U bent hier

De voorzitter

VOORSTELLEN VAN DECREET

Vlaamse paardenwedrennen

Algemene bespreking

De voorzitter : Aan de orde is het voorstel van decreet van de heren Denys, van den Abeelen, Kindermans, Vandenbroeke en Ver­meiren houdende regeling van herstelmaatregelen voor de Vlaamse paardenwedrennen, houdende machtiging aan de Vlaamse regering om mee te werken aan de oprichting van de vereniging zonder winstgevend doel "Vlaamse Federatie voor Paardenwedrennen" en houdende wijziging en opheffing van sommige bepalingen van het Wetboek van de met de inkomstenbelastingen gelijkgestelde belastingen.

Johan De Roo

, versalggever : Ik verwijs naar mijn schriftelijk verslag.

Carl Decaluwe

Wij vragen een schorsing.

- De vergadering wordt geschorst om 15.31 uur.

- De vergadering wordt hervat om 15.52 uur.

André Denys

Dit voorstel van decreet heeft een lange lijdensweg gekend. Het begon in oktober 2001 toen Chris Vandenbroecke van de N-VA hierover interpelleerde in de commissie. Vervolgens werd er gestart met een rondetafelconferentie met vertegenwoordigers van de sector. Deze conferentie mondde uit in een handvest met dertig besluiten, dat de basis vormt voor dit voorstel van decreet. Dit voorstel wordt dan ook gedragen door de sector zelf.

Na de goedkeuring van ons voorstel in de commissie, werd het een eerste keer behandeld in de plenaire vergadering op 26 maart 2003. De voorzitter van dit parlement heeft toen voorgesteld de Raad van State om advies te vragen. Na het bekomen van dit advies werd het voorstel opnieuw behandeld in de plenaire vergadering van 23 april 2003. Gezien de opmerkingen van de Raad van State besloot de voorzitter van het parlement toen het voorstel door te verwijzen naar het Overlegcomité. Indien het Overlegcomité geen advies verstrekt, hebben wij normalerwijs het recht om dit na veertien dagen opnieuw te behandelen in het Vlaams Parlement. Gezien de federale verkiezingen en de regeringsvorming hebben we acht maanden langer gewacht. We wilden de federale overheid immers een ernstige kans geven om dit dossier te onderzoeken. Ik stel echter vast dat de federale overheid zich ervan afmaakt met een zwak formalistisch argument : vermits er niet voldaan is aan de regel van de consensus, wordt er geen advies uitgebracht aan het Vlaams Parlement over de vraag naar bevoegdheidsoverschrijding. De federale overheid gaat alleszins weinig creatief om met voorstellen van decreet in de procedure van overleg. Deze voorstellen worden namelijk op dezelfde manier behandeld als regeringsvoorstellen.

De federale overheid is blijkbaar niet langer geïnteresseerd in het dossier van de paardenwedrennen. Dit blijkt uit het feit dat er door de vernietiging van het basisbesluit van de federale hervorming van 1999 door de Raad van State een juridisch vacuüm is ontstaan. Sindsdien heeft de federale overheid geen enkele stap meer ondernomen. Alles wat nu wordt georganiseerd op het vlak van de paardenwedrennen, gebeurt eigenlijk op een onwettelijke basis.

Ik heb het voorstel ongewijzigd opnieuw naar de plenaire vergadering gebracht, zonder enige aanpassing aan het advies van de Raad van State. Dat heeft te maken met de tegenstelling tussen het eerste en het tweede advies van de Raad van State. In het eerste advies bevestigt de Raad van State onze aanpak. De Raad zegt zeer duidelijk dat Vlaanderen bevoegd is voor de elementen sport, milieu, ruimtelijke ordening en landbouw. Inzake de fiscaliteit kan Vlaanderen de heffingsgrondslag, het tarief en de vrijstelling van de belasting op spelen en weddenschappen bepalen. De belangrijkste clausule van het advies is punt 6 : op grond van zijn residuaire bevoegdheid is de federale wetgever bevoegd om het aannemen van weddenschappen te regelen in zoverre hij daarbij het maatschappelijk gevaar wenst in te perken dat weddenschappen op paardenwedrennen ten aanzien van de gehele bevolking of delen ervan kunnen betekenen. Ook de voetnoot daarbij is belangrijk : dat is echter onvoldoende om de ministeriële toelating voor het openen van paardenwedrenbanen of de bevoegdheid voor het regelen van weddenschappen als een federale aangelegenheid te beschouwen. Het eerste advies van de Raad van State is dus een positief advies, met één enkel voorbehoud, namelijk inzake de bescherming van de maatschappij tegen de weddenschappen.

