U bent hier

De voorzitter

Actieplan van de Staten-Ge­neraal van Burge­meesters en Schepenen Halle-Vilvoorde

Bespreking

De voorzitter : Aan de orde is het voorstel van resolutie van de heren Peeters, Vermeiren, Glorieux, Van Rompuy en Van Vaerenbergh ter ondersteuning van het actieplan van de Sta­ten-Generaal van Burge­meesters en Schepenen Halle-Vilvoorde.

De bespreking is geopend.

Guy Sols

Ik verwijs naar het schriftelijke verslag.

Etienne Van Vaerenbergh

Het taalbeeld in Vlaanderen is afhankelijk van de taalwetgeving, maar vooral van de samenstelling van de bevolking en van haar houding tegenover het gebruik van de taal. In Vlaanderen bestaat er een goede taalwetgeving en een goede houding tegenover het gebruik van de taal.

Slechts in één gebied doen zich problemen voor, namelijk in Halle-Vilvoorde. Hoewel dit arrondissement ingedeeld is bij het eentalige Nederlandstalig gebied, bij het Vlaamse gewest en bij de provincie Vlaams-Brabant, blijft het taalstatuut er dubbelzinnig, omdat het in een aantal andere situaties één geheel vormt met Brussel, namelijk bij de Europese en de federale verkiezingen, inzake het gerechtsapparaat en inzake de organisatie van de politie.

Dat leidt niet alleen tot problemen met de kwaliteit van de dienstverlening, maar ook tot verwarring in de beeldvorming. Het is onduidelijk of Halle-Vilvoorde eenzelfde taalstatuut heeft als Brussel dan wel een verschillend.

Halle-Vilvoorde bevat zes faciliteitengemeenten die in feite een veralgemeende tweetaligheid toepassen, in strijd met de taalwetgeving. Ook dit zorgt voor verwarring bij de minder goed geïnformeerde inwoners.

De splitsing van het arrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde voor de verkiezingen en voor gerechtelijke aangelegenheden en zelfs de afschaffing van de taalfaciliteiten zal de toestand wellicht niet onmiddellijk verbeteren. Het is wel een noodzakelijke voorwaarde voor een goed taalstatuut en voor een goede taalhouding bij de bevolking.

Op dit ogenblik zijn dit de feiten : we leven in een federale staat.

Halle-Vilvoorde behoort tot het Vlaamse Gewest, het Nederlandstalig taalgebied en de provincie Vlaams-Brabant. Voor de federale parlementsverkiezingen en de Europese verkiezingen behoort het tot de tweetalige kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde.

Het bestaan van het tweetalige kies- en gerechtelijk arrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde is echter in strijd met de Grondwet. Die spreekt immers duidelijk van een bestuurlijke indeling in taalgebieden en provincies.

In dit land heeft men het ook vaak over federale loyaliteit. Dat impliceert dat men de wetten die goedgekeurd zijn met een bijzondere meerderheiden naleeft en de taalkundige eigenheid en grenzen van territoriale entiteiten eerbiedigt.

De huidige regeling is ook een schending van het gelijkheidsbeginsel. Franstaligen hebben immers niet de mogelijkheid om voor Vlaamse lijsten te stemmen en kiesgerechten van de gemeenten buiten het arrondissement Halle-Vilvoorde kunnen niet voor Franstalige lijsten kiezen.

Ten slotte druist de huidige regeling in tegen het algemeen beginsel van behoorlijk bestuur.

Het Vlaams Parlement heeft herhaaldelijk gevraagd om de splitsing van het kies- en gerechtelijk arrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde gevraagd. Deze vraag werd ook opgenomen in de Vlaamse regeringsverklaring. Alle Vlaamse partijen die deel uitmaken van de huidige federale regering hebben deze vraag trouwens ook opgenomen in hun verkiezingsprogramma.

Iedereen uit het arrondissement Halle-Vilvoorde vraagt zich af hoe het mogelijk is dat het aantal Franstalige stemmen in het kanton Lennik van 0.5 procent tot 8 procent toenam. Dit komt omdat bij de meest recente federale verkiezingen ook Belgen die in het buitenland verblijven hun stem mochten uitbrengen. Het eentalig kanton Lennik kreeg alle stemmen van in het buitenland verblijvende Franstalige Belgen te verwerken. Een dergelijke toestand is onhoudbaar geworden.

Onder druk van de bevolking willen de burgemeesters van Halle-Vilvoorde de splitsing van het kies- en gerechtelijk arrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde bewerkstelligen.

Het voorliggende voorstel van resolutie vraagt enkel om de actie van deze burgemeesters te steunen. De huidige toestand is immers in tegenspraak met de Grondwet en een aantal rechtsprincipes.

