U bent hier

De voorzitter

De heer Demesmaeker heeft het woord.

Mark Demesmaeker

Mijnheer de voorzitter, leden van de regering, collega's, mijn vraag gaat over één enkel zinnetje uit de aanvullende regeerverklaring van 18 mei 2005, maar een heel belangrijk zinnetje voor de mensen die er rechtsreeks mee te maken hebben: 'De Vlaamse Regering voorziet in de nodige maatregelen voor een medische urgentiedienst in Halle.'

Voor een goed begrip: voor dringende medische hulpverlening door MUG-teams is een groot deel van de Vlaamse Rand afhankelijk van ploegen uit ofwel Brussel ofwel Wallonië, in casu de MUG-dienst van Tubeke voor Zuid-West-Brabant. De jongste maanden en jaren hebben de incidenten met dergelijke diensten zich opgestapeld. Al opereren deze MUG-teams uit Brussel of Wallonië op Vlaams grondgebied en vaak in het Nederlands taalgebied, toch kennen de hulpverleners geen Nederlands. Dat heeft heel zware gevolgen: ziekenwagens die letterlijk verloren rijden omdat ze de weg niet vinden in Vlaams-Brabant, zeer lange aanrijtijden, gebrekkige communicatie- en informatiedoorstroming tussen hulpverleners, slachtoffers, familie, omstanders enzovoort. De gevolgen zijn altijd erg, niet zelden tragisch, ook met dodelijke slachtoffers.

Omdat het letterlijk over een kwestie van leven of dood gaat, wordt dit door de bevolking niet langer getolereerd. De Vlaamse Regering heeft daarom gemeend in de nasleep van het mislukken van de BHV-onderhandeling dat er een oplossing moest komen, alleen botsen we hier op de grenzen van onze bevoegdheden, zoals we al zo vaak hebben ervaren: we komen een stukje op het terrein van federaal minister Demotte.

Dat er toch een oplossing uit de bus kwam tijdens de kerstdagen van vorig jaar, is te danken aan de inzet en het doorzettingsvermogen van de Vlaamse minister van Welzijn Vervotte, dat mag benadrukt worden. Ze heeft haar bemiddelingsrol hier ten volle gespeeld zoals het van haar werd verwacht.

Eind december maakten minister Demotte en minister Vervotte bekend dat Halle een proefproject zou krijgen met een paramedische MUG of interventieteam, afgekort PIT. Het proefproject komt erop neer dat de urgentiearts niet altijd mee uitrukt maar alleen als het nodig is. In de andere gevallen gaat een gespecialiseerde verpleger mee die wel in radiocontact staat met de urgentiearts in het ziekenhuis. Indien nodig kan de urgentiearts nog ter plaatse nakomen.

Het was een kostenefficiënte oplossing voor het taalprobleem. We konden er dan ook achter staan. Nu worden we echter geconfronteerd met berichten over een heel andere invulling van die proefproject, die dan wordt uitvergroot in de kranten, met krantenkoppen als 'Pseudo-MUG biedt pseudo-oplossing'. In een inleiding op het televisiejournaal van de regionale televisie hoorde ik gisteren 'MUG Halle is een lege doos'. Er blijkt immers dat, volgens de overeenkomst die minister Demotte heeft opgesteld, de urgentiemensen van het ziekenhuis van Halle helemaal niet mogen meegaan en ter plaatse komen. Ze mogen bij wijze van spreken het ziekenhuis niet uit.

