U bent hier

De voorzitter

De heer Van Hauthem heeft het woord.

Joris Van Hauthem

Mevrouw de voorzitter, mijnheer de minister, u hebt gisteren - zoals we al een tijdje wisten - de Raad van Europa, meer bepaald de Kamer voor Lokale Besturen, op uw dak gekregen. Ik heb het u ooit al in de commissie gezegd. Ik vind het een schande dat u zich voor dergelijke maatregelen - het niet-benoemen van drie burgemeesters - moet verantwoorden ten aanzien van de internationale gemeenschap. Laten we wel wezen en elkaar geen Liesbeth noemen, de Franstaligen zijn er weer eens in geslaagd om een internationale organisatie voor hun kar te spannen om het imago van Vlaanderen te bekladden en om ons af te schilderen als een onverdraagzaam en bekrompen volkje.

Ik las in de krant het commentaar dat u gaf na de ontmoeting met de delegatie van de Raad van Europa. U vindt dat we niet het voordeel van de twijfel hebben. Dat is nogal logisch. Het feit dat de delegatie hier geraakt is, is al een nederlaag op zich. Het is een overwinning voor de Franstaligen die tegenover de internationale gemeenschap nog eens kunnen uitleggen hoe verdrukt zij in de rand wel zijn. Dat we niet het voordeel van de twijfel hebben, betekent dat dat u niet gerust bent in de afloop? Bent u niet gerust in de beslissing van de Kamer voor de Lokale Besturen?

Het verwondert me dat u blijft zeggen dat dit een juridisch dossier is en geen politiek. Dat is nonsens. Het is natuurlijk wel een politiek dossier, tegen uw wil. U zou graag hebben en wij ook dat het een juridisch dossier blijft, maar de Franstaligen hebben er een politiek dossier van gemaakt. Ze hebben dat maanden geleden al gedaan en ze doen dat de laatste dagen en weken op nieuw. De Franstaligen, de heer Reynders, mevrouw Onkelinx, de heer Di Rupo, de heer Maingain uiteraard, die leggen het dossier van de benoeming van de drie burgemeesters opnieuw op de communautaire tafel in het kader van BHV.

We hebben dat de heer Reynders deze zondag nog horen zeggen. Mevrouw Onkelinx zei twee weken geleden dat er zelfs geen eerste pakket van de staatshervorming komt indien de drie burgemeesters niet benoemd worden.

Mijnheer de minister, de burgemeesters hebben hun kandidatuur opnieuw ingediend op 11 april, in het bijzijn van boegbeelden van alle Franstalige partijen. Ze zeggen gewoon: "Wat Keulen doet, is verkeerd. We aanvaarden de omzendbrief niet en wij aanvaarden de rechtspraak daarover niet". Gisteren zei de heer Van Hoobrouck over u: "Ik aanvaard geen onwettige beslissing van een onbevoegde minister." De kandidaat-burgemeester van Linkebeek zegt dat hij alleen de federale wetgeving aanvaardt, dat de rest hem niet interesseert en dat hij geen enkele fout heeft gemaakt.

Mijnheer de minister, wat nu? Dit is een politiek dossier en ik houd mijn hart een beetje vast. U hebt op 20 november in de bevoegde commissie van dit parlement naar aanleiding van het niet-benoemen van de drie van Linkebeek, Kraainem en Wezenbeek-Oppem, gezegd dat als ze opnieuw hun kandidatuur indienen, u ze niet zult benoemen. Dat was duidelijk op 20 november. U hebt dat op 9 april van op de tribune waar u nu ook staat, opnieuw gezegd en nu lees ik hetzelfde in de krant. Ik zou u wel willen geloven, maar ik houd mijn hart een beetje vast, want gisteren hoorde ik de federale premier in Terzake zeggen dat men een beetje water bij de wijn zal moeten doen. Ik las ook dat de heer Caluwé, fractievoorzitter van CD&V, op 3 mei in Het Belang van Limburg en de Gazet van Antwerpen liet noteren: "Wat niet kan in het kader van BHV, is de benoeming van de burgemeesters van Linkebeek, Kraainem en Wezenbeek, indien zich geen nieuw feit voordoet".

Wat zou dat nieuwe feit dan wel kunnen zijn? Wat zou in uw ogen een nieuw feit kunnen zijn op basis waarvan u beslist om ze toch te benoemen? U vertelde op 14 november dat u hen niet zult benoemen, ook niet als ze opnieuw hun kandidatuur indienen, maar de fractievoorzitter van CD&V van het Vlaams Parlement stelt dat als zich een nieuw feit voordoet, alles misschien bespreekbaar wordt. Wat zou zo'n nieuw feit dan kunnen zijn?

Dat moet u aan de auteur vragen.

Joris Van Hauthem

Neen, mijnheer de minister, ik vraag het aan u. Wat denkt u van die uitspraak? U hebt beslist in een dossier met feiten uit het verleden. Die feiten veranderen natuurlijk niet.

Mijnheer de minister, hoe evalueert u de komst van de delegatie van de Raad van Europa, Kamer van Lokale Besturen?

Blijft u erbij dat u de burgemeesters niet zult benoemen en dat de benoeming geen element mag uitmaken van de discussies over de staatshervorming, noch van de discussies over Brussel-Halle-Vilvoorde? Distantieert u zich met andere woorden van het denkspoor van de heer Caluwé, fractieleider van CD&V?

Het enige antwoord dat u hier duidelijk kunt geven, is zeggen dat u ze effectief niet zult benoemen.

De voorzitter

Laat de minister straks zelf antwoorden, mijnheer Van Hauthem.

Joris Van Hauthem

Mevrouw de voorzitter, ministers mogen hier een kwartier antwoorden, parlementsleden mogen wel iets zeggen - maar bon.

