U bent hier

De heer Brusselmans heeft het woord.

Minister-president, collega's, de Beyoncé van de liberalen, het gezicht van een nieuwe politiek, een integer parlementslid met een eigen mening: El Kaouakibi had het voor een politiek correct Vlaanderen allemaal. Het juiste geslacht, de juiste migratie-achtergrond en natuurlijk ook de juiste politiek correcte diversiteitsideologie. Maar wat blijkt nu stilaan? Schijn bedriegt. Er is minstens al één ding dat niet juist was, en dat is de boekhouding van de Open Vld-politica.

Iedereen heeft in de afgelopen weken de ontmaskering van deze diversiteitsgoeroe mee kunnen volgen. Wat begon bij 53.000 euro om op de lijst te staan van de liberalen – een cadeautje van Gwendolyn Rutten en peetvader Somers – begint steeds meer te lijken op miljoenenfraude.

Inmiddels is er ook het rapport van de voorlopige bewindvoerster dat zegt, ik citeer: “Het is niet met de belangen van de jongeren van het Kiel voor ogen dat Sihame El Kaouakibi de laatste jaren haar activiteiten heeft ontplooid.”

Volgens diezelfde bewindvoerster zou het gaan over minstens 450.000 euro belastinggeld dat is doorgesluisd naar privéondernemingen. Minstens, beste mensen, want de boekhouding van voor 2018 is foetsie, die is verdwenen. De Vlaamse overheid zou op haar beurt 320.000 euro hebben toegekend aan de vzw's van El Kaouakibi, opnieuw een vriendendienst, want zelfs na negatieve beoordelingen van de beoordelingscommissie besloot voormalig minister van Cultuur Sven Gatz, van – hoe raadt u het? – Open Vld, 200.000 euro alleen al toe te kennen aan culturele – jawel – infrastructuursubsidies. Op dit moment is zo'n 100.000 euro daarvan spoorloos de boekhouding van mevrouw.

Minister-president, mijn vraag aan u is duidelijk: hoeveel geld werd er zo gegeven aan de vzw's van mevrouw El Kaouakibi? Is de regering zinnens om al die centen terug te vorderen met terugwerkende kracht? (Applaus bij het Vlaams Belang)

De heer D'Haese heeft het woord.

Collega's, je moet je eens inbeelden dat je vandaag een jeugdwerker bent die bij Let’s Go Urban alles heeft gegeven en geeft om jongeren op het Kiel vooruit te helpen met dans en sport. Je moet je eens inbeelden dat je een jonge gast of een jonge vrouw van het Kiel bent in een kwetsbare situatie en op zoek naar een mooi project, die zich engageert bij Let’s Go Urban. Ik vraag me af hoe de mensen zich vandaag voelen, nu ze in de krant moeten lezen wat er gebeurd zou zijn met de subsidies die eigenlijk voor hen en voor hun buurt waren bedoeld.

Mevrouw El Kaouakibi heeft op onze kosten voor 3600 euro haar kleerkast laten schilderen. 3600 euro, wie heeft die kleerkast geschilderd? Pablo Picasso of zo? Ik heb bij mij thuis eens rondgekeken en ik denk niet dat al mijn meubels samen zoveel geld waard zijn. Bovendien zou dat gebeurd zijn met belastinggeld, met subsidies die eigenlijk moeten dienen om jongeren in kwetsbare situaties vooruit te helpen. Hoe is dat mogelijk? Dat kan er bij mij gewoon niet in. Maar blijkbaar was het wel mogelijk. Miljoenen euro's subsidie die vanuit het stadsbestuur in Antwerpen werden toegekend door de N-VA. 15.000 euro voor planten in een jeugdhuis, 26.000 euro voor een keuken die ergens anders stond. Al jaren vragen we in Antwerpen wat daar eigenlijk tegenover stond. Nu blijkt dat maar liefst een half miljoen euro doorgesluisd zou zijn naar de bedrijfjes van mevrouw El Kaouakibi zelf.