Intussen weten we dat de federale overheid inzake de bescherming tegen weddenschappen uitdrukkelijk het toezicht van de kansspelcommissie heeft uitgesloten voor de lotto en voor sportwedstrijden als de paardenwedrennen. In ons voorstel van decreet is echter voorzien in een vrijwillige samenwerking met de kansspelcommissie. In feite doen wij op dat vlak dus meer dan de federale overheid.

Het tweede advies van de Raad van State is echter in tegenspraak met het eerste. Daarin wordt het afschaffen van artikel 66 van het WIGB wel betwist om redenen van fiscale controle. Dit is flagrant in strijd met het eerste advies dat stelt dat artikel 66 een niet-fiscale bepaling is die een niet-fiscaal doel nastreeft.

Vermits er tegengestelde adviezen zijn van de Raad van State, staan we voor een politieke keuze. Degenen die het voorstel van decreet juridisch willen laten verzanden, dragen volgens mij een zware verantwoordelijkheid. Hoe langer men wacht met het creëren van een nieuw kader, hoe slechter het gaat met de sector. Dit nieuwe kader voorziet in een samenwerking tussen de actoren die de weddenschappen organiseren en de renorganisaties, waardoor er meer prijzengeld kan komen, waardoor het attractiever kan worden om in Vlaanderen paardenwedrennen te organiseren en waardoor het interessanter wordt om paarden te fokken voor de rensport.

Dit voorstel is de laatste kans voor de sector. Het is de enige manier om de 5.000 werkplaatsen in de sector te redden. Ofwel wil men de paardenwedrennen in Vlaanderen langzaam laten sterven, en dan stemt men tegen dit decreet, ofwel wil men ze nog een laatste kans geven en dan stemt men voor.

We bieden geen garanties, maar wel een sluitende regeling. De overheid loopt geen risico want de taksverlaging wordt pas toegekend als de sector het bewijs van herstructurering levert in een beheerscontract. We hebben veel energie in dit voorstel gestoken en rekenen dan ook op het gezond verstand van de parlementsleden. (Applaus bij de VLD en de NV-A)

André-Emiel Bogaert

De Vlaamse regering heeft beslist niet tussen te komen en de beslissing over te laten aan het parlement. Nadat het voorstel van decreet een aantel keren niet behandeld werd door het overlegcomité, heeft dat comité op 3 december vastgesteld dat er geen consensus was en dus geen advies gegeven. Het heeft het parlement aangeraden om het voorstel opnieuw te behandelen en zo nodig aan te passen aan het advies van de Raad van State en het dan opnieuw voor te leggen aan het overlegcomité. Als we dit voorstel goedkeuren, zal het allicht opnieuw door het overlegcomité behandeld worden. Desalniettemin moet het dossier gedeblokkeerd worden. We kunnen later nog inspelen op beslissingen van het overlegcomité. Ik zal het voorstel goedkeuren.

Eric Van Rompuy

Mijn fractie heeft een aantal vragen bij dit voorstel. Deze morgen kreeg ik een fax van de heer Impens van PMU waarin deze bevestigt dat hij het negatief advies van de Raad van State zal aangrijpen om dit voorstel te betwisten. We bewijzen de sector geen dienst door een voorstel goed te keuren dat onmiddellijk zal aangevochten worden. Dan komt de rechtszekerheid immers in het gedrang.

Het antwoord van de minister-president en de houding van de meerderheidsfracties ontgoochelen ons. We hebben de indruk dat er hier een partijpolitiek profileringspel gespeeld wordt, waaraan we niet wensen deel te nemen. We voelen ons misbruikt.

We willen dat het voorstel op een serieuze manier behandeld worden. Nu goedkeuren zou geen degelijk parlementair werk zijn. Daarom vragen we dat het voorstel opnieuw naar de commissie verwezen zou worden.

