verkiezingsjaar voor de deur. En ondertussen verliezen we kostbare tijd.

Ik zal u één voorbeeld geven. We weten allemaal dat BRIC - dat is dus Brazilië, Rusland, India en China - bestaat uit belangrijke economische landen die nog belangrijker zullen worden. We moeten dus op die markten aanwezig zijn en buitenlandse investeringen aantrekken. Dat doet u door attachés aan te werven. Brazilië, Rusland, India en China, stel u even voor hoeveel mensen daar wonen. En u wilt daar aanwezig zijn met elf attachés. U bent in uw regering met negen, en u kunt de boel nog niet beheren voor zes miljoen mensen. En nu wilt u elf extra personeelsleden de wereld insturen om investeringen aan te trekken voor Vlaanderen. Zoiets is helaas een beetje om te lachen, denkt een mens. Maar u vermeldt zoiets, de aanwerving van elf extra mensen, met de nodige trots in uw beleidsverklaring alsof dat er nu voor zal zorgen dat onze welvaart in 2020 veilig gesteld zal zijn.

De voorzitter

Minister Ceysens heeft het woord.

Minister Patricia Ceysens

U weet dat we inzetten op een nieuwe BRIC-strategie en de Verenigde Arabische Emiraten. We hebben gekozen om ons netwerk daar te verdubbelen. Dat is een grote inspanning van deze regering. Ze wordt volledig gedragen en gewaardeerd door de Vlaamse kmo's.

Jurgen Verstrepen

U hebt ook zelf verklaard, mevrouw de minister, dat het er niet goed uitziet. Ik vind het een kleine inspanning. Wat zei u nu ook weer letterlijk? "In het licht van de sterke economische groeivertraging dit jaar en de ongunstige vooruitzichten voor 2009 moeten we het internationaal ondernemen voluit stimuleren." Ik heb in uw verklaringen tevergeefs gezocht naar wat we doen op Vlaams niveau.

Mijnheer de minister-president, u spreekt niet over grote dossiers die in uw regering op tafel liggen en die, sorry dat ik het zo uitdruk, een zootje zijn geworden waar niemand nog wijs uit raakt. Het is al geciteerd. U weet waarover het gaat: de BAM en het Schipdonkkanaal. Dat zijn dossiers waar een regering daadkracht kan tonen, duidelijke beslissingen kan nemen, maar het enige wat gebeurd is, is de bestelling van studie na studie na studie na studie. Ik weet niet waar dat stopt, maar er wordt nogal wat bestudeerd.

En nog eentje om het af te leren. Er is niets teruggevonden over het afslanken, of beter, het afschaffen van de kabinetten. Misschien bent u dat vergeten doordat er passages geschrapt werden die verwezen naar de N-VA. Ik heb daar niets over gelezen in de Septemberverklaring - of ja, toch wel: "de oprichting van een commissie die de regering zal adviseren". Hier gaan we weer. Maar dat is zo wat in de marge, dat weet u ook, en dus komt daar niks van in huis. Weg met beter bestuurlijk beleid. Deze regering houdt zich liever bezig met extra's en deze keer ook nog aan de eigen kabinetsleden.

O ja, zult u zeggen, we bereiden ons wel voor op de toekomst, kijk naar Vlaanderen in Actie. Intussen kennen we elkaar wat beter en ik dacht al dat u dat zou zeggen. Maar Vlaanderen in Actie of ViA, mijnheer de minister-president, is naar ons oordeel gebakken lucht. De enige actie van ViA zit in de titel. Uw regering loopt al drie jaar te zeulen met dat plan en heeft Vlaanderen nog op geen enkele manier in actie gekregen, integendeel. Alleen de middenveldorganisaties lopen de benen van onder hun lijf om die praatbarakken - u noemt het ateliers - in leven te houden. Uw collega-minister Ceysens heeft zo weinig vertrouwen in ViA dat ze bijna zelf een actie was gestart. Gelukkig hebt u haar kunnen tegenhouden, anders was het helemaal om te lachen.

Ik vraag me zelfs af of u nog wel contacten hebt met UNIZO, Voka, VKW en VBO. Ik dacht van wel. Of misschien hoort u niet goed wat zij zeggen als u er contact mee hebt. Misschien vindt u de ondernemers en kmo's in dit land zeurderig, maar ik stel voor dat u snel bij hen toch eens wat beter gaat luisteren naar onze ondernemers. Zij vormen de ruggengraat van onze werkgelegenheid en welvaart, en niet u, niet de overheid, tot spijt van wie het benijdt.

We zien geen duidelijk, daadkrachtig en snel uitvoerbaar sociaaleconomisch plan. Ik zie een optelsom van een aantal maatregelen zonder een einddoel. Elk plan, zelfs een businessplan, heeft een einddoel. Je kunt investeren. Dat moet u eens doen bij ondernemers en aandeelhouders: investeren zonder te weten waar je naartoe gaat. Dat krijgt u niet verkocht in deze tijden. Het zijn snelle hapjes.

Het beleid van deze regering is dus evenveel waard als de garanties die u maandag van de Walen hebt gekregen. De N-VA kan u zeggen hoeveel dat waard is. (Applaus bij mevrouw Monique Moens en de heer John Vrancken)

De voorzitter

De heer Van Eyken heeft het woord.