Dat is natuurlijk een heel andere situatie. Het zou betekenen dat er helemaal geen oplossing is. Als er immers dan toch een arts nodig is, dan moet er opnieuw een beroep worden gedaan op het MUG-team uit het Waalse Tubize. Dan staan we natuurlijk terug bij af. Dan komen we zelfs van de regen in de drop, wat door de bevolking niet zal worden getolereerd. Het is immers ook in tegenspraak met de uitleg die wij van u kregen in de commissie voor Welzijn, mevrouw de minister. Ik citeer uit het verslag van deze vergadering van 31 januari 2006. U zei toen: 'We hebben de garantie gekregen dat, als er een arts nodig is, hij ook mee zal uitrukken. Niemand wil immers de verantwoordelijkheid dragen om geen arts uit te sturen, als dat nodig is. Als wordt vastgesteld dat een arts niet onmiddellijk noodzakelijk is, kan de verpleger de taak vervullen. Er worden garanties ingebouwd door een transmissiesysteem aan boord, zodat de diagnose mee door een arts kan worden gevolgd. Als blijkt dat zich toch nog een urgentie zou voordoen, kan een arts toch snel ter plaatse komen.'

Dat is natuurlijk helemaal in tegenspraak met wat we nu lezen. Het lijkt me niet slecht dat u daar duidelijkheid over zou verschaffen.

Een ander probleem is de onduidelijkheid over het werkingsgebied van dit nieuwe PIT. Zal dit team ook kunnen uitrukken naar verder afgelegen gemeenten in het zuiden van deze regio? Dat dit geen overbodige luxe zou zijn, bewijst een nieuw incident dat vorige week woensdag gebeurde. Wat wij hier aankaarten, is immers soms heel concreet voor de mensen. Ik heb het over een incident in de gemeente Herne, waarbij het MUG-team uit Tubize meer dan drie kwartier onderweg was omdat het de weg niet vond. Bij aankomst bleek het team volledig Nederlandsonkundig te zijn. Gelukkig kon de patiënt toch nog op tijd worden gered.

Wanneer die streek verstoken zou blijven van interventies van dit nieuwe team uit Halle, dan zou men het er niet begrijpen. Een van de burgemeesters zei me dat dit er dan zou neerkomen op een soort dioxinecrisis. Met andere woorden, dit zou het geloof in de beleidsmakers volledig onderuithalen. Dat moet sommige mensen in dit halfrond toch een en ander duidelijk maken.

Mevrouw de minister, klopt mijn situatieschets? Zal het PIT van Halle geen eigen artsen kunnen inzetten? Is dat dan niet in tegenspraak met de verklaringen die u eerder hebt gedaan? Wat zult u doen opdat toch zou worden uitgevoerd wat werd beloofd? Zult u dit eventueel op de agenda van het gepaste overlegorgaan tussen de federale regering en de gewest- en gemeenschapsregeringen zetten? Wat gaat u ondernemen opdat de hele streek, en ook het zuiden ervan, recht zou krijgen op een snel en Nederlandstalig urgentieteam vanuit Halle?

De voorzitter

De heer Van Nieuwenhuysen heeft het woord.

Luk Van Nieuwenhuysen

Mijnheer de voorzitter, mevrouw de minister, in feite staat deze hele problematiek symbool voor de 19de-eeuwse toestanden die nog heersen in de Vlaamse Rand rond Brussel en een aantal gemeenten langs de taalgrens als het gaat over dringende medische hulpverlening. In feite beleven we in ons eigen Vlaanderen nog steeds het 'pour les Flamands la même chose', zijn de Vlamingen in hun eigen land tweederangsburgers, die tevreden moeten zijn met wat ze krijgen. In dit geval is dat Franstalige hulpverlening.

In december hebt u inderdaad aangekondigd dat er een oplossing in de maak was voor het specifieke dossier van Halle.

Die oplossing bestond erin dat er geen MUG zou komen, maar dat een proefproject zou worden opgestart met een PIT, een paramedisch interventieteam, bestaande uit een verpleger en een ambulancier. Als die ploeg zou vaststellen dat er alsnog een arts nodig is, dan zou er een kunnen worden opgeroepen. Dit gebeurde naar aanleiding van een vraag van mevrouw Morel. Ik hoef het citaat dat de heer Demesmaeker voorlas, niet te herhalen, maar u zei toen dat de zaak in feite in orde was en dat u de garantie had gekregen dat er een arts mee zou uitrukken als die nodig was.

