U bent hier

De voorzitter

Aan de orde zijn het ontwerp van decreet houdende de middelenbegroting van de Vlaamse Gemeenschap voor het begrotingsjaar 2000, het ontwerp van decreet houdende de algemene uitgavenbegroting van het begrotingsjaar 2000 en het ontwerp van decreet houdende bepalingen tot begeleiding van de begroting 2000.

Het uitgebreid Bureau stelt voor de algemene besprekingen van die drie ontwerpen van decreet samen te voegen tot één algemene bespreking. (Instemming)

De algemene bespreking is geopend.

Stefaan Platteau

De verschillende ontwerpen van decreet werden diepgaand besproken tijdens geanimeerde commissievergaderingen. Het resultaat daarvan ligt thans ter bespreking voor in de plenaire vergadering : een stapel documenten, bestaande uit verslagen, toelichtingen, cijfers en tabellen. De verstandhouding tussen de twee benoemde verslaggevers, de heer Taylor en mijzelf, verliep perfect. Wij goten de verschillende besprekingen in een enkel verslag. Daarbij kregen wij de hulp van de diensten van het Vlaams Parlement en de parlementaire medewerkers, waarvoor onze dank. Ook het Rekenhof verdient lof voor zijn belangwekkend en minutieus verslag : deze instelling speelde andermaal een zeer positieve en creatieve rol.

De decreetsbepalingen en de afdelingen I, III en V van de krediettabel van de algemene uitgavenbegroting werden verdeeld over de 10 bevoegde commissies, die, na indicatieve stemming, schriftelijk verslag uitbrachten bij de commissie voor Algemeen Beleid, Financiën en Begroting. Ook onder de laatstgenoemde commissie ressorteerden bovendien enkele specifieke aangelegenheden. In alle commissies konden amendementen worden ingediend, waarna indicatief werd gestemd. De definitieve stemmingen over de algemene uitgavenbegroting vonden plaats in de commissie voor Algemeen Beleid, Financiën en Begroting, nadat op 2 december akte was genomen van de verschillende commissieverslagen. Die commissie behandelde ook exclusief en gelijktijdig de middelenbegroting.

De bespreking begon met een inleiding door minister-president Dewael. Daarin schetste hij het macro-financiële kader van de begroting. Die bleek opgesteld te zijn onder een relatief gunstig gesternte. De dioxinecrisis heeft weliswaar geleid tot een 0,25 percent lagere groei, maar de conjunctuur heeft inmiddels het verwachte groeipad hernomen : voor 2000 wordt een groei van 2,5 percent haalbaar geacht. De Vlaamse begroting is steeds binnen de normen gebleven en blijft ook in 2000 binnen het vooropgestelde kader. Deze begroting voldoet bovendien aan het ontwerp van samenwerkingsakkoord met de federale staat en de andere gemeenschappen en gewesten over het stabiliteitsprogramma van België, dat op de agenda staat van het Overlegcomité op 24 november 1999.

De uitdaging werd aangegaan om binnen de beschikbare ruimte een vernieuwend beleid te voeren. Zijn bepaalde overheidsuitgaven nog noodzakelijk? Moeten sommige overheidstaken niet afgestoten worden? Meer financiële ruimte voor actuele maatschappelijke behoeften volgt immers niet alleen uit een toename van de middelen, maar ook uit een heroriëntatie van de uitgaven. Het is echter nog te vroeg om de geplande structurele wijzigingen al in de begroting voor 2000 ten volle terug te vinden. Pas in de loop van de volgende jaren zal de herdenking tot volle omvang komen. De minister-president vestigde er voorts de aandacht op dat de begroting anderzijds toch onder interne spanning staat. Vlaanderen heeft namelijk, net als de Franse Gemeenschap, gewestmiddelen moeten heralloceren naar gemeenschapsaangelegenheden.

De begroting is realistisch : de economische parameters werden voorzichtig geraamd. Hetzelfde geldt voor de ontvangsten, de primaire uitgaven en de rente-uitgaven. De begroting respecteert de normering, maar erkent tegelijk de noden van vandaag en probeert eraan tegemoet te komen. Het is een begroting voor de toekomst.

De groeivooruitzichten van het bruto nationaal product zijn goed : de raming gaat van 2,5 percent tot 3 percent. Het vertrouwen van de bedrijfsleiders is sterk toegenomen en het effect van een sterke dollar mag niet onderschat worden. De rentestand blijft de economische activiteit ondersteunen, ook al zullen de investeringen volgens de Nationale Bank van België vermoedelijk een lagere groei kennen. Ook het consumentenvertrouwen blijft sterk. De minister-president geeft dan een overzicht van de BTW-middelen.

De personenbelasting houdt rekening met de recentste gegevens inzake fiscale capaciteit, namelijk die van het aanslagjaar 1998. Deze capaciteit lijkt nu opnieuw te stijgen. Er wordt opnieuw een stijging van de Vlaamse belastingen verwacht. Verder bespreekt de minister-president het kijk- en luistergeld en de overige ontvangsten.

De globale uitgavenstijging blijft beperkt tot 3 percent. De evolutie van de kredieten van de verschillende departementen is door de regeringswissel en de vorming van homogenere bevoegdheidspakketten moeilijk te vergelijken met het voorgaande jaar. De betalings- en beleidskredieten blijven ongeveer op eenzelfde niveau. Ze lopen niet verder uiteen dan in het verleden.

De begroting sluit met een overschot dat gelijklopend is met dat van de initiële begroting 1999. De verschuiving van ontvangsten, voorzien voor 2000, naar 1999 zal aanleiding geven tot een lager overschot. De norm van de Hoge Raad voor Financiën (HRF) wordt zonder moeite gehaald, er is nog een overschot van ongeveer 4,5 miljard frank. De verschuiving van de ontvangsten en eventuele tegenvallers kunnen zo worden opgevangen.

De laatste jaren is de directe schuld van de Vlaamse Gemeenschap gedaald van 164,5 miljard frank tot 128 miljard frank. De indirecte schuld is gedaald van 169,5 miljard frank tot 126,9 miljard frank. Daardoor liepen de rentelasten terug van 21 miljard frank tot 13,8 miljard frank. Voor de evolutie van kostprijs en looptijd van de directe en indirecte schuld wordt verwezen naar de toelichtingen. De Vlaamse schuld wordt tegen aantrekkelijke voorwaarden gefinancierd.

Tot slot sprak de minister-president over de herwaardering van de adminstratie en de uitdieping van de administratieve onderbouw. Voor de toekenning van de afcentiemen is er reeds een provisie voorzien in de begroting maar eerst moet hierover overlegd worden in het Overlegcomité.

Voor de opmerkingen van het Rekenhof bij de middelenbegroting en de algemene uitgavenbegroting verwijs ik naar het schriftelijk verslag. Het gaat hier over een technische uiteenzetting. Het Rekenhof formuleerde ook een aantal materiële opmerkingen, die doorgaans betrekking hebben op foutieve of ontbrekende verwijzingen of op discordanties in gegevens met het corpus of de krediettabel. Bovendien werden verkeerde of niet-vermelde ESR-classificaties in bepaalde begrotingsposten gesignaleerd.

Bij de algemene bespreking zei de heer Taylor dat de begroting onder een zeer gunstig gesternte kon opgesteld worden. Deze gunstige economische situatie is het gevolg van het beleid van de vorige regering. Hij vindt het betreurenswaardig dat de nieuwe regering dit beleid en de toepassing van de meesternormen verlaat. Voor de andere opmerkingen van de heer Taylor verwijs ik naar het verslag.

De heer André Denys denkt dus dat men bij de aanvang van een nieuwe regering kan kiezen voor twee invalshoeken : de vlugge start, die premier Verhofstadt toepast, of de rustige aanpak van minister-president Dewael. De spreker is voorstander van de rustige aanpak. Renners, die een evenwichtige wedstrijd rijden, eindigen volgens hem vaak bij de eersten. Hij waardeert het technisch correcte begrotingsbeheer van de vorige Vlaamse regering, maar was ontgoocheld door de inhoud.

Hij benadrukt het belang van de eerste Vlaamse lastenverlaging op de inkomens en de gunstige evolutie in de communautaire kwestie. Hij vindt de paars-groene coalitie het juiste antwoord op de uitdagingen van het derde millennium.

Ook mevrouw Demeester-De Meyer benadrukt het gunstig gesternte maar denkt dat voorzichtigheid geboden is. Ze verwijst hiervoor naar een recent OESO-rapport dat waarschuwt voor mogelijke noodzakelijke besparingen in de federale begroting voor 2001. Zowel de gouverneur van de Nationale Bank als een aantal hoogleraren hebben voorgesteld om van de gunstige economische situatie gebruik te maken om de schuld globaal af te betalen.

De CVP wil de euromeesternorm behouden en is akkoord met een fiscale lastenverlaging. Zij heeft echter kritiek bij de manier waarop de Vlaamse regering dit nu wil doorvoeren. De afcentiemen worden ingeschreven in de algemene uitgavenbegroting en niet in mindering gebracht van de ontvangsten uit de middelenbegroting. De vorige regering heeft de successierechten verminderd, wat volgens haar duidelijke positieve effecten heeft gehad. Zij vindt de begroting niet toekomstgericht. Zij houdt ook een pleidooi voor een eigen Vlaamse visie.