Mijnheer de minister, mijn vraag is niet of u hen niet zult benoemen, mijn vraag is wanneer u hen niet zult benoemen en waarom het zolang duurt voor u voor de tweede keer beslist om de drie die voorgedragen werden, niet te benoemen?

De voorzitter

De heer Demesmaeker heeft het woord.

Mark Demesmaeker

Mevrouw de voorzitter, mijnheer de minister, na zo'n lange inleiding kan ik het misschien wat korter houden. De drie rapporteurs van de Raad van Europa hebben hun neus in ons wespennest gestoken - en een neus in een wespennest steken, kan nare gevolgen hebben.

Ik beperk me tot een reflectie over wat ik vandaag in de pers heb gelezen. Ik lees dat u uitgebreid de tijd en de kans hebt gekregen om uw standpunten duidelijk te maken en om de zaak te verdedigen. U hebt vooraf ook altijd gezegd dat u recht in uw schoenen staat en dat u er alle vertrouwen in hebt. U hebt ook altijd op onze steun kunnen rekenen.

Er zijn mij een aantal zaken uit de krantenberichtgeving bijgebleven. U zegt onder meer dat de rapporteurs van de Raad van Europa de Franstalige standpunten duidelijk beter kennen dan de Vlaamse. Dat moet ons toch aan het denken zetten. U stelt ook dat de Franstaligen vooral het imago van de Vlamingen in het buitenland willen bekladden en dat ze daarbij absoluut geen blijk geven van federale loyauteit.

U hebt het daar bij vroegere gelegenheden ook al over gehad. Zij zijn inderdaad niet naar de Raad van State gestapt, wat perfect had gekund. Ze weten wellicht dat ze de zaak daar niet kunnen halen en dat u juridisch recht in uw schoenen staat. Daarom zijn ze meteen naar de Raad van Europa gestapt, meteen naar het internationale forum, dus. Blijkbaar hebben ze zich erop toegelegd om in het buitenland het beeld op te hangen dat zij een verdrukte groep vormen binnen België.

En blijkbaar maakt dat indruk. Het feit alleen al dat een delegatie van de Raad van Europa naar hier komt, bewijst dat dat verhaal aanslaat. En wat nog erger is, het slaat ook aan bij een deel van onze publieke opinie en een deel van onze opiniemakers.

Wat betreft onze overtuigingskracht op internationale fora hebben we dus nog een heel lange weg af te leggen en kunnen we nog een aantal lessen leren. Ik heb de heer van Hoobrouck, kandidaat-burgemeester van Wezembeek-Oppem, in het vrt-journaal horen zeggen dat hij "de onwettige beslissing van een onbevoegde minister" nooit zou aanvaarden. En dat is de kern van de zaak: zij aanvaarden de Vlaamse voogdij over deze Vlaamse gemeenten niet. Zij doen dat omdat de politieke partijen waartoe zij behoren, deze Vlaamse gemeenten op termijn gewoon willen losscheuren van Vlaanderen.

Zij zeggen zelf dat ze doorgaan met het overtreden van de wet, met het koeioneren van de provinciale overheid en van de Vlaamse overheid die hun zogezegd de les komt spellen. We kunnen niet meer doen alsof we dat niet horen. Waarop wachten wij om de tuchtsanctie tegen deze drie heren op te starten?

Het is mij ook opgevallen dat niemand van de gemeenten zelf, behalve de kandidaat-burgemeesters, gehoord is. De Vlaamse oppositie is dus blijkbaar niet gehoord. Men is het onderzoek integendeel zelfs begonnen bij de Brusselse minister-president Picqué, die nota bene geen enkele bevoegdheid heeft in deze kwestie.

Mijnheer de minister, u bent altijd overtuigd geweest dat u uw gelijk zou halen. Welk gevoel hebt u nu, na het kruisverhoor door de drie rapporteurs van de Raad van Europa? Hebt u zicht op hun andere ontmoetingen? Hebben zij die ontmoetingen zelf bepaald en gepland? Hoe komt het dat een aantal voor de hand liggende ontmoetingen niet hebben plaatsgevonden, terwijl andere die niet voor de hand lagen, wel hebben plaatsgevonden? Hadden wij bijvoorbeeld geen suggesties kunnen doen?

Hoe verloopt de procedure nu verder? Wanneer kunnen we een rapport of een uitspraak van de Raad van Europa verwachten?

De voorzitter

Minister Keulen heeft het woord.

Mevrouw de voorzitter, collega's, ik vind het ten aanzien van de Vlaamse publieke opinie belangrijk om erop te wijzen dat die onderzoekscommissie er gekomen is onder druk van Franstalig gelobby. Die commissie is niet spontaan naar hier gekomen. Sommige mensen hebben de indruk dat de Raad van Europa naar Vlaanderen komt om ons op de rooster te leggen. Dat is niet het geval. Er speelt hier duidelijk een Franstalige agenda.

Ik heb aan de heren van de onderzoekscommissie duidelijk gemaakt dat ze te vroeg komen, al was het maar omdat de tweede voordracht nog altijd in onderzoek is. Ik heb wat dat betreft nog altijd geen advies gekregen van de gouverneur van Vlaams-Brabant, noch van de procureur-generaal. Maar zover ik weet, zijn er in dit dossier geen nieuwe elementen. En dus blijf ik op mijn lijn, daarbij gesteund door de Vlaamse Regering en het Vlaams Parlement, om niet te benoemen. Laat dat duidelijk zijn.