We hebben nu allemaal het nieuws kunnen lezen dat de overeenkomst die minister Demotte terzake aan het ziekenhuis van Halle heeft voorgelegd, inhoudt dat de artsen helemaal niet in het spel worden betrokken. Als er een arts bij moet worden geroepen, dan wordt het een MUG-arts uit het Waalse Tubeke. In feite zetten we daarmee nog een stap achteruit ten opzichte van de huidige situatie. Niet alleen blijft de taalsituatie ongewijzigd, en worden er nog steeds Nederlandsonkundige artsen ingezet, maar bovendien zal het allemaal nog veel langer duren dan nu al het geval is. Er zijn al voorbeelden aangehaald van hoelang het kan duren vooraleer een arts ter plaatse is. De toestand is dus verslechterd.

Mevrouw de minister, klopt dit verhaal dat de jongste dagen in de pers staat met de werkelijkheid? Bent u daarvan op de hoogte? Komt dit overeen met de afspraken die u hebt gemaakt met minister Demotte?

Het gaat om een problematiek die veel breder strekt dan Halle alleen. Het gaat over de taalproblematiek bij de hulpdiensten in het algemeen. Ook daarover zijn er onlangs enkele berichten verschenen. De afgelopen week heeft zich in Overijse weer een incident voorgedaan met de hulpdienst van het ziekenhuis Saint-Luc in Sint-Lambrechts-Woluwe. De arts sprak geen woord Nederlands. Het gesprek met de patiënt en de familie kon alleen gebeuren met de hulp van een verpleegster, die ook al gebrekkig Nederlands sprak.

Het blijft trouwens niet beperkt tot de brede Rand rond Brussel. Er is ook een bericht uit de deelgemeente Wijtschate in Heuvelland, helemaal aan de andere kant van land, die voortaan wordt bediend door de hulpdiensten van de 100 van Ploegsteert, een deelgemeente van het Waalse Komen, in plaats van de 100 van Nieuwkerke. Ook daar heeft zich intussen een incident voorgedaan. Bij een voorval in het rusthuis van Wijtschate, hadden de ambulanciers van Ploegsteert de Kapelaniestraat verward met de Kapelstraat, zodat ze 18 minuten deden over amper 7 kilometer. Slechts 2 van de 15 ambulanciers van Ploegsteert zijn zogezegd tweetalig.

Mevrouw de minister, over deze problematiek hebt u op 13 december op een vraag om uitleg geantwoord dat er werd gewerkt aan de oprichting van een werkgroep taalmeldpunt. U verwachtte een verslag van het werk van die werkgroep op de volgende interministeriële conferentie. Wat is de stand van zaken daarvan? Is er enige vordering gemaakt? Ik verberg u mijn scepsis hierover niet, want dit dossier sleept al tientallen jaren aan, zonder dat er verandering in komt. Artsen zonder Grenzen is goed voor ontwikkelingslanden die geen alternatief hebben, maar wij hier in Vlaanderen hebben er wel degelijk een, en het wordt tijd dat het tot stand wordt gebracht. (Applaus bij het Vlaams Belang)

De voorzitter

Minister Vervotte heeft het woord.

Minister Inge Vervotte

Dames en heren, zoals u zelf terecht hebt opgemerkt, is de dringende medische hulpverlening een federale bevoegdheid. Omwille van het belang dat wij noodzakelijk hechten aan het dossier, heeft Vlaanderen een heel actieve rol gespeeld.

Die actieve rol heeft inderdaad vooral geleid tot bemiddeling. We hebben geprobeerd om alle gesprekspartners rond de tafel te brengen. Zoals u weet, zijn er verschillende partners in dit dossier: de directeur en de dokters van het ziekenhuis, de federale regering en wij, omwille van het belang van het bedienen van de mensen in de juiste taal.

We hebben meerdere gesprekken georganiseerd die uiteindelijk hebben geleid tot een voorstel tot pilootprojecten met paramedische interventieteams of PIT's. We baseerden ons op ervaringen uit het buitenland en uit Leuven, we wensten het overmedicaliseren van de MUG's tegen te gaan en we wilden op een wetenschappelijk onderbouwde manier werken. De pilootprojecten werden in de eerste plaats ingevoerd in de regio Halle om er de problemen te kunnen oplossen.