Christian Van Eyken

Mevrouw de voorzitter, mijnheer de minister-president, dames en heren ministers, collega's, ik ben deze morgen bewust niet tussengekomen in al de discussies over de communautaire dialoog. Ik wil toch benadrukken dat er vandaag aan weerszijden van de taalgrens een wil is om in dialoog te treden. Ik wil niet de spreekbuis zijn van alle Franstalige partijen, want die zullen rond de tafel moeten zitten. Na de verkiezingen van 2007 zagen de Franstaligen geen noodzaak om tot een communautaire dialoog te komen. Dan hebben ze stelselmatig neen gezegd. Vandaag is dat anders.

Mijnheer Peumans, u hebt zich afgevraagd hoe we in dialoog kunnen treden met de Walen, want ze zetten hun verlanglijstje op papier. Wel, dat is hetzelfde als wat de Vlaamse Regering heeft gedaan met de resoluties en het eisenpakket. De twee pakketten liggen nu op tafel. Door een dialoog kunnen we tot een compromis komen. Dat wil zeggen dat niemand alles zal binnenhalen: het wordt geven en nemen.

De voorzitter

De heer Van Dijck heeft het woord.

Mijnheer Van Eycken, erkent u dat het probleem ligt in het feit dat Vlaanderen - ik geloof dat ik in naam van velen mag spreken - een staatshervorming wenst die gebaseerd is op bevoegdheden, wie waarvoor bevoegd is, en om een goed bestuur te garanderen zowel in Vlaanderen als in Wallonië en Brussel, en in België?

Het discours van de resolutie van het Waalse Parlement is er een van grondgebied en groot zijn en er al of niet bijhoren. Klopt mijn analyse of spreekt u mij tegen? Als die klopt, vraag ik u hoe u een compromis kunt maken waarbij we bevoegdheden die bij ons komen, maar ook bij de Franstaligen, zouden moeten afkopen met grondgebied?

Christian Van Eyken

Mijnheer Van Dijck, ik moet u tegenspreken. Ook langs Franstalige kant is er een wens om bepaalde bevoegdheden te herverdelen onder de gewesten.

Ik kan u gewoon zeggen dat degenen die vandaag zeggen dat ze niet in een dialoog geloven, diegenen zijn die, zoals de heer Dewinter daarstraks zei, onmiddellijk willen overgaan op plan B: het uiteenvallen van de federale staat.

Inzake het communautaire aspect denk ik ten slotte dat we naar de dialoog moeten gaan indien er kan worden gesproken zonder enig taboe. Ik herhaal maar wat er verleden week werd gezegd: dat er over alle onderwerpen kan worden gesproken. Belangrijk voor de rand -en ik spreek nu in persoonlijke naam - is dat in dit kader ook wordt gekeken naar de feitelijke realiteit van de bevolkingssamenstelling in de rand. Velen zullen moeten erkennen dat het geen monolithische culturele bevolking is. De meertaligheid is er één van de kenmerken, samen met de internationalisering van de bevolking. Bepaalde maatregelen blijven niet alleen de Franstaligen, maar ook anderstaligen in de rand tegen de borst stuiten.

Ik kom nu tot de Septemberverklaring.

De voorzitter

De heer Vermeiren heeft het woord.

Francis Vermeiren

Mijnheer Van Eyken, ik probeer u te volgen. Ik heb tijdens het weekend een beetje rondgetoerd in Waals-Brabant, een schitterende streek. Het is volgens mij trouwens een van de mooiste streken van het land. Ik heb daar een paar oude cafeetjes gevonden, heel gezellig, waar men rustig met de bazin een pintje kan drinken. Ik kwam er niemand anders tegen dan Vlamingen. Vindt u dat Waals-Brabant bij Vlaanderen moet komen? (Opmerkingen van de heer Christian Van Eyken)

Gedurende decennia zijn er duizenden mensen in Waals-Brabant gaan wonen. Ze stellen het daar heel goed - ils vivent en toute simplicité et en grand bonheur. U zegt nu, en dat verwondert me, en ik weet niet wat de vrienden van Waals-Brabant daarvan gaan zeggen, dat er een andere toestand is ontstaan en dat we daar begrip voor moeten hebben. U pleit dus voor de aanhechting van Waals-Brabant bij Vlaanderen. Is dat juist? (Applaus bij de Open Vld)

Christian Van Eyken

Dat heb ik niet gezegd. (Gelach)

Dat is een interpretatie van wat ik heb gezegd.

Mijnheer de minister-president, ik kom tot de Septemberverklaring. U hebt effectief al de verdiensten van uw legislatuur dik in de verf gezet. Het contract van vier jaar geleden is bijna volledig uitgevoerd, en de regering kan in juni 2009 dus met een gerust geweten naar de kiezer stappen. U hebt het goed gedaan. Laat ons verder gaan, is de onderliggende boodschap.

Ik heb echter niet veel gehoord over dingen die beter kunnen, en u gaf ook niet veel concrete antwoorden op de maatschappelijke vragen en problemen waarmee de burgers te kampen hebben. Er is wel een resem van geschenken, van verbeteringen op financieel vlak die ten goede zullen komen aan de portemonnee van de burger, maar daar blijft het meestal bij. Op het gebied van de uitdagingen geeft u maar een mager antwoord. En vooraleer nog meer bevoegdheden te hebben, zou er beter eerst een verbetering van de toestand zijn in de domeinen waarin men nu reeds bevoegd is.