Die onderzoekscommissie heeft zelf haar agenda en programma bepaald, alsook de personen die ze zou ontmoeten. Wij hebben daar geen inspraak in. Ik heb wel van de gelegenheid gebruik gemaakt om te verduidelijken dat wij niets hebben tegen Franstaligen. Het schijnt trouwens niet algemeen geweten te zijn dat ik drie Franstalige burgemeesters wel heb benoemd. In Drogenbos en Wemmel gebeurde dat meteen, in Sint-Genesius-Rode met een jaar vertraging. Die laatste burgemeester had een fout gemaakt bij de organisatie van de gemeente- en provincieraadsverkiezingen van 8 oktober 2006. Zij heeft zich echter herpakt tijdens de parlementsverkiezingen voor Kamer en Senaat van 10 juni 2007.

Daarnaast heb ik zes Franstalige voorzitters benoemd van de OCMW's in die randgemeenten. Ik waak ook over een correcte toepassing van de faciliteitenwetgeving in de betrokken gemeenten. Als een Franstalige in een van die gemeenten naar het gemeentehuis of naar het OCMW gaat en zich uitdrukt in het Frans, dan moet hij ook in het Frans worden verder geholpen. Wat dat betreft, staan wij recht in onze schoenen. Dat is nu eenmaal de rechtstaat. Ik ben de eerste om de wettelijke bepalingen nauwgezet op te volgen in de twee richtingen.

Ik heb aan de onderzoekscommissie moeten uitleggen dat de betrokkenen herhaaldelijk in de fout zijn gegaan. Bovendien wilden zij het Vlaamse gezag niet erkennen en de Vlaamse decreten niet toepassen. Ik heb de commissie duidelijk gemaakt dat een burgemeester ervoor moet zorgen dat alle wetten en decreten worden toegepast op zijn grondgebied. Hij mag het 100 percent oneens zijn met de inhoud van de decreten, maar hij moet er wel voor zorgen dat ze worden toegepast. Burgemeesters zeggen wel vaker dat ze vragen hebben bij de wetgeving die ze lokaal moeten implementeren, maar ze zorgen er wel voor dat dit gebeurt. Zij vertegenwoordigen de regeringen, niet alleen de federale regering maar ook de Vlaamse Regering.

Buitenlanders kunnen soms niet vatten dat iemand die zo populair is en die drie vierde van de stemmen haalt, toch niet wordt benoemd. Ik heb dat uitvoerig kunnen toelichten. Ik heb uitgelegd dat er in ons bestel twee graadmeters zijn, waarvan populariteit er een is. Het lokale draagvlak is uitermate belangrijk. Daarnaast is een burgemeester echter ook de vertegenwoordiger van de regering op het lokale vlak. Bovendien is de burgemeester, en alleen de burgemeester, bekleed met een stukje staatsmacht. De burgemeester heeft exclusieve bevoegdheden op het vlak van veiligheid, politie en openbare gezondheid. Zo kan een burgemeester een woning onbewoonbaar verklaren. Dat is geen bevoegdheid van het college of van de gemeenteraad, maar van de burgemeester.

Op politiek vlak mag een burgemeester er een volledig andere mening op nahouden. Wij moeten echter op hem kunnen rekenen als het gaat over de toepassing van wetten en decreten.

Het was allesbehalve evident om deze situatie uit te leggen. Op heel wat plaatsen in Europa is de burgemeester de populairste figuur op lokaal vlak. Hij wordt dan ook meteen burgemeester. Hij heeft daar echter geen grip op politie en veiligheid.

Als de betrokkenen kandidaat-burgemeester zouden zijn geweest in Borgloon, Antwerpen of Oudenburg, dan zouden ze ook niet benoemd zijn.

Het is belangrijk aan te geven - en die kans heb ik ook benut - dat de taalwetgeving een federale wetgeving is. De drie niet-benoemde burgemeesters geven de indruk dat dit een Vlaamse bevoegdheid is. Die wetgeving is tot stand gekomen met een bijzondere meerderheid in elke taalgroep. Het is een van de steunpilaren waar het koninkrijk België op stoelt. Burgemeesters die deze wetgeving bewust met voeten treden, spelen met de toekomst van dit land.

Ik heb ook duidelijk gemaakt dat wij exclusief bevoegd zijn voor de gemeenten.

Wat ook altijd vreemd is voor buitenlanders en wat steeds opnieuw moet worden uitgelegd, is dat in ons bestel de regio op hetzelfde niveau staat als de federatie, dat de federale regering op hetzelfde niveau staat als de regionale regeringen, dat een decreet dezelfde rechtskracht heeft als een wet. Voor een buitenlander is dat absoluut niet evident.

Ik heb kritiek gegeven op het feit dat ze een delegatie hebben ontmoet van het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest. Ik heb duidelijk gemaakt dat er institutioneel geen enkele link is tussen die drie gemeenten en Brussel, en dat die ontmoeting in Vlaanderen als een vorm van vooringenomenheid wordt beschouwd. De delegatie heeft dat meteen ontkend. De uitleg was dat ze wil weten wat de buurgemeenten daarover denken. Ik heb daarop geantwoord dat Brussel daar niets mee te maken heeft. Het gaat om Vlaamse gemeenten waarover de Vlaamse Regering de exclusieve bevoegdheid heeft. Als dat in vraag wordt gesteld, dan volgt men toch wel een erg gevaarlijke piste.

Wat me inderdaad opviel, is dat de onderzoekscommissie zeer vertrouwd was met de Franstalige lezing van de feiten. De argumenten die we te horen kregen, werden al heel vaak aangehaald door die niet-benoemde burgemeesters. Ik ben dan ook zeer voorzichtig over de uitkomst van dat onderzoek.

We hebben wel meer dan anderhalf uur met die mensen kunnen praten. Bij de ondervraging loste de ene de andere af. We hebben ons punt kunnen maken en zeggen waarom we een bepaalde beslissing hebben genomen.