De heer Vandenbroeke zegt dat de begroting inderdaad onder goede omstandigheden kon worden opgesteld, maar wijst erop dat mevrouw Demeester-De Meyer vier jaar geleden zijn voorspelling van die gunstige conjunctuur niet geloofde. De spreker ziet weinig verschillen tussen de opmaak van de huidige begroting en die van de vorige jaren, de kritiek van de heer Taylor op het huidige begrotingsbeleid is dus onterecht.

Hij behandelt verder nog de toekomstgerichtheid van de begroting en de schuldratio van de Vlaamse Gemeenschap en van de andere componenten van Entiteit II. Tot slot bevat deze begroting volgens hem nog een aantal communautaire perspectieven, onder andere de fiscale autonomie, die nu in de Costa besproken wordt.

De heer Lucien Suykens zegt dat de SP de begroting zal goedkeuren, omdat ze de uitvoering is van de goegekeurde Septemberverklaring. De SP is tevreden met de naleving van de norm van de HRF. De goede financiële situatie in Vlaanderen is de verdienste van de vorige regering, die soms wat te zuinig was. De begroting 2000 komt tegemoet aan een aantal verwachtingen van de bevolking.

Volgens de heer Geysels geeft de HRF-norm een richting aan. De Vlaamse regering respecteert door het volgen van deze richting wel de begrotingsorthodoxie. De regering heeft een voorzichtige financiële vrijheid toegestaan en Agalev is het hiermee eens. Agalev vraagt dat ook de ecologische schuld in het budgettaire groeipad zou worden verrekend. Milieubelastingen zijn immers ook belastingen. De vorige minister van Financiën en Begroting heeft hiertoe de eerste aanzetten gegeven.

De heer Ludo Sannen vindt de vraag van de heer Luc Martens voor 30 miljard frank extra voor onderwijs, moeilijk te rijmen met het pleidooi van mevrouw Demeester-De Meyer voor grotere budgettaire voorzichtigheid. Hij is tevreden over de verhoging van de onderwijskredieten met 8 miljard frank, maar vraagt aandacht voor de problemen van de hogescholen. Hij vindt dat de regering bij begrotingswijzigingen in de sociaal-culturele sector moet rekening houden met het middenveld. Een globale benadering is volgens hem vereist.

De heer Van Rompuy had het in zijn tussenkomst over het verband tussen autonomie en levenskwaliteit. Voor de Vlaamse regering is de begroting niet langer een doel op zich, maar een middel om 250 miljoen frank te investeren in de kwaliteit van het leven. Nochtans is volgens de spreker de levenskwaliteit de voorbije jaren enorm verbeterd. Hij wil uiteraard dat deze evolutie verder gaat. Hij vindt daarom dat de Vlaamse regering oneerlijk is als ze stelt dat de levenskwaliteit nu pas aandacht krijgt. Voorts wil ook de heer Van Rompuy meer fiscale autonomie. Hij verwijst ten slotte naar de aangekondigde trendbreuk.

De heer Coens merkt op dat afvalstoffen- en afvalwaterheffingen dit jaar één miljard frank minder opbrengen omdat de afvalberg en het waterverbruik zijn afgenomen. Hij vindt dit een positieve evolutie. De beslissing om als compensatie de dotatie aan het Mina-fonds te verhogen, getuigt volgens hem niet van een vernieuwend beleid. Omdat de komende jaren meer geld zal nodig zijn voor het leefmilieu, wenst hij te vernemen hoe de Vlaamse regering aan bijkomende middelen wil komen : via de dotaties of door nieuwe heffingen?

Minister-president Dewael antwoordt eerst op de opmerkingen van het Rekenhof en gaat vervolgens in op de vragen. Hij heeft het over de begroting en de conjunctuur. Op basis van berekeningen van de SERV en de administratie heeft de Vlaamse regering 200 miljard frank beleidsruimte vrijgemaakt. Volgens de minister-president is deze begroting geen grabbelton, maar een antwoord op de belangrijkste uitdagingen.

Vervolgens benadrukt de minister-president dat de schuldratio van Vlaanderen blijft dalen. Tegen het jaar 2010 zou die volgens de HRF nog maar 16 percent bedragen. Vervolgens gaat hij dieper in op de nieuwe accenten, fiscaliteit, kerntaken en nieuwe bestuurscultuur. Voor de artikelsgewijze bespreking, die te gedetailleerd is om hier toe te lichten, bespreekt de minister-president nog drie dossiers aangehaald door het Rekenhof.

Vlak voor de eindstemming verklaart de heer Denys dat de CVP-amendementen de uitgaven zullen doen stijgen, zonder dat voor een compensatie is gezorgd. Het geamendeerde ontwerp van decreet wordt uiteindelijk met 8 stemmen tegen 5 goedgekeurd.

Tijdens de bespreking van het ontwerp van decreet houdende bepalingen tot begeleiding van de begroting 2000, staat minister-president Dewael eerst stil bij hoofdstuk VI, over de Successierechten. Hij stelt een aantal legistieke correcties voor bij artikel 36 over het nultarief voor de successierechten voor familiale bedrijven. Hij vraagt dit artikel te bevestigen om zo de werkgelegenheid in de familiale bedrijven te bestendigen. De legistieke wijziging wordt eenparig aangenomen. Het gewijzigde artikel 36 wordt met 11 stemmen bij 3 onthoudingen goedgekeurd. De commissie stemt ook eenparig in met de voorgestelde tekstcorrectie van artikel 42 van het decreet over het Vlaams Fonds voor de Lastendelging.

De CVP-fractie dient een amendement in tot invoeging van een nieuw hoofdstuk XIXbis over de Registratierechten. De CVP is voorstander van een belastingverlaging, maar vindt dat daarvoor het best een belasting wordt uitgekozen waarvoor Vlaanderen zelf bevoegd is. Mevrouw Demeester-De Meyer verduidelijkt dat lagere registratierechten het kopen van een huis goedkoper maken. Zij stelt voor de registratierechten met 25 percent te verlagen, ook al zijn de gewesten verantwoordelijk voor 41 percent van de registratierechten. De CVP heeft voor 25 percent gekozen omdat dit overeenkomt met de 3,2 miljard frank die de Vlaamse regering heeft uitgetrokken voor de afcentiemen. Volgens de spreekster zal door deze maatregel het aantal eigendomsoverdrachten stijgen en dus ook de totale opbrengst van de registratierechten. De vermindering komt de economie en de gezinnen ten goede en zal mensen aansporen terug in de stad te gaan wonen.

De heer Sannen vindt dit een interessant idee. Het argument dat door deze belastingvermindering geld wordt teruggeven aan de burgers, geldt evenwel ook voor de afcentiemen. Hij twijfelt ook of deze maatregel veel effect zal hebben onder de jonge gezinnen. Ten slotte vreest de spreker dat dit amendement de druk op de Rand zal verhogen.

De heer Platteau feliciteert de CVP-fractie met haar amendement. Hij vindt het een goede oppositiezet om de bevolking een belastingvermindering voor te spiegelen. De keuze van de Vlaamse regering om de belastingen op arbeid te verminderen luidt evenwel een echte trendbreuk in.

De voorzitter

Mag ik u vragen uw tussenkomst tot een minimum te beperken. We hebben nog een zware agenda.

Stefaan Platteau
Ik zal dat met plezier doen. Het amendement van de CVP wordt uiteindelijk met 8 stemmen tegen 6 niet goedgekeurd.(Applaus)
Eric Van Rompuy

De begrotingsbespreking biedt ons de kans deze regering op haar daden te beoordelen. Bij haar aantreden sprak deze regering de evangelische woorden uit : Zie, alles wordt nieuw. De VLD-fractieleider had het over een breuk met het verleden. Volgens de heer Denys, ideoloog van dit paarsgroene project, is het nieuwe beleid een synthese van economische groei, meer werkgelegenheid, een hogere levenskwaliteit, meer aandacht voor het milieu en minder lasten en overheidstussenkomst. De heer Van Grembergen had het als een Vlaamse Nelson Mandela over een nieuw Vlaanderen, eindelijk bevrijd van het koloniale juk.

Maar als ik deze begroting bekijk merk ik vooral de grote continuïteit. In het verleden werden blijkbaar toch een aantal positieve zaken gerealiseerd. We zijn er toch niet zo slecht aan toe als ons werd voorgehouden. De economische situatie is gunstig en tegen 2002 zal de werkloosheid gehalveerd zijn, iets wat al in 1995 werd gezegd.

Het begrip actieve welvaartsstaat is een modewoord geworden. Minister Van Mechelen maakte bekend dat de tewerkstellingsgraad in Vlaanderen voor de leeftijdscategorie tussen 25 en 50 jaar, 80 percent, de hoogste is van Europa. Het weekblad Trends schreef dat het werkloosheidscijfer voor jongeren tussen 18 en 24 jaar slechts 3,2 percent bedraagt : het laagste van Europa; in Nederland gaat het om 5,8 en in Duitsland om 4,9 percent. De Vlaamse werkgelegenheid doet het dus goed. Stelsels als PWA, BAC en BTK activeren de werkloosheidsuitkeringen. Vlaanderen behoort tot de top drie van Europa op het vlak van werkgelegenheid in hi-techbedrijven. De vooruitzichten zijn dus erg goed.