De maatregel van de maximumfactuur voor de scholen vind ik persoonlijk een goede maatregel, omdat ze de lat gelijk legt voor alle leerlingen, uit welke sociale omgeving ze ook komen. Het is lovenswaardig te streven naar een gelijkheid tussen de leerlingen in het onderwijs en om aan iedereen gelijke kansen te geven om een diploma of getuigschrift te behalen.

Ik meen echter dat de combinatie met de aanpassing van het financieringssysteem van de werkingsmiddelen voor het leerplichtonderwijs, nog niet optimaal is. De bedoeling is de lat gelijk te leggen tussen de onderwijsnetten en te vertrekken van de noden van de kinderen.

Wel, ik kan u melden dat bepaalde scholen van het gemeenschapsonderwijs sterk moeten inbinden in hun activiteiten indien ze de maximumfactuur niet willen overschrijden en indien ze zich tevreden stellen met de werkingsmiddelen. Het is duidelijk dat bepaalde scholen omwille van hun structuur of omwille van de samenstelling van hun leerlingenpopulatie, gemakkelijker een beroep kunnen doen op de gulheid van de ouders of van andere sponsors om bijkomende middelen te bekomen. Het volstaat niet om een fancy fair of een grootouderfeest te geven om de speelplaats te verfraaien of om in een extra uitstap te voorzien voor de leerlingen.

Verder heb ik in de Septemberverklaring kunnen lezen dat in 2009 het Europese energie- en klimaatpakket zal worden afgerond. De regering belooft om de broeikasgassen tegen 2020 met 20 percent te verminderen, 20 percent energie te besparen en het aandeel van hernieuwbare energie te verhogen tot 20 percent.

Op 12 september zei minister Crevits echter in De Tijd: "We moeten weten op welke manier we mee in het bad springen." Zij vraagt een nuchter debat over het prijskaartje van de doelstellingen op grond van de resultaten van de studie. "Dit is voor mij geen vodje papier. België zal gigantische meerinspanningen moeten doen", zei minister Crevits. De totale kostprijs voor die periode beloopt 18,6 miljard euro. Berekeningen van haar kabinet ramen de meerkost voor België, ten opzichte van vergelijkbare lidstaten, tussen 2013 en 2020 op 1 miljard euro per jaar. Hieruit blijkt dat het halen van deze doelstellingen niet met volle overtuiging door de regering wordt gedragen, zelfs niet door de minister van Energie.

Wat de windenergie betreft, herinner ik mij nog de uitspraken van de minister-president, die deze energiebron ooit een hype noemde die snel voorbij zou waaien. Wat is het standpunt van de regering betreffende het realiseren van offshore windparken in de Noordzee? De knowhow van tal van Vlaamse bedrijven zou hiervoor heel nuttig kunnen zijn. Is dit wel een prioriteit voor deze Vlaamse Regering?

Ook op het gebied van milieuvriendelijke mobiliteit blijven wij op onze honger zitten. Er is nog steeds sprake van de opmaak van een zoveelste plan om de mobiliteit in Vlaanderen te sturen. Ondertussen groeien de files elke dag en kost de verkeersellende veel aan onze economie. Het stimuleren van het woon-werkverkeer via openbaar vervoer blijft een pijnpunt. Men kan niet vaststellen dat er een vermindering is van het verkeer, integendeel zelfs. Er is geen duidelijk beeld van waar de Vlaamse Regering heen wil met de mobiliteit.

Werd reeds een studie gemaakt van de verkeersstromen die ons land doorkruisen als transitverkeer? Momenteel moeten die stromen langsheen de twee grootste agglomeraties van ons land, Antwerpen en Brussel. Dit verkeer voegt zich bij de bestaande verkeerstromen naar en rond deze twee economische polen. Werd nagedacht over een alternatief om die stromen af te leiden van de grootsteden?

Het concept van de ring rond Brussel, waarvan momenteel plannen in openbaar onderzoek zijn, tonen ook niet duidelijk wat het globale beeld is: wil men het transitverkeer aanmoedigen, of wil men de bereikbaarheid van Brussel en zijn economisch weefsel verbeteren? Ook het treinverkeer rond Brussel, met een volwaardig gewestelijk expresnet, laat op zich wachten.

Het op elkaar afstemmen van de verschillende vervoersmodi blijft een droom. De E411 is een mooi voorbeeld van hoe het niet moet. Deze snelweg, die over drie gewesten loopt, toont heel mooi het gebrek aan overleg aan. Er is een vak voorbehouden voor de snelbus op het Waalse en Brusselse grondgebied, maar niet op de Vlaamse schakel, waardoor het hele project niet tot zijn waarde kan komen.

Mijnheer de minister-president, u wenst Vlaanderen in de top vijf van de Europese regio's te brengen. Dat is op zich een mooie doelstelling. Maar is er in deze samenleving wel nog plaats voor diversiteit? Kan iedereen naar zijn eigen vermogen een volwaardig leven leiden? Iedereen heeft troeven, iedereen kan iets doen. We moeten trachten om ieder zijn talenten tot uiting te laten komen, maar bij de ene brengen die talenten meer op dan bij de andere.

Met een beeld van vooruitstrevendheid en van performantie vrees ik echter dat we een deel van de bevolking vergeten: de kansarme gezinnen, de gezinnen die worden getroffen door moeilijkheden op relationeel vlak, die daarna ook afhaken in de samenleving.