De bewindvoerster die dat allemaal heeft uitgeplozen, spreekt van georganiseerd bedrog en van vervalste facturen. Dat kan wel tellen, natuurlijk. Laat het duidelijk zijn: geen enkele middenveldorganisatie zou hiermee wegkomen. Die moeten elke euro omdraaien, die moeten iedere keer opnieuw naar de revisor met mappen vol facturen en ticketjes en bonnetjes. Maar als emancipatorisch werk wordt vervangen door liberale praktijken, dan kan blijkbaar alles.

Ik spreek met twee woorden, want er is nog geen gerechtelijke uitspraak. Maar als ook maar de helft van wat hier uitlekt, waar is, dan zitten we met een heel groot probleem. Minister-president, ook de Vlaamse overheid heeft subsidies gegeven aan projecten van mevrouw El Kaouakibi. Mijn vraag is: zult u nagaan of die wel correct zijn gebruikt?

Minister-president Jambon heeft het woord.

Minister-president Jan Jambon

Dank u wel, collega's. Ik wil voorafgaandelijk zeggen dat men onschuldig is zolang men niet veroordeeld is. Ik wil alles wat we hier zeggen onder die premisse zetten.

Wat betreft de Vlaamse overheid, zien onze inspectiediensten toe op de correcte aanwending van de subsidies. Eventuele moeilijk op te sporen fraude zit natuurlijk in handen van het parket en het gerecht. Dat wil ik ook even vooraf zeggen.

Gezien de ontwikkelingen van de laatste dagen, hebben we opdracht gegeven aan de Inspectie van Financiën om alles uit te zoeken van Vlaamse subsidies die naar de verschillende vzw’s zijn gegaan. Ik moet hierbij zeggen dat dit wat mij betreft geen afbreuk doet aan de waarde van de projecten. U weet dat ik in een vorig leven als federaal minister van Binnenlandse Zaken het Antwerpse project naar Brussel heb gehaald omdat ik het echt een goed project vond en vind. Als al die dingen die nu bovenkomen, waar zouden zijn, is het ongelooflijk dat vanuit die maatschappelijke opdracht dat gedrag zou komen. Maar goed, dat houd ik achter de hand voor het einde van het gerechtelijk onderzoek.

De subsidiëring vanuit Vlaanderen zit in vier departementen of subdepartementen, namelijk Jeugd, Media, Onderwijs en Cultuur. Ik heb gezien dat er nog schriftelijke vragen zijn gekomen. Daarop zal ik de exacte bedragen geven, maar hier geef ik afgeronde bedragen. In 2012 was er 40.000 euro, in 2013 125.000 euro, in 2014 106.000 euro, in 2015 72.500 euro, in 2016 120.000 euro, in 2017 76.500, in 2018 140.000 euro, in 2019 110.000 euro, in 2020 60.000 euro. Voor dit jaar is er nog niets uitgekeerd. Die gingen naar vier instanties: de Let’s Go Urban Academy, A Woman’s View, WannaCatch en WannaWork.

Ik kom tot de normale controle op de uitkering van de subsidies om te zien of ze correct worden aangewend. Hier waren heel veel projectsubsidies bij. U weet dat bij projectsubsidies de uitgaven achteraf moeten worden gestaafd met facturen. De controle gebeurt departement per departement, dus voor Jeugd, Cultuur en Onderwijs zijn dat aparte controles. Omdat het hier over verschillende departementen gaat, zoals ik juist heb gezegd, hebben de minister van Financiën en ikzelf de Inspectie van Financiën de opdracht gegeven om voor het geheel een onderzoek te doen om te kijken of de Vlaamse subsidies aangewend zijn voor de reden waarvoor ze uitgekeerd zijn. Dat is het specifieke geval van die verschillende vzw’s die verbonden zijn met Let’s Go Urban.