Het is echter zeer de vraag of de Vlaamse regering gedurende de volgende jaren een beroep zal kunnen doen op de voorspelde 200 miljard frank. De CVP heeft berekend dat de beleidsruimte bruto slechts 115 miljard frank en netto 75 tot 90 miljard frank zal bedragen. De meerderheid wil het gat opvullen door Privaat Publieke Samenwerking (PPS), zero-budgetting en privatiseringen. Op onze vragen in dat verband kregen we echter nog steeds geen antwoord. Op het vlak van PPS ontbreekt een visie, ondanks de oprichting van de werkgroep terzake. Het is zeer de vraag of een en ander 30 miljard frank zal opleveren. Ook bij de winst uit zero-budgetting stellen we ons nog veel vragen. De begrotingscontrole is een eerste aanwijzing dat de regering de verwachtingen niet zal kunnen waarmaken. In het totaal wordt 6 miljard frank naar de begrotingscontrole verschoven : minister Van Mechelen wil 2,5 miljard frank extra, minister Stevaert 1 miljard frank; De Vlaamse Gemeenschapscommissie zou 300 miljoen frank krijgen, minister Vogels 800 miljoen frank en minister Vanderpoorten wil ook meer centen. De invulling van de amendementen van de CVP kost slechts 1,8 miljard frank. (Rumoer)

De begrotingscontrole zal een ijkmoment zijn : dan zal blijken dat de meerderheid haar verwachtingen niet kan waarmaken. Het verlaten van de meesternorm is een politieke fout en een maatschappelijk verkeerde keuze. De conjunctuur zal immers niet eeuwig goed blijven en vanaf 2010 zal de vergrijzingen de financiële lasten aanzienlijk doen toenemen. Het huidige beleid houdt daar geen rekening mee.

Het parlement heeft de plicht om na te gaan of de intenties werden ingevuld. Voor bodemsanering wordt 400 miljoen frank minder uitgetrokken, ondanks de hoge eisen van Agalev tijdens de vorige regeerperiode. Voor afvalpreventie zal 80 miljoen frank minder beschikbaar zijn. Voor het waterbeheer 26 miljoen frank. Voor 3000 hectare meer bossen is er 3 miljard frank nodig; er kan echter slechts 1,4 miljard frank worden besteed. Minister Dua heeft bekend dat ze slechts een beleidsruimte heeft van 1 miljard frank. Dat is dezelfde beleidsruimte als voormalig minister Kelchtermans. Leefmilieu krijgt dus niet meer aandacht dan tijdens de vorige regering.

De heer Denys heeft het beleid van minister Stevaert al zwaar op de korrel genomen. Een globale visie op mobiliteit en infrastructuur ontbreekt. Pas tegen het jaar 2001 zal de minister een mobiliteitsplan voorleggen. Intussen voert hij een beleid van tarieven in plaats van investeringen. Minister Stevaert is een goed verkoper, maar hij durft geen harde maatregelen te nemen op het vlak van infrastructuurwerken, het aanleggen van missing links en het aanbod van het openbaar vervoer. Voor de missing links is 40 tot 50 miljard frank nodig; voor de uitbouw van de voorstadsnetten 15 miljard frank : waar de regering dat geld zal halen is echter niet duidelijk. Overheidsbedrijven zoals De Lijn krijgen niet meer autonomie, zoals in het verleden door de huidige coalitie werd voorgehouden : er vindt integendeel een herpolitisering plaats. Het mobiliteits- en infrastructuurbeleid beperkte zich totnogtoe tot wat cosmetisch opknapwerk. We zullen het beleid echter beoordelen op wat effectief gerealiseerd wordt : minder auto 's en verkeersdoden, een beter openbaar vervoer.

Minister-president Patrick Dewael

De CVP mist een trendbreuk : ze ziet slechts continuïteit. Ik neem dan ook aan dat ze deze begroting zal goedkeuren.

Eric Van Rompuy

Er is inderdaad veel continuïteit. We willen echter bijvoorbeeld een inhaalbeweging op het vlak van infrastructuurwerken. Tot 2001 zal er echter niets gebeuren.

Ook inzake onderwijs worden de beloften niet waargemaakt. Er worden wel bijkomende uitgaven in de begroting ingeschreven voor zwemlessen en voor administratieve steun voor de directie, maar die bedragen zijn onvoldoende groot. Dat geldt evenzeer voor de sociale toelage in de hogescholen : er is sprake van enige verhoging, maar die bereikt lang niet wat eerder was toegezegd. Ook inzake de herwaardering van de leraar blijven wij op onze honger. De verklaring is niet ver te zoeken : niet minder dan twee derde van de bijkomende onderwijsmiddelen gaan naar infrastructuur ; het personeel krijgt wat overblijft. Minister Anciaux zal het net zo moeilijk hebben om 3000 sociale woningen te bouwen met 677 miljoen frank. Nochtans moet hij dat resultaat halen, als hij tijdens de hele regeerperiode aan 15.000 woningen wil komen, zoals het regeerprogramma vooropstelt.

Wij zijn trouwens nog ver af van alles wat daarin in het vooruitzicht wordt gesteld. Met het huidige beschikbare budget is het immers niet mogelijk om alles wat aan de burger beloofd wordt, in een keer te realiseren. Er moeten dus keuzen gemaakt worden, maar dat doet men niet. Slechts één prioriteit wordt uitgevoerd : voor de zogenaamde afcentiemen wordt 50 miljard frank uitgetrokken, wat niet minder is dan een derde van de totale nieuwe ruimte op de begroting. De hele operatie zal de belastingbetaler 75 frank per maand opleveren. Wil men zo de actieve welvaartsstaat stimuleren? Het ware beter geweest zich te concentreren op de laagste lonen.

Francis Vermeiren

Hoe komt u aan dat bedrag? Als men in rekening brengt dat het uitgetrokken bedrag cyclisch in de volgende begrotingen weerkeert, kom ik aan bedragen van 3200 tot 4500 frank per belastingplichtige.

Eric Van Rompuy

De broodnodige bijkomende middelen voor vorming en opleiding, zowel door de VDAB als binnen de ondernemingen, ontbreken. Daaraan had men de 50 miljard frank extra op de begroting beter besteed dan aan een inhoudsloze korting op de belasting. Nu tweederde van de bedrijven geen geschikte werknemers vinden, wordt Vlamivorm afgeschaft.

Gilbert Bossuyt

De bedrijven dragen daarin zelf een grote verantwoordelijkheid. Onze ondernemers investeren van alle Europese werkgevers het minst in vorming en opleiding. Er is nood aan CAO's daarover.

Eric Van Rompuy

De Financieel-Economische Tijd beweert vandaag nochtans dat zij dit jaar 12 percent meer investeren. Het is daarom fout net op dat moment geen stimulerend beleid te voeren. In dat verband is het evenzeer dramatisch dat minister Van Mechelen een jaar wil rusten met steun voor innovatie, precies op het ogenblik dat de inhaaloperatie van voormalig minister-president Van den Brande ons opnieuw bij heeft gebracht.

Waar zit nu eigenlijk het nieuwe in de bestuursstijl? Eigenlijk valt er weinig over te zeggen, want veel decreten hebben wij nog niet gezien. En hoe zit het met de beloofde vermindering van het aantal regels met 25 percent? De regering doet allerlei leuke belofte, maar heeft geen enkele visie over het beleid van de toekomst.

Gilbert Bossuyt

Men moet weten wat men wil : meer decreten én minder regels lijken moeilijk verenigbaar.

Eric Van Rompuy

Het blijft wachten op de visie van paarsgroen. Mijn fractiegenoten zullen dat vandaag en de volgende dagen concreet maken per beleidsdomein. (Applaus bij de CVP)

Francis Vermeiren

Deze begroting is geen los samenraapsel van holle slogans. Daarmee maakte men in het verleden de overheid ongeloofwaardig, maar dat is nu voorbij : de breuk met het ancien régime is eindelijk een feit. De nieuwe begroting, die overigens de strengste normen van de HRF respecteert, is motiverend voor heel Vlaanderen en getuigt van een echt nieuw perspectief. Het is ook de eerste keer dat de begroting niet achter gesloten deuren in elkaar geknutseld werd. (Samenspraken bij de CVP en het VB) Bij de CVP-fractie, daarentegen, is er nog helemaal geen sprake van een vernieuwing.

Carl Decaluwe

Ik vermoed dat u andermaal alludeert op het initiatief van de heer Coens en mijzelf inzake structureel onderhoud. Maar uw eigen fractiegenoten formuleren terzake eisen in de commissie, waarvan vervolgens niets in de begroting terug te vinden is. De verklaring is glashelder : de coalitie blijft onderling ruziën.

Francis Vermeiren

Deze openheid heeft soms aanleiding gegeven tot open debatten met meningsverschillen, maar waarin er telkens respect werd getoond voor elkaars standpunt. Kortom, voor de eerste maal een begroting die niet het resultaat is van de kleinste gemene deler van de coalitiepartners maar het grootste gemeen veelvoud. Daarbij worden de belangrijkste punten van het regeerprogramma gerealiseerd : duurzame economische groei, speciale aandacht voor de zwakkeren in onze samenleving en respect voor het leefmilieu. De begroting 2000 bulkt van de nieuwe maatregelen.