Die delen van de bevolking moeten een aandachtspunt vormen. Zij moeten zich kunnen optrekken aan de interrelationele solidariteit tussen de werkende en de niet-werkende bevolking. Ziekte of andere aandoeningen mogen geen kloof slaan tussen de bevolkingsgroepen. Elkeen heeft recht op een menswaardig bestaan. We moeten in dit verhaal ook de multiculturaliteit van onze samenleving voor ogen hebben, met respect voor de eigenheid van ieders cultuur waarbij er geen waardeoordeel mag worden geveld over het doen en laten van de anderen in onze samenleving.

De drie grondwaarden van de Franse Revolutie, vrijheid, gelijkheid en broederlijkheid blijven in mijn ogen nog altijd actueel voor de opbouw van een evenwichtige en solidaire samenleving.

De voorzitter

De heer Caron heeft het woord.

Bart Caron

Mevrouw de voorzitter, mijnheer de minister-president, leden van de regering, collega's, ik zal kort zijn.

We leven op politiek vlak in een merkwaardige periode. De vraag is of deze periode meer wordt dan een voetnoot. Wat er gebeurd is met de N-VA, is geen detail in de politiek. Het is een belangrijke gebeurtenis. Collega's van de N-VA, ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om u te zeggen dat u consequent gehandeld hebt en dat ik dat kan waarderen.

Het is een merkwaardige periode, hoewel het ook een periode van antipolitiek is. Dat blijkt duidelijk uit de krantencommentaren van de afgelopen dagen. Overal hoor je aan de lopende band klaagzangen over de politiek. Ik wil niet behoren tot dat soort politici die de antipolitiek voeden en hun verantwoordelijkheid niet nemen. Ik deel echter wel in de brokken. Er moet absoluut iets worden gedaan aan het beeld van de politiek. We moeten constructiever denken en opbouwender werken.

De oppositie moet haar rol spelen, maar ik zou haar toch willen vragen een vorm van hoffelijkheid en correctheid in het discours te hanteren, zo niet wordt het een circus. Ook vanmiddag kregen we weer dat beeld. Wie vandaag naar Villa Politica keek, kreeg dat opnieuw bevestigd.

Mijnheer de minister-president, ik wil positief zijn. Uw Septemberverklaring probeert immers het tegendeel aan te tonen. Zij wil bewijzen dat deze regering hard werkt. Zij probeert een positief beeld uit te stralen van een constructieve Vlaamse Regering met een waslijst van realisaties en nieuwe initiatieven. Die lijst is indrukwekkend. Het accent ligt mijns inziens af en toe iets te veel op het economische aspect, maar dat is natuurlijk een appreciatie. Ik zou meer de klemtoon leggen op de zachte waarden, de minderheden, de andere kant van de samenleving. Desalniettemin is deze lijst niet niets. Voor veel mensen is het jammer dat een opbouwend verhaal als de Septemberverklaring in het niets verdwijnt.

De voorzitter

Mevrouw Morel heeft het woord.

Marie-Rose Morel

Mijnheer Caron, ik vind dit de wereld op zijn kop. U verwijt de oppositie dat ze de antipolitiek bij de bevolking voedt. Hoe lang zit u al in die meerderheid? Hebt u ooit al aan zelfonderzoek gedaan? U behoort tot die meerderheid die de mensen een degout van de politiek geeft. Ik vind het ongelofelijk arrogant dat u dit na vier jaar in de meerderheid durft te verkondigen.

Bart Caron

Ik laat die opmerking voor uw rekening. U moet uiteraard kritiek geven op het beleid, maar het gaat me vooral over de toon waarop en de sfeer waarin u dat doet. Ik heb het over het respect voor mensen of het niet-respect voor sommige bevolkingsgroepen. Dat komt in elk woord en elke zin naar boven. Dat is hatelijk, zuur en negatief.

Marie-Rose Morel

Mijnheer Caron, u zorgt voor een cordon sanitaire, waar u zelf ontzettend trots op bent. U maakt er vanuit de meerderheid een knoeiboel van en u legt de schuld van uw geklungel bij de oppositie. Dat is toch echt de wereld op zijn kop. Ik denk dat de mensen dat ook denken.

Bart Caron

Als u de realisaties van deze regering van de afgelopen vier jaar bekijkt, en voor mijn part bij uitbreiding ook die van de vijf jaar daarvoor, dan ziet u dat dat een indrukwekkende lijst is waar Vlaanderen zeker niet slechter van is geworden. Des te erger is het dan dat zoveel mensen daar zo negatief over denken.

De voorzitter

De heer Decaluwe heeft het woord.

Carl Decaluwe

Goede collega Caron, u hebt het over de antipolitiek. Ik zou u dan ook willen vragen te stoppen met weblogs à la Caron, waarin ook vaak personen worden aangevallen. Stop daar gewoon mee! Probeer inhoud te verkopen maar stop met personen aan te vallen. U doet dat zelfs over de Kortrijkse gemeenteraad. U hoopt daarmee in de krant te komen. Dat voedt allemaal de antipolitiek. Probeer op uw weblog inhoud te verkopen, maar val toch geen personen aan!

Bart Caron

Lees www.bartcaron.be. Ik probeer inderdaad te zorgen voor inhoud en mijn mening te geven over een aantal zaken. Die mening is soms ook tegendraads. Dat mag ook binnen een meerderheid en in een democratische samenleving als de onze. Wij zijn politici en mensen, maar tegelijkertijd ook personen die een visie uitdragen en voor iets staan. Ik speel niet de man maar de bal. U weet echter ook dat zelfs bij een correcte tackle de man mee onderuit kan gaan. Toch is het een geldige tackle in het voetbal. Sorry, maar dat is het spel.