Vlaanderen heeft zich akkoord verklaard met de start van de pilootprojecten in Halle binnen een afgebakend kader en onder bepaalde voorwaarden. Ik overloop ze samen met u, want ze vormden de essentiële voorwaarde voor het verdedigen van de PIT's. We zagen er een opportuniteit in, mits er voldoende garanties werden geboden.

Een eerste voorwaarde bestond in voldoende garanties voor een professionele intake bij de oproepcentrale. Door de oproepcentrale wordt immers bekeken of er ook medisch personeel moet worden meegestuurd en daarom moet Vlaanderen de garantie krijgen dat de centrale voldoende professioneel werkt en dat er voldoende medisch geschoold personeel aanwezig is.

Een tweede voorwaarde bestond erin dat de expertise van de verpleegkundigen goed diende te worden bepaald en dat het takenpakket uitgebreid moest kunnen worden zodat de mensen in staat zijn om de noodzakelijke handelingen uit te voeren.

Een derde voorwaarde bestond erin dat er voldoende gespecialiseerde, bijkomende apparatuur aanwezig moet zijn in een PIT. Heel specifiek moet er een systeem van telemonitoring zijn zodat er rechtstreeks contact kan worden genomen met de arts ter plaatse, in dit geval de arts van het ziekenhuis van Halle. Op die manier kunnen concrete gegevens direct worden uitgewisseld en kan in geval van twijfel over bepaalde handelingen rechtstreeks contact worden opgenomen met een arts.

Een vierde voorwaarde luidde dat de interventie binnen een redelijke termijn moet gebeuren. Men moet dus van voldoende dichtbij komen.

Een laatste voorwaarde die we stelden, was de garantie dat met kennis van de taal van de regio kon worden gehandeld.

Men was het eens met deze voorwaarden. Het resultaat was de oprichting van een begeleidingscommissie zodat alle betrokken partners bij de pilootprojecten, ook het ziekenhuis, konden checken of aan deze voorwaarden werd voldaan en om indien nodig maatregelen te treffen.

In de praktijk zou dit betekenen dat een binnenkomende oproep naar de oproepcentrale gaat. De centrale kan oordelen dat een PIT wordt uitgestuurd, en ofwel is er geen bijkomende interventie nodig ofwel kan via telemonitoring contact worden opgenomen met de arts. In het artikel stond dus foutief vermeld dat er geen telefonisch contact zou zijn met de arts.

Als een arts nodig is, moet het volgende systeem in werking treden: de dichtstbijzijnde beschikbare arts moet worden uitgestuurd. Ik ga ervan uit dat dat de arts van Halle is. Over de beschikbaarheid dienden afspraken te worden gemaakt met de directeur van het ziekenhuis. De beschikbaarheid van een arts vormt immers een essentieel onderdeel van het pilootproject en diende organisatorisch bekeken te worden. Via een aantal modaliteiten kon de beschikbaarheid van de arts in het ziekenhuis in Halle maximaal worden geregeld.

Sinds december is er geen interministeriële conferentie meer samengekomen. De eerstvolgende vindt plaats in juni. Daar verwachten wij het verslag over de bredere problematiek.

Voor de verdere opvolging van dit dossier, en dat vind ik belangrijk, moet er een overeenkomst worden gesloten tussen het ziekenhuis en minister Demotte over de uitvoering van het pilootproject. Bij mijn weten wordt zo'n overeenkomst ondertekend door beide partijen en zijn deze partners zeer goed op de hoogte van de voorwaarde die Vlaanderen heeft gesteld om het PIT in Halle te kunnen aanvaarden. Ik ga er dan ook van uit dat het ziekenhuis in Halle, dat zelf de sleutel in handen heeft, namelijk het ondertekenen van de overeenkomst, ook voldoende de voorwaarde mee in het oog blijft houden.