De vooropgestelde belastingverlaging, met name 3,2 miljard frank op de laagste schijven van inkomsten uit arbeid voor 2000, is een feit. Anders dan in het verleden wordt arbeid aangemoedigd en niet ontmoedigd. Uiteraard zal de oppositie erop wijzen dat de belastingverlaging te beperkt is, maar de totale belastingverlaging over de volledige regeerperiode zal 40 miljard frank bedragen en bovendien zal de verlaging vooral de financieel zwakkeren ten goede komen. Dat toont de sociale attitude en de verantwoordelijkheidszin van deze regering. De critici hebben de afgelopen jaren nagelaten om via fiscale middelen de financieel en sociaal zwaksten te helpen. De belastingsvermindering zal de werkloosheidsval verkleinen. De actie startbaan zal het recht op arbeid concreet maken. Daarbij moeten we ook speciale aandacht hebben voor de groep van mensen van 50 jaar en ouder. In de groep tussen 50 en 65 jaar werkt slechts 1 man op 2 en slechts 1 vrouw op 5. Door de activiteitsgraad gaat heel wat professionele ervaring verloren. Elke creatie van jobs moet dan ook evenwichtig gebeuren. Bij de regularisatie van de zogenaamde nepstatuten moet het voor de VLD de doelmatigheid van de bestaande werkgelegenheidsprogramma's eerst grondig geëvalueerd worden. Alleen structurele arbeidsplaatsen moeten omgezet worden in reguliere werkgelegenheid.

De onroerende voorheffing mag gezinnen met kinderen en met een modaal kadastraal inkomen niet benadelen. Is het aangewezen dat ouders die een woning voor hun kinderen kopen, gestraft worden met een belasting op een leegstand? Een evenwichtigere fiscale regeling moet mogelijk zijn.

De regering bewijst dat ze de kennis van Vlaanderen maximaal wil benutten en maakt werk van het onderwijs. Er wordt 2,1 miljard frank meer uitgetrokken voor duurzame investeringen in schoolgebouwen en meer dan 800 miljoen frank voor de universiteiten, de hogescholen, het basisonderwijs en de pools om leraren te vervangen.

De basisfinanciering voor fundamenteel wetenschappelijk onderzoek en de kredieten voor wetenschap en innovatie worden tot onze voldoening verhoogd. De successen van Vlaanderen op het vlak van de micro-elektronica, de informatie- en biotechnologie bewijzen het belang van de wetenschappelijke kennis en technologie. Nieuwe technologie beïnvloedt steeds sterker onze levenswijze. Het is dan ook goed dat minister Vanderpoorten maatregelen genomen heeft om jongeren te stimuleren een opleiding in technische en wetenschappelijke richtingen te kiezen.

De mobiliteit in Vlaanderen baart ernstige zorgen. Met 1,2 miljard frank extra voor mobiliteit begint de regering met een nieuw beleid. Er is een absolute noodzaak aan een goed openbaar vervoer en een gewestelijk expresnet (GEN). De inspanning zal zwaar zijn en de weg lang.

Een autogebruiker zal zijn auto slechts terzijde schuiven en kiezen voor het openbaar vervoer als dat ook vervoerszekerheid biedt. De ervaringen met de NMBS zijn op dat vlak niet erg bemoedigend. Over 4 weken ontvangt het autosalon 800.000 bezoekers en in het jaar 2000 zullen 20 percent meer nieuwe auto's in gebruik genomen worden. Samen met de bedrijfswereld moet er in de hele sector genvesteerd worden. Misschien biedt de alternatieve financiering van het gemeenschappelijk vervoer, voorgesteld door de Vlaamse regering, een oplossing. We pleiten voor het systeem van publiek-private samenwerking (PPS) en alternatieve financiering, investeringen in het openbaar vervoer, maar ook in het wegennet waar dat nodig is. Over enkele jaren zal de economische schade immers niet te overzien zijn.

Met 2,5 miljard frank meer voor milieu maken we werk van de kwaliteit van het leven. De jongste cijfers bewijzen dat een deel van de economische groei gerealiseerd werd ten koste van het milieu. Vlaanderen moet de oude tegenstellingen tussen milieu en economie achter zich laten en de Europese richtlijnen en verordeningen snel toepassen. Daarbij moeten de eenloketfunctie en transparante en eenvoudige reglementeringen speciale aandacht krijgen. Het spreekt vanzelf dat dat niet in enkele maanden tijd kan worden gerealiseerd.

Eric Van Rompuy

Een vierde van de decreten moet afgeschaft worden. Kan u daarvan enkele concrete voorbeelden geven?

Francis Vermeiren

Samen met de heer Bossuyt nodig ik u uit om samen met de administratie te overleggen hoe vereenvoudiging mogelijk is. De burgers verwachten dat we dat ook doen. We gaan het puin ruimen dat u en uw partij gecreëerd hebben.

De bijzondere aandacht voor de zwakkeren in de samenleving komt ook tot uiting in de 4 miljard frank voor het kapitaal van het Zorgfonds en in de 200 miljoen frank voor het strategisch meerjarenplan voor de bijzondere jeugdzorg. Het is een goede zaak dat de concrete uitwerking van deze maatregelen in samenwerking met het parlement zal gebeuren. Mijn fractie zal daaraan in hoge mate haar samenwerking verlenen.

Dat de begroting met realiteitszin werd opgesteld, blijkt op het vlak van de huisvesting. Het ruimtelijk structuurplan Vlaanderen stelt de bouw van 400.000 nieuwe woningen in het vooruitzicht en de renovatie van 300.000 woningen op tien jaar tijd. Deze cijfers zijn totaal irrealistisch, zoals de ervaring leert met het Domus Flandria-project: de laatste woningen werden pas afgewerkt in 1999. De doelstelling die werd opgenomen in de huidige begroting, namelijk de bouw van 1000 extra sociale woningen voor een bedrag van een miljard frank in 2000 is wel haalbaar. Die nieuwe woningen moeten niet allemaal gebouwd worden door de overheid. De overheid kan er zich toe beperken de bouw van huizen te stimuleren, door een systeem van huursubsidies en toelagen voor koopwoningen.

Carl Decaluwe

Tijdens de bespreking van de Septemberverklaring heeft Minister Anciaux verklaard dat er in 2000 duizend nieuwe sociale woningen zouden gebouwd worden. Nu blijkt het amper over 660 nieuwe woningen te gaan. De VLD pleit voor bijzondere aandacht voor de koopwoningen, maar de begrotingspost ervoor wordt verlaagd. De heer Vermeiren pleit voor alternatieve financieringssystemen voor de sociale woningbouw, maar volgens de Wooncode en het regeerprograma moet die doelstellingen inzake huisvesting gerealiseerd worden via de sociale huisvestingsmaatschappijen. Hoe zal het concreet gebeuren? Net zoals Agalev, heb ik niet veel vertrouwen in Domus Flandria. Wat is het standpunt van de VLD over deze kwestie?

Francis Vermeiren

Ik raad de heer Decaluwe aan het verslag van de commissie Binnenlandse Aangelegenheden, Stadsvernieuwing en Huisvesting te lezen. Als de minister in september duizend nieuwe woningen als doelstelling stelt en nu slechts kredieten voor 660 nieuwe sociale woningen in de begroting opneemt, dan gaat het om een moedige beslissing die al werd voorbereid door de vorige minister. Het is de bedoeling huursubsidies te verlenen, koopwoningen te subsidiëren en de middelen van het SIF te gebruiken. Als men van die maatregelen de som maakt, dan zal blijken dat deze cijfers niet utopisch zijn. Men moet afstappen van de oude denkwijzen als zouden sociale woningen noodzakelijk woningen zijn waarvoor de gemeenschap eerst geld heeft opgehoest en die dan op een goede of minder goede plaats worden neergezet en eventueel leiden tot gettovorming.

Carl Decaluwe

Ik neem akte van het antwoord van de heer Vermeiren en stel vast dat het in strijd is met dat van de minister tijdens de bespreking van de septemberverklaring.

Francis Vermeiren

Ik zie geen verschil tussen de verklaring van de minister tijdens de bespreking van de Septemberverklaring en datgene wat de minister in de commissie heeft gezegd.

Het is de bedoeling de betutteling van de gemeenten te stoppen. Voor het eerst sinds lang wordt de toelage voor het Gemeentefonds geïndexeerd. Het cultuur- en jeugdbeleid krijgt 400 miljoen frank extra. De besteding zal gebeuren op grond van nieuwe en objectieve criteria.

In haar regeringsverklaring heeft deze regering haar intenties duidelijk gemaakt. In de begroting voor 2000 worden ze voor het eerst concreet gemaakt. Uiteraard moet het aangekondigde beleid verder worden toegelicht in de beleidsbrieven en verder uitgevoerd worden tijdens de begrotingscontrole. We zullen hierop nauwgezet toezien.

De VLD-fractie zal deze begroting met enthousiasme goedkeuren, niet alleen omdat ze een eerste realisatie vormt van het regeerakkoord, maar ook omdat de Vlaamse regering, samen met het Vlaams Parlement Vlaanderen een ambitieus toekomstproject met een menselijk gelaat biedt. (Applaus bij de VLD, de SP, AGALEV en VU&ID)

Een paar maanden geleden zei de minister-president dat dit een overgangsbegroting zou zijn en dat we pas echte vernieuwing kunnen verwachten bij de begroting 2001. Vandaag horen we van de fractieleider van de VLD echter een ander verhaal. Hij ziet grote verschillen tussen het ancien regime van de vorige regering en het nouveau regime van de huidige regering.

Ik heb echter de indruk dat men de revolutie heeft overgeslagen en rechtstreeks van het ancien regime naar de restauratie is overgeschakeld. We merken weinig verschillen met het verleden. De fractieleider van de CVP heeft zich niet versproken : er is een grote continuïteit met de begroting van de vorige jaren. De programma's van de partijen van de coalitie verschillen sterk. Nu reeds blijkt dat zij niet in staat zijn tot een coherent beleid.

