U bent hier

De voorzitter

De heer De Loor heeft het woord.

Mevrouw de voorzitter, mijnheer de minister, collega's, voor u staat een lokaal mandataris en een volksvertegenwoordiger die ontgoocheld is. Ik zal u de reden geven voor mijn ontgoocheling, mijnheer de minister. Vorige week verscheen op de website van de cel Lokaal Sociaal Beleid dat het nu toch mogelijk zou zijn om uitstel te bekomen voor het indienen van het Lokaal Sociaal Beleidsplan door de gemeenten.

Ik vind dat op zijn minst vreemd in verschillende optieken. In de eerste plaats is het vreemd omwille van de manier waarop er wordt gecommuniceerd. Het wordt op een passieve manier op de website geplaatst van de cel Lokaal Sociaal Beleid. De toevallige surfer kan te weten komen dat er uitstel kan worden aangevraagd, hoewel er altijd is gecommuniceerd naar de buitenwereld, op een actieve manier dan, dat het uitstel op geen enkele manier mogelijk zou zijn.

Wat me ook bijzonder vreemd lijkt, is het tijdstip van communiceren. We zijn op een goede maand van 1 januari 2008, de deadline voor het indienen van het Lokaal Sociaal Beleidsplan. Alle lokale besturen zijn momenteel nog volop bezig met het afronden van de oefening.

Een derde element vind ik ook bijzonder vreemd. Het is een zeer slecht signaal naar de gemeenten en de OCMW's dat, nu ze volop hun huiswerk aan het afronden zijn, opeens het signaal komt dat het niet meer nodig is om tegen het einde van het jaar een Lokaal Sociaal Beleidsplan in te dienen. Er kan eventueel uitstel worden ingediend. Ik vrees dat de dynamiek die op gang is gekomen bij de lokale besturen om ook een actief sociaal beleid op lokaal niveau te organiseren, door dat signaal wordt afgezwakt en in sommige gevallen misschien wel wegvalt. Ik betreur dat. Ik vind het een uitholling van het verhaal van het lokaal sociaal beleid, hoewel ik er ten stelligste van overtuigd ben dat het een positief verhaal is, dat heel veel uitdagingen en kansen kan beklemtonen zodat er actief een sociaal beleid kan worden gevoerd op lokaal niveau.

Mijnheer de minister, van waar komt opeens die koerswijziging om toch mogelijk uitstel toe te kennen? Wat zijn de objectieve criteria om dat uitstel al dan niet toe te kennen? Bestaat daarvoor een wettelijke basis? Waarom is geopteerd om op een dergelijke manier over de mogelijkheid tot uitstel te communiceren?

De voorzitter

Minister Vanackere heeft het woord.

Minister Steven Vanackere

Mijnheer De Loor, het ontgoochelt me dat u ontgoocheld bent. Ik kan u meteen een aantal elementen geven waaruit blijkt dat er helemaal geen intentie is om welke koerswijziging dan ook door te voeren over de ambitie die in het decreet staat ingeschreven, om op het einde van het jaar dat volgt op het installeren van de nieuwe gemeenteraden, een Lokaal Sociaal Beleidsplan te laten goedkeuren. Er is geen sprake van een koerswijziging. De datum van 1 januari als indieningsdatum staat nog altijd in alle duidelijkheid als een uiterlijke datum op de website.

Wat is er gebeurd? Men heeft op de website van de cel Lokaal Sociaal Beleid een aantal veel voorkomende vragen willen beantwoorden. Een van die vragen is wat er moet gebeuren als in hoogst uitzonderlijke omstandigheden, om redenen die niet te wijten zijn aan slechte wil of een gebrekkige manier van invullen van verplichtingen, men het plan niet kan indienen.

Een van de voorbeelden is de gemeente Wortegem-Petegem waar men tot herverkiezing is moeten overgaan en waar men een nieuwe gemeenteraad heeft moeten aanduiden. Die gemeente heeft laten weten dat ze de deadline niet haalde.

