U bent hier

De voorzitter

Aan de orde is het actualiteitsdebat over de sociale aangelegenheden inzake onderwijs.

Ik wil het parlement erop wijzen dat er volgende week ook een actualiteitsdebat wordt georganiseerd : over het communautair akkoord dat gisteren werd bereikt.

Luc Martens

Bij het begin van deze regeerperiode waren de verwachtingen inzake onderwijs hooggespannen. In het regeerakkoord en in de Septemberverklaring werd onderwijs als een prioriteit naar voren geschoven. De minister onderstreepte dat ze een grote luisterbereidheid aan de dag zou leggen.

De ontgoocheling op het terrein is groot. Aanvankelijk werd slechts 20 miljard frank voor onderwijs uitgetrokken : slechts 10 percent van de beschikbare ruimte, terwijl onderwijs 42 percent van de begroting uitmaakt. Het Sint-Elooisakkoord werd niet aangegrepen om het onderwijs te versterken. De Vlaamse regering liet zich 2 miljard frank door de vingers glippen.

Intussen werd 47 miljard frank uitgetrokken voor onderwijs. Het aandeel van onderwijs in de totale begroting wordt echter steeds kleiner. Ongeveer 10 miljard frank wordt besteed aan infrastructuur en schoolopbouw; daarnaast moet nog ongeveer 11 miljard frank worden uitgetrokken voor verschillende begrotingsinitiatieven. Er blijft dus nog weinig over voor nieuwe maatregelen. De SERV heeft dat bevestigd.

Er zijn natuurlijk wel enkele positieve maatregelen genomen : de sociale toelagen zijn opgetrokken; er werden inspanningen gedaan op het vlak van onderwijsvoorrangsbeleid en zorgverbreding; de werkmiddelen van het basisonderwijs werden verhoogd. Dit alles wordt echter overschaduwd door het manifeste falen van de minister. De organisatie van de vervangingspools was een volledige mislukking. Het overleg over CAO 6 ging volledig de mist in. De CVP is verbijsterd : de onderhandelingen verliepen in een sfeer van intimidaties, provocaties en vernederingen. Bovendien heerst de grootste verwarring. Er werden beloftes gedaan voor de invoering van maaltijdcheques, maar inmiddels is gebleken dat dat niet verzoenbaar is met de loonwet van 1965. Er werd een hele mediacampagne georganiseerd : alle leerkrachten werden door de minister aangeschreven; er werd een advertentiecampagne georganiseerd en de minister gaf een regeringsmededeling. Daarbij tracht de minister iedereen tegen iedereen op te zetten en de vakbonden in diskrediet te brengen. Met de middelen voor deze mediacampagne had de minister heel wat andere zaken in het onderwijs kunnen realiseren.

De minister heeft het omgekeerde bereikt van wat ze had beoogd : depreciatie, wantrouwen, onrust en een vlucht uit het onderwijs. De initiële schroom van de minister wordt nu geïnterpreteerd als koele afstandelijkheid; de luisterbereidheid als een zoeken naar het grote gelijk, haar vastberadenheid als koppige trots. De leerkrachten, de ouders en al wie betrokken is bij het onderwijsveld is ontgoocheld. Niet alleen de minister, maar ook de heer De Gucht, met zijn misplaatste verwijzingen naar het kijk- en luistergeld en de minister-president, met zijn misprijzen voor het middenveld, hebben bijgedragen tot deze negatieve sfeer.

De uitlatingen van de communicatiespecialist van de federale regering, de heer Slangen, in het tijdschrift Bonanza zijn veelzeggend : hij schrijft er dat hij niet houdt van onderwijzers. Hij noemt ze vastbenoemde koningen waar hij misselijk van wordt. Zelf word ik misselijk van de heer Slangen, die erop wijst dat hij in een onbewaakt moment aan een dineetje met vrienden wel eens meer uitgeeft dan het maandloon van een kleuterleidster. (Applaus bij de CVP en het VB)

De uitspraken van de blauwe excellenties maken duidelijk hoe de liberalen denken over het onderwijs en de leerkrachten. Ze getuigen van een gebrek aan waardering, een gebrek aan respect voor de spelregels en afwezigheid van inlevingsvermogen. Ze zijn arrogant en verteerd door hun grote gelijk.