Deze monstercoalitie heeft een gedrochtje gebaard. Dat is de enige substantiële verwezenlijking in deze begroting. Dankzij het Sint-Elooisakkoord krijgt de regering 3,2 miljard frank voor de zogenaamde afcentiemen, die trouwens in elk geval worden betaald met Vlaams geld. In ruil voor 2,4 miljard frank extra voor de Franstaligen, mag Vlaanderen 3,2 miljard frank van haar eigen middelen uitgeven. In het Sint-Elooisakkoord staat dat de federale overheid een lineaire en forfaitaire korting voor een bedrag van 3,2 miljard frank toestaat. Dit is dus een eenmalige korting, anders zou er verwezen worden naar de volgende jaren. Er is dus niet alleen een zogenaamde tijdbom gelegd onder de federale regering, maar ook onder de belastingverlaging, de enige realisatie in deze begroting.

Francis Vermeiren

De heer Dewinter kijkt door een duivelse bril. In de begroting 2000 wordt 3,2 miljard frank uitgetrokken voor de belastingsvermindering. Indien dit gedeeld wordt door de 2,6 miljoen belastingaangiften, gaat het om een bedrag van 1230 frank per jaar, of 100 frank per maand. De daarop volgende vier jaar moet dit oplopen tot 10 miljard frank belastingvermindering per jaar. Dan zal het gaan over 3846 frank per jaar. Op de totaliteit van de regeerperiode zullen de gezinnen dus vier maal 3846 frank plus 1230 frank belastingvermindering kunnen genieten. Zij zullen in totaal 16644 frank minder belastingen betaald hebben.

Herman De Reuse

Het gaat niet alleen over de belasting op arbeid of een korting voor de laagste inkomensschijven. Zelfs als het een lineaire, forfaitaire korting van 40 miljard frank is, komen wij op een ander bedrag. Het gaat echter niet hierover. Is in het Sint-Elooisakkoord sprake van 3,2 miljard frank of 40 miljard frank?

In het Sint-Elooisakkoord is sprake van 3,2 miljard frank voor het jaar 2000. Heel uw uitleg over 40 miljard frank is dus niet terzake. De minister-president zwijgt, omdat hij weet dat dat de realiteit is. Hij is afhankelijk van de toestemming van de federale regering, en dus van de Waalse meerderheidspartijen, om zijn korting ook de volgende jaren te kunnen uitkeren.

Minister-president Patrick Dewael

Ik merk dat de heer Dewinter niet zo sterk is in de technische details van deze kwestie : hij beperkt zich tot halve waarheden. Volgens de financieringswet moet hierover elk jaar overlegd worden in het overlegcomité. De federale regering gaat akkoord om een forfaitaire korting toe te staan. Het voordeel zal voor de lagere inkomens groter zijn dan voor de hogere inkomens. Om de korting te beperken tot de inkomens uit arbeid moet de financieringswet worden gewijzigd. We hebben de 3,2 miljard frank niet gereserveerd voor de hele regeerperiode, omdat het onze bedoeling is om het bedrag dat uitgetrokken wordt voor dit jaar, de komende jaren te verhogen.

Het is niet voldoende dat de minister-president dat zegt. In het Sint-Elooisakkoord staat dat niet.

Minister-president Patrick Dewael

De heer Dewinter heeft blijkbaar niet de gewoonte om te luisteren. Dat is wellicht omdat in zijn partij iedereen moet zwijgen als hij spreekt. Uit de besprekingen blijkt duidelijk dat dit bedrag de komende jaren verhoogd kan worden. Jaarlijks moet dit echter besproken worden in het overlegcomité, omdat het toezicht aan de federale overheid is toevertrouwd. Ik heb echter de formele toezegging dat dat overleg een loutere formaliteit. Even dreigde de federale regering de korting te beperken tot 2,5 percent, maar daartegen hebben we ons verzet.

Eric Van Rompuy

De toelating moet inderdaad jaarlijks opnieuw verleend worden, omdat de economische en monetaire unie in België niet in gevaar mag komen. Minister-president Di Rupo heeft er op gewezen dat het hier slechts over kleine bedragen gaat : slechts 0,5 percent van de opbrengst uit de personenbelasting. Gemeentelijke opcentiemen bedragen 6 tot 7 percent.

Volgens de heer Vermeiren bedraagt de korting 3900 frank per jaar. Dit komt neer op 300 frank per maand als de maatregel volledig is ingevoerd. Het verschil tussen onze berekeningen is dus verwaarloosbaar.

Francis Vermeiren

Ik ben tevreden dat we het eindelijk eens zijn over de bedragen. Voor de meeste gezinnen is 16.000 frank veel geld. We kunnen natuurlijk ook verder gaan : misschien kunnen we het bedrag ook nog eens opdelen per uur.

Eric Van Rompuy

Het verschil tussen werkloosheidsuitkeringen en de laagste inkomens bedraagt enkele duizenden franken per maand. De heer Vermeiren stelt 75 frank per maand en, vanaf 2001, 300 frank per maand in het vooruitzicht. Voor deze maatregel trekt de regering 50 miljard frank uit. Opleiding en vorming is echter veel nuttiger om werk te vinden en men had beter daaraan dat geld besteed. Nu blijkt ook dat de belastingvermindering voor alle inkomens geldt. Nog niet zo lang geleden zei de minister-president dat de regering geen verminderingen zou toestaan voor gepensioneerden, omdat men deze mensen niet meer tot werken moet aanzetten. Nu komt er voor alle inkomens een korting van ongeveer 1000 frank per jaar. Zoals minister Stevaert verklaarde in De Standaard, geeft de regering een gratis cheque aan alle belastingplichtigen van 900 frank per jaar. Hiermee zal men niemand aan het werk krijgen.

Francis Vermeiren

U heeft het maar over één van de middelen die tot sociale lastenvermindering moeten leiden. U bent niet eens kunnen starten. Wij vertrekken traag en werken stapsgewijs.

Joris Van Hauthem

Heb ik het goed begrepen dat minister-president Dewael het overlegcomité jaarlijks om toelating moet vragen voor de afcentiemen, maar dat hij de formele belofte heeft dat dit niet meer dan een formaliteit zal zijn? Dat is toch geen echte garantie. De minister-president verwijt ons ook dat we de financieringswet niet kennen. Maar zelf geeft hij nu toe dat die wet hem niet toelaat de werkloosheidsval te dichten.

Minister-president Patrick Dewael

De Vlaamse regering en het Vlaams Parlement moeten de mogelijkheid tot fiscale autonomie die de financieringswet ons biedt, zo breed mogelijk interpreteren. Mocht ik het tegenovergestelde doen, dan zou u mij dat ook verwijten. Wij wilden de afcentiemen aanvankelijk beperken tot inkomens uit arbeid. Maar op die manier dreigt een schorsing door het Arbitragehof, omdat het gelijkheidsbeginsel wordt geschonden. Ik had daar al heimelijk rekening mee gehouden.

Het overlegcomité heeft ons nu de toelating gegeven om binnen de beperkingen van de finacieringswet forfaitaire kortingen toe te kennen, wat een echte doorbraak is. De vorige Vlaamse regering heeft net hetzelfde geprobeerd, maar daartoe nooit de toestemming gekregen van de federale regering. Wij hebben dat akkkoord met de federale minister van Fianciën definitief verworven.

We hebben gediscussieerd over de opportuniteit. De belangrijkste voorwaarde is dat de economische en monetaire unie niet in gevaar mag komen. Daartoe zijn er twee mogelijkheden. Owel moeten we een vork instellen met een maximum en een minimum bedrag, maar deze werkwijze beknot onze autonomie. Ofwel trekken we voor de hele regeerperiode 40 tot 50 miljard frank uit voor de belastingverlaging : daarvoor hebben we geopteerd en daar heeft de federale regering geen probleem mee.

In deze begroting hebben we inderdaad 3,2 miljard vrijgemaakt om duidelijk te maken dat we het ernstig menen. Het is onze bedoeling dit bedrag in de komende jaren op te trekken, zodat we daarvoor over de gehele regeerperiode 40 tot 50 miljard frank hebben uitgegeven. Het is inderdaad gemakkelijk van dit bedrag een karikatuur te maken. Maar het zijn in de eerste plaats de laagste inkomensschijven die voordeel van deze belastingvermindering zullen ondervinden. Het zegt iets over het sociale beleid van het Vlaams Blok, als de heer Van Hauthem beweert dat duizend frank maar een peulenschil is voor die mensen. (Samenspraken)

Wij hebben ons nooit tegen de afcentiemen verzet. Het is de CVP die van het bedrag een karikatuur maakt. De minister-president moet een verschil maken tussen de oppositie van het Vlaams Blok die opbouwend is en die van de CVP die afbouwend is. (Samenspraken)

Francis Vermeiren

We hebben van uw partij nog geen ander voorstel gehoord. U doet enkel aan afbraakpolitiek.

De belastingen hadden al langer verlaagd moeten worden. Wij pleiten er al langer voor de sociale zekerheid te splitsen en ook de VLD deed dat toen ze nog in de oppositie zat. Nu zegt de minister-president dat Wallonië geen welvaartsverlies mag leiden, omdat dit het einde van onze federale staatsstructuur zou betekenen.