Verder vraagt men het Vlaams Parlement om solidair te zijn met deze burgemeesters, schepenen en gemeenteraadsleden zodat men een splitsing kan bewerkstelligen.

Ten slotte vraagt men ook dat de Vlaamse regering zich achter deze splitsingseis zou scharen. Het ogenblik is rijp. Momenteel is men immers volop bezig met de organisatie van de komende verkiezingen. De materie leeft bij de bevolking en zou, naar analogie met het dossier van de nachtvluchten, wel eens aanleiding kunnen geven tot ernstige conflicten. (Applaus)

Francis Vermeiren

Vooreerst betreur dat ik de heer Peeters hier niet aanwezig is. Hij ligt immers aan de basis van dit initiatief en dit voorstel van resolutie.

Alle burgemeesters van het arrondissement Halle-Vilvoorde en alle partijen hebben duidelijk beklemtoond dat de huidige, bestaande regeling in strijd is met het feit dat dit arrondissement behoort tot het Vlaamse Gewest, het Nederlandstalig taalgebied en de provincie Vlaams-Brabant.

Verder is deze resolutie ook een aanklacht tegen het feit dat de huidige regeling een manifeste schending is van het gelijkheidsbeginsel. In het eentalige Franstalige taalgebied kunnen immers geen Vlaamse kieslijsten ingediend worden.

De niet-splitsing van het kies- en gerechtelijk arrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde is nefast voor iedereen. De Franstalige inwoners van Halle-Vilvoorde zouden zich beter inburgeren, stoppen met alle communautaire scherpslijperij en ijveren voor de totstandkoming van een grotere welvaart.

Deze regio blijft immers lijden onder deze, al meer dan veertig jaar durende, discussie. Het is dus belangrijk dat er initiatieven genomen. Ik verwijs hierbij naar de meest recente Vlaamse regeerverklaring en naar de verklaringen van de huidige en de vorige minister-president. De huidige minister-president moet demarches ondernemen bij de huidige federale minister van Binnenlandse Zaken.

Door de uitspraak van het Arbitragehof moet dit dossier vooruit..

Ik zal er, samen met de VLD-fractie, dan ook alles aan doen om vooruitgang te boeken in dit dossier. De zaak heeft lang genoeg geduurd. Over alle partijgrenzen heen moeten we solidair zijn. (Applaus bij VLD en sp·a)

Joris Van Hauthem

Er doet zich iets merkwaardigs voor. Vanmorgen verklaarden een aantal mensen in de commissie voor Institutionele Hervormingen immers dat het Vlaams Parlement zich enkel mocht bezighouden met die materies waarvoor het bevoegd is. Nu wil men zich hier toch buigen over een materie die niet tot onze bevoegdheid behoort maar die toch onze belangen raakt.

Het Vlaams Blok, dat dit voorstel van resolutie niet mocht ondertekenen, zal het uiteraard steunen. Het kies- en gerechtelijke arrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde is een anomalie.

De kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde bestaat al 40 jaar. De Vlaamse Beweging pleit al 30 jaar voor de splitsing ervan. Ook de Vlaamse regering, het Vlaams Parlement, de bestendige deputatie en de provincieraad van Vlaams-Brabant staan achter deze eis omdat het niet kan dat Franstalige partijen stemmen halen in een eentalig Nederlandstalig gebied. Toch slaagt het federale parlement er niet in de kieskring en het gerechtelijke arrondissement te splitsen. Het is een schande dat we daar na zoveel jaren nog over bezig zijn.

In dit voorstel van resolutie wordt niet alleen een standpunt weergegeven, maar ook een belofte gedaan. De Vlaamse partijen moeten op federaal niveau het wetsvoorstel terzake goedkeuren. De Vlaamse regering moet haar regeerakkoord uitvoeren : de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde en het gerechtelijk arrondissement Brussel worden voor de volgende Europese verkiezingen gesplitst.

De heer Vermeiren is ervan overtuigd dat minister-president Somers werk zal maken van deze eis. De vorige minister-president, de heer Dewael werd echter ook geloofd omdat hij deze eis in het regeerakkoord had opgenomen. Nu hij federaal minister van Binnenlandse Zaken is, is hij dat blijkbaar vergeten. Op 24 oktober keurde de federale ministerraad immers een wetsontwerp goed. De verkiezingen voor het Europees parlement zullen gebaseerd zijn op een Frans en een Nederlands kiescolleges en op drie kieskringen : de Vlaamse, Waalse en Brussel-Halle-Vilvoorde. Minister Dewael had nochtans de kans om het Vlaamse regeerakkoord uit te voeren.