Het is niet verwonderlijk dat de andere meerderheidspartijen, bij monde van de heren Sannen, Bourgeois en Voorhamme, afstand nemen van de minister van Onderwijs. De heer De Gucht heeft wellicht gelijk als hij zegt dat Agalev bang is voor een conflict met de christelijke vakbond. Agalev heeft pas laat de eisen van de leerkrachten voor meer loon ernstig genomen. Bij de begrotingsbesprekingen heeft Agalev, net zoals VU&ID, gepleit voor een loonsverhoging, maar toch werd de begroting ongewijzigd goedgekeurd. Vandaag neemt de heer Sannen opnieuw afstand van de minister. Als de CVP straks een motie voorlegt, zal Agalev die echter niet steunen.

Niet alleen de minister is in de fout gegaan. Het overleg en de mediacampagne worden immers gestuurd vanuit het kabinet van de minister-president. De hele regering draagt dus verantwoordelijkheid. Hebben alleen de liberalen het voor het zeggen in de regering, of zijn de andere meerderheidspartijen ook het slachtoffer van de arrogantie van de macht? (Applaus bij de CVP) (Rumoer)

U draagt een verpletterende verantwoordelijkheid. Vlaanderen bevindt zich op een cruciaal moment : Vlaanderen moet zijn weg vinden in het Europa der volkeren. Onderwijs is hierbij een sleutelgegeven. De middelen zijn er. Op het terrein is er een groot engagement. Toch slaagt deze regering erin om deze kansen te verknallen. De regering moet de rust en het vertrouwen in het onderwijs herstellen; het overleg met de sociale partners moet opnieuw op gang worden getrokken; er moet een consistent voorstel komen waarbij de leerkrachten ook pecuniair gewaardeerd worden; het onderwijs moet de middelen krijgen waarop het recht heeft.

Als dat niet gebeurt zal de regering alle geloofwaardigheid in de onderwijswereld verliezen. U legt dan een zware hypotheek op de toekomst van Vlaanderen en de Vlaamse jongeren. (Applaus bij de CVP en het VB)

Gilbert Van Baelen

De heer Martens heeft z'n gal kunnen spuwen. Het begint mij toch te dagen dat het de CVP enorm veel pijn doet dat mijnheer Martens zelf heeft moeten toegeven dat het budget initieel bestond uit 20 miljard frank maar verhoogd werd tot 47miljard frank. Zoveel geld voor het onderwijs hebben de vorige regeringen nooit gevonden. De CVP hoort enkel wat ze wil horen. Tijdens de begrotingsbesprekingen hebben zowel minister Vanderpoorten als minister-president Dewael verklaard dat de Vlaamse regering met de vakbonden een open en constructief debat wil voeren omtrent het loon. Maar laat ons hier het loondebat niet voeren.

Laat het ons hebben over de wijze waarop waarop de minister heeft gecommuniceerd. Mag een minister niet communiceren met de bevolking over het beleid van de regering? Als de vakbonden de les gedurende één uur stilleggen om aan voorlichting te doen, dan moet de regering ook een mededeling kunnen doen. Het was overigens geen reclameboodschap zoals vroeger.

Ook wij van de VLD hopen dat er vanaf maandag een sereen debat tussen de vakbonden en de regering zal kunnen plaatsvinden. De vakbonden werden trouwens al meerdere malen ontvangen. Eerst waren ze bang voor de ronde van Vlaanderen van de minister en dan weer voor iets anders. Laat ons daarom vanaf maandag weer een sereen debat voeren. Ik geloof zelfs dat al wat inmiddels gebeurd is positief zou kunnen werken. Ik kan hierbij naar collega Denys kijken wanneer ik de vergelijking maak met het fietsen. Als men fietst, is het aan de top het moeilijkst; daarna gaat het enkel nog bergaf en wordt alles een stuk makkelijker. Ook in debat zal het zo zijn. Het kan immers niet de bedoeling zijn om, zoals sommigen blijkbaar wensen, dat de malaise op de spits gedreven wordt. (Applaus bij de VLD, de SP en VU&ID)

Pieter Huybrechts

Salaris is een wezenlijk bestanddeel van de attractiviteit van elk beroep. Iedereen van ons wil zijn arbeid gewaardeerd zien door een rechtvaardige verloning. Als de maatschappij het beter doet dan moet een deel van het geld, via het onderwijs, terugkomen naar de maatschappij. Op welke wijze dat gebeurt, is de verantwoordelijkheid van de overheid. Men kan daarbij twee werkwijzen hanteren : lineair of gedifferentieerd. Bij de gedifferentieerde wijze loopt men het gevaar dat men de leerkrachten tegen elkaar gaat opzetten.