Jan Van Duppen

Bij de derde behandeling van dit voorstel wordt het tijd de inhoud te bespreken en ons niet louter op formele kwesties toe te spitsen. De paardensport, zoals vele competitiesporten en ook de politieke sport, werkt met coaches. Dat vergt een langetermijnaanpak.

De Vlaamse springpaardensport is er, zonder overheidssteun of gelden van gok- of andere organisaties maar louter door inspanningen van de beoefenaars, in geslaagd om tot de wereldtop te behoren. Het is nu aan de renpaardensport om hetzelfde te doen. De andere mogelijkheid is het gokcircuit dat, door te weinig zelfcontrole, zelf tot de ondergang van de sport heeft bijgedragen, te steunen. De beoefenaars zullen daarvan het slachtoffer zijn. Vlaanderen kan beter.

Onze fractie wil een gezonde sport, dat kan niet door het gokken te reglementeren. Gokken impliceert dat er grote bedragen in omloop zijn. In de vorige regeerperiode is het debat over gokverslaving gevoerd, waarin ook CD&V een belangrijke inbreng had. Ik roep eenieder op om dit voorstel niet goed te keuren. We kunnen kiezen tussen het reglementeren van gokken en een gezonde sport, waarin beoefenaars investeren. (Applaus bij sp·a, Groen! en Spirit)

Frans Ramon

Wij zullen het voorstel van decreet niet goedkeuren, en wel om vier redenen : wegens de inmenging van de overheid, de manier waarop met fiscaliteit wordt omgegaan, het juridische en het economische aspect.

Wat betreft de creatie van een sportfederatie, geeft de sector toe dat er wat moet gebeuren op het vlak van dierenwelzijn, doping, transparantie voor een eerlijk koersverloop, toepassing van de eigen regels, gokverslaving enzovoort. Voor ons is het ondenkbaar dat de overheid dit moet doen. De sector moet eerst zelf zijn verantwoordelijkheid nemen, de Vlaamse overheid moet enkel een flankerend en ondersteunend beleid uitstippelen. We zijn voor een herstructurering maar tegen etatisme.

Volgens ons maakt de heer Denys wat betreft het financiële element een kromme redenering. Omdat er geen mensen meer komen kijken naar de paardenrennen en er niet meer gewed wordt, daalt de prijzenpot en is er geen wereldklasse meer aan de start. De oplossing zou een nieuw takssysteem zijn dat het wedden aantrekkelijk maakt met enerzijds een iets hogere taxatievoet op de brutomarge en anderzijds de afspraak dat er een return is zowel voor de sporttak als voor de wedkantoren, zijnde de PMU, de PMH en de bookmakers.

Ten eerste vinden we het niet goed dat de moeilijkheden voor de binnenlandse weddenschappen worden afgewenteld op een belastingstarief. Ten tweede dalen de inkomsten van het Vlaamse gewest van 7,3 miljoen euro naar 5,6 miljoen euro. Die minderinkomst zal elders gecompenseerd moeten worden. Ten derde is het de vraag of het Vlaamse Gewest de paardenwedrennen op deze indirecte manier moet subsidiëren en of er nu echt geen andere prioriteiten zijn. De sector hoeft eigenlijk voor deze financiering vooraf niets te bewijzen. Ten vierde stimuleert het Vlaamse gewest hierdoor het gokken en indirect de gokverslaving. Ierland is door de indieners vaak als voorbeeld aangehaald. De weddenschappen op de Ierse renbanen zijn op 5 jaar tijd gestegen van 96 naar 160 miljoen Ierse pond. Wat in de teksten mooi omschreven wordt als een terugverdieneffect is niet meer dan inkomsten uit meer gokken. De Vlaamse overheid zet dus aan tot gokken, dit terwijl een voorlichtingscampagne wordt opgezet omtrent risico's gebonden aan gokverslaving. Volgens ons zijn de waarborgen die tegen de gokverslaving worden ingebouwd in hoge mate onvoldoende. Het is onbegrijpelijk dat de CD&V in dit voorstel mee stapt.

Wat het juridische aspect betreft is er al verwezen naar de uitspraken van de Raad van State. Er blijft een grote onduidelijkheid bestaan.