Een ander voorbeeld kan zijn dat men pas in januari in staat is om de gemeenteraad een definitief oordeel te laten vellen, omdat men daarover een tweede bespreking wil voeren. Sommige gemeentebesturen hebben ons gevraagd wat de administratie in dat geval zal doen. De Vlaamse Regering heeft de reputatie soms te bedilzuchtig en detaillistisch te zijn en de termijnen te beschouwen als absoluut.

Elk van die uitzonderingen zal door mij persoonlijk moeten worden goedgekeurd en heeft alleen tot doel te vermijden gemeenten in de problemen te brengen als ze een perfect parcours hebben gevolgd. Dat moet een participatief parcours zijn. We willen geen gemeenten belonen die hun plicht niet hebben vervuld.

Dit is geen klaar antwoord. Ik heb een print meegebracht van de cel Lokaal Sociaal Beleid. Bij wijze van uitzondering kan een uitstel worden verkregen om formele redenen en mits een uitgebreide schriftelijke motivatie. Mijnheer de minister, de voorbeelden die u opnoemt, zijn formele redenen. Wat moet ik verstaan onder die schriftelijke motivatie?

Een agendering kan inderdaad een probleem zijn, maar dan zie ik niet in wat de andere mogelijkheden zouden zijn. U gewaagt zelf van een tiental dossiers. Ik had daar graag meer dan die andere mogelijke motivatie aan toegekend.

Een ander voorbeeld is dat het lokaal bestuur er nog niet mee bezig is geweest. Dat probleem is de voorbije jaren gecreëerd omdat er nooit echt werd geloofd in het Lokaal Sociaal Beleid. Mijnheer de minister, u kijkt verontwaardigd, maar ik ben ervan overtuigd dat u daar nooit echt in geloofd hebt. De gebrekkige ondersteuning, het feit dat de cel als zelfstandige cel werd opgedoekt en geïntegreerd, het feit dat er uitstel is, ook het eerste Lokaal Sociaal Beleidsplan van 2005 was afgezwakt. Ik vrees dat dit verhaal uitdooft, en de sociaal zwakkeren zullen de dupe worden. Dat betreur ik.

De voorzitter

De heer Dehaene heeft het woord.

Tom Dehaene

Mijnheer De Loor, ik begrijp u niet helemaal. U moet toch beamen dat het decreet Lokaal Sociaal Beleid en het Lokaal Sociaal Beleidsplan een dynamiek in alle gemeenten hebben teweeggebracht die hun voorgaande niet kennen. Het eventuele aanvragen van uitstel zal die dynamiek niet tegenhouden. Zij die uitstel vragen, hebben daar ongetwijfeld een goede reden voor. Veeleer dan te fixeren op de datum, pleit ik ervoor de tijd te geven aan de besturen die extra tijd vragen. Zo kunnen ze hun plan nog beter onderbouwen en uitwerken.

Het uiteindelijke doel, ook voor de sociaal zwakkeren, is een degelijk plan en een goede samenwerking. Ik heb geen enkel probleem met dat uitstel. Een gemotiveerde aanvraag tot uitstel kon men al veel langer indienen, ook via de website. Ik zie het probleem niet. Als u daar zo'n probleem van maakt, mijnheer De Loor, en u staat erop dat er een plan is op 31 december, dan had u boetes moeten inlassen, maar dan had u waarschijnlijk gevraagd om die kwijt te schelden.

Mijnheer de minister, als er uitstel gegeven wordt, komt er dan een nieuwe datum? Gebeurt dat in overleg met het bestuur? Kan die datum dan verschillen van bestuur tot bestuur?

De voorzitter

De heer Maes heeft het woord.