De CVP volgt deze redenering niet langer en zit nu op een separatistische koers. De heer Van Rompuy verklaart zelfs dat Waals welvaartsverlies niet langer een taboe mag zijn. Dat zal leiden tot datgene wat wij al langer willen : de splitsing van dit land. (Rumoer)

Deze afcentiemen zijn op drijfzand gebouwd. Minister-president Dewael verklaart wel dat hij een formele toezegging heeft, maar ik vind dat nergens. Er is enkel sprake van een lineaire forfaitaire korting van 3,2 miljard frank voor het jaar 2000. Volgend jaar zullen de Franstaligen opnieuw willen discussiëren voor 2001. En zo zullen we ieder jaar moeten onderhandelen om ons eigen geld te mogen spenderen aan belastingvermindering.

Ik heb de indruk dat deze regering een droomfabriek is die wekelijks nieuwe initiatieven lanceert. Minister Stevaert, die wat dat betreft de kampioen is, belooft gratis openbaar vervoer. Minister Vogels wil zorgverlof invoeren, een idee dat door de VLD vakkundig wordt afgeschoten. Minister Dua zal jaarlijks 3000 hectare bos aanplanten. Het lijstje is lang, maar nergens vind ik daarover iets in deze begroting.

Het blijft bij beloftes. Dat is een gevolg van de heterogeniteit van deze coalitie en van een slecht en weinig concreet regeerakkoord. De Vlaamse regering is nog maar 3 maanden echt actief, maar verkeerde al een maand in crisis door ruzies en dreigementen. Het is niet mogelijk om met deze ploeg een efficiënt en homogeen beleid te voeren. De regering dreigt gegijzeld te worden door twee marginale fracties : de roodgroene ecoterroristen en de ruggengraatloze flaminganten. Telkens ze hun zin niet krijgen zullen ze dreigen met een politieke crisis.

De wittebroodsweken zijn voorbij. Deze begroting was de eerste test voor de regering. Ze is echter glansrijk gebuisd. Binnen het jaar zullen er nieuwe crisissen de kop opsteken. De meningsverschillen zullen uiteindelijk leiden tot een minderheidskabinet, of een opname van de CVP in deze regering. Dan zal duidelijk blijken wat wij altijd al hebben gezegd : het is allemaal één pot nat. (Applaus bij het VB)

Lucien Suykens

De SP zal deze begroting goedkeuren, omdat ze het begint vormt van een nieuw beleid. Ze is gebaseerd op de vier krachtlijnen van de regeerverklaring : werken moet worden beloond; de kwaliteit van het leven in Vlaanderen moet worden verbeterd; er moet worden gesleuteld aan de toegang tot kennis voor iedereen; de gemeenten moeten als volwaardige partners bij het beleid betrokken worden en de besluitvorming moet dichter bij de burger worden gebracht.

Binnen de beschikbare ruimte is het mogelijk om een nieuw beleid te voeren. Er zijn drie financieringsbronnen : er wordt afgestapt van de meesternorm; er wordt aan zerobase-budgetting gedaan en er komt alternatieve financiering met privatiseringen en samenwerkingsverbanden tussen de publieke en de private sector.

Het is goed dat eindelijk wordt afgestapt van een al te strenge budgettaire orthodoxie. De Vlaamse regering heeft in het verleden tientallen miljarden frank meer tot het herstel van de federale overheidsfinanciën bijgedragen dan strikt nodig was.

Wivina Demeester-De Meyer

U bent slecht geplaatst om het budgettaire beleid van de vorige regering te bekritiseren. De SP-ministers in de vorige regering hebben dat beleid immers mee goedgekeurd. Dankzij de verlaging van de rentelasten is er geld vrijgekomen waarvan we jaar na jaar hebben kunnen profiteren.

Lucien Suykens

Vlaanderen heeft meer bijgedragen dan strikt noodzakelijk was om de schuld te verlagen.

Wivina Demeester-De Meyer

Vlaanderen heeft een eigen weg gekozen.

Lucien Suykens

De begroting laat de teugels niet los : we zullen ons richten naar de strenge norm van de Hoge raad voor Financin. Tijdens het eerste jaar van deze regeerperiode komen er al accentverschuivingen aan het licht. Dat is mogelijk doordat het algemene economische en financiële klimaat gunstig is. De lange- en kortetermijnrente zijn laag; het consumentenvertrouwen groeit, zelfs na de dioxinecrisis; de koopkracht van de gezinnen is gestegen; de vooruitzichten op het vlak van werkgelegenheid zijn verbeterd; de economische groei waarvan deze begroting uitgaat is zelfs nog aan de lage kant; de inflatie bedraagt slechts 1 tot 1,5 percent; doordat er geen grote fiscale ingrepen in het vooruitzicht werden gesteld, neemt het consumentenvertrouwen nog toe.

De Vlaamse regering heeft zich bij de begroting gebaseerd op voorzichtige parameters, zodat ze eventuele tegenslagen kan opvangen. Er wordt rekening gehouden met een inflatie van 1,3 percent. De middelen zullen groeien, onder meer door de stijging van de inkomsten uit successie- en registratierechten. De stijging van de uitgaven is beperkt tot drie percent.

Het is duidelijk dat deze regering andere accenten legt. Zo wordt voor Welzijn 10 miljard frank extra uitgetrokken. De zorgverzekering zal worden uitgebouwd, er komen meer vergunningen in de residentiële sector, het aanbod van beschermd en begeleid wonen zal worden uitgebreid, enzovoort.

Eric Van Rompuy

Sinds 1981 maakt uw partij, met een korte onderbreking van twee jaar, deel uit van de Vlaamse regering. Nu doet u alsof het verleden niet heeft bestaan.

De SP is politiek geslachtloos. Ze is de schaamte voorbij. (Samenspraken)

Lucien Suykens

Er wordt in extra middelen voorzien voor de uitbreiding van het bosareaal en de groene ruimten en voor het verhogen van de basismobiliteit van ouderen. Een verbetering van de levenskwaliteit steunt eveneens op de bescherming van het landschap, de monumenten en de waardevolle gebouwen. Hier is nog heel wat werk aan de budgettaire winkel. Voor het cultuur- en jeugdbeleid worden er voldoende middelen vastgelegd om andere accenten te leggen. Zo is er een verdubbeling van de middelen voor de uitvoering van het museumdecreet; de subsidies aan verenigingen die zich met beeldende kunst bezig houden en aan beeldende kunstenaars worden verhoogd evenals de middelen voor de uitvoering van het muziekdecreet, die met 66 miljoen frank toenemen.

Ook op het vlak van het onderwijs worden er andere accenten gelegd. Iedereen zal erkennen dat de meeruitgave van 8 miljard frank welkom is. De nadruk ligt op de kwaliteitsverbetering, vooral voor de kinderen die het moeilijk hebben. Zorgverbreding en onderwijsvoorrangsbeleid krijgen meer middelen : 50 miljoen frank extra in 2000 voor bijkomende lestijden en 240 miljoen frank extra in 2001. Verder zijn de werkingsmiddelen voor het basis- en secundair onderwijs aanzienlijk gestegen. De eerste stappen om het basisonderwijs gratis te maken, zijn gezet en worden verder uitgewerkt. Ook wordt 400 miljoen frank volgens het aantal leerlingen over de netten verdeeld. Verder worden er serieuze inspanningen geleverd voor de verbetering van de onderwijsinfrastructuur. Het personeelsbeleid krijgt een nieuwe stimulans. De hogescholen en de universiteiten krijgen meer geld. Voor het departement Economie en Werkgelegenheid stellen we een stijging vast van 4 4 miljard frank.

De regering heeft voor de hele bestuursperiode 165 miljard frank uitgetrokken voor een ander beleid : 50 miljard frank voor vermindering van belasting en verhoging van tewerkstelling, 50 miljard frank voor de verbetering van mobiliteit en voor het leefmilieu, 40 miljard frank voor de verbetering van de levenskwaliteit, 20 miljard frank voor onderwijs en 5 miljoen frank voor cultuur.

De minister-president heeft reeds aangegeven dat de regering haar nieuwe initiatieven zal financieren door een heroriëntering van de uitgaven, door het versterkt doorvoeren van de zerobase-budgetting, door privatiseringen, door publiek-private samenwerking en door een versoepeling van de begrotingsnorm. Het handhaven van de euromeesternorm tussen 2000 en 2004 zou voor de beleidskredieten een groeivoet genereren van 1,8 percent in 2000, afnemend tot 1,64 percent in 2004. Dat betekent een jaarlijkse reële groei in de beleidskredieten van 10 tot 11 miljard frank in de jaren 2000 tot 2004. Die groeivoet zal op lange termijn evolueren naar 1,5 percent. Dat zou leiden tot substantiële overschotten en tot een mogelijk verdere afbouw van de schuld. De schuldontwikkeling zou de schuldratio van 35 percent in 1999 doen afnemen tot 18 percent in 2004 en tot 3 percent in 2015. We zijn van mening dat een dergelijk scenario niet nodig is. Totale schuldafbouw is niet nodig, omdat er daarvoor een te zware hypotheek gelegd wordt op belangrijke en grote investeringen. Door het afzwakken van de schuldafbouw creëert de regering de nodige financiële ruimte zonder de solidariteit met de buren op de helling te zetten. Op iets langere termijn zullen we toch moeten werken aan een aangepaste Vlaamse begrotingsnorm. De daling van de schuld zorgt ervoor dat de interestlasten gevoelig dalen. Op termijn komt er daardoor meer ruimte.

Tussen 1995 en 1999 is de directe Vlaamse schuld gedaald van 164,5 tot 128 miljard frank. De rentelasten liepen daardoor terug van 21 tot 13,8 miljard frank. Daarbij stellen we vast dat de Vlaamse schuld tegen goede voorwaarden gefinancierd wordt. Wat wel opvalt, is dat er een sterke afwijking was tussen de feitelijke en de geraamde schuldontwikkeling. Een deel van de beschikbare kredieten blijkt niet aangewend te zijn. Is dat toeval of is dat bewust gebeurd?