Mijnheer Van Hauthem, het is heel belangrijk aan te geven dat het geen politiek, maar een juridisch dossier is. Die mensen zijn niet benoemd omdat ze wetten hebben overtreden. Bij ons speelt niet de politieke voorkeur van mensen een rol om iemand al dan niet te benoemen, maar wel het feit dat ze wetten met voeten treden, dat ze wetten overtreden. Dat is net de kracht van onze argumentatie. Dat geeft ook aan dat bij ons geen willekeur speelt, maar wel dat we ons houden aan het kader van de rechtstaat.

Daarom heb ik gezegd dat ik, ongeacht de uitkomst van die onderzoekscommissie, op mijn lijn blijf. Anders zou ik aangeven dat ik voorheen niet binnen het kader van de rechtstaat heb gewerkt en dat ik argumenten uit mijn mouw zou hebben geschud. Dat is niet zo. Ik heb me altijd gehouden aan de wetten die mijn criterium moeten zijn. Ik heb hen op dezelfde manier beoordeeld als andere kandidaten, niet strenger maar ook niet soepeler. Anders zou het onrechtvaardig zijn tegenover die 305 andere gemeenten, waar de wetten wel correct worden toegepast.

Ik heb aan de onderzoekscommissie ook duidelijk gemaakt dat het inderdaad niet veel voorkomt dat een burgemeester niet benoemd wordt. Het is echter ook niet uitzonderlijk. In het Brusselse Gewest is de Brusselse regering bevoegd. Daar werd de voorgedragen burgemeester van Sint-Pieters-Woluwe, de heer Vandenhaute, de ouderdomsdeken van alle burgemeesters, niet benoemd omdat hij de wetgeving op de verkiezingsuitgaven heeft overtreden. Ook de burgemeester van Westerlo is nog altijd niet benoemd omdat er een correctionele procedure loopt. We wachten het resultaat af.

We zijn niet bepaald strenger voor die drie niet-benoemde kandidaten. Als men naar het hele plaatje kijkt, ziet men dat alles past binnen een heel verhaal.

Mevrouw de voorzitter, ik heb tot slot ook gezegd dat ik vind dat die drie niet-benoemde burgemeesters louter een electorale strategie hebben gevolgd. Ze zijn er altijd van uitgegaan dat de zaak wel geregeld zou worden aan de federale onderhandelingstafel. Mijnheer Van Hauthem, laat me duidelijk zijn: wij en wij alleen zijn bevoegd. Het gaat om een gewestelijke bevoegdheid. We hebben nog maar pas in 2002 afspraken gemaakt met dezelfde Franstalige leidende politici die daar vandaag de lakens uitdelen. We hebben dat gedaan met Di Rupo, Reynders en Milquet. Pacta sunt servanda. Toen lagen die gemeenten ook al in Vlaanderen. Ze wisten precies hoe de vork in de steel zat en zit. Wij bemoeien ons niet met hun zaken, we verwachten van hen hetzelfde.

Ik heb een negatief advies ontvangen van de gouverneur. Ik kan het niet zomaar onder de tafel vegen. Ik blijf bij mijn standpunt om die mensen niet te benoemen.

Joris Van Hauthem

Mijnheer de minister, net zoals de vorige keer moet ik vaststellen dat u veeleer voor de galerij praat.

Dat is niet waar! Ik geef uitleg aan het parlement! Wat u zegt, is onbeleefd, is onbeschoft.

Joris Van Hauthem

Mevrouw de voorzitter, de heer Demesmaeker noch ikzelf hebben gevraagd wat de minister aan die commissie heeft gezegd. Dat wisten we al.

Dan moet u die vraag ook niet stellen.

Joris Van Hauthem

Op zich heb ik er niets op tegen als u dat nog eens graag doet. Op de duur spreekt u echter voor de pers. U antwoordt niet op de vragen.

Ik richt me hier tot de leden van het Vlaams Parlement.

Joris Van Hauthem

Mijnheer de minister, u moet onze vragen beantwoorden. U hebt hier een interessant exposé gebracht, maar u hebt de vragen niet beantwoord.

Ik ben blij dat u eindelijk toegeeft dat het hier een Franstalig manoeuvre betreft.

Dat heb ik ook altijd gezegd.

Joris Van Hauthem

Mijnheer de minister, ik wil er gerust de Handelingen op naslaan. We hebben u tijdens een commissievergadering gevraagd hoe het komt dat de Franstaligen er steeds weer in slagen de Europese Commissie, de Verenigde Naties, de Raad van Europa of een onderdeel daarvan tegenover de Vlaamse Regering en tegenover heel Vlaanderen in te schakelen. U hebt toen verklaard dat u dat niet wist en dat het om een beslissing van de Kamer van de Lokale Besturen gaat.

Mijnheer Van Hauthem, u hebt me toen om namen gevraagd en die heb ik niet.

Joris Van Hauthem

Mijnheer de minister, ik heb toen gezegd dat het om de Franstaligen ging. U hebt daarop gezegd dat u dat niet wist en dat u wel zou zien. Nu geeft u eindelijk toe dat het om een Franstalige machinatie gaat.

Wat mij aan deze hele Vlaamse Regering en aan heel dit Vlaams Parlement stoort, is dat we er op tien jaar tijd niet in zijn geslaagd ervoor te zorgen dat die internationale organisaties dergelijke zendingen niet hoeven te sturen. We worden elke keer weer het slachtoffer van het ingenieus en efficiënt lobbywerk van de Franstaligen.

Volgens u gaat het om een juridisch dossier. We willen allebei dat het een juridisch dossier blijft. Het is echter geen juridisch dossier. Wij willen dat wel, maar aan de andere kant wordt er een politiek dossier van gemaakt. De Franstaligen blijven dit dossier op de politieke en de communautaire agenda plaatsen.