Jacky Maes

Mijnheer de minister, gemeenten die het goed menen met het Lokaal Sociaal Beleidsplan hebben daar heel veel tijd in gestoken. Zowel de OCMW's als de sociale diensten als de actoren hebben daar hard aan gewerkt. De gemeenten die het goed menen, zijn er op tijd aan begonnen. Ze hebben die dynamiek van een Lokaal Sociaal Beleidsplan niet eens nodig om een goed sociaal beleid te voeren. Precies die gemeenten die niet de intentie hebben om dat op dezelfde manier te doen als de anderen worden vandaag geconfronteerd met dat tijdstip.

Wat vandaag voorligt, verwondert me niet. Er zijn immers geen sancties verbonden aan het laattijdig afwerken van het Lokaal Sociaal Beleidsplan. De gemeenten die er wel mee klaar zijn, zullen wel uitvoeren wat ze moeten doen. Wie niet klaar is, zal misschien het plan van een andere gemeente overschrijven en dan indienen. U weet dat zoiets gebeurt.

Wat mij nu interesseert, is uw reactie op de gemeenten die het - ondanks hun uitstel - nu nog niet klaarspelen.

De voorzitter

Mevrouw Vogels heeft het woord.

Mieke Vogels

Ik sluit me aan bij de vraag van de heer De Loor. Mijnheer de minister, ik ben niet overtuigd door uw antwoord. Het Lokaal Sociaal Beleid was bedoeld als hefboom voor de lokale sociale samenwerking tussen OCMW en stad enerzijds en tussen de openbare en de privé-initiatiefnemers anderzijds. Het was de initiële bedoeling om daar een echt dynamisch instrument van te maken. Zo was het bijvoorbeeld de bedoeling om de subsidiëring van welzijnsinitiatieven afhankelijk te maken van een akkoord binnen het Lokaal Sociaal Beleidsplan. Extra plaatsen in de kinderopvang zouden bijvoorbeeld alleen worden gesubsidieerd door de Vlaamse overheid als daarover een akkoord bestaat in het kader van het Lokaal Sociaal Beleid. Die voorwaarde is door de huidige regering al doorgeknipt. De heer Dehaene zegt net dat het sociaal huis op de lange baan geschoven is. Het is allemaal niet meer zo dringend. Dit wat cryptische uitstel van de Lokale Sociale Beleidsplannen past perfect in het platslaan van een dynamisch initiatief.

Voor de herverkiezingen in Wortegem-Petegem was een aparte pagina nodig op de website. Sta me toe, mijnheer de minister, maar hierin draagt u de verantwoordelijkheid: u mag niet de indruk wekken dat uitstel mogelijk is. Ik ben het eens met de heer De Loor, dit past in een ontmoedigingsbeleid, u gelooft niet echt in dat lokaal sociaal beleid. Iedereen weet dat sommige lokale besturen en sommige koepels van private welzijnsorganisaties die samenwerking liever uit de weg gaan, omdat ze bang zijn voor pottenkijkerij. Dat vind ik erg jammer.

De voorzitter

Mevrouw Hoebeke heeft het woord.

Anne Marie Hoebeke

Wetteren kampt met hetzelfde probleem als Wortegem-Petegem. Ik kan u als ervaringsdeskundige zeggen dat het decreet Sociaal Beleid een goed instrument is. In mijn gemeente was er ook een tweede verkiezingsronde. We zijn dus pas geïnstalleerd op 4 juli 2007.

Daar is de nodige aandacht aan besteed. De agenda was mijns inziens zelfs wat te zwaar, omdat wij de beleidsplannen elke week opnieuw op tafel brachten, in onderling overleg met de sector en het OCMW. Wij zijn zo goed als klaar, maar het is een titanenwerk geweest. Ik had liever gehad dat op voorhand de mogelijkheid voorhanden was geweest om het op een comfortabelere manier te doen. Dat zou meer ruimte geven voor inbreng en minder agendaproblemen opleveren.

Wat het Sociaal Huis en het dienstencentrum betreft, moet er ook rekening gehouden worden met het feit dat er in sommige gemeenten andere samenstellingen van coalities zijn, die een andere visie hebben op het beleid.

