U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 26 oktober 2005, 14.43u

De voorzitter

Mevrouw Michiels heeft het woord.

An Michiels

Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, geachte collega's, afgelopen maandag konden we er niet naast kijken: de kranten hadden het allemaal over de wens van de minister om ook bedrijfsleiders als schooldirecteurs in te schakelen. Elders luidde het dat managers scholen moeten leiden.

In de krant van vandaag las ik de hele toespraak van de minister waaruit het zinnetje was gelicht dat aan de basis lag van de berichtgeving van maandag. Ik kan het standpunt van de minister gedeeltelijk volgen dat de directies van het onderwijs nood hebben aan meer professionalisering, en dat we moeten zorgen voor betere randvoorwaarden in dat verband.

Impliceert dit dat de diplomavereisten moeten worden onderzocht en eventueel overboord worden gegooid? Ik denk dat niet, en ik ben niet de enige met dat standpunt.

Er zijn ook anderen die dat stellen. Een schooldirecteur is meer dan een manager van bijvoorbeeld een groot autobedrijf. Hij moet immers voeling hebben met het hele schoolgebeuren en weten hoe het er in de klassen aan toe gaat, hoe een oudercomité werkt of een lerarenkorps functioneert.

Ik meen te weten dat in andere grote bedrijven zo'n politiek ook wordt gehanteerd. Als men er een topfunctie wil bekleden moet men van onder aan de ladder beginnen. Men moet dan bijvoorbeeld eerst rekken aanvullen, vervolgens aan de kassa plaatsnemen, afdelingverantwoordelijke worden om zo ten slotte in de top van het bedrijf terecht te komen. Het is zeer belangrijk dat het in de school eveneens op die manier blijft gebeuren.

Ik heb nog een ander punt. In 2001 werd in opdracht van het ministerie een loonstudie uitgevoerd voor het personeel van het onderwijs. Een van de aanbevelingen van de studie luidde als volgt. 'De directiefuncties dienen een sterke loonsverhoging te krijgen aangezien deze significant onder de markt beloond worden. Dit dient gepaard te gaan met een grotere professionalisering van deze bestuursfuncties, zoals bijvoorbeeld een doorgedreven vorming.'

Zo kom ik tot mijn vragen. Is het niet simpeler om, veeleer dan eerst te onderzoeken of de diplomavereisten voor directeurs moeten worden aangepast, op korte termijn een loonsverhoging voor schooldirecties door te voeren? Is het niet simpeler om te zorgen voor een aanvullende opleiding van bijvoorbeeld schoolmanagement voor schooldirecteurs?

Het VSKO ijvert daar al jaren voor en werkt er ook aan. Zou het niet simpeler zijn veeleer dan diplomavereisten te onderzoeken, om na te gaan of schooldirecteurs die dergelijke opleiding al hebben gevolgd, niet kunnen worden beloond met een onmiddellijke loonsverhoging? Zou het niet mogelijk zijn om deze opleiding standaard aan te bieden vanuit het departement Onderwijs? Dan kan men twee vliegen in een klap slaan. Men krijgt meer managementcapaciteit binnen de directiefunctie en behoudt de pedagogische bekwaamheid die nodig is voor een functie in het onderwijs. (Applaus bij het Vlaams Belang)

Minister Frank Vandenbroucke

Mevrouw Michiels heeft zelf enigszins gezorgd voor rechtzetting. Ik dank haar daarvoor. De kop van De Standaard van 22 oktober wekte immers de indruk dat ik managers op de stoel van schooldirecteurs zou willen zetten. En dat ik dat zou hebben gezegd tijdens een toespraak gehouden tijdens een driedaagse van directies van het secundair onderwijs van het bisdom Gent. Het woord manager is in die toespraak niet gevallen, noch mondeling, noch schriftelijk. Ook mijn medewerkers hebben het woord niet in de mond genomen en mogen dat woord ook niet in de mond nemen als het gaat over schooldirecteurs. Ik weet niet waar De Standaard dat woord heeft uitgehaald.

Het artikel bouwt voort op één zinnetje uit de toespraak. 'Zo kunnen we het beroep ook aantrekkelijker maken voor zij-instromers. Misschien kunnen we ook afstappen van de stringente diplomavereisten voor directeurs.' Dat zinnetje was een onderdeel van een veel bredere passage waarnaar u hebt verwezen.

Wat de diploma's betreft, heb ik het volgende gezegd. 'Vandaag moet een directeur over een pedagogisch diploma beschikken. Dan hangt het af van het niveau waar de school zich bevindt. Een school met een derde graad moet worden geleid door een directeur met minimaal een licentiaatdiploma of een gelijkgesteld bekwaamheidsbewijs.'