Mijnheer de minister-president, u had het in uw speech over levenskwaliteit voor iedereen in Vlaanderen. Dat is een brede boodschap. U onderstreept een aantal waarden zoals het belang van het verenigingsleven. U hebt het over maatschappelijke betrokkenheid. U hebt het over zorg, de uitdagingen in de welzijnssector, en wat daar allemaal voor gebeurd is. Dat is ook zeer goed. Er is inderdaad hard gewerkt inzake een aantal wachtlijsten. Maar, laten we eerlijk zijn, er is nog heel veel werk te doen, ook werk dat we binnen deze legislatuur niet rond zullen krijgen. We moeten ook verder durven kijken dan deze legislatuur. Er wachten ons heel veel uitdagingen.

Mijnheer Van Mechelen, u mag terecht fier zijn op de jobkorting. Het is belangrijk dat we mensen stimuleren om werk te zoeken, om te werken, net zoals we bij het invullen van een nog meer volledige, betaalbare, democratische kinderopvang ook meer mensen zullen aanzetten om te werken, waardoor we ook de werkloosheidsval en dat soort dingen vermijden. Daar ben ik blij om. Er zijn echter inspanningen die ruimer moeten zijn, ook inzake de korting, en vooral de kinderopvang. Er zijn nog altijd veel ouders die te kampen hebben met wachtlijsten. Als we ook een meer welvarend Vlaanderen willen, moeten we daar in de komende jaren hard aan werken.

We zullen ook voor mensen in armoede - nog altijd 15 percent van de bevolking - hard moet werken om hen toegang te verlenen tot werk zodat ze een menswaardig bestaan kunnen opbouwen. Mijnheer Keulen, er is sprake van 45.000 sociale woningen. We moeten ons inzetten zodat dat aantal snel wordt bereikt. Er is een bijzonder grote nood.

De voorzitter

Minister Keulen heeft het woord.

Dat klopt. We gaan daar ook voor. We trekken daar ook de budgetten voor uit. Ondertussen worden we met een ander maatschappelijk fenomeen geconfronteerd. We moeten die budgetten ook kunnen besteden aan concrete woningen. Ik heb vandaag een investeringsbudget van 400 miljoen euro. Ik kan daarmee 2500 woningen bouwen en 6000 renoveren. Maar ik heb vandaag te weinig aannemers en bouwvakkers om die budgetten te gebruiken voor woningen. Vooral voor technische beroepen is er te weinig man- en vrouwkracht om de maatschappelijke nood te lenigen. Waar vindt men nog de mensen om het werk in de verzorgingssector te doen, ook als de verloning is zoals ze hoort? Ook daarover moeten we durven nadenken.

Het gaat steeds minder om budgetten, om goodwill en om de betrokkenheid vanuit de politieke wereld. De vraag is of er op het terrein nog mensen zijn om dat werk ook uit te voeren.

Bart Caron

Ik onderken dat probleem. Ik krijg mijn goot niet gerepareerd. Ik vind geen stielman die dat wil doen.

Ik heb te maken met 45.000 sociale woningen. Ik kom dat 45.000 keer tegen.

Bart Caron

Mijn volgende puntje ging net over werken. Ik wil het hebben over iets dat niet tot onze bevoegdheid behoort. We hebben in Vlaanderen een grote groep van mensen zonder papieren die vandaag niet kunnen en mogen werken. Daar zijn veel geschoolde stielmannen bij die dingen voor ons kunnen doen.

We mogen niet blind zijn voor dit potentieel. Economische en andere migratie behoort niet tot de bevoegdheden van het Vlaams Parlement. We zouden op die manier echter een aantal noden in Vlaanderen kunnen helpen lenigen en onze activiteitsgraad kunnen verhogen.

Ik rond af met het communautaire aspect. Ik wil nog iets over die dialoog zeggen. Ik ben blij dat er aan alle kanten bereidheid is om te praten. Ik hoop dat die dialoog meer dan een voetnoot in de geschiedenis zal worden. Ik denk dat we die dialoog alle kansen moeten geven. Het copernicaanse karakter is duidelijk. De minister-president legt de zwaartepunten bij de gemeenschapsbevoegdheden. Laten we hiervoor gaan.

Mijnheer Peumans, ik betreur het dat u die sprong niet durft te wagen en niet durft te onderhandelen. We zullen onze ziel niet verkopen. We hebben een regeerakkoord en resoluties, die samen de toetssteen van het gesprek vormen. U mag ons hieraan aftoetsen.

Tot slot zou ik de Vlaamse Regering nog een vraag willen stellen. We bevinden ons op het einde van de legislatuur. Heel wat decretale en andere beleidsinspanningen moeten nog worden afgerond. We zullen de Vlaamse Regering hierin steunen. We zouden echter graag zien dat de Vlaamse Regering dit samen met het Vlaams Parlement doet. Dit moet in alle openheid gebeuren. De maatregelen mogen er niet snel worden doorgejaagd. Er moet een democratisch debat worden gevoerd. Op die manier kunnen deze belangrijke maatregelen door grote groepen in het Vlaams Parlement en in de samenleving worden gedragen. Dit zou een bijdrage tot de opbouw van een constructieve en positieve Vlaamse samenleving leveren. (Applaus bij sp.a + VlaamsProgressieven)

De voorzitter

Minister-president Peeters heeft het woord.