U hebt steeds verklaard dat u recht in uw schoenen staat. U hebt gelijk. U staat recht in uw schoenen. In de politiek gaat het evenwel niet enkel om gelijk hebben, maar ook om gelijk krijgen. U wilt de kandidaat-burgemeesters niet benoemen. Ik vraag me af wanneer u die beslissing zult nemen. U verwijst enkel naar een advies dat u nog niet hebt ontvangen.

Ik volg de procedure.

Joris Van Hauthem

Op 20 november 2007 hebt u verklaard dat u, indien u opnieuw kandidaturen van de afgewezen kandidaat-burgemeesters zou ontvangen, ze weer niet zou benoemen. Nu zegt u dat u op de gouverneur en op de procureur-generaal wacht. U zou de gouverneur eens kunnen vragen hier wat spoed achter te zetten. Het kan namelijk ook iets met de timing te maken hebben. Wanneer het om de speelpleinwerking in Liedekerke ging, had u de gouverneur niet nodig. U hebt meteen het reglement opgevraagd en vernietigd. Toen moest u niet op het advies van de gouverneur wachten. (Applaus bij het Vlaams Belang)

U moet redelijk blijven. Ik ben blij dat u dit standpunt inneemt. Ik hoop dat u zich eraan zult houden. Wat u nu zegt, is eigenlijk vrij belangrijk. Los van het advies van de gouverneur, wilt u niet tot benoemingen overgaan.

Ik heb duidelijk gezegd dat me geen nieuwe elementen bekend zijn. Ik zie dan ook niet in waarom ik van mijn eerdere lijn zou moeten afwijken. Ik blijf op die lijn en bij mijn gekende standpunt. Ik zal ze niet benoemen. Volgens mij vallen geen nieuwe elementen te verwachten. Indien er geen nieuwe elementen zijn, blijf ik mijn lijn volgen en blijf ik bij mijn gekende standpunt.

Joris Van Hauthem

In dat geval hoop ik dat de gouverneur snel zal ageren en u welk advies dan ook zal bezorgen. Indien u effectief zou beslissen om de kandidaat-burgemeesters niet te benoemen, zou dit dossier alvast volledig van de baan zijn. Zolang u niet effectief een beslissing hebt genomen, blijven de Franstaligen dit dossier op tafel leggen. Hoe sneller u een officieel besluit met betrekking tot de niet-benoeming kan nemen, hoe sneller dit dossier van de onderhandelingstafel met betrekking tot de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde zal verdwijnen.

Mark Demesmaeker

Mijnheer de minister, we noteren dat u uw lijn blijft volgen. Wat dat betreft, zult u, net als in het verleden, op al onze steun kunnen rekenen. Dit is voor ons duidelijk.

Uiteraard moeten de procedures worden gevolgd. We verwijten een aantal kandidaat-burgemeesters dat ze soms procedures niet volgen en wetten overtreden. Wij houden ons wel aan de procedures. Het is duidelijk dat u uw lijn wilt aanhouden.

U geeft toe dat het om een politiek spel van de Franstaligen gaat.

Wat ons betreft, is het een juridische aangelegenheid. Voor hen is het een politieke zaak. Het is goed dat heel Vlaanderen zich daarvan bewust is.

Ik blijf erbij dat we nog een lange weg af te leggen hebben als het gaat over onze verdediging op internationaal vlak en het proactief optreden op internationale fora.

De voorzitter

De heer Van Rompuy heeft het woord.

Eric Van Rompuy

Mijnheer Van Hauthem, het feit dat de Vlaamse Regering zo consequent op haar lijn blijft, doet het Vlaams Belang blijkbaar pijn. De Vlaamse Regering volgt in dit dossier een heel klare lijn, en die is voor een stuk juridisch. We zouden in de val van de Franstaligen trappen om dit als een politiek dossier te beschouwen. Het feit dat die burgemeesters het Vlaamse gezag niet erkennen, dat ze weigeren een federale wetgeving toe te passen, dat ze de Vlaamse Regering vijanden noemen, dat ze in alle duidelijkheid niet geschikt zijn om het gezag uit te oefenen als burgemeester, is de grond van de argumentatie van de Vlaamse Regering om ze niet te benoemen. Ik vind dit de juiste lijn en de regering moet daarop blijven.

Voor de Franstaligen gaat het niet enkel over de benoeming van de drie burgemeesters. Ze willen eigenlijk zeggen dat de faciliteitengemeenten bij Brussel moeten horen. Dat is hun hefboom. Maingain zegt in alle duidelijkheid dat ze 'une entente Wallonie-Bruxelles' willen om'un lien territorial' te creëren 'entre les deux'. Die burgemeesters zijn het symbool van een soort van territoriale uitbreiding waarbij de faciliteitengemeenten bij Brussel worden gevoegd. Dat de Vlaamse Regering zo duidelijk standpunten inneemt en geen overhaaste politieke argumentatie ontwikkelt, vind ik een uitstekende zaak. Het is ongelooflijk dat u nu vraagt dat de regering zich haast om te niet te benoemen. Net de Franstaligen zijn grote vragende partij opdat we procedurefouten zouden maken.

Maingain zegt vandaag: "S'ils ne veulent rien entendre à ce sujet, la discussion institutionelle s'arrête. Cette nomination est pour nous le pas-de-porte obligé avant d'entamer une négociation institutionelle." Het is duidelijk dat ze dit beschouwen als een soort van hefboom om de hele discussie van staatshervorming, meer Vlaamse autonomie, homogeniteit van ons taalgebied te blokkeren. De Vlaamse Regering verwoordt in alle duidelijkheid ons standpunt op een ogenblik dat de Franstaligen zich warmlopen, denkende dat de Raad van Europa hun gelijk zal geven. Vlaanderen moet een heel duidelijk signaal geven en dat krijgen we ook vanuit de Vlaamse Regering.