Het is een feit dat zij-instromers worden gehinderd door het feit dat zij geen of slechts een beperkte ervaring kunnen inbrengen in hun geldelijke anciënniteit. Een kleinere sector binnen het onderwijs vormen de CLB's. Vroeger moest een directeur van een CLB arts of psycholoog zijn. Sedert 2000 zijn de specifieke eisen gewijzigd. Vandaag vraagt men als specifieke eis alleen ervaring met leerlingenbegeleiding. Het betrokken instellingsbestuur oordeelt over die ervaring. CLB-directies moeten wel een aantal uren scholing bewijzen.

Ik herhaal wat zeer uitvoerig aan bod kwam in mijn uiteenzetting voor de directies van het bisdom Gent. Aan het hoofd van een school moet iemand staan die leiding kan geven, visie heeft, een team kan bezielen, de neuzen in een bepaalde richting kan zetten en vooral leiding kan geven over de relatie tussen de leraren en de leerlingen, het klasgebeuren. Daar gaat het in essentie om.

Daar gaat het eigenlijk over.

We moeten de functie van directeur aantrekkelijker maken. Een hoger loon is in dit verband een prioriteit. Ik ga ervan uit dat de Vlaamse Regering met betrekking tot dit punt, dat ook in de eisenbundels van de vakbonden voor de komende cao-besprekingen is opgenomen, een positief antwoord zal geven. Ik vind dit alvast zeer belangrijk.

In mijn toespraak tot de betrokken directies heb ik ook een aantal andere randvoorwaarden toegelicht. Om meer ruimte te creëren, moeten we de regelgeving waar mogelijk minder stringent maken, moeten we in meer middelen voor loopbaanontwikkeling voorzien, moeten we de scholen meer werkingsmiddelen en een betere infrastructuur bieden, moeten we aandacht aan selectie schenken en moeten we de loopbaanontwikkeling binnen directies bevorderen.

Voor het secundair onderwijs pleit ik eigenlijk voor een mandatensysteem. Mijns inziens, is dit in het belang van de directies zelf. De invoering van een dergelijk systeem vergt natuurlijk een betere bezoldiging, betere uitstapmogelijkheden, goed georganiseerde pensioenrechten en dergelijke.

Vorming is in dit verband ontzettend belangrijk. Ik wil hier, in overleg met de koepels, zeker de nodige aandacht aan schenken. We moeten natuurlijk ook voldoende belang hechten aan een aantal andere belangrijke aspecten, zoals de nadruk die momenteel op de bredere samenwerkingsverbanden ligt. Scholengemeenschappen bieden de directies de kans om van elkaar te leren. Binnen de bredere directieteams van scholengemeenschappen behoren bijkomende specialisaties tot de mogelijkheden. Tot slot mogen we ook het belang van netwerking niet uit het oog verliezen.

Indien we dit geheel van beschouwingen overlopen, komen we eigenlijk weer uit bij een van de redenen waarom ik het daarnet al over diploma's heb gehad. Indien we voor een interessante loopbaanontwikkeling, een stevige omkadering, een interessante werkomgeving een veel uitwisseling van ervaringen en inzichten tussen collega's kunnen zorgen, maken we deze baan natuurlijk instrinsiek aantrekkelijker voor zij-instromers.

Ik ben niet gelukkig met de manier waarop een detail uit mijn toespraak in het door mevrouw Michiels aangehaalde artikel is uitvergroot. De rest van mijn betoog is hierdoor enigszins in de schaduw terechtgekomen en de werkelijkheid is niet correct voorgesteld. Bovendien lijkt het alsof ik ballonetjes oplaat om ideeën uit te testen. Dat is een politieke methode waarvan ik niet houd. Ik heb de directies van ons middelbaar onderwijs trachten duidelijk te maken dat het niet mijn bedoeling is geweest dergelijke ballonnetjes op te laten.

Dit betekent niet dat we de diplomavereisten voor zij-instromers niet nader kunnen bekijken. Het moet hier dan wel gaan over zij-instromers die in het onderwijs een onderwijstaak willen vervullen en niet over mensen die menen dat een school een of ander commercieel bedrijf is. Ik denk dat we het hierover eens kunnen zijn.

An Michiels

Ik dank de minister voor zijn antwoord. Hij heeft een aantal zaken rechtgezet die in de krant eenzijdig naar voren zijn gebracht. Blijkbaar vormt een loonsverhoging voor directeurs een prioriteit voor de minister. We zullen dit blijven opvolgen en we hopen dat hier een positief gevolg aan zal worden gegeven.

De voorzitter

Het incident is gesloten.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is geopend met een beperkt aantal plaatsen. Bezoekers die een plenaire vergadering willen bijwonen, sturen een mailtje naar 
onthaal@vlaamsparlement.be met daarin naam en geboortedatum.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.