Het onderwijs verkeert momenteel in een crisis omdat er een tekort is aan leerkrachten en omdat de lonen achterop blijven. Onderwijzers en leraars zijn de laatste decennia financieel ondergewaardeerd. Dat wreekt zich op het aanbod. Er zijn echter ook de slechte omgevingsfactoren: herstructurering, gewijzigde leerplannen, verouderde infrastructuur, overbevraging en multiculturele problemen.

Er bestaat geen tovermiddel voor de herwaardering van de leerkracht. De sleutel ligt grotendeels bij de maatschappelijke veranderingen. Er moet dus naar alternatieven gezocht worden. Verloning is er een van.

De paars-groene regeering heeft allerlei beloftes gedaan. De diverse maatschappelijke geledingen hebben hun deel van de koek al gevraagd. Er zijn weliswaar al bepaalde maatregelen genomen voor het onderwijs maar in zijn totaliteit blijft het onderwijsbudget ondermaats.

Buiten de diverse problemen is er ook het gebrek aan communicatie, het gebrek aan serene onderhandelingen en zijn er de provocaties uit een bepaalde hoek. De wijze waarop de Vlaamse regering tot nu toe het de moeilijkheden in het onderwijs heeft aangepakt, is stuntelig en wekt bij het onderwijzend personeel de indruk dat hun eisen niet ernstig worden genomen.

De uitspraken van VLD-voorzitter De Gucht dat de leerkrachten niet te veel mogen eisen want dat voor hen het kijk-en luistergeld werd afgeschaft, hebben u het leven niet makkelijker gemaakt. Mijnheer Slangen, de communicatie-adviseur van premier Verhofstadt, vond het blijkbaar nodig om er nog een schepje bovenop te doen. Mijnheer Slangen houdt niet van onderwijzers. Hun eisen maken hem misselijk. God behoede ons voor dergelijke communicatie-adviseurs. Dergelijke uitspraken zijn onverantwoorde provocaties.

De sfeer tussen de vakbonden en de minister evolueert intussen van kwaad naar erger. De jongste jaren zijn de opdrachten van het onderwijzend personeel serieus toegenomen, maar er stond financieel niets tegenover. Dat werkt ontmoedigend. Leerkrachten verdienen beter, niet alleen inzake werkdruk maar ook inzake verloning.

Ik vrees dat er momenteel onvoldoende geld is om een gerechtvaardigde lineaire verhoging toe te staan. Waalse leerkrachten verdienen meer dan Vlaamse. Uiteraard heeft dit ook weerslag op de pensioenen die federaal worden uitbetaald. Zo wordt Vlaams belastinggeld aan Vlaamse leerkrachten ontstolen. De huidige regering is, net zoals de vorige, veel te toegeeflijk geweest tijdens de jongste communautaire onderhandelingen. Indien Vlaanderen kreeg waar het recht op heeft, dan zou het nu niet met dergelijke onderwijsproblemen zitten.

Ik moet de vakbonden niet verdedigen. Wij zijn ongebonden. Ik stel echter vast dat - op haar eigen partij na - alle andere meerderheidspartijen kritiek hebben op de manier waarop de minister zich opstelt in het conflict. Zij pleiten alle voor een sereen debat maar vinden dat u net het omgekeerde doet. Agalev spreekt weer met een dubbele tong. Naar buiten toe staat Agalev aan de kant van de leerkrachten. Binnenskamers huppelt Agalev achter de minister van onderwijs aan. (Applaus bij het VB)

Vorige vrijdag zei de minister in een omstreden regeringsmededeling dat er toch geen maaltijdcheques zouden uitgedeeld worden en dat er van een lineaire loonsverhoging van drie procent geen sprake kan zijn. Ze riep ook iedereen op om zich na de staking achter de visie van de regering te scharen. Ik vrees dat hier niet veel van in huis zal komen. Deze regeringsverklaring, de krantenadvertenties en het artikel van de heer Slangen leiden tot een verharding van de standpunten. De arrogantie van de macht is gevaarlijk.