Op een ogenblik dat de Franstaligen zich profileren en proberen een doorbraak te forceren om in de randgemeenten meer bevoegdheden te krijgen, betreur ik het dat minister Anciaux erin slaagt om de draak te steken met het 'Vlaams politiek cynisme, de neerwaartse spiraal, de strategie die vanuit Vlaamse zijde verkeerd wordt gevoerd door de radicalen, door de Barten De Wever en de Eric Van Rompuys'. Minister Anciaux pleit ervoor dat de Franse Gemeenschap culturele activiteiten kan ondersteunen en organiseren binnen de Vlaamse Gemeenschap. Mijnheer de minister-president, als de Vlaamse minister van Cultuur ervoor pleit dat de Franse Gemeenschap op dit moment initiatieven moet kunnen organiseren en stimuleren, dan is dit onaanvaardbaar. Het opent de deur voor wat het FDF eigenlijk wil: dat in de faciliteitengemeenten de Franse Gemeenschap bevoegd kan worden inzake cultuur, media, onderwijs enzovoort.

Ik betreur dat dit op dit ogenblik wordt gezegd. Ik weet dat het vrijblijvend is, maar als een Vlaams minister dat zegt, dan moet dat worden betreurd. In het algemeen steunt CD&V de regering. Ik vind dat u de juiste toon vindt. Ik betreur wel dat het Vlaams Belang die houding probeert verdacht te maken en ook dat de minister van Cultuur de Franse Gemeenschap meer bevoegdheden wil geven in de rand. Dat is onaanvaardbaar.

De voorzitter

De heer Gatz heeft het woord.

Sven Gatz

Ik wil een opmerking maken aan het adres van mijn collega's, en ook een vraag of oproep tot de regering richten. Er is gevraagd waarom de delegatie met de Brusselse minister-president aan tafel gaat zitten. De minister heeft terecht gezegd dat de vraag vooral uit Straatsburg komt.

Verder is het zo dat de Senaat als 'verbindingspersoon' een belangrijke rol speelt. Enkele jaren geleden heb ik dat zelf goedschiks en kwaadschiks ondervonden, toen ik klager in een andere zaak was. Als de klagers Nederlandstaligen zijn, dan krijgen ze een Nederlandstalige attaché van de Senaat als begeleider, de Franstaligen krijgen een Franstalige attaché toegewezen. Ik heb zelf vastgesteld dat dit tot een zekere vorm van beïnvloeding vanwege de Senaat kan leiden, en dat zou toch niet mogen. Ik merk dat terzijde op, want het zijn vijgen na Pasen.

Ik ben er zeker van dat minister Keulen zijn huiswerk goed heeft gedaan toen hij de rapporteurs van de Raad van Europa heeft ontvangen. Ik denk dat dit ook hier, in dit huis, het geval zal zijn als er een overleg met de voorzitter van het parlement komt. We moeten er ons wel van bewust zijn dat we een beetje met een ijsberg hebben te maken. Ik heb dat in het verleden ook al gezegd, weze het dan vooral binnenskamers. Datgene boven de waterlijn zijn de protocollaire contacten, maar ze zijn slechts goed voor 10 percent. De rest bevindt zich onder de waterlijn, en dat is het gelobby in Straatsburg - en de Franstaligen zijn daar vrij goed in.

De afgelopen tijd hebben wij toch ook inspanningen geleverd, op diplomatiek maar ook op politiek vlak. Als het nog niet is gebeurd - wat ik me niet kan voorstellen - wil ik de Vlaamse Regering toch oproepen een tandje bij te steken en alle voorzorgen te nemen. Over de partijgrenzen heen beveel ik onze collega, de heer Van den Brande aan, want die heeft in het verleden al bewezen dat hij ter zake efficiënt kan optreden en in Straatsburg al zeer goede resultaten heeft behaald. Naast een goed juridische voorbereiding en een duidelijke communicatie zoals we die de afgelopen dagen hebben gekregen, is dat nodig om een rechtvaardig oordeel vanwege Straatsburg te verkrijgen. Dat oordeel is natuurlijk wat het is: het is een advies, geen echt oordeel of een veroordeling. Maar voor de internationale positie en het imago van Vlaanderen is het helaas niet onbelangrijk.

De voorzitter

Mevrouw De Wachter heeft het woord.

Else De Wachter

Mevrouw de voorzitter, mijnheer de minister, collega's, ons standpunt is altijd erg duidelijk geweest: deze drie kandidaat-burgemeesters kunnen absoluut niet worden benoemd. Samen met u, als minister van Binnenlands Bestuur, moeten we besluiten trekken uit de uitspraken van de afgelopen dagen en uren. Een van de kandidaat-burgemeesters heeft gezegd dat u, "als zogenaamd bevoegd minister", onwettige beslissingen neemt. Die uitspraak is voor alle lokale mandatarissen een zware kaakslag. Het is immers de taak van de lokale mandatarissen om de wetten en decreten correct toe te passen. We moeten daar besluiten uit trekken.

Verder moeten we spijtig genoeg vaststellen dat de Raad van Europa en de rapporteurs u hebben gemeld dat ze het belangrijk vinden om hierover de buurgemeenten in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest te horen. De afgelopen uren hebben bepaalde Vlaamse schepenen geprobeerd om die rapporteurs te woord te staan, maar daar zijn ze niet in geslaagd. Verder stellen we vast dat geen enkele poging is ondernomen om andere burgemeesters uit de regio Halle-Vilvoorde te horen. Dat is een grote teleurstelling. Hebt u het met hen daarover gehad? Wat is hun visie in dat verband? Als ze het belangrijk vinden om met de buurgemeenten te praten, dan is het toch merkwaardig dat ze niet praten met de Vlaamse schepenen en andere burgemeesters uit de regio.