Generiek is het zo dat een wettelijk kader is voorzien om inspectie te doen. Dat is de algemenebepalingenwet artikel 11 tot 14. Die zegt dat de Inspectie van Financiën en inspecteurs van verschillende departementen kunnen nagaan bij de verschillende vzw's waaraan subsidies worden uitgekeerd, of die effectief correct aangewend zijn.

Fraude met facturen en dergelijke meer is door die inspecteurs moeilijk te achterhalen. Daarom is het goed dat een gerechtelijk onderzoek gaande is. Die twee samen gaan ons wel helpen.

De vraag was of we gelden gaan terugvorderen. Als uit het verslag van de Inspectie van Financiën blijkt dat de gelden verkeerd aangewend zijn, gaan we die natuurlijk terugvorderen. Gelden die correct volgens de afgesproken voor-wat-hoort-watregeling zijn aangewend, vorderen we niet terug. Maar als er een verkeerde aanwending is van subsidiegelden gaan we die natuurlijk terugvorderen.

De heer Brusselmans heeft het woord.

Minister-president, dank u voor het antwoord. U hebt bedragen opgelijst ter waarde van bijna een miljoen euro, de voorbije jaren uitgekeerd aan mevrouw El Kaouakibi en haar vzw’s alsof het over Monopolygeld gaat. Het zijn bedragen waar de man of vrouw in de straat toch wel van achterover valt. Minstens even schuldig als degenen die misbruik maken van dat subsidiesysteem, zijn degenen die die subsidies geven, zoals deze Vlaamse Regering die het mogelijk maakt dat Vlaams belastinggeld eindigt in de keuken of slaapkamer van fraudeurs.

We moeten goed beseffen dat mevrouw El Kaouakibi slechts een pion, een voorbeeld is in een systeem van politieke marketing en profitariaat. De inburgerings- en inclusiedoelstellingen zijn voor al die sociale ondernemers geen nobele waarde, maar een manier om gemakkelijk grof geld te verdienen. U weet dat, want ik geef u daar wekelijks voorbeelden van met schriftelijke en mondelinge vragen, maar u weigert systematisch om dat grondig te onderzoeken.

Mijn tweede vraag is dus: welke initiatieven neemt deze Vlaamse Regering om ervoor te zorgen dat dit niet meer gaat gebeuren in de toekomst? Hoe gaat u ervoor zorgen dat de subsidiezwendel onder het mom van integratie en inclusie eindelijk stopt? (Applaus bij het Vlaams Belang)

De heer D’Haese heeft het woord.

Minister-president, dank u wel voor de feitelijke toelichting. Het zijn wel cijfers waar ik van ga duizelen, zeker als je weet welke bedragen er anders rondgaan voor middenveldorganisaties die vergelijkbaar werk doen. Ik vind het hier wel belangrijk dat het niet enkel gaat over wat er nu gebeurd is. Ik vind dit ook een politiek falen. Jarenlang werden er subsidies uitgereikt, heel grote bedragen, zowel vanuit de stad als vanuit de Vlaamse Regering, en op geen enkel moment is daar blijkbaar een echte controle op doorgevoerd. Want wanneer nu de lijken uit de kast vallen, schrikt iedereen. Niemand weet waar dat eigenlijk vandaan komt. Ik vraag mij af hoe dat zo lang is kunnen blijven duren. Volgens mij heeft dat te maken met een verschuiving, zoals ik zojuist zei, van sociaal werk naar private investeerders, omdat we denken dat we op die manier sociale problemen gaan oplossen. Dus ik heb een bijkomende vraag. Minister-president, wat leert u zelf uit deze hele affaire, over het in zee gaan met private investeerders in de plaats van te investeren in duurzaam emancipatorisch sociaal werk? Wat leert u hieruit voor de toekomst om dit soort toestanden te vermijden? Want, minister-president, het is wel heel opvallend bij het binnenhalen van de privésector in het sociaal werk: wanneer je de logica van de privésector binnenhaalt, haal je ook de excessen van de privésector binnen. Dat wordt hier heel duidelijk aangetoond.