Betreffende het economische aspect is de economische return wishful thinking. Het besluit van de beroepsvereniging luidt dat dit voorstel enkel de tegenovergestelde doelstellingen van de conferentie zal bereiken en de volledige ondergang van de sport en de sectoren zal bewerkstelligen. Daarom vraagt de beroepsvereniging deze tekst te verwerpen of de stemming uit te stellen.

Groen! heeft absoluut geen problemen met volkssporten. Het voorliggend decreet gelooft niet in de kracht van de sector zelf, is juridisch een zeef, stimuleert gokverslaving, biedt geen waarborgen voor het dierenwelzijn, gaat uit van terugverdieneffecten waar de sector brandhout van maakt. Wij zijn dus tegen dit voorstel. (Applaus bij de sp.a en bij Groen!)

Herman De Reuse

Namens de Vlaams Blok-fractie wil ik de vraag van de CD&V-fractie steunen. Het is duidelijk dat we nog ernstig decretaal werk moeten doen. Wat vandaag voorligt, is juridisch problematisch. Inhoudelijk blijven wij op dezelfde lijn als vroeger. Het zou passend zijn om deze zaak opnieuw naar de commissie te sturen. Ik versta de beweegredenen van de heer Denys om de zaak weer naar hier te halen. Het lijkt me verstandiger de zaak te verwijzen naar de commissie, waar onze fractie verder alle steun zal blijven leveren om dit decreet te realiseren.

André Denys

Niemand hoeft dit te stemmen om mij een plezier te doen. Men moet dit doen voor de sector zelf. Ik vraag dat er over gestemd wordt. Ik heb vandaag in het debat geen enkel nieuw argument gehoord.

Wat betreft het juridische argument haalt de heer Van Rompuy een brief aan van de heer Impens van de PMU die via ex-premier Dehaene de sponsoring van de basketbalploeg van Vilvoorde regelt. De heer Impens zal altijd in deze zaak naar de Raad van State gaan, omdat hij hier zijn monopolie verliest. Er zijn drie actoren die vandaag meespelen in de weddenschappen. Ten eerste heeft men het monopolie van de PMU op de binnenlandse koersen. Ten tweede zijn er de bookmakers en ten derde de turfkantoren, die instaan voor het wedden op buitenlandse spelen. Als men dit voorstel van decreet niet goedkeurt, zal er verder gegokt worden, niet langer op de Belgische koersen, maar op de buitenlandse koersen. Men mag niet denken dat men in België niet meer zal spelen. Er wordt vandaag al meer en meer gespeeld op de buitenlandse wedrennen. Met dit voorstel willen wij het monopolie van de PMU doorbreken, omdat deze organisatie medeverantwoordelijk is voor het terugval van de sector. Op basis van een lastenboek willen wij de geïnteresseerden in aanbesteding de concessie te geven op de weddenschappen op binnenlandse koersen. De brief waar de heer Van Rompuy naar verwijst, is van diegene die er belang bij heeft dat het monopolie van de PMU blijft. Ik verdedig hier het algemeen belang van de sector.

Aan de heer Van Duppen zeg ik dat wij niet het gokken stimuleren, maar de kantoren mede responsabiliseren door een deel van hun winst te laten afgeven om in België de prijzen te verhogen. Als men dit niet doet, dan gaat de sector in België dood. Wedden en paardensport zijn met elkaar verbonden. Met dit voorstel zijn we de eerste om toezicht te houden op het systeem van de gokverslaving in de paardenwedrennen. We voorzien immers in een samenwerking met de Kansspelcommissie. Die taksverlaging voor de stimuli komt er pas als er een beheerscontract wordt voorgelegd van die Vlaamse federatie. Daarom moet er een Vlaamse federatie zijn, die geresponsabiliseerd wordt, die toezicht kan uitoefenen op de rennersverenigingen, op het eerlijk verloop van de rennen en op misbruiken inzake weddenschappen.

Ik raad iedereen aan eens in Frankrijk te gaan kijken; daar is het paardenwedrennen een familiegebeuren. Dat kan omdat de reglementering er veel strenger is dan hier. We moeten een keuze maken : ofwel doen we iets, en dan wordt de sector weer gezond, ofwel steken we de kop in het zand, zoals CD&V dat doet om het belang van de PMU te beschermen. In het advies van de Raad van State zitten tegenstellingen, maar we kunnen een keuze maken waarvan ik overtuigd ben dat ze zal standhouden.