Minister-president Kris Peeters

Mevrouw de voorzitter, vooreerst wil ik iedereen danken voor de toespraken, de commentaren, de voorstellen en de suggesties. Ik heb begrepen dat de commentatoren het nu al een interessante dag voor het Vlaams Parlement vinden. Ik wil me hierbij aansluiten. Het debat is soms hevig, soms humoristisch en volgens mij af en toe doeltreffend geweest. Ik wil iedereen daarvoor bedanken.

Het is belangrijk te onderstrepen dat de Vlaamse Regering het regeerakkoord uitvoert en ook gedurende de komende maanden zal blijven uitvoeren. Van een Vlaamse Regering mag worden gevraagd dat ze het regeerakkoord uitvoert. We hebben dat, zoals al is gezegd, in moeilijke tijden moeten doen. Op het niveau van de federale regering was het niet gemakkelijk. Dat is mogelijk nog steeds het geval. De Vlaamse Regering is steeds blijven regeren. Dat is het minste wat de Vlamingen van hun regering mogen verwachten.

Recent hebben we de begroting voor 2009 afgewerkt. Ik vind dat hier volledig ten onrechte is gezegd dat we cadeautjes uitdelen. De mensen worden al jaren, en zeker de voorbije maanden, met bijkomende uitdagingen en uitgaven geconfronteerd. Ingevolge de koopkrachtproblemen moeten ze elke dag opnieuw trachten rond te komen. De Vlaamse Regering heeft zich voorgenomen om, binnen de huidige bevoegdheden, al het mogelijke te doen om hier een antwoord op te bieden. Wat de koopkracht betreft, gaat het om de jobkorting. Wat de energieproblematiek betreft, gaat het om 50 miljoen euro aan energiebesparingen. We hebben een antwoord op de vragen in verband met zorg en kinderopvang geformuleerd. Zij die hier hebben gezegd dat wat wij in het belang van Vlaanderen en van de Vlamingen hebben geformaliseerd en goedgekeurd, cadeautjes zijn, hebben niet goed geluisterd of zijn in mijn ogen te kwader trouw.

Er is hier gezegd dat we onze eigen verantwoordelijkheid moeten nemen en zelf voor een invulling van het beleid inzake koopkracht moeten zorgen. De Vlaamse Regering heeft zich hieraan gehouden. We hebben 361 miljoen euro geblokkeerd. Aangezien er geen eerste en tweede pakket van de staatshervorming was, voldeed de federale begroting niet aan onze voorwaarden. We gaan dat geld met veel deskundigheid en zorg zelf besteden. In de begroting voor 2009 is voor meer dan 370 miljoen euro aan bijkomende recurrente uitgaven en voor meer dan 100 miljoen euro aan vastleggingskredieten ingeschreven. We hebben wekenlang gewerkt om ervoor te zorgen dat we in de Septemberverklaring antwoorden konden geven.

We zijn een investeringsregering die investeert in mensen. Ik hoop dat dit nu duidelijk is, ook in de begroting 2009. We hebben daar in 2008 zelfs 55 miljoen aan toegevoegd. We investeren in mensen.

Ik hoor zeggen dat we niet investeren in infrastructuur en missing links. Dat is niet juist, als u kijkt wat er op het terrein aan het gebeuren is, zowel op het vlak van de missing links, als de gevaarlijke punten, als het openbaar vervoer.

De voorzitter

De heer Penris heeft het woord.

Jan Penris

Mijnheer de minister-president, deze morgen is er een zwaar ongeluk gebeurd op de Noorderlaan in Antwerpen. Dat is een van de zwartste punten in het Antwerpse. U kent die omgeving. Ik hoop voor de betrokkenen dat het alsnog goed afloopt. De Noorderlaan kan niet worden heringericht omdat uw regering geen middelen ter beschikking stelt om dat zwart punt weg te werken. (Opmerkingen van de heer Kris Van Dijck)

Dat is niet goedkoop, maar de essentie van het verhaal. U hebt geld over of u zoekt geld voor prestigeprojecten, maar wanneer het over de essentie gaat, verzaakt u. Het drama is dat het havenbedrijf aan uw minister een voorstel heeft gedaan om die dingen over te laten nemen. U wilt daar niet op reageren, u kunt daar niet op reageren omdat u daarvoor de centen niet hebt. Dat verwijt ik u!

Minister-president Kris Peeters

Wel, mijnheer Penris, u vergist zich. De wegen die nu nog bij de haven zitten, zullen we overnemen. (Opmerkingen)

We zullen de havenwegen overnemen. Ik heb met minister Crevits de nodige stappen gezet om dit te finaliseren.

Elk ongeval, zeker als het ernstig is, is er een te veel. Ik doe er alles aan, samen met de collega's, om zo snel mogelijk de gevaarlijke punten aan te pakken. Ik heb in de Septemberverklaring gezegd dat er 323 projecten zijn afgewerkt. Er zijn er 230 klaar voor uitvoering. Daar wordt dag en nacht aan gewerkt. U hebt natuurlijk gelijk dat elk ongeval dat te wijten is aan infrastructuur, er een te veel is. Daar treed ik uw stelling volledig bij. Bij deze zeg ik u dat we een oplossing aan het zoeken zijn voor de havenwegen en dat we vrij snel zullen kunnen finaliseren.