De heer Rzoska heeft het woord.

Collega’s, voor mijn fractie is dit zeer duidelijk: als er fraude in het spel is, dan moet die gewoon bestraft worden. Dat staat buiten kijf, dat is vanzelfsprekend. Elke vorm van fraude moet je aanpakken. Maar ik vind het ook vanzelfsprekend dat een overheid die mogelijke fraude opspoort, dat doet via goed werkende controlesystemen. Minister-president, vandaag rekenen we eigenlijk op een bewindvoerder om alles in kaart te brengen. Ik stel me ook de vraag – ik hoop dat u daar ook wat dieper op ingaat – of het inderdaad een bewindvoerder is en niet de overheid die dit op het spoor is gekomen.

Collega’s, tegelijkertijd pik ik het niet dat een mogelijke fraudezaak wordt gebruikt als een rechtstreekse en een gratuite aanval op een rijk en divers verenigingsleven waar Vlaanderen voor staat, toch mijn Vlaanderen. Diegenen die hier nu staan te roepen om eigenlijk deze steun aan het middenveld af te schaffen, die hebben volgens mij totaal geen idee, laat staan ervaring, van wat engagement en echte inzet van vrijwilligers en van heel wat mensen die daar werken vanuit dat middenveld betekenen. Het werk dat die mensen doen, betekent wel degelijk een verschil voor heel wat jongeren. Ik zal blijven vechten voor dat rijke en diverse Vlaanderen.

De heer Vandaele heeft het woord.

Voorzitter, ik denk dat we hier heel kort over kunnen zijn. De besteding van overheidsmiddelen, de besteding van subsidies moet natuurlijk correct gebeuren. Zo eenvoudig is dat. Het is ook niet aan dit parlement, maar wel aan de administratie, de Inspectie van Financiën, het parket en de rechtbanken om dat allemaal grondig uit te zoeken. Waar er inderdaad sprake zou zijn van misbruik, moeten ook strenge maatregelen genomen worden. Minister-president, wij vertrouwen op de instanties die u net hebt opgesomd. 

De heer Van Rompuy heeft het woord.

Er is een verslag van de voorlopige bewindvoerder die op basis van een toch wel gedetailleerd onderzoek van de boekhouding vastgesteld heeft dat er sprake is van misbruik van publieke gelden voor privégebruik. Daarnaast is er ook een gerechtelijk onderzoek en ik hoor dat er nu ook een onderzoek zal komen van de Inspectie van Financiën. Ik denk dat het van primordiaal belang is dat er in deze zaak volledige transparantie en klaarheid komt, zowel voor de belastingbetaler, van wie de middelen zijn, als voor de kansarme jongeren en de jeugdwerkers voor wie de middelen eigenlijk bedoeld waren. Indien er fraude wordt vastgesteld, daarvoor moeten we de procedures afwachten, dan moet er teruggevorderd en ook bestraft worden. Minister-president, hebt u enig idee op welke termijn het onderzoek van de Inspectie van Financiën zal worden afgerond?  

Minister-president Jambon heeft het woord.

Minister-president Jan Jambon

Dank u wel, collega’s. Het is toch een zeer eigenaardige vaststelling, als ik de heer Brusselmans en de heer D’Haese hoor, dat ze net dezelfde stijlfiguur toepassen. Identiek dezelfde. De heer Brusselmans ziet zijn maatschappijbeeld en stelt vast dat er sprake is van iemand met een allochtone achtergrond, en van een vermoeden van fraude. Dus: alle allochtonen, alle integratie-vzw’s, dat alles moet op de schop. De heer D’Haese ziet dat er een privé-initiatief is waar een vermoeden van fraude is – er is veel aanleiding, maar het moet nog bewezen worden – en dus moet alle privé-initiatief, alles daarrond, op de schop.