Ik heb geen zin om nog eens in de commissie te debatteren, omdat ik weet dat de heer Impens hoe dan ook altijd naar de Raad van State zal gaan. Iedereen moet zijn verantwoordelijkheid nemen. Ik heb mijn best gedaan, meer kan ik niet doen. Iedereen moet nu maar in eer en geweten stemmen. (Applaus bij VLD)

Eric Van Rompuy

Dit voorstel is door een lid van mijn fractie mee ondertekend, en de besprekingen in de commissie werden steeds ernstig gevoerd. Maar het advies van de Raad van State blijft, ook na het overlegcomité, totaal negatief : het zegt dat wij niet bevoegd zijn.

André Denys

Er is een enorm verschil tussen het eerste en het tweede advies. In de eerste versie zegt de Raad van State dat we wel degelijk bevoegd zijn, behalve dan op het punt van de bescherming van de maatschappij in verband met kansspelen. Maar noch op het vlak van de landbouw, noch op dat van de fiscaliteit en de sport is er enig bevoegdheidsprobleem. Er wordt zelfs gestipuleerd dat artikel 66 een niet-fiscale bepaling voor niet fiscale doeleinden is. Het tweede advies van diezelfde Raad van State is daar totaal in tegenstrijd mee. Maar dat is nog al gebeurd, denk maar aan het advies naar aanleiding van de vrije nieuwsgaring. Het is hypocriet zich door deze tegenstrijdigheden te dekken, om hier vandaag geen uitspraak te hoeven doen.

Eric Van Rompuy

Het is dankzij ons dat dit voorstel van decreet tot in de plenaire vergadering is geraakt. Ik ben inderdaad bekommerd om de sector, en dus willen we rechtszekerheid scheppen. Als de PMU dreigt met de Raad van State, op basis van een advies waarin staat dat we niet bevoegd zijn, kunnen we niet anders dan afhaken. Het decreet zal dan immers vernietigd worden, en daar bewijzen we de sector zeker geen dienst mee. Wij verzetten ons niet om ideologische redenen; ook kost het de overheid geen geld. Maar de heer Denys kan ons niet vragen een decreet goed te keuren waarvan we weten dat het binnen de kortste keren vernietigd wordt.

Het is overigens niet de eerste keer dat paars de Raad van State niet ernstig neemt. Dit gaat echt te ver. Wij hadden amendementen verwacht, maar de heer Denys speelt enkel een partijpolitiek profileringsspelletje. Wij proberen ernstig werk te leveren. Wij vragen de verwijzing naar de commissie, zodat we in alle sereniteit kunnen kijken of we de zaak nog kunnen redden via amendementen.

Jan Van Duppen

De heer Denys zegt dat de wedrennen in Frankrijk familiefeesten zijn. Hij moet eens naar de Vlaamse springpaardenconcours komen kijken : dat zijn pas familiefeesten. Bovendien zijn ze opgebouwd zonder het grote geld van het gokcircuit. Laat dit een symbool zijn.

André Denys

De paardensport is inderdaad breder dan enkel de wedrennen. Ik steun alle aspecten. Maar de vraag hier is of wij ook de paardenwedrennen zullen steunen. Ik ben bereid het voorstel van decreet terug naar de commissie te sturen, maar op één voorwaarde : dat als het uit de commissie komt niet meer tegengehouden wordt omdat de heer Impens van de PMU bezwaren heeft. Die zal immers altijd bezwaren hebben, wat we ook beslissen.

Francis Vermeiren

De paardenspringconcours waar de heer Van Duppen het over heeft konden slechts gerealiseerd worden dankzij de wedrennen, die onder meer voor de infrastructuur van de hypodroom zorgden. Beide sporttakken zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Jan Van Duppen

Bij de springwedstrijden was de situatie nog erger dan nu bij de wedrennen. Toch werden ze groot. Het kan dus dat ook het wedrennen een succes wordt, zonder het grote geld.

De voorzitter

Ik neem aan dat we het voorstel van decreet opnieuw naar de commissie verwijzen. (Instemming)

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.