Wivina Demeester-De Meyer

De beste begroting is diegene die voor 100 percent uitgevoerd wordt. Het is moeilijk om de begroting juist te ramen en om ze volledig aan te wenden, is het noodzakelijk om hard te werken. De overschotten zijn te wijten aan het feit dat de ministers soms meer vragen dan ze kunnen gebruiken. Het staat immers politiek goed om zoveel mogelijk geld binnen te halen. Het belangrijkste is evenwel om alles uit te voeren. Ik wijs erop dat de begroting altijd voor 96 tot 98 percent uitgevoerd geweest is. Het is onmogelijk om de Vlaamse begroting, die honderden posten telt, volledig uit te voeren. De begrotingsregels laten geen transfers toe. De schuldevolutie is nog beter omdat de rente-evolutie van die aard geweest is, dat er meer middelen vrijgekomen zijn.

Ludo Sannen

Ik had van de CVP-fractievoorzitter meer intellectuele eerlijkheid verwacht. Hij verweet minister Dua dat ze het budget voor de bodemsanering verlaagd heeft ten opzichte van vorig jaar, terwijl ze vastgelegd heeft wat volgend jaar realiseerbaar is. Ik vind het verwijt dat ze geen goed beleid voert, dan ook onterecht.

Wivina Demeester-De Meyer

Nu zegt u precies hetzelfde wat ik altijd geantwoord heb op de kritiek van uw vorige fractievoorzitter dat de middelen voor de bodemsanering niet voldoende waren en dat het budget verhoogd moest worden. Ik wacht af of u erin zal slagen om het budget van 800 miljoen frank te verhogen tot 5 miljard frank binnen vijf jaar. Pas dan zal ik u feliciteren.

Lucien Suykens

De financiële situatie in Vlaanderen kan goed genoemd worden. Dat is een verdienste van de vorige regering, die misschien zelfs te zuinig geweest is. De vraag rijst dan ook of al die bezuinigingen, bijvoorbeeld in het onderwijs, wel echt nodig waren.

Wivina Demeester-De Meyer

Ik vind dat een straffe uitspraak van een SP-parlementslid. De vorige minister van Onderwijs behoorde immers tot die partij. Er zijn in het onderwijs geen besparingen geweest in de voorbije zeven jaar. De begroting is jaar na jaar met 1,7 percent reëel gegroeid.

Lucien Suykens

De meest in het oog springende maatregel is de aankondiging van de afcentiemen op de inkomstenbelasting. In de betrokken commissie heb ik gepleit dat die belastingvermindering vooral ten goede zou komen aan diegenen die ze het meest kunnen gebruiken. Het principe van de afcentiemen laat evenwel niet toe dat die alleen op de inkomsten uit arbeid toegepast wordt. Dat is te betreuren.

Het is jammer dat de belastingvermindering evenmin kan worden toegekend aan de zeer lage inkomens die, bijvoorbeeld door kinderlast, geen belastingen betalen. Bij de overheveling van de fiscale bevoegdheden naar de gewesten en de gemeenschappen zou daarvoor een oplossing moeten worden gezocht. Zo bestaat er in Groot-Brittannië een vorm van belastingskrediet dat de kleine verdieners bovenop hun loon uitbetaald krijgen : de Working Family Tax Credit.

Vermits de kleine belastingbetalers dezelfde belastingsvermindering krijgen als de grootverdieners, kan deze maatregel ons maar matig bekoren. De kritiek dat ook de inkomens uit grote vermogens mee zullen profiteren van deze maatregel klinkt echter vals. Toen tijdens de vorige regeerperiode een belasting op de grote vermogens werd voorgesteld, werd die immers van tafel geveegd. De gemiddelde Vlaming heeft het misschien wel goed, maar dat geldt niet voor alle Vlamingen. Hieraan wil de Vlaamse regering, samen met de federale regering, verhelpen.

De regering zal een inspanning doen om aan de wensen en verzuchtingen van de Vlamingen tegemoet te komen. Daarom zal mijn fractie deze begroting goedkeuren. (Applaus bij de VLD, de SP, AGALEV en VU&ID).

Ludo Sannen

Deze begroting is opgesteld onder een gunstig gesternte. De beschikbare budgettaire ruimte werd voor een deel gerealiseerd door de inspanningen van de vorige regering, voor een deel is ze het resultaat van de gunstige conjuncturele positie. We ramen de beschikbare beleidsruimte voorzichtig op 165 miljard frank. Dit is het gevolg van de inspanningen van het verleden, van een zerobase-oefening, van een herorintering van de uitgaven en van een definitie van de kerntaken van de overheid. Over dat laatste werd een debat aangekondigd in de bevoegde commissie. Ik hoop dat dit geen ideologisch debat zal worden, maar dat men zal nagaan welke doelstellingen de overheid moet realiseren en hoe.

Dit neemt niet weg dat deze begroting onder een interne spanning staat. In 1990 werd 61 percent van de middelen besteed aan gemeenschapsmateries en 38 percent aan gewestmateries. De middelen waren voor 64 percent afkomstig van de gemeenschap en voor 35 percent van het gewest. In 2000 zal 65 percent van de uitgaven bestemd zijn voor de gemeenschap en 34 percent voor het gewest. De middelen zijn intussen nog slechts voor 53 percent afkomstig van de gemeenschap en voor 46 percent van het gewest. Deze spanning wordt dus onhoudbaar.

Dit weegt ook op de noodzakelijke uitgaven voor de gewestmateries. Ik denk hierbij aan de noodzakelijke uitgaven voor mobiliteit. De verkeersimpasse wordt steeds schrijnender. Steeds meer mensen verplaatsen zich met de auto. Het vrachtvervoer gebeurt voor 73 percent over de weg. Intussen heeft de Britse automobilistenvereniging vastgesteld dat België het meest verkeersonveilige land is. We zullen dus keuzes moeten maken. Een inhaalbeweging voor het collectief vervoer zal noodzakelijk zijn. Als we een reëel alternatief willen bieden, dan zullen er tientallen miljarden frank nodig zijn. Om de verkeersdruk te doen afnemen zullen er ook andere elementen nodig zijn. Ik denk daarbij onder meer aan maatregelen inzake de ruimtelijke ordening en aan het in vraag stellen van het just in time-principe. Hiermee wil ik dus aantonen dat de gewestmiddelen onmisbaar zijn en dat het financieringsmechanisme in de toekomst onhoudbaar is.

Dit is een begroting met een zeker evenwicht. De overheidsfinanciën blijven op termijn gezond, terwijl er ook middelen vrijgemaakt worden voor investeringen en voor noodzakelijke uitgaven. Door de norm van de Hoge Raad voor Financiën wordt een voorzichtige groei van de financiële vrijheid mogelijk. Schulden opbouwen is onrechtvaardig, maar door het uitstellen van noodzakelijke uitgaven kunnen de uitgaven in de toekomst soms nog toenemen.

Deze begroting maakt een preventief beleid mogelijk. De uitdagingen waarvoor deze regering staat, zijn divers : de mobiliteitsvoorzieningen, zorg voor een gezonde leefomgeving, welzijn en zorgwaarborg en onderwijs en vorming. De heer Van Rompuy heeft gezegd dat deze regering geen aandacht zou hebben voor vorming. Ik meen dat het grote probleem op het vlak van vorming niet zozeer een gebrek aan middelen is, maar wel een gebrek aan coördinatie tussen de verschillende betrokkenen. Gewezen minister-president Van den Brande had in de begroting 800 miljoen frank ingeschreven voor vorming, maar daarvan werd geen frank uitgegeven. Deze regering wil in de eerste plaats werk maken van een grotere coördinatie tussen VDAB, VIZO en OSP.

Door het federale akkoord werd een belastingsverlaging van 3,2 miljard frank mogelijk. Dit is een minimale invulling van het Vlaamse fiscale beleid. We moeten echter dringend werk maken van een ander financieringsmechanisme voor gemeenschappen en gewesten. De verantwoordelijkheid voor de uitgaven en die voor de inkomsten moeten nauw bij elkaar aansluiten. Deze belastingsverlaging draagt slechts in een beperkte mate bij tot de bestrijding van de werkloosheidsval. Dit is het gevolg van de veralgemening tot alle belastingsplichtigen, ook voor de inkomsten uit vermogen. De bestrijding van de werkloosheidsval vergt een mix van maatregelen. Dit kan niet beperkt blijven tot een mobiliteitswaarborg en een verbetering van de kinderopvang. Er moet ook een oplossing komen voor de knelpuntberoepen. Het is duidelijk dat er voor ingenieurs een toekomst is weggelegd. Intussen nemen de inschrijvingen niet toe in verhouding tot de vraag van de economie, en dit ondanks de gevoerde campagnes.

Het is een uitdaging voor deze regering om ook in het algemeen secundair onderwijs de technologische opvoeding te herwaarderen om dit tekort op de arbeidsmarkt in te vullen. Dit is nog niet gebeurd.