Dat is nét dezelfde, identiek dezelfde, redenering. Veel te kort, véél te kort door de bocht. Het gaat hier over één fraudegeval – een mogelijk fraudegeval, ik moet met twee woorden spreken –, en dat moet natuurlijk tot op het bot uitgezocht worden, maar ik doe niet mee aan die veralgemeningen die daaruit voortvloeien. Zeggen ‘dit is mijn maatschappijbeeld en ik heb hier nu een aanleiding gevonden om tot een veralgemening te komen’, dat raakt naar mijn mening kant noch wal.

Wat gaan we doen? We gaan dat tot op het bot uitzoeken. We gaan daaruit leren. En als er inderdaad oneigenlijk gebruik van subsidies geweest is, als de Inspectie van Financiën daarmee naar boven komt, dan zal het mij benieuwen hoe we dat niet eerder aan de weet gekomen zijn, waarom we op de voorlopig bewindvoerder en op het parket hebben moeten wachten. En dan zullen we daar conclusies uit trekken en onze inspectiesystemen bijsturen. Want – dat vind ik wel – gemeenschapsgeld aanwenden voor private dingen en voor eigen verrijking is natuurlijk uit den boze. We moeten zien dat onze inspectiesystemen sluitend genoeg zijn om die zaken vroegtijdig op te sporen en te kortwieken.

De heer Brusselmans heeft het woord.

Collega’s, ik snap waarom iedereen hier zo ongemakkelijk over doet, want je loopt natuurlijk allemaal met open ogen in die diversiteitsleugen. Van Groen tot Open Vld, iedereen was fan. Iedereen wou een stukje El Kaouakibi. En ja, ook de N-VA, en niet het minst uzelf, minister-president, want vandaag mag ze dan wel bij de liberalen zitten, het is uw partij, en uzelf, die haar rijkelijk gesubsidieerd hebben.

En weet u, minister Somers, die zwaait hier nogal eens graag met uitspraken van enkele jaren geleden. Maar ik heb een iets recenter voorbeeld bij. Dat was El Kaouakibi die parlementsloon afstond, in 2019, in de zomer, omdat ze zich nog niet kon focussen op haar werk, want, zo zei ze, ze moest haar onderneming nog herorganiseren. Wel, ik zou echt onder de grond, onder een steen kruipen van schaamte, als ik haar was, en mijn ontslag geven als parlementslid. Maar wat is de realiteit? Ze is door Open Vld geschorst, en ze is op ziekteverlof gezet, met behoud van haar parlementaire wedde! Open Vld heeft haar hier binnengehaald door haar 53.000 euro in de handen te stoppen. Neem verdikke uw verantwoordelijkheid, gooi ze uit de partij, en, het liefst van al, uit het parlement. (Applaus bij het Vlaams Belang)

De heer D’Haese heeft het woord.

Het stoort mij ook ongelooflijk hoe het Vlaams Belang dit gebruikt om te slaan waar het altijd slaat. Want, beste mensen van het Vlaams Belang, het probleem zit niet bij mensen met een migratieachtergrond, het probleem zit niet bij sociaal engagement. Dit is een probleem van de politiek, en daar doen jullie natuurlijk heel graag aan mee. Hoeveel was de uittredingsvergoeding van Jan Penris ook weer? Wacht, ik heb het even opgezocht: 370.000 euro! Hoeveel kasten kan je daarmee schilderen, mijnheer Brusselmans, met 370.000 euro? Hoeveel kasten kan je daarmee schilderen? (Opmerkingen bij het Vlaams Belang)

Bij Open Vld: 570.000 euro bij Karel Pinxten, voor jachtpartijen en snoepreisjes!

Het probleem, beste collega’s, zit in de politiek. Het zit in de politiek, waar steeds meer geld mee gemoeid is, en dat moeten we eruit krijgen. Dus, probeer ons geen blaasjes wijs te maken. Probeer hier niet te schieten op mensen met een migratieachtergrond, of op sociale organisaties. Wij zijn niet van gisteren. Dit is een politiek schandaal, en dat is ook een schandaal voor jullie.

De actuele vragen zijn afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.