Voor de indieners van dit voorstel van resolutie zijn de Europese verkiezingen de lakmoesproef. Ofwel blijft dit voorstel van resolutie een vrijblijvende verklaring, ofwel maken de indieners van alle mogelijkheden gebruik om dit voorstel van resolutie te realiseren. Als het gelijkheidsbeginsel geschonden is, kunnen ze naar het Arbitragehof stappen. Als het wetsontwerp tot organisatie van de Europese verkiezingen wordt goedgekeurd, kan het Vlaams Parlement een belangenconflict inroepen. De gemeenschapssenatoren kunnen zich er alvast tegen verzetten. (Applaus bij het VB)

Francis Vermeiren

Wij zullen er bij de huidige en de vorige minister-president op aandringen het regeerakkoord uit te voeren. Wij willen zaken realiseren. De heer Van Hauthem wil polemiseren.

Joris Van Hauthem

De Europese verkiezingen worden de lakmoesproef. Dat hebben de indieners van dit voorstel bepaald, maar ik merk dat ze het nu al afzwakken.

Eric Van Rompuy

Als dit voorstel van resolutie ernstig wordt genomen, is het een tijdbom onder de federale regering. Dit voorstel van resolutie steunt het actieplan van de Staten-Generaal van de burgemeesters. Ze zullen de Europese verkiezingen niet organiseren als de kieskring dan nog niet gesplitst is. Als de indieners niet van plan zijn dit voorstel van resolutie ernstig te nemen, kunnen ze het beter intrekken. We spreken af op 1 april.

Ik vrees alleen dat de indieners dan zullen zeggen dat ze het anders bedoeld hebben. Op de vijfde verjaardag van vzw De Rand beweerde de heer Dewael ook dat de VLD niet tot de federale regering zou toetreden als de faciliteiten niet werden afgeschaft. Misschien kan de heer Van Eyken eens uitleggen hoe de ministers Dewael en Verhofstadt de Franstaligen zo ver zal krijgen. (Applaus bij CD&V)

Francis Vermeiren

Wij nemen de zaak meer au sérieux dan dat het de jongste veertig jaar is gebeurd. Ik heb er problemen mee om burgerlijk ongehoorzaam te zijn. Het is duidelijk dat ik me aan de eed van burgemeester zal houden en naar wettelijke middelen zal zoeken..

Christian Van Eyken

Men zegt voortdurend dat alle burgemeesters van de rand rond Brussel achter het actieplan staan. Geen enkele burgemeester van de zes faciliteitengemeenten, die toch behoren tot Vlaams-Brabant, heeft het plan besproken of goedgekeurd. Ik zal het voorstel van resolutie dan ook niet steunen. Ik ben ervan overtuigd dat de Franstaligen in mijn gemeente ook voor Franstalige lijsten moeten kunnen stemmen.

Stefaan Platteau

Het college van burgemeester en schepenen van mijn gemeente staat volledig achter de actie maar we hebben duidelijk gezegd dat we niet meedoen aan burgerlijke ongehoorzaamheid. We hebben een eed afgelegd en we hebben respect voor de instellingen. De huidige situatie is niet grondwettelijk, niet wettelijk en ze schendt het gelijkheidsbeginsel. De situatie kan niet voortbestaan zoals nu al veertig jaar het geval is.

Joris Van Hauthem

Ondanks het feit dat de huidige situatie niet grondwettelijk en niet wettelijk is, gaat u toch niet de wet overtreden. U weet dat burgemeesters een bepaalde macht hebben. Als ze in groep burgerlijk ongehoorzaam zijn, wordt dat een politiek feit. Op die manier zijn bijvoorbeeld de talentellingen afgeschaft.

Stefaan Platteau

We leven in een rechtsstaat. Het is niet omdat bepaalde zaken niet correct zijn, dat men andere onwettelijkheden moet toepassen. Burgerlijke ongehoorzaamheid ondermijnt systematisch de rechtsstaat. We willen de splitsing van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde maar niet ten koste van de burgerlijke ongehoorzaamheid.

Eric Van Rompuy

Denkt u echt dat de ministers Verhofstadt en Dewael de volgende drie maanden gaan vechten voor de splitsing van de kieskring?

Stefaan Platteau

Premier Verhofstadt zal daarvoor op zijn manier ijveren, binnen de rechtsstaat en volgens de rechtsregels.

Kan de heer Van Eyken zeggen wie Franstalig is? Welke norm gebruikt men daarvoor? Het is zeer moeilijk om een definitie van een Franstalige te geven en daarop een percentage te plakken. Ik stel vast dat de Franstaligen in Dilbeek gelukkig zijn en de wet respecteren.

De voorzitter

De bespreking is gesloten. We zullen straks de hoofdelijke stemming over het voorstel van resolutie houden.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.