De regeringspartijen dragen een grote verantwoordelijkheid. Het feit dat zij in de media kritiek spuien maar in de commissie niet, leidt tot verwarring. Het is waarschijnlijk best dat er een bemiddelaar wordt aangesteld. Onderwijs is een prioriteit. Darom moeten de leerkrachten een passende bezolding krijgen en de kinderen moeten centraal blijven staan. Een blaaskaak als de heer Slangen is de minister beter kwijt dan rijk. (Applaus bij het Vlaams Blok)

André Denys

De heer Slangen heeft hier niets mee te maken. Trouwens geen enkele VLD-politicus steunt zijn uitspraken.

Eric Van Rompuy

De heer Slangen krijgt wel 8 miljoen frank om de overheidscommunicatie te organiseren voor uw boegbeeld. Wat de heer Slangen zegt, moet minister Vanderpoorten uitvoeren. Zijn uitlatingen zijn een slag in het gezicht van de leerkrachten.

Gilbert Van Baelen

Ik ben het niet eens met de heer Slangen. Hij heeft zeer provocerende uitspraken gedaan over het onderwijs die zeker niet correct zijn. Hij heeft echter recht op een individuele mening, de vrijheid van handelen van de heer Slangen mag niet beperkt worden. (Applaus bij de VLD)

André Van Nieuwkerke

De SP-fractie betreurt dat het onderwijsdebat is geëvolueerd tot een stellingenoorlog in de media. Misschien zullen de krantentitels naar dit debat verwijzen als het Slangendebat. Het onderwijs heeft nood aan sereniteit. Men heeft immers 4.000 leerkrachten nodig voor de vermindering van de werkdruk en de huidige situatie maakt het beroep minder aantrekkelijk. Ik hoop dat dit debat het negatieve beeld niet verstrekt. Dit is de reden waarom wij geen voorstander ervan waren.

CAO-onderhandelingen worden best gevoerd in beslotenheid en rust. Het sociaal overleg is een verworvenheid en een motor van welzijn en welvaart. Deze samenwerking is nodig voor een sterk sociaal weefsel. Ik roep dan ook iedereen op om de verzuring van de onderhandelingen tegen te gaan. In februari worden deze onderhandelingen opnieuw gestart en ik hoop dat we dan kunnen discussiëren over effectieve maatregelen. Er is sprake van 47 miljard frank en indien we dit verspreiden over 2.000 instellingen zal het effect voor een school klein zijn. Hierbij wordt niet alleen de minister maar ook de overheid geviseerd. De CAO-onderhandelingen moeten uitgediept worden.

De minister heeft reeds een aantal interessante voorstellen gelanceerd onder meer voor de herwaardering van de leerkracht, de gelijke kansen en de herwaardering van het BSO en TSO. Het gaat niet enkel over het loon maar er zijn nog tal van andere maatregelen zoals het verlagen van de loonlast en een minder stringente controle van de overheid op de besteding van de middelen. Er is een tekort aan leerkrachten. De overheid kan hier, gezien de huidige sfeer, momenteel weinig aan doen. Vroeger waren de maatregelen gericht op herstructurering, nu zoekt men kwalitatieve verdieping van het onderwijs. Ik hoop dat men deze discussie kan verderzetten.

Er zijn heel wat studies die een heleboel problemen blootleggen. Indien de middelen voor onderwijs niet stijgen, zijn de talrijke studies en hoorzittingen over deze problemen zinloos. Ik roep de minister van onderwijs en de Vlaamse regering dan ook op om de sfeer te verbeteren. (Applaus bij de VLD, de SP, AGALEV en VU&ID)

Ludo Sannen

In de beleidsnota van vorig jaar werd de rust in het onderwijs beklemtoond. Dit klinkt nu ironisch. De huidige sociale onrust is immers historisch. In 25 jaar is er nog nooit 2 dagen na elkaar gestaakt. Deze regering heeft nochtans van onderwijs een prioriteit gemaakt, getuige hiervan de 47 miljard frank in de begroting. De besparingen die twee jaar geleden in het decreet over het secundair onderwijs ingevoerd werden, heeft deze regering ongedaan gemaakt. Ik wil benadrukken dat Agalev nog nooit een besparing in het onderwijs heeft goedgekeurd.

De onderhandelingen over CAO 5 verliepen gunstig. Bij het begin van de onderhandelingen over CAO 6 was alles nog goed. Ik wil erop wijzen dat dit de eerste CAO-onderhandelingen zijn over een periode die nog moet komen. Toch loopt het mis. De vakbonden hebben inderdaad hun houding verscherpt en stellen meer eisen. Sommige VLD-ers hebben ongelukkige uitspraken gedaan. Bepaalde leden van de regering gaven de indruk dat er veel middelen ter beschikking waren. Men kwam tot de conclusie dat de jarenlange frustratie in het onderwijs onder andere over de werkdruk en de blokkering van de loonsverhoging mocht geuit worden, en voor het eerst werd dit niet alleen door vakbonden maar ook de inrichtende machten gesteund.