Wat betreft de missing links en pps heb ik de opsomming gemaakt: de noordelijke ontsluiting van Zaventem, het klaverblad van Lummen. Diegenen die daar voorbijrijden, zien dat we daarmee bezig. De Scheldebrug Temse-Bornem ligt er al voor de helft. We hebben voor de noord-zuidverbinding Kempen een beslissing genomen. Voor de noord-zuid Limburg zullen we ook verdere stappen zetten. Er is sterk gewerkt aan de missing links. Bepaalde werken zijn al in uitvoering. Er wordt alles aan gedaan om dat concreet en onomkeerbaar te maken.

Landbouw en duurzaamheid zijn ook heel belangrijke elementen in onze visie en we hebben maatregelen genomen voor het verlagen van de energiekost. We hebben een visie. We helpen mensen met het investeren in energiebesparende maatregelen via de renovatie-, restauratie- en isolatiepremies. Dat is onze visie. Als iets meer duurzaamheid inhoudt, dan is het zeker dat wel.

Mijnheer Sannen, ook op het vlak van landbouw is duurzaamheid onze visie. We investeren in een landbouw die duurzaam is. Het is heel belangrijk dat we jonge landbouwers, landbouwers die investeren en die een toekomst hebben dankzij het beleid van de afgelopen jaren, de nodige ondersteuning geven. We gaan ervan uit dat dit de landbouw en het duurzaamheidsbeleid van Vlaanderen ondersteunt.

Dames en heren, deze Vlaamse Regering gaat door tot de laatste dag daar waar ze beleid kan voeren. U kunt daar op rekenen.

Een ander element is de gemeenschapsdialoog. We hebben hier verschillende jaren aan een stuk vragen beantwoord. Hoe zit het met de staatshervorming? Wat is er allemaal aan de overkant bezig? Moet u zelf geen initiatieven nemen? Er komt niets van. Waar blijft u? U zit op uw stoel en doet niets.

Jarenlang is dat hier gevraagd. Toen kwam er een kantelmoment en besloot men de zaak door te schuiven naar de deelstaten. Uiteindelijk komt men tot het besef dat de deelstaten, zoals Vlaanderen, zelf hun toekomst moeten uittekenen. Vlaanderen moet zelf, in de context van het federale België, met de andere taalgemeenschap in debat gaan om samen uit te maken hoe de federale staat er in de toekomst moet uitzien. Dit is een belangrijk moment, want nu kunnen we zelf de zaken in handen nemen en onze toekomst als sterke regio uittekenen. Ik heb dat proberen te verwoorden toen ik het had over een copernicaanse omwenteling.

We hebben een duidelijke visie, want we willen het zwaartepunt verleggen. We hebben ook een methode, want we willen rond de tafel zitten en onze argumenten uiteenzetten. We zijn bereid er hard voor te vechten en zullen dat ook doen. We moeten resultaten boeken. Ik begrijp heel goed dat men zich afvraagt of het wel realistisch is, wat de concrete maatregelen zouden kunnen zijn en of we niet een kat in een zak kopen.

Ik vraag u ons de kans te geven de dialoog te starten. De Vlaamse regering vindt dat er voldoende elementen zijn om dat te doen. Ik weet zeer goed dat u week na week naar resultaten zult vragen. Ik weet zeer goed dat de tijd beperkt is om concrete resultaten te bereiken en de geloofwaardigheid van de gemeenschapsdialoog hier te verdedigen. Ik weet dat zeer goed. Vlaanderen heeft zelfvertrouwen en is dynamisch. Vlaanderen komt op voor meer bevoegdheden. Waarom zouden we dan schrik moeten hebben om het debat aan te gaan? Ik begrijp niet waarom dat het geval zou zijn.

Men kan zeggen dat er niets van in huis komt, dat men ons met een kluitje in het riet zal sturen. De Vlaamse Regering is ervan overtuigd dat we deze kans moeten grijpen en de dialoog moeten opstarten. De goede methode is een dialoog - niet op het federale niveau, maar wel met ons, het Vlaams Parlement en de Vlaamse Regering. Het zal natuurlijk veel visie, energie, overtuiging en moed vergen, maar ik ben er zeker van dat we zullen lukken. Ik begrijp natuurlijk dat u zegt dat woorden goed zijn, maar daden nog beter. Wel, de Vlaamse Regering gaat de uitdaging aan. We willen er werk van maken.

Men zegt dat in de Septemberverklaring, die wat lang is uitgevallen, geen visie steekt. (Rumoer)

We zijn al vier jaar bezig en er is al veel gepresteerd. We moeten duidelijk maken welke weg al is afgelegd, en pas dan kunnen we zeggen wat er nog te doen staat om het werk af te maken of om, voorzichtiger uitgedrukt, het werk af te ronden. Maar zeggen dat er geen visie in steekt, is een beetje goedkoop. Onze visie op wat tot onze bevoegdheden behoort, is er. De begroting 2009 is ter zake indrukwekkend, en vriend en vijand - de ene al wat vroeger dan de andere - zal dat erkennen. Er zit zelfs een visie in die toestaat verder te kijken dan deze legislatuur. Ik ben het alleszins niet eens met diegenen die schamper doen over Vlaanderen in Actie. Het is gemakkelijk om een spectaculair vuurwerk te organiseren, en daar dan de aandacht op te vestigen. Het is iets moeilijker en vereist meer energie om in de diepte te werken en met de captains of society na te gaan welke doorbraken we moeten realiseren. Dat vraagt meer tijd, en is minder sexy.