Het is eveneens de opdracht van de regering ervoor te zorgen dat iedereen deel kan nemen aan het arbeidsproces : ook de langdurig werklozen, de laaggeschoolden, de allochtonen, enzovoort. Dit kan via de uitbreiding van de lokale tewerkstellingscentra en het investeren in de sociale economie. Ook de VDAB moet extra inspanningen leveren, onder meer door individuele trajectbegeleiding en het creëren van werkervaringskansen. Volgens professor Josse Van Steenberge moet er een empowerment komen voor de werklozen. Hij vindt dat ze gestimuleerd moeten worden om zich bij te scholen en weer aan de slag te gaan. Dit kan niet via nepjobs of door uitkeringen af te pakken.

Nog te veel jongeren beëindigen zonder kwalificatie de leerplicht. Deze regering wil dan ook de leerplicht tussen 16 en 18 jaar anders invullen. We moeten vermijden dat deze jongeren na de schooltijd verliezen. De VDAB moet hier een rol spelen. Ze moeten sneller ingrijpen en ook deze jongeren via werkervaringsprojecten en leertrajecten begeleiden. De VDAB beschikt immers over de nodige infrastructuur en knowhow.

Het belang van het onderwijs wordt door iedereen erkend. Deze regering wil 8 miljard frank extra investeren in onderwijs maar niet alleen in infrastructuur. Er wordt 3 miljard frank extra geïnvesteerd in de infrastructuur. Dit is immers essentieel om het juiste leerklimaat te creëren. Er komt dus 5 miljard frank extra om de onderwijskwaliteit te bevorderen. Natuurlijk moet er nog veel meer gebeuren, maar dit is een eerste aanzet.

Een andere belangrijke uitdaging is de herwaardering van het lerarenberoep. Reeds volgend jaar komt er een pool voor beginnende leerkrachten en krijgt het onderwijs extra werkingsmiddelen. De vorige regering heeft, onder druk van de oppositie, het Tivoli-akkoord afgesloten. Het onderwijs krijgt ook nog extra middelen hier bovenop. De vorige regering heeft via het decreet over het secundair onderwijs besparingen doorgevoerd. Nu krijgt het gesubsidieerd onderwijs 600 miljoen frank extra. Op heel wat uitdagingen formuleert deze regering geen antwoord, onder meer de uitbreiding van de zorgverbreding in het secundair onderwijs.

Ook in het secundair onderwijs zijn er heel wat problemen met geweld, drugs, sociale uitsluiting, enzovoort. Het watervalsysteem, het non-discriminatiesysteem zijn ook nog aandachtspunten voor de toekomst. De vorige regering heeft hiervoor enkel middelen beschikbaar gesteld, maar geen echt antwoord gegeven. Het hoger onderwijs voert terecht actie. Zij worden in een keurslijf gesloten, onder meer door de toename van de voorafname van de terbeschikkingstelling voor de 55-plussers. Door de toename van het aantal studenten, de 80/20-verhouding, de te zware beleidseisen, krijgen ze te weinig middelen.

Het verschaffen van middelen voor het hoger onderwijs, moet gepaard gaan met een aanpassing van het decreet. De gesloten enveloppe en de wegingscoëfficiënten van de verschillende opleidingen moeten in vraag gesteld worden. Ik hoop dat de participatie van de studenten en de docenten verhoogd zal worden. De eis van de hogescholen voor gelijkschakeling van de sociale toelage tegen 2004 staat reeds in het regeerakkoord.

Deze begroting geeft een eerste aanzet op weg naar kwalitatief en vernieuwend beleid. Dit is een eerste stap naar een nieuw Vlaanderen. (Applaus bij de VLD, de SP, AGALEV en VU&ID)

Chris Vandenbroeke

Het starten van een begrotingsbespreking is altijd moeilijk omdat dan de essentie van het beleid moet geanalyseerd worden. Dit jaar is de discussie extra moeilijk gemaakt door het ontbreken van beleidsbrieven en het verwarrend taalgebruik. Er is nu eens gesproken over een overgangsbegroting, dan weer spreekt men over een volwassen begroting. Ook de manier van werken is verwarrend : er wordt nu al verwezen naar de budgettaire controle.

Deze begroting is geboren onder een gunstig gesternte : de toekomst lacht deze regering toe. Zij zijn erfgenaam van zeer goede ouders. Mevrouw Demeester-De Meyer heeft daaraan een grote verdienste geleverd. De budgettaire orthodoxie heeft geleid tot een begroting in evenwicht in 1998 en een overschot nadien. Bovendien is de schuldenlast verminderd en is rekening gehouden met de vergrijzing, onder meer door de zorgverzekering. De SERV-norm is eerst vervangen door de meesternorm en later door de euromeesternorm. Ik hoop ooit een boek te schrijven over de begroting in de jaren '90. Mevrouw Demeester-De Meyer zal daarin een grote rol spelen. Ik denk zelfs dat de minister-president bereid zal zijn om het voorwoord te schrijven. Hij zal het met mij eens zijn dat zij een goede huismoeder geweest is. Zij heeft het patrimonium beschermd en doorgegeven.

Minister-president Dewael heeft een goede voorganger van wie hij veel geleerd heeft. Budgettaire orthodoxie en lange-termijnplanning blijft hij trouw, maar hij gaat verder door met zijn erfenis het beleid te actualiseren. Hij kan dit omdat alle parameters schitterend zijn : de economische conjunctuur is goed, de economische groei bedraagt 3 percent, het consumentenvertrouwen is hoog en er wordt volop geïnvesteerd. Bovendien kent minister-president Dewael ook zijn cursus : hij gaat te rade in onze buurstaten en beseft dat hij werk moet maken van de actieve welvaartsstaat. Een idee dat wij voor 200 percent steunen.

De Volksuniefractie is constructief kritisch, maar ook sociaal en federaal. Wij opteren ook voor de actieve welvaartsstaat, maar voegen er nog een element aan toe. Het moet een actieve welvaartsstaat worden en daartoe wil ik de minister-president op een aantal uitdagingen wijzen.

Ons onderwijs kan rekenen op 150.000 personeelsleden. Ons onderwijs was goed en is dat nog altijd, maar ik heb mijn twijfels over de toekomst. Ik herhaal hier ieder jaar dat de onderwijsbegroting al tien jaar lang een dieetbegroting is, die niet eens overeenkomt met 5 percent van ons bruto regionaal product. Vlaanderen is een economische grootmacht, maar op het vlak van onderwijsfinanciering halen wij maar de middenmoot. We moeten daar iets aan doen. In de regeerverklaring staat dat de middelen voor onderwijs met 20 miljard frank zal toenemen om opnieuw het OESO-gemiddelde te halen. De belasting op de leerkrachten is te groot en dat is de reden waarom velen depressief zijn.

Vorming ligt in het verlengde van onderwijs. Ongeveer 50 percent van alle achttienjarigen begint hoger onderwijs te volgen, maar tegelijkertijd verlaat 20 percent van de jongeren op dezelfde leeftijd het onderwijs zonder diploma. Minister Landuyt heeft al de idee van start- en landingsbanen gelanceerd, maar het blijft zo dat het aantal structureel werklozen zonder diploma heel hoog is. Remediëren moet, maar het kost bloed, zweet en tranen. Daarom moeten we preventief optreden door het technische en vooral het beroepsonderwijs uit te bouwen. Iets waar we al jaren over spreken.

Welzijn moet in een breder perspectief geplaatst worden en vooral gericht op de gezinnen. Elke morgen speelt zich in ongeveer 300.000 gezinnen hetzelfde stresserende tafereel af. Om zeven uur krijgt iedereen snel een ontbijt om daarna zo snel mogelijk de kinderen bij de grootouders of een onthaalmoeder af te zetten. We moeten voor een gepast gezinsbeleid zorgen zodat de jonge gezinnen van deze stress verlost worden.

Sedert de jaren zestig is Vlaanderen steeds welvarender geworden. Maar wanneer het economisch goed gaat, heeft men niet altijd aandacht voor de afgeleide effecten. En dat is gebeurd in Vlaanderen : we hebben de welvaartsstaat versneld uitgebouwd maar zijn alle aandacht voor het milieu verloren. Maar de mens is een creatief wezen dat in staat is te remediëren. Iedere vervuilde vierkante meter moet gesaneerd worden. We zijn dit verplicht aan onze toekomst. Daarvoor zijn veel middelen nodig. We zullen dus keuzes moeten maken.

Ik wou de minister-president een positief en kritisch idee meegeven. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat de welvaartsstaat meteen ook een welzijnsstaat wordt? Door meer dan alleen maar de eerste bladzijden van de cursus begroting en economie te lezen. Wie verder leest merkt het psychologische aspect, waardoor de dualiteit tussen de communautaire en begrotingstechnische hoofdstukken uit de regeerverklaring vervalt. De regeerverklaring vormt één geheel want wie zich communautair niet goed voelt, ervaart ook een gebrek aan welzijn.

Vlaanderen is een schitterend biotoop met verschillende gevoeligheden. We hebben ooit gezegd dat wat we zelf doen ook beter doen. Dat klinkt misschien pretentieus, maar het paste toen in de tijdgeest. Vlaanderen werd op dat moment assertief. Nu staan we verder en willen we voluit gaan. Wat we zelf kunnen en mogen doen, willen we ook beter doen.

De communautaire problemen moeten opgelost worden. Ik zeg dit niet uit revanchisme, wat al te belachelijk zou zijn. Als we daarin slagen, dan slagen we er meteen ook in de actieve welvaarts- en welzijnsstaat uit te werken. Het is niet aan mij om dit nu al bekend te maken, maar ik verwacht dat onze fractieleider donderdag zal aankondigen dat wij deze begroting zullen goedkeuren. (Applaus)

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.