Ik heb de indruk, mijnheer Van Hauthem, dat de warmte u geen goed doet. Normaal gezien zien wij u hier op een andere manier bezig. Ik vind u supercynisch. U kent de procedures zeer goed. U weet dat de kandidatuur niet bij mij binnenkomt maar gaat via de provinciegouverneur van Vlaams-Brabant. Wij moeten de procedures heel nauwgezet volgen. Dat moeten wij altijd doen, maar hier moeten we superalert rekening houden met de adviezen van de provinciegouverneur en van de procureur-generaal. Als er geen nieuwe elementen zijn, zal ik niet benoemen. Dat is altijd de conditie. Het feit dat u op een zeer provocerende manier van mij probeert af te dwingen dat ik hier zou verklaren dat ik ze hoe dan ook niet benoem, dient eigenlijk de zaak van de Franstaligen.

Wij hebben hen in eerste instantie niet benoemd. Er is een nieuwe voordracht. Laat de procedure werken. Waarom gaan de niet-benoemde burgemeesters niet naar de Raad van State? Omdat ze bang zijn dat ze daar ongelijk zullen krijgen en dat ze zonder argumenten achterblijven. Wij, als bevoegde overheid, als bevoegde regering, moeten dus zeker geen enkele aanleiding geven om hen een kans te geven om naar die Raad van State te stappen. Het eenvoudigste is: procedurefouten maken. Dat is helemaal in de kaart spelen van de Franstaligen, van de niet-benoemde burgemeesters. En daarvoor pleit u, mijnheer Van Hauthem, u die de procedures beter dan wie ook in dit parlement kent. Dat vind ik supercynisch van u. We zullen de procedure haar gang laten gaan. We zullen dat doen zoals het hoort. Wanneer het dossier uiteindelijk bij mij komt en het is hetzelfde dossier als het eerste dossier, wat iedereen verwacht, dan blijf ik op mijn lijn, dan blijf ik op mijn standpunt van de niet-benoeming. Ik sta daarmee niet alleen. De hele regering en het hele Vlaams Parlement steunen mij. Dat signaal is andermaal heel erg duidelijk.

Mevrouw De Wachter, wat betreft de gesprekspartners: het is de onderzoekscommissie die de agenda en het programma bepaalt. Het is de overtuiging van Vlaanderen dat het feit dat men met het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest rond de tafel zit de indruk geeft van partijdigheid. Dat hoeft niet meteen in ons nadeel te spelen. Het idee van de buren eens te horen is in de Belgische context nooit onschuldig, zeker als die gemeenten in Vlaanderen liggen en dus alleen en uitsluitend de Vlaamse Regering ervoor bevoegd is. Maar dat hoeft niet in ons nadeel te spelen.

Voor het overige raad ik u aan om aan die onderzoekscommissie, aan de Raad van Europa te vragen waarom de dingen organisatorisch gelopen zijn zoals ze uiteindelijk hun beslag hebben gekregen. Dat is de volle verantwoordelijkheid van de Raad van Europa en van de delegatie van de Kamer van de Lokale Besturen.

De voorzitter

Minister Anciaux heeft het woord.

Minister Bert Anciaux

Mevrouw de voorzitter, omwille van een persoonlijk feit vraag ik het woord.

Ik weiger mee te lopen met een bepaald simplisme dat er alleen maar op gericht is om veel radicalisme te vertolken zonder dat er een stap vooruit wordt gezet. Ik geloof als flamingant in een grote autonomie en een grote zelfbeschikking voor de Vlaamse Gemeenschap. Ik geloof er ook in dat we vanuit die autonomie en zelfbeschikking het recht kunnen hebben om zelf verantwoordelijkheid op te nemen ten aanzien van alle minderheden en culturele minderheden die in de Vlaamse Gemeenschap aanwezig zijn. Ik geloof dat de Vlaamse Gemeenschap, mijnheer Van Rompuy, een interculturele gemeenschap is. Dat 'Vlaamse Gemeenschap' een verzamelnaam is van verschillende culturen. In dat verband pleit ik ervoor dat de Vlaamse Gemeenschap, en dat is helemaal niet nieuw, een cultureel samenwerkingsverband zou opzetten met de Franse Gemeenschap, zoals zij dat doet met zo goed als de helft van de hele wereld. Dit zou ook voor de Franse Gemeenschap een win-winoperatie zijn. Dit wil zeggen dat de Vlaamse en de Franse Gemeenschap samen zouden bepalen welke culturele activiteiten zouden kunnen worden gerealiseerd, uiteraard op basis van een gemeenschappelijk akkoord.

Dat staat ook in dat artikel, ik nodig u uit het te lezen. Het zou, collega's, minstens een nieuw licht kunnen werpen op de verhoudingen in dit land.

Ik ben een confederalist. Ik geloof in een samenwerking tussen de gemeenschappen vanuit een heel grote vorm van identiteit, maar dus ook vanuit wederzijds respect. Dat is in dit land nooit aanwezig geweest. Ik heb wat dat betreft, mijnheer Van Rompuy, van u geen enkele les in flamingantisme te krijgen, wel integendeel.

Eric Van Rompuy

Een minister van de Vlaamse Gemeenschap zegt zwart op wit - en u moet niet zeggen dat u het niet hebt geschreven - dat de Franse Gemeenschap culturele activiteiten kan organiseren en ondersteunen. Dat veronderstelt een wijziging van de bijzondere wet waardoor de Franse Gemeenschap bevoegd wordt in Vlaanderen. Dan heeft de hele discussie over Brussel-Halle-Vilvoorde, over taalfaciliteiten, over Vlaamse autonomie - het staat hier letterlijk in - geen zin. U bent verantwoordelijk voor wat u schrijft en zegt. (Opmerkingen van minister Bert Anciaux)

Minister Bert Anciaux

Op basis van een cultureel verdrag. U doet aan misleiding en dat is werkelijk onwaardig.

