U bent hier

Voorstel tot spoedbehandeling

Dames en heren, deze middag heeft de heer Peter Van Rompuy bij motie van orde een voorstel tot spoedbehandeling gedaan van het voorstel van resolutie van Orry Van de Wauwer, Joris Nachtergaele, Katia Segers, Emmily Talpe en Jeremie Vaneeckhout over de nakende uitvoering van de doodstraf tegen professor Ahmadreza Djalali in Iran.

De heer Van de Wauwer heeft het woord.

Voorzitter, ik vraag de spoedbehandeling omdat de heer Vaneeckhout tijdens de bespreking van het voorstel van resolutie over de mensenrechten in Bahrein heeft opgeroepen om een voorstel van resolutie over Iran in te dienen.

Eigenlijk is dit een te serieus onderwerp om flauw over te doen. De situatie van professor Djalali is heel precair, zowel op gezondheidsvlak als met betrekking tot de doodstraf die hem te wachten staat. Internationale druk blijkt het enige middel om in te grijpen, want alle Iraanse rechtsmiddelen zijn uitgeput. Om die reden vraag ik om dit voorstel van resolutie bij hoogdringendheid te behandelen.

De heer Vaneeckhout heeft het woord.

Voorzitter, ik zou het Vlaams Parlement willen oproepen om acute dreigingen met spoed op te nemen. Dit is ook hier het geval. We zitten met een zeer precaire situatie. Dat was in verband met het voorgaand voorstel van resolutie ook het geval, maar ik vraag het Vlaams Parlement om nu wel de historisch goede keuze te maken.

Vraagt nog iemand het woord? (Neen)

Dan stemmen wij bij zitten en opstaan over het voorstel tot spoedbehandeling.

De volksvertegenwoordigers die het voorstel tot spoedbehandeling wensen aan te nemen, drukken op ‘Ik sta op’.

De volksvertegenwoordigers die het voorstel tot spoedbehandeling niet wensen aan te nemen, drukken op ‘Ik blijf zitten’.

Het voorstel tot spoedbehandeling is aangenomen. Dan stel ik voor dat het voorstel van resolutie van Orry Van de Wauwer, Joris Nachtergaele, Katia Segers, Emmily Talpe en Jeremie Vaneeckhout over de nakende uitvoering van de doodstraf tegen professor Ahmadreza Djalali in Iran onmiddellijk wordt behandeld.

Is het parlement het daarmee eens? (Instemming)

Het incident is gesloten.

Bespreking

Dames en heren, aan de orde is het voorstel van resolutie van Orry Van de Wauwer, Joris Nachtergaele, Katia Segers, Emmily Talpe en Jeremie Vaneeckhout over de nakende uitvoering van de doodstraf tegen professor Ahmadreza Djalali in Iran.

De bespreking is geopend.

De heer Van de Wauwer heeft het woord.

Voorzitter, de situatie van professor Djalali is de meesten van ons, zeker zij die tijdens de vorige legislatuur in het Vlaams Parlement zetelden, wel bekend. Sinds 2016 zit deze Zweedse professor met Iraanse roots, die ook gastdocent aan de VUB was, in slechte omstandigheden en in een heel slechte gezondheid vast in een Iraanse gevangenis. Hij is na onbewezen beschuldigingen van spionage voor de Israëlische overheid ter dood veroordeeld. Net zoals de cases in Bahrein, is dat gebeurd zonder een eerlijk proces en zonder een eerlijke verdediging.

Er is al heel wat internationale druk van ngo’s gekomen. Er zijn resoluties van het Europees Parlement en van verschillende nationale en regionale parlementen, waaronder het Vlaams Parlement. Voormalig minister-president Bourgeois heeft de gratie aangevraagd, maar de vorige resolutie bindt de huidige Vlaamse Regering niet meer. Om die reden hebben we dit initiatief genomen.

Tijdens de recentste vergadering van de commissie Buitenlands Beleid is deze case aangehaald en heeft de minister-president zijn engagement geuit. We hebben het volste vertrouwen in het engagement van de minister-president, maar dit voorstel van resolutie lijkt me toch nodig. Ik ben dan ook blij dat de N-VA, Open Vld, sp.a en Groen hier alvast in meegaan en dat ook de PVDA en het Vlaams Belang dit bij hoogdringendheid willen behandelen.

De reden waarom het voorstel van resolutie dringend nodig is, is dat alle Iraanse rechtsmiddelen momenteel zijn uitgeput. Sterke internationale druk is de enige mogelijke manier om te verhinderen dat de executie van professor Djalali, die momenteel in zijn dodencel wacht, wordt uitgevoerd.