In alle andere sectoren neemt de koopkracht wel toe. Ten slotte beloofde de Vlaams regering het beroep van leraar aantrekkelijker te maken. Alles samen heeft gezorgd voor enorme verwachtingen bij de leerkrachten.

Minister Vanderpoorten heeft onmiddellijk gezegd dat ze onvoldoende middelen had om aan alle eisen te voldoen en de leerkrachten beseften dat ook. Toen minister Vanderpoorten de Vlaamse regering daarover in november aansprak, is het tot een eerste botsing gekomen met de vakbonden waarop ze besloten te staken in december.

Na die eerste staking, besloten de vakbonden op 14 december om opnieuw te onderhandelen en te wachten tot 9 januari vooraleer de onderhandelingsresultaten te evalueren. Ik begrijp dus niet waarom ze al op 15 december twee nieuwe stakingsdagen aankondigen. Ondertussen dreigt de situatie te escaleren en daar heeft de regeringsmededeling zeker toe bijgedragen. Agalev is van mening dat de politieke partijen de dynamiek van het sociale overleg dienen te respecteren. Agalev beperkt zich dus in haar commentaar op CAO 6.

Als er ernstige vragen zijn, moeten we luisteren naar de vakbonden. Ik ben nog steeds gekant tegen een lineaire loonsverhoging, maar als we willen dat de onderhandelingen over CAO 6 resultaat opleveren zullen we een of andere vorm van lineariteit moeten aanvaarden. Bovendien moeten we beseffen dat CAO 6 evenmin mogelijk is met de huidige middelen. Minister Vanderpoorten draagt een zware verantwoordelijkheid. Iedereen hoopt dat de volgende stakingsdagen de laatste zullen zijn.

Wij verzetten ons niet tegen rechtstreekse contacten, maar voormalig minister van onderwijs, de heer Van den Bossche heeft meermaals gezegd dat we niet voorbij de bestaande intermediaire structuren kunnen. Ik vraag de minister dan ook om de onderhandelingen over alle elementen volgende maandag opnieuw te starten met respect voor het sociale overleg. Als die onderhandelingen in een serene sfeer verlopen, zullen ze ook slagen.

Een doelstelling van het regeerakkoord is de maatschappelijke waardering van de leerkrachten vergroten. Omdat deze doelstelling niet gehaald dreigt te worden, moet het tij dringend keren. (Applaus)

Dit debat toont aan in welke penibele situatie het dossier terecht is gekomen. Ik kan mij evenwel niet van de indruk ontdoen dat bepaalde krachten er alles aan doen om een sereen klimaat onmogelijk te maken. De onderhandelingen mogen geen machtsspelletje worden waarbij toch niemand gebaat is.

Er is al meermaals op het belang van onderwijs gewezen en de uitdagingen zijn immens. Maar de huidige malaise zorgt ervoor dat regering en vakbonden zich ingraven voor een machtstrijd. Het feit dat we dit dossier aan onze agenda hebben toegevoegd, wijst op het belang ervan, ook al voegt dit debat eigenlijk niets toe aan het dossier.

Het kernprobleem is niet zozeer inhoudelijk, maar heeft alles te maken met de sfeer. De leerkrachten hebben de indruk dat ze niet ernstig genomen worden.

Eric Van Rompuy

Tijdens de begrotingsbespreking heeft de CVP gezegd dat het onderwijs ondergewaardeerd wordt en een recente SERV-studie bewijst dat. In 2001 stijgen de begrotingsuitgaven met gemiddeld 6,1 procent terwijl de onderwijsbegroting maar met 3,5 procent stijgt. Dat was ons uitgangspunt : de Vlaamse regering heeft een verkeerde keuze gemaakt.

Luc Martens

Om het beroep aantrekkelijker te maken zullen meerdere problemen opgelost moeten worden. Verloning is één van die problemen. Het loonverschil tussen het onderwijs en de private sector moet weggewerkt worden.