Eric Van Rompuy

U probeert hier een rolletje te spelen in dat dossier.

Minister Bert Anciaux

Ik heb het gevoel dat u de laatste jaren in ieder geval een rolletje speelt. Ik heb het recht om er een andere mening op na te houden en respect te vragen voor de Vlamingen in Brussel, in wie u geen greintje interesse meer hebt.

Eric Van Rompuy

Ik sta al 30 jaar op de barricade van de Vlaamse rand.

Minister Bert Anciaux

Ik ben u daar nog niet vaak tegengekomen.

Joris Van Hauthem

Mevrouw de voorzitter, wij moeten ons aan onze tijd houden en af en toe laat u toe dat we erover gaan. Maar mijnheer Van Rompuy, als u minister Anciaux wilt ondervragen, dan moet u een actuele vraag indienen en niet aansluiten bij een andere vraag om dan een minister te interpelleren, hoe interessant uw tussenkomst ook was. Ik vind het perfide dat u op deze manier een andere minister interpelleert.

Mijnheer de minister, u zegt dat ik last heb van de warmte omdat ik de procedures niet zou willen respecteren bij het niet-benoemen van de burgemeesters.

Bewust niet respecteren.

Joris Van Hauthem

Als u mij daarvan beticht, dan bent u zelf al zwaar in de fout gegaan. U hebt op 20 november het volgende gezegd: "Ik heb de kandidaat-burgemeesters niet benoemd en ik zal ze ook niet benoemen over drie dagen of over drie maanden. Laat het duidelijk zijn dat ik op mijn lijn blijf. Het is niet zo dat er een soort van herexamen of deliberatie komt. De kandidaten die ik niet heb benoemd als burgemeester, zal ik niet benoemen. Diegenen die ik gisteren of eergisteren heb afgewezen, ga ik overmorgen niet benoemen. Die mensen zijn niet benoemd en worden door mij ook niet binnen twee of drie maanden wel benoemd".

Ze zijn ook niet benoemd.

Joris Van Hauthem

Nee, het was na hun niet-benoeming. U hebt toen gezegd dat als ze opnieuw hun kandidatuur indienen, u ze niet zal benoemen.

Nu loopt er een nieuw dossier en we laten de procedure haar gang gaan.

Joris Van Hauthem

En de minister zegt al op voorhand dat hij ze niet zal benoemen. (Opmerkingen van minister Marino Keulen)

Dan vraag ik gewoon op basis van wat u toen hebt gezegd - ze mogen nog 25 keer afkomen maar ik ga het niet doen - waarom het zo lang moet duren. Waarom moet het advies zo lang duren? Uw beslissing ligt al vast. U hebt die op 20 november genomen.

De procedure volgen.

Joris Van Hauthem

U zegt dat u in de organisatie van de missie van de Raad van Europa geen zeggenschap hebt. Dan mag u zich als Vlaamse Regering toch wel eens vragen stellen. Ik zie op de televisie de fractieleider van de Parti Socialiste van de Senaat, de heer Mahoux, met die gasten uit het parlement komen. Die hebben het blijkbaar allemaal georganiseerd maar de Vlaamse Regering, die in deze de geviseerde is, heeft blijkbaar geen enkele inspraak in de manier waarop die delegatie hier te werk gaat.

Het is nog maar eens een bewijs dat we internationaal, ver achter staan op wat de Franstaligen kunnen bekomen. Niet alleen kunnen ze bekomen dat de Raad van Europa, nu voor dit dossier, nog eens naar hier komt, maar ze slagen er ook in om de organisatie op zich te nemen. Wij staan erbij en wij kijken ernaar.

U hebt veel verklaringen afgelegd, maar op een aantal concrete vragen hebt u niet geantwoord. Nog eens is hier de vraag gesteld wanneer u die drie burgemeesters niet alleen niet zult benoemen - het was mijn vraag om het zo snel mogelijk te doen zodat er geen pasmunt zou zijn voor de onderhandelingen over Brussel-Halle-Vilvoorde -, maar wanneer gaat u nu eindelijk eens tuchtmaatregelen nemen, zeker in het licht van wat die heren de voorbije uren alweer hebben verklaard. Zij zullen er gewoon verder een politiek dossier van maken.

Zolang u niet het signaal geeft dat u ze niet alleen niet benoemt, maar ook de tuchtprocedure om ze af te zetten, inschakelt, zal het bij de Franstaligen niet overkomen. (Opmerkingen van minister Marino Keulen)

Zij zullen het dossier van de benoeming van de burgemeesters op de communautaire tafel blijven leggen.

De Raad van Europa kwam vragen waarom ik ze niet benoem. Dat kan toch tellen als signaal.

Mark Demesmaeker

Mijnheer de minister, u blijft onze volledige steun behouden. U staat op de goede lijn in dit dossier. Doe zo voort.

Ik sluit me ook aan bij de echo's uit dit halfrond. Mevrouw De Wachter zegt dat de Brusselse buren wel worden gehoord en die uit Halle-Vilvoorde niet. Ook de oppositie uit die gemeenten werd helemaal niet gehoord door deze mensen. Bovendien is Brussel niet alleen aan naaste buur, het is een ander gewest en dan nog een gewest dat een vijandig overnamebod heeft gedaan en blijft doen op die Vlaamse gemeenten rond Brussel. Het wrange gevoel dat overblijft, is dat deze missie van de Raad van Europa op een bevooroordeelde manier van start is gegaan.

De voorzitter

Het incident is gesloten.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is geopend met een beperkt aantal plaatsen. Bezoekers die een plenaire vergadering willen bijwonen, sturen een mailtje naar 
onthaal@vlaamsparlement.be met daarin naam en geboortedatum.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.