Er moet een zekere soepelheid gehanteerd worden in het gebruik van de termijn, maar er mag niet van de premisse uitgegaan worden dat uitstel afstel is. Ik vind wel dat de gemeenten die in een bepaalde situatie zitten, op enig mededogen vanwege uw administratie hadden mogen rekenen.

Minister Steven Vanackere

Collega's, ik zou graag hebben dat de intentieprocessen die hier gemaakt worden over de vraag of de regering wel in lokaal sociaal beleid gelooft, in proportie gesteld worden met de maatregel die hier genomen is.

Een gemeente wordt geacht haar Lokaal Sociaal Beleidsplan in te dienen op het einde van het jaar dat volgt op het jaar van de gemeenteraadsverkiezingen. In dit parlement zijn er voldoende mensen met lokale verantwoordelijkheden die u kunnen zeggen dat we rekening moeten houden met welbepaalde omstandigheden die een uitstel verantwoorden. We mogen dan niet hardvochtig zijn als een gemeente door omstandigheden er pas in de eerste helft van januari in slaagt om met een document voor de dag te komen.

Mevrouw Vogels, u stelt dat we dat ook zelf kunnen doen, en dat we dat niet op een website moeten zetten. Nochtans is transparantie een van de elementen van goede politiek die u zelf vaak aanhaalt. Ik wil hier gerust accepteren dat de manier waarop gecommuniceerd is, onder de vorm van 'frequently asked questions' op de website, wat beter had gekund. Men had nog duidelijker kunnen zeggen dat de uitzonderlijke redenen om uitstel te vragen te maken hebben met de formaliteiten die men niet tijdig gerealiseerd krijgt.

We gaan niet flauw doen ten opzichte van de enorme inspanning die de lokale besturen leveren, en op 4 januari zeggen: "Sorry, maar wij rekenen dat niet goed." Als u deze vorm van flexibel reageren beschouwt als een bewijs dat wij niet geloven in het lokaal sociaal beleid, dan breekt mijn klomp. Ik wil wel vragen dat men op de website nog duidelijker maakt om welke redenen uitstel aanvaard wordt.

Het is niet de bedoeling een proces af te breken. Dit is ook helemaal geen sanctie voor diegene die wel hun best hebben gedaan. Er kunnen er ook nog een aantal anderen bij, die netjes al hun verplichtingen hebben vervuld, maar er door omstandigheden niet in slagen om de formaliteiten precies op 31 december geregeld te krijgen.

Je kunt het vergelijken met het begin van een les op school. De leerlingen die precies op tijd zijn, worden niet gesanctioneerd als de leraar gedoogt dat een andere leerling twee minuten te laat binnenkomt.

Dat mag geen regel zijn. Het betekent niet dat de les niet van belang is. Het alternatief waarbij de leerling die twee minuten te laat komt niet meer binnen mag, is niet de manier waarop de Vlaamse Regering omgaat met de lokale besturen.

Mijnheer de minister, ik ben tevreden dat u ermee instemt dat de communicatie beter had gekund: ze had inderdaad veel beter en accurater gekund.

Het signaal dat nu gegeven is aan de lokale besturen zou door de slechte leerlingen kunnen worden beschouwd als een beloning. Als er weinig redenen voor het uitstel worden vermeld, vraag ik me af wat er gebeurt als een slechte leerling uitstel vraagt en dat uitstel niet krijgt.

Het uitstel zal op zijn minst tot veel verwarring leiden bij de lokale besturen. Ze vragen zich af wat er gebeurt als ze het plan niet indienen. De vraag is ook wat er moet gebeuren met de lokale beleidsplannen kinderopvang en met het ouderenbeleidsplan die sectorale beleidsplannen kunnen zijn binnen het lokaal sociaal beleidsplan. Ik pleit dan ook voor een ondersteuning bij de implementatie en de uitvoering van die lokale sociale beleidsplannen. Als dat niet gebeurt, vrees ik voor een uitdovend verhaal waar de sociaal zwakkeren de dupe van zullen zijn.

De voorzitter

Het incident is gesloten.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.