Ik had het over de sfeer tussen de Vlaamse regering en de vakbonden. De vakbonden zijn ons komen vertellen hoe men op een zucht van een vergelijk stond. Maar door een verkeerde sfeer is men uiteindelijk niet tot een akkoord gekomen. Een aantal denigrerende uitspraken van politici waren niet echt opbouwend, maar de vakbonden hebben ook fouten gemaakt. Zo zijn zij niet de enige partij die met de leerkrachten mag communiceren.

De CVP wacht wellicht op het moment dat wij minister Vanderpoorten veroordelen, maar daar kan geen sprake van zijn. Bovendien treft ook de CVP schuld. (Samenspraken)

Een aantal oude besparingen worden ongedaan gemaakt. Voor het eerst wordt onderhandeld over een CAO voor een periode die nog moet beginnen. Als men desondanks begint te staken, wekt dat bij mij een onaangenaam gevoel op.

We kunnen goed begrijpen dat het voor veel mensen genoeg is. (Samenspraken) Maar genoeg heeft ook vele invullingen. Het kan het gevoel zijn van te weinig te verdienen of van te veel bijkomende opdrachten te krijgen. Het kan ook het gevoel zijn van overregulering en betutteling, van geen steun te krijgen en van aan zijn lot overgelaten te zijn. Voorts kan men ook het gevoel hebben dat men bij de minste klacht geculpabiliseerd wordt of telkens een nieuwe leermethode te moeten implementeren terwijl er nog handboeken zijn. Dat gevoel is echter harde realiteit. (Rumoer)

Luc Van den Brande

Deze polemiek leidt tot niets. De vraag rijst of Vlaamse parlementsleden zich willen inzetten voor een generatie die in staat is om Vlaanderen tot ontwikkeling te brengen in Europa. U zegt dat er in de vorige regeerperiode niet veel gebeurd is op het vlak van het onderwijs. We hebben samen met minister Van den Bossche geprobeerd om op een verantwoorde wijze een aantal zaken te realiseren en voorts hadden we de gemeenschappelijke opdracht om Vlaanderen goed aan de meet te brengen. Op een moment dat er nauwelijks middelen waren, hebben we 20 miljard frank extra uittrokken voor onderzoek, ontwikkeling en wetenschapsbeleid. We stellen vast dat minister Vanderpoorten haar werk niet gedaan heeft toen de middelen overvloedig aanwezig waren. Investeren in het intellectuele kapitaal van jongeren dient een prioriteit te zijn. We stellen voor dat u samen met de CVP erop aandringt dat minister Vanderpoorten de juiste prioriteiten legt.

André Denys

De heer Van Dijck heeft gelijk als hij stelt dat overregulering een groot probleem is. Men mag echter niet vergeten dat die regels onder invloed van de vakbonden uitgewerkt zijn. Wat de budgettaire inspanningen betreft wijs ik erop dat de begroting in 1998 in evenwicht was en dat er een overschot was. Toch werd er op verzoek van de toenmalige minister van financiën besparingen in het onderwijs doorgevoerd. De inspanningen van deze regering zijn in geen geval te vergelijken met de besparingen van de CVP tijdens de vorige regeerperiode.

Gilbert Bossuyt

Ik vind het erg dat het collectieve geheugen van sommigen zo kort is. Ik betreur dat de partij die gedurende lange tijd een orthodox beleid vroeg, nu op de kar van de vakbond springt om politieke overwinningen te oogsten. Maar ik betreur ook dat sommigen de indruk geven om het conflict met de vakbonden op de spits te drijven. Ik benadruk dat het gaat om gedegen onderhandelingen, die over meer gaan dan alleen het loon. Ik waarschuw ervoor dat men zonder sociaal overleg niet tot een oplossing kan komen.

Luc Martens

De inspanningen die de vorige regering voor het onderwijs heeft geleverd, zijn substantieel en proportioneel groter dan de huidige.

Ik heb mijn buik vol van het discours van de CVP. Vroeger kon blijkbaar niets en nu alles. U bent mee verantwoordelijk voor de schuldenlast en het is niet nodig om voortdurend het communautaire aspect aan te halen. Er moeten keuzes gemaakt worden.