Maar ik ben ervan overtuigd dat, als u de Septemberverklaring goed hebt gelezen, er een duidelijke visie in zit. Een visie 2020: een visie waar Vlaanderen kan en moet staan tegen die tijd. We zullen begin volgend jaar een pact voor Vlaanderen 2020 formuleren, met iedereen die er achterstaat en er zijn handtekening wil onderzetten, omdat ik ervan overtuigd ben dat we legislatuuroverschrijdend aan het werken zijn. Er is duidelijk een visie, er is duidelijk een dynamiek.

Mijnheer Daems, ik ken het verhaal van Vlaanderen distributieland. Ik denk dat minister Van Mechelen en andere collega's terecht hebben gezegd dat we heel wat troeven hebben. De belangrijkste troef is: onze mensen en hun talenten. We moeten hard inzetten op onze mensen met onderwijs en tal van andere zaken.

Maar we hebben ook een troef met onze zeehavens en onze logistiek, die we ook moeten inzetten, op een verstandige en slimme manier. We zijn daar ook mee bezig: slimme kilometerheffing, binnenvaart enzovoort. Er is werkgelegenheid gecreëerd. U doet die mensen en ondernemingen onrecht aan als u op zo'n manier over logistiek spreekt. Het is bovendien goedkoop om het te beperken tot die elementen waarnaar u daarstraks verwezen hebt.

Mevrouw de voorzitter, collega's, ik heb gezegd dat ik het kort zou houden. Ik ben ervan overtuigd dat deze Vlaamse Regering niet alleen de voorbije vier jaar prachtig werk geleverd heeft, samen met onze collega's van N-VA, dat wil ik benadrukken. Maar ik ben er ook van overtuigd dat we de volgende maanden het werk moeten afmaken en afronden. Dat vragen de mensen van ons, dat vraagt u van de Vlaamse Regering. Wij gaan er alles aan doen om dat te realiseren.

Daarom vraag ik u om de Septemberverklaring positief te beoordelen. Ik kijk uit naar de stemming. Ik dank u. (Applaus bij de meerderheid)

De voorzitter

Hoofdelijke stemming

Dames en heren, aan de orde is de hoofdelijke stemming over de verklaring van de Vlaamse Regering.

Stemming nr. 1

Het resultaat wat betreft de gewestaangelegenheden is als volgt:

107 leden hebben aan de stemming deelgenomen; 67 leden hebben ja geantwoord; 38 leden hebben neen geantwoord; 2 leden hebben zich onthouden.

Het resultaat wat betreft de gemeenschapsaangelegenheden is als volgt:

113 leden hebben aan de stemming deelgenomen; 70 leden hebben ja geantwoord; 41 leden hebben neen geantwoord; 2 leden hebben zich onthouden.

Dientengevolge neemt het Vlaams Parlement de verklaring van de Vlaamse Regering aan.

De heer Bourgeois heeft het woord.

Geert Bourgeois

Mevrouw de voorzitter, ik wens een stemverklaring af te leggen. Ik heb mij onthouden omdat ik dat deel van de Septemberverklaring waar ik achtersta, niet wil afvallen, ook al heb ik die Septemberverklaring nooit formeel goedgekeurd in de regering. Anderzijds kan ik ze ook niet goedkeuren om de redenen die mijn fractievoorzitter uiteengezet heeft. De passage over de dialoog van gemeenschap tot gemeenschap spoort niet met de beslissing van 5 september. Wij hebben dat omstandig toegelicht.

De voorzitter

De heer Loones heeft het woord.

Jan Loones

Hoewel ik me niet wil desolidariseren van mijn fractie, heb ik me onthouden bij de stemming om een paar redenen.

De Septemberverklaring was te lang om goed te zijn. Het is misschien een troost dat ik dat ook van mijn eigen parlementaire loopbaan gevonden heb. Misschien was die ook te lang om goed te zijn: bijna twintig jaar.

Maar de tweede reden is - en ik mag toch nog wat aan politiek doen met dit laatste woord - dat de minister-president voor mij veel aan geloofwaardigheid heeft ingeboet met wat de voorbije dagen is gebeurd.

Vandaar een gewilde tegenstem. Maar waarom stem ik dan niet echt tegen? Ik zou niet graag mijn parlementaire loopbaan, waaraan ik zo veel goede momenten heb beleefd en waar ik niets anders dan goede herinneringen aan over zou willen houden, besloten hebben met een neen-stem. Vandaar een enthousiaste onthouding.

Ik dank iedereen die mij het leven aangenaam heeft gemaakt, en ik zal proberen in de verdere toekomst mijn leven nog aangenamer te maken op het familiale thuisfront en in mijn thuisgemeente Koksijde. Bedankt allemaal. (Applaus op alle banken)

De voorzitter

Mijnheer Loones, ik denk dat ik u namens alle collega's in dit halfrond van harte mag danken voor uw inzet, onder andere voor dit Vlaams Parlement. Ik wens u uiteraard nog een zeer aangename toekomst.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is geopend met een beperkt aantal plaatsen. Bezoekers die een plenaire vergadering willen bijwonen, sturen een mailtje naar 
onthaal@vlaamsparlement.be met daarin naam en geboortedatum.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.