In elk geval is voor mij het kader heel duidelijk. Als er een overeenkomst wordt gesloten, zal ik al deze elementen beoordelen. De voorwaarden zijn voor mij essentieel om in de opportuniteit en de oplossing van een PIT in Halle te geloven. Als niet aan de voorwaarden wordt voldaan, kan ik het PIT niet verdedigen. Dan moet de begeleidingscommissie zich erover buigen. (Applaus bij CD&V)

De voorzitter

De heer Van Nieuwenhuysen heeft het woord.

Luk Van Nieuwenhuysen

Mevrouw de minister, het ziet ernaar uit dat onze voorspellingen uitkomen. We waren absoluut geen voorstander van dit PIT. Dit experiment is er niet zozeer op gericht om Halle of de Vlaamse Rand te depanneren. Het moet veeleer de aanzet zijn voor de afbouw van het MUG-concept. Dat is blijkbaar te duur voor de federale overheid. Halle dient een beetje als excuus om de MUG stilletjesaan uit de weg te ruimen.

Wat het PIT zelf betreft, is het absoluut niet meer zeker dat het kan doorgaan. Ook dit wordt weer op de lange baan geschoven. Er bestaat verwarring tussen de betrokkenen. Het wordt weer afwachten. Ik vermoed dat u de partijen weer bijeen zult moeten roepen.

U zegt dat de IMC naar de eerste resultaten van de werkgroep inzake de globale problematiek zal kunnen luisteren in de maand juni. Ook dat wordt weer een verhaal zonder einde. De onwil is overduidelijk aanwezig, niet bij u maar bij de federale regering. Die wil de taalwetgeving, die een wetgeving van openbare orde is en in dit geval ook mensenlevens kan redden, niet toepassen. Het wordt tijd dat verschillende fracties hier en in de barak hiernaast daar eens hun conclusies uit trekken. (Applaus bij het Vlaams Belang)

De voorzitter

Minister Vervotte heeft het woord.

Minister Inge Vervotte

Ik begrijp uw verontwaardiging helemaal. Ik heb echter geen aanwijzingen dat dit op de lange baan wordt geschoven. We hadden van bij het begin afgesproken dat er een overeenkomst zou worden gesloten. De partners voeren de onderhandelingen nu blijkbaar via de media. Dat is niet verstandig. Ik vind het ook voorbarig om te beweren dat men niet tot een overeenkomst zou kunnen komen die past binnen het afgesproken kader. Ik betreur wel dat de onderhandelingen over zo'n moeilijk dossier is de media worden gevoerd.

Het is niet aan mij om de verdediging van het PIT op te nemen, maar als aan alle voorwaarden wordt voldaan, moeten we de pilootprojecten een kans geven. Dat staat los van de situatie in Halle. Ik denk dat we overmedicalisering niet in stand moeten houden. We hebben het in de commissie al vaker gehad over de ervaringen in Leuven bijvoorbeeld en in het buitenland.

Als aan alle voorwaarden is voldaan, ben ik geen voorstander van het instandhouden van overmedicalisering. We moeten onze artsen doelgericht en specifiek inzetten waar het nodig is en waar slachtoffers vallen.

De voorzitter

De heer Van Nieuwenhuysen heeft het woord.

Luk Van Nieuwenhuysen

Mevrouw de minister, over de overmedicalisering waren en zijn we het niet eens. Het komt erop aan om mensenlevens te redden. De meest efficiënte manier om dat te doen is de MUG. Voor het taalprobleem moet de oplossing komen van een reorganisatie van de hulpdiensten, waardoor elke Vlaamse gemeente vanuit hulpposten wordt bediend door Nederlandstalig urgentiepersoneel, en in het geval van de MUG's ook door Nederlandstalige artsen. Dat is de enige oplossing. Als dat geld kost, dan moet dat maar. De taalwetgeving en vooral het redden van mensenlevens is ook iets waard. (Applaus van het Vlaams Belang)

De voorzitter

Het incident is gesloten.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.