De leerkrachten zijn niet de enige participanten in het onderwijs. Ook de ouders, leerlingen, scholieren en studenten zijn actoren die alle belang hebben bij een goed onderwijs en geen boodschap hebben aan stakingen. Er zijn problemen, maar die zijn er om opgelost te worden. We vragen u en het gemeenschappelijke vakbondsfront om de dialoog opnieuw te starten, want het onderwijs verdient dat. (Applaus bij de VLD, de SP, AGALEV en VU&ID)

Minister Marleen Vanderpoorten

In dit debat zijn weinig inhoudelijk nieuwe elementen aan bod gekomen. De discussie over CAO6 is immers al uitgebreid gevoerd tijdens de begrotingsbesprekingen. Ik stel twee onderwerpen vast, namelijk communicatie en inhoud.

De communicatie gaat over meer dan de regeringsmededeling. Men heeft meer kritiek op de manier waarop ik omga met het onderwijs en de organisaties, dan op die mededeling. Het gaat over communiceren met de actoren en het verstrekken van informatie aan alle betrokken partijen. Van het begin af heb ik gesteld dat ik het belangrijk vind om meer te communiceren met alle betrokkenen. De regeringsmededeling is een middel om te informeren. Die is er gekomen omdat ik vernomen heb dat de vakbonden de leerkrachten-leden tijdens de lessen informeren. Die informatie wordt door dan via de leerlingen aan de ouders meegedeeld. Het hoeft geen betoog dat die niet altijd correct is.

Heel wat ouders confronteren ons op het kabinet en in de administratie met ware indianenverhalen. Het is dan ook noodzakelijk om iedereen correcte informatie te verschaffen. Dat is onze democratische plicht. Ik heb gebruik gemaakt van verschillende communicatiemiddelen : ik heb heel wat scholen persoonlijk bezocht; ik heb een ronde van Vlaanderen georganiseerd; de leerkrachten werden aangeschreven; er werd een intensieve elektronische briefwiseling gevoerd en ik heb een regeringsmededeling gegeven. De volgende dagen zal er massaal gestaakt worden. Daar heb ik geen problemen mee. Het onderwijsveld moet echter wel beseffen waarvoor of waartegen het staakt.

Ik word op het veld geconfronteerd met 20 jaar frustratie. Ik kan die frustratie moeilijk wegwerken in amper 18 maanden tijd. (Applaus bij de VLD, de SP, AGALEV en VU&ID). Het is ongehoord dat een persoon die tijdens de vorige regeerperiode mee verantwoordelijk was voor onderwijs, me vanaf de eerste dag de les heeft proberen te spellen. (Applaus bij de VLD, de SP, AGALEV en VU&ID)

Eric Van Rompuy

Het is de eerste keer in de sociale geschiedenis dat een staking wordt toegeschreven aan de oppositie. Als het onderwijs een prioriteit is voor deze regering, waarom stijgt het onderwijsbudget dan slechts met 3,5 percent, terwijl het volledige budget met 6,1 percent stijgt? Deze cijfers werden bevestigd door de SERV, die erop wijst dat er voor 2001 en 2002 geen bijkomende middelen beschikbaar zullen zijn voor onderwijs. Het is een schande dat u ons een sociaal conflict probeert aan te wrijven, waar we helemaal geen verantwoordelijkheid in dragen. De minister heeft zwaar uitgehaald naar de vakbonden en de staking; dat komt nu op uw hoofd terecht. (Applaus bij de CVP en het VB)

Minister Marleen Vanderpoorten

Iedereen beseft dat de problemen van het onderwijs langzaam gegroeid zijn. Tijdens de vorige regeerperiode is het aandeel van onderwijs binnen de totale begroting gedaald met 5 percent. U beseft maar al te goed dat het niet mogelijk is om alle problemen op te lossen op amper anderhalf jaar tijd. Het veld geeft de regering krediet.

CAO 6 bestaat uit twee delen : een over de werkdruk en een ander over de verloning. Voor wat betreft de werkdruk hadden we in december 2000 al bijna een akkoord bereikt. Ik heb altijd gezegd dat er over looneisen kan gepraat worden; ik ben er echter niet van overtuigd dat een lineaire loonsverhoging van drie percent de beste oplossing is. Daarom heb ik de loonstudie besteld. Er zal wel degelijk rekening gehouden worden met de resultaten van deze studie. In CAO 5 werd de loonsverhoging gekoppeld aan de herziening van de Financieringswet. Ik zal die belofte nakomen.

Gedurende het eerste jaar werden vooral voorbereidingen getroffen. Heel wat maatregelen komen nu pas op kruissnelheid. Er wordt verkeerde informatie de wereld ingestuurd? De 47 miljard frank is niet noodzakelijk een eindpunt. Wellicht moeten er bijkomende middelen worden uitgetrokken.

Ik besef dat de maatregelen voelbaar moeten worden in de praktijk. Totnogtoe is dat nog niet het geval. Vandaar wellicht het succes van de stakingen. Vanaf 1 september zullen de maatregelen voelbaar worden op het terrein, op alle niveaus van het onderwijs.

Ik wil opnieuw aan de onderhandelingstafel gaan zitten met de vakbonden. Het meningsverschil met de vakbonden heeft vooral te maken met communicatie en minder met de inhoud. Ik ben ervan overtuigd dat er op vrij korte termijn een akkoord zal kunnen worden bereikt. (Applaus bij de VLD, de SP, AGALEV en VU&ID)

Luc Martens

De regeringsmededeling en de brief van de minister staan vol halve waarheden. De minister wijst erop dat er meer personeelsleden bijkomen in het kleuteronderwijs, maar vertelt er niet bij dat het om nauwelijks 300 personeelsleden gaat, gespreid over 2400 instellingen.

Ik kan u verzekeren dat wij niet bepaald gefrustreerd zijn. De vorige CVP-minister van onderwijs, de heer Coens, was bijzonder populair en werd algemeen gewaardeerd.

Bij veel partijen bestaan er heel wat vragen over het gebrek aan respect voor het sociaal overleg en de beperkte budgettaire ruimte die wordt vrijgemaakt voor onderwijs. U handelt als een typische liberaal : u ziet wel de overheid en de burger, maar niet het middenveld. U onderschat bovendien de betekenis van verloning, dat een belangrijke uitdrukking is van waardering. Het loon van leerkrachten moet gelijke tred houden met dat van de particulieren sector.

Karel De Gucht

Mijn collega Martens richtte zich tot mij. Ik zou hem willen herinneren aan al hetgene de CVP in het verleden wist te realiseren.

Eric Van Rompuy

U kan u zelf het onderwerp bepalen.

Karel De Gucht

De heer Martens heeft het over halve waarheden. Nu, de CVP heeft over volledige leugens. Gedurende de vorige regering wou minister Van den Bossche een evenwicht verkrijgen tussen de begroting van de gemeenschappen en de gewesten. U bent daarin meegestapt. U hebt onder andere een begroting goedgekeurd die duidelijke besparingen inhield. Ik begrijp nu niet dat er de minister vanuit een aantal fracties ten kwade wordt geduid dat zijeen aantal besparingen ongedaan maakt.

Luc Martens

Het zou nuttig zijn indien u op een debat aanwezig zou zijn.

Karel De Gucht

In het verleden hadden regeringsmededelingen meer weg van public relations dan van voorlichting. Waarom zou een minister van onderwijs, aan de vooravond van acties, nu niet mogen zeggen wat zij denkt over deze actie? Men maakt zich kwaad over het feit dat de minister haar mening durft te zeggen. Er staat echter niets agressiefs in de tekst. Ik heb hem twee keer gelezen en heb er niets ergs in kunnen terugvinden. De ministers moeten hun mening moeten kunnen zeggen.

Mieke Van Hecke

Het ging niet zozeer over de inhoud van de tekst maar wel over middel dat gehanteerd werd. Het gelijkheidsbeginsel werd geschonden. Deze regeringsmededeling wordt door iedereen betwist.

Minister Marleen Vanderpoorten

Vorige week donderdag hebben de vakbonden gedurende 45 minuten de lessen geschorst om de eerkrachten te informeren. De regering en het beleid heeft ook het recht om de mensen te informeren. Informeren is immers geen alleenrecht van de vakbonden.

Wij respecteren de vakbonden. Er is echter discussie ontstaan over het formele en informele overleg. Informeel overleg is voor mij belangrijk om mijn beleid uit te kunnen stippelen.

Sonja Becq

De leerkrachten werden geïnformeerd gedurende een schorsing in de lessen van 45 minuten. Ik zelf heb 3 kinderen. Ik kon dus zelf vaststellen dat de leerkrachten niet 3 keer gedurende 45 minuten werden geïnformeerd. U komt telkens terug op die 45 minuten. Dit is niet fair.

Minister Marleen Vanderpoorten

De instructies van de vakbonden waren duidelijk: het ging om een voorlichting van 45 minuten.

Sonja Becq

U zou moeten fairder zijn en niet steeds op die 45 minuten terugkomen.

De voorzitter

De bespreking is gesloten.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is toegankelijk.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.