Er was de voorbije maanden nog een klein beetje hoop. Vanwege de slechte hygiënische omstandigheden in de Iraanse gevangenissen en de corona-epidemie verleenden de Iraanse autoriteiten gratie aan ruim duizend gevangenen. Maar professor Djalali kwam hiervoor jammer genoeg niet in aanmerking, ondanks zijn heel precaire gezondheid. Voorzitter, wij vragen in dit voorstel van resolutie de onvoorwaardelijke vrijlating van professor Djalali of om hem dan toch minstens een nieuw en eerlijk proces te geven. We doen ook een oproep tot een gecoördineerde samenwerking tussen Vlaanderen en Zweden, omdat wij beide in het verleden de internationale druk sterk hebben opgevoerd. Een unanieme goedkeuring van deze resolutie zou een heel sterk signaal zijn.

De heer Nachtergaele heeft het woord.

Collega’s, we zijn niet alleen verantwoordelijk voor wat we doen, maar ook voor wat we niet doen. Ik wil collega Van de Wauwer bedanken omdat hij het schrijnende verhaal van professor Djalali opnieuw onder de aandacht heeft gebracht. Het is inderdaad de zoveelste keer dat het Vlaams Parlement hierin een standpunt inneemt of de zaak in beweging probeert te krijgen. Ook de vorige Vlaamse Regering, in persoon van toenmalig minister-president Bourgeois, heeft zich die zaak aangetrokken. Zoals collega Van de Wauwer zei, heeft ook minister-president Jambon in de discussie vorige week in de commissie, toen we het hadden over het executeren van minderjarigen in Iran, het engagement opgenomen om hierin verder te gaan.

Hoogdringend is het wel degelijk, want het Iraanse Hooggerechtshof heeft beslist dat het doodvonnis niet meer kan worden herroepen. Dat betekent dat de executie van de heer Djalali elke dag kan plaatsvinden. Dan is internationaal protest of een resolutie als deze nog het enige wapen dat ons rest. Dat is de reden waarom wij vandaag de hoogdringendheid en het voorstel van resolutie steunen.

Mevrouw Segers heeft het woord.

Ik wil collega Van de Wauwer danken voor zijn initiatief. Ik denk dat dit voorstel van resolutie nodig is. Er waren de vragen over professor Djalali van collega Vaneeckhout zes maanden geleden en van mijzelf een week geleden, naar aanleiding van het feit dat zijn naam niet voorkomt op de lijst met duizend buitenlanders in Iraanse gevangenissen die zouden worden vrijgelaten. Ik denk dat het goed is om volgende vrijdag dit voorstel van resolutie opnieuw in de Senaat in te dienen, zoals we ook in de vorige legislatuur hebben gedaan.

De situatie van professor Djalali is ons goed bekend. Hij is een urgentiearts en docent aan de VUB, waar hij ook coördinator was van een internationale master na master Rampspoedgeneeskunde. Zijn specialiteit was het inrichten van ziekenhuizen bij rampen. Actueler kunnen we het ons vandaag niet bedenken, hoe zijn knowhow ons ook in covidtijden van bijzonder nut geweest had kunnen zijn.

Het is belangrijk dat we dit signaal opnieuw geven. We hebben dat ook in de vorige legislatuur gedaan. We zijn petities gaan afgeven aan de ambassade. Voorzitter, we hebben met uw voorganger, de heer Peumans, professor Djalali’s vrouw Vida Mehrannia en haar twee jonge kinderen hier ontvangen om aandacht te vragen voor het probleem. Het heeft tot nu toe niet mogen baten. Hopelijk lukt het nu wel met deze resolutie.

Te persoonlijken titel wil ik wel zeggen dat als men in Iran de taal van diplomatie niet verstaat, het echt wel tijd wordt dat we de taal van het geld spreken, en dat we bekijken hoe we in ons kantoor van Flanders Investment & Trade (FIT) in Iran, waar Iran nog altijd als ‘booming Iran’ wordt gepropageerd, een ander signaal kunnen geven, een signaal van het geld.

De heer De Gucht heeft het woord.

Voorzitter, mijn collega’s verwezen er al naar dat in de vorige legislatuur voorzitter Peumans in het Vlaams Parlement het gezin van Djalali heeft ontvangen. Daarnaast waren er de ‘efforts’ van minister-president Bourgeois omtrent de toch wel bijzonder precaire situatie waarin de professor verkeert. Tegen hem werd in Iran een compleet absurd proces gevoerd. We hebben geprobeerd om ons in lijn met Zweden te stellen om ervoor te zorgen dat we daar diplomatieke druk konden uitoefenen voor de vrijlating.

Dit is een schrijnend verhaal, voor wie dat verhaal kent. We hebben daar in de vorige legislatuur ook in de Senaat rond gewerkt, jammer genoeg zonder resultaat. En de realiteit is dat het geