U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 24 mei 2000, 14.00u

van Frans Wymeersch aan minister Mieke Vogels, beantwoord door minister Steve Stevaert en minister Patrick Dewael
265 (1999-2000)
van Jos Stassen aan minister Patrick Dewael en minister Steve Stevaert, beantwoord door minister Steve Stevaert en minister Patrick Dewael
264 (1999-2000)
van Jos De Meyer aan minister Steve Stevaert, beantwoord door minister Steve Stevaert en minister Patrick Dewael
263 (1999-2000)
De voorzitter

Aan de orde zijn de samengevoegde actuele vragen van de heer De Meyer tot de heer Stevaert, minister vice-president van de Vlaamse regering, Vlaams minister van Mobiliteit, Openbare Werken en Energie, van de heer Jos Stassen tot de heer Dewael, minister-president van de Vlaamse regering, Vlaams minister van Financiën, Begroting, Buitenlands Beleid en Europese Aangelegenheden, en tot de heer Steve Stevaert, minister vice-president van de Vlaamse regering, Vlaams minister van Mobiliteit, Openbare Werken en Energie, en van de heer Wymeersch tot mevrouw Vogels, Vlaams minister van Welzijn, Gezondheid en Gelijke Kansen, over de regeringsbeslissing inzake Doel. Minister-president Dewael en minister Stevaert zullen op die vragen antwoorden.

Jos De Meyer

Het was bijna voorspelbaar : de Vlaamse regering heeft vorige vrijdag beslist dat Doel zal verdwijnen ondanks tegenstrijdige verkiezingsbeloften, regeringsverklaringen en de leefbaarheidsstudie. Uiteraard wordt het sociaal begeleidingsplan uitgevoerd en blijft het strategische plan de basis van de verdere ruimtelijke ordening. Die beslissing is een bevestiging van de principes van de voormalige regering van januari 1998 met dat verschil dat het proces met enkele jaren verlengd wordt. Het is een keuze voor een uitstervingsscenario van een dorpsgemeenschap, waarbij vooral de sociaal en financieel zwakkeren in hun geïsoleerd dorp achterblijven. Dat staat in fel contrast met de zogenaamde dominotheorie die Agalev voor de verkiezingen ontwikkeld heeft evenals met de leefbaarheidsstudie. Erger nog is dat de onzekerheid van de Doelenaars toeneemt. Dat is een duidelijke keuze voor de verrottingsstrategie. Men stelt dat Doel een ideaal woondorp is waar de mensen graag wonen. Minister-president Dewael verklaart dat het Saeftinghedok er komt, Agalev beweert van niet. Komt het Saeftinghedok er? Moet er nog een nieuwe studie komen na de verkiezingen? Wordt er daar dan rekening mee gehouden? Krijgen de Doelenaars eindelijk een duidelijk antwoord? (Applaus bij de CVP en de VB)

Jos Stassen

Ik geef toe dat de beslissing over Doel voor ons heel moeilijk is omwille van de tijdelijkheid en het feit dat het sociaal begeleidingsplan in 2004 opgeheven wordt. Ik vraag duidelijkheid over drie punten. Ten eerste rijzen er maritiem-economische en technische vragen over het tweede dok, met name het Saeftinghedok. Ik heb daar mijn mening over. Een dergelijk dok kan men pas bouwen na een maritiem-economische studie over de evolutie van het aantal containers. Het is niet omdat het aantal containers momenteel toeneemt, dat er in de toekomst meer containers gaan komen.Voorts moeten een aantal zaken onderzocht worden. Als er naast het Deurganckdok een tweede dok gebouwd wordt, zullen de getijden van de Schelde voor een zandophoping zorgen. Ook rijst de vraag of de schepen de hoek van het dok wel kunnen nemen. Men mag niet vergeten dat de kerncentrale in de buurt veel water opzuigen voor de externe koeling. Als het dok nodig is, komt het op die bepaalde plaats? Waarom? Zijn er alternatieven mogelijk? De studies over mogelijke alternatieven zijn nog niet afgerond. Er is dan ook nog geen rekening gehouden met de resultaten bij de regeringsbeslissing.

Ten tweede is het mooi dat het woonrecht gegarandeerd wordt, maar de vraag rijst wat dat betekent op het vlak van de basisvoorzieningen en de leefbaarheidsaspecten. Daarop moeten er duidelijke antwoorden gegeven worden.

Een derde vraag is wat het tweede dok betekent voor de omgeving van Doel. Momenteel stelt men dat het Deurganckdok geen of nauwelijks een effect op de leefbaarheid van Doel heeft. De vraag rijst welke effecten er zijn op de omgeving van Doel vooraleer men met de bouw van het tweede dok begint. Wordt de poldergrond opgespoten? Houdt men rekening met de fysieke afscheiding tussen het Saeftinghedok en de dorpskern zoals in de leefbaarheidsstudie gesteld wordt? Pas als er duidelijkheid komt over die drie punten, kan de situatie opnieuw geëvalueerd worden.

Frans Wymeersch

Ik stel vast dat de heer Stassen niet geïnformeerd is over de regeringsbeslissing door de ministers van zijn eigen partij. Anderzijds betreur ik het feit dat we niet de mogelijkheid gehad hebben om een actualiteitsdebat over die beslissing te organiseren. Ik hoop alsnog dat er een dergelijk debat komt. Eigenlijk wilde ik deze actuele vraag aan minister Vogels, bevoegd voor Welzijn, stellen. Ik wou vragen of ze de regeringsbeslissing in overeenstemming kan brengen met het toekomstig welzijn van de inwoners van Doel. Ik heb echter vernomen dat minister Stevaert zal antwoorden op mijn vraag. Ik had aan minister Vogels ook de vraag willen stellen wat het meest doorgewogen heeft bij de beslissing : het welzijn van de Doelenaars of de welvaart van twee Agalev-ministers? Sinds haar regeringsdeelname gooit die partij blijkbaar heel wat groene principes overboord. Voorts stel ik vast dat de leefbaarheidsstudie nog niet ter inzage aan het Vlaams Parlement voorgelegd is, hoewel men dat beloofd had, en ook dat er geen rekening mee gehouden is. De regering heeft evenmin gewacht op het advies van de auditeur van de Raad van State over een aantal dossiers vooraleer een beslissing te nemen. Ik stel vast dat de gronden van bepaalde landbouwers afgenomen worden zonder dat er een onteigeningsprocedure ingezet is. Waar is de Vlaamse regering mee bezig? Waarom legt ze de procedures en de verkiezingsbeloften naast zich neer?

Uiteindelijk krijgt men geen deportatie van de Doelenaars maar wel een langzame doodsstrijd. Wat met het domino-effect? De heer Stassen is de gevangene van de machtspositie van zijn eigen partij. De VU&ID en Agalev hebben zich verzet tegen het Doel-scenario van de vorige regering. Ze kunnen dan ook niet anders dan onmiddellijk ontslag nemen. (Applaus bij het VB)

Minister Steve Stevaert

Een opmerking die ik vooraf zou willen maken is dat de verontwaardiging van de heer Wymeersch over de snelheid waarmee de beslissing werd genomen, mij verbaast. Totnog zijn we immers overspoeld door opmerkingen omdat we wilden wachten. Ik herinner me nog dat het misdadig werd genoemd om te wachten tot de gemeenteraadsverkiezingen.

Het strategisch plan is een princiepsbeslissing die door minister Van Mechelen in uitvoeringsbesluiten zal worden gegoten. Dat plan maakt uitbreiding van de haven mogelijk zowel in het linker scheldeoevergebied als in het rechter. Eventuele uitbreidingen zullen echter duidelijk gemotiveerd moeten worden en rekening moeten houden met het feit dat de grond optimaal gebruikt moet worden. Verder zullen de verschillende gebieden niet alleen duidelijk aangegeven worden op wat men vroeger het gewestplan noemde, ze zullen ook fysiek verankerd worden door bijvoorbeeld aanplantingen. De bestemming van de verschillende gronden zal onmiskenbaar worden afgedwongen en voortdurend worden opgevolgd.

Het sociaal begeleidingsplan moet dienen om de leefbaarheid van Doel voor de inwoners te garanderen. Of Doel leefbaar is of niet kan enkel door de inwoners worden uitgemaakt. Vandaar dat het sociaal begeleidingsplan zich zowel richt op diegenen die opteren voor vertrekken uit Doel als op diegenen die wensen te blijven. Diegenen die blijven, moeten dat in optimale omstandigheden kunnen, diegenen die vertrekken ook. Alleen de mensen zelf kunnen beslissen. Het plan loopt tot eind 2003. Vanaf 2004 wordt de procedure tot gedwongen onteigening gestart. Vanaf dan worden alle eigendommen in Doel overgedragen aan de Vlaamse Overheid. Vanaf dan bevinden alle huizen zich in de zone van het strategisch plan. De Vlaamse overheid moet ervoor zorgen dat de huizen onderhouden worden en dat de leefbaarheid in Doel gegarandeerd blijft. Het eigendomsrecht wordt vervangen door een woonrecht. Mensen kunnen tegen een kleine vergoeding in hun huis blijven en vallen niet langer onder de huurwet. Ze wonen niet langer meer in een woonzone, maar toch zal aandacht gaan naar het behoud van de leefbaarheid van de zone.

Alle bedenkingen en opmerkingen die de Vlaamse Regering over de beslissing te horen krijgt, zijn op zekere hoogte uiteraard terecht, maar de beslissing is het gevolg van een afweging tussen economische belangen van de gemeenschap en de belangen van de dorpsgemeenschap van Doel.

De bekommernis van de heer Sannen is terecht, maar ook de Vlaamse regering deelt ze. Alle bewoners van Doel, eigenaars en huurders, worden in het stelsel van het woonrecht opgenomen en zolang ze er wonen wordt hun dorp leefbaar gehouden.

In een volgende fase moeten we afwegen of dat tweede dok er echt moet komen. Wat het eerste dok betreft, kunnen mensen zelf kiezen of ze hun dorp leefbaar vinden of niet. Zo neen, dan stappen ze in het sociaal begeleidingsplan, zo ja dan blijven ze er wonen. Onteigenen en dan leeg laten staan is dom. Is dat een verrottingsstrategie? Neen, want de leefbaarheid van het dorp komt niet in het gedrang. Wat de tweede fase betreft, bestaat de mogelijkheid om het dok te bouwen. Als het nodig blijkt, dan komt het er. Dat moet een principsbeslissing worden.

De consternatie van de heer Wymeersch begrijp ik helemaal niet. Over deportaties spreken is totaal ongepast. Mijn partij heeft daar geen ervaring mee.

Minister-president Patrick Dewael

Ik onderschrijf het antwoord van minister Stevaert. Ik wil verder opmerken dat ik dit dossier niet in een context van winnaars of verliezers wil plaatsen met als strijdende partijen politieke fracties.

Beslissingen over onteigeningen vallen voortdurend voor algemene infrastructuurwerken. Bij elk project met onteigeningen zijn er getroffen burgers. Altijd weer is daar de confrontatie tussen het algmeen belang en het individuele belang. Het is de plicht van de overheid dat individuele belang op een humane manier te behandelen. In dit speifieke dossier botst het algemeen economisch belang van Vlaanderen op het belang van de dorpsgemeenschap Doel. De uitkomst van die belangenbotsing wil ik niet in termen van winnaars en verliezers zien. Het Vlaams Blok wil dat wel graag zo zien, maar de beslissing was moeilijk voor alle leden van de regering en niet alleen voor een of twee fracties. De beslissing is niet politiek-strategisch, maar gebaseerd op een afweging. Alle leden van de regering onderschrijven de uiteindelijke beslissing. Wat Agalev wilde doen was de beslissing overleggen met het partijbestuur. Het gaat echter om een regeringsbeslissing. Binnen die regering is er een fractie die een aantal schriftelijke vragen heeft gesteld over de correcte uitvoering van het akkoord. Met het grootste aantal van die vragen heeft de Vlaamse regering geen problemen, want ook de regering wil een correcte afhandeling van het dossier.

Ik wil nog ingaan op twee aspecten die een meerwaarde inhouden tegenover de vorige beslissing in dit dossier. Dat is een bekommernis van de heer Stassen en van mij. Wat gebeurt er om het woonrecht maximaal te realiseren, in afwachting van een beslissing over de bouw van het tweede containerdok. Persoonlijk zou ik niet kunnen leven met een situatie waarin een sociaal begeleidingsplan wordt geïmplementeerd, waarbij men dan vervolgens moet overgaan tot een collectieve onteigening en waarbij er ten slotte een spookdorp ontstaat naarmate huizen komen leeg te stan of gesloopt worden.

Rekening houdend met de onzekerheid over de datum van de beslissing over de aanbouw van dat tweede containerdok, wil de Vlaamse regering een kwalitatief woonrecht garanderen. Dat betekent een woonrecht binnen een leefgemeenschap die kwalitatief leefbaar is. De leefbaarheidsstudie reikt daarvoor elementen aan.

Verder is er ook discussie over de economische noodzaak van een tweede containerdok. Het regeerakkoord ging uit van het behoud en de handhaving van de principes van het strategisch plan. Nieuw is dat de Vlaamse regering nu heeft beslist dat er een werkgroep zal worden opgericht die het strategisch plan van de haven verder moet uitwerken, niet alleen voor de linker-, maar ook voor de rechteroever van de Schelde. Ik citeer : Deze werkgroep schetst de te verwachten ontwikkelingen op korte, middellange en lange termijn. Het volwaardig strategisch plan voor het hele havengebied ter hoogte van Antwerpen moet duidelijkheid scheppen over onder meer de fasering en de uitvoeringsmodaliteiten van het tweede containerdok op het grondgebied van de woonkern Doel. Einde citaat. Voor mij is het duidelijk dat men daarbij alle aspecten moet kunnen onderzoeken. De discussie is open. De Vlaamse regering moet daaruit conclusies trekken.

Dat waren de twee aspecten van de vraag van de heer Stassen.

Een dergelijke besluitvorming, waarbij moet rekening gehouden worden met delicate belangen, is veel moeilijker dan het maken van de winst- en verliesrekeningen van de verschillende fracties. In dit dossier is het me, net zoals in vele andere dossiers, onduidelijk wat het Vlaams Blok hierover precies denkt. Sommigen onderschrijven de stellingen van het havenbedrijf van Antwerpen, terwijl anderen, die wat dichter bij de betrokken leefgemeenschap wonen, koste wat het kost Doel willen behouden. In een volwassen democratie moet ook het Vlaams Blok zeggen waar het eigenlijk om gaat.

Jos De Meyer

Ik wil vijf bemerkingen maken.

Ik wil de twee belangrijkste zinnen van de regeringsbeslissing van 19 mei citeren. De principes van het strategisch plan voor de linker-Scheldeoever worden gehandhaafd. De Vlaamse regering handhaaft de beslissing van de vorige regering met betrekking tot de gewestplanwijziging en zal ze uitvoeren. Dat betekent dat Doel havengebied wordt en dat de omgeving van Doel industriegebied wordt. VU&ID onderschrijven de regeringsbeslissing niettegenstaande alle verklaringen. Agalev speelt in dit dossier geen enkele rol meer. De heer Stassen zal in Kruibeke een 300 hectare groot gecontroleerd overstromingsgebied krijgen met Gallowayrunderen en koningspaarden. Intussen gaat het gesol met Doel verder. Ik nodig de minister-president uit zijn beslissing in Doel te komen toelichten en motiveren. Zelf zal ik de bevoegde minister ten gepasten tijde in de commissie ondervragen over het woonrecht.

Jos Stassen

Het gaat hier niet om een sterfscenario. Ik heb begrepen dat er in Doel geïnvesteerd wordt en in een sterfhuis investeert men niet. (Gelach) Over de verdere containerbeslissing in Antwerpen is er een princiepsbeslissing die veel ruimte overlaat. Er zullen investeringen gebeuren om de leefbaarheid te garanderen tot er eventueel een beslissing komt over het containerdok in Doel. We zullen dit dossier blijven opvolgen.

Frans Wymeersch

Omdat twee van de drie ministers vanop de tribune een antwoord verstrekt hebben, had ik even de hoop dat ook minister Vogels zou antwoorden. Nu ontdekt men dat het niet de Vlaamse regeriing of het Vlaams Parlement is dat moet beslissen over Doel. Enige tijd geleden vertolkten wij dit standpunt, maar toen antwoordde men ons vanuit de Vlaamse regering dat Doel in die omstandigheden onleefbaar werd. Blijkbaar spreekt u zichzelf tegen.

Men schuift bepaalde dossiers opzij. Men durft het parlement blijkbaar geen inzagerecht te geven in de leefbaarheidsstudie. Men is dus bang om het debat te voeren.

De minister-president noemt ons standpunt platvloers. Dat is zijn appreciatie. Het is echter de regeringsbeslissing die ter discussie staat en niet het standpunt van het Vlaams Blok. Alla partijen keren zich tegen het Vlaams Blok. Mocht het al zo zijn dat er binnen onze fractie kleine discussiepunten zijn -maar dat is niet het geval want het Vlaams Blok heeft altijd gepleit voor het behoud van een leefbaar Doel- dan zullen we nu dus zeker de rangen sluiten en de verdediging van een leefbaar Doel voor ons opeisen.

De voorzitter

Het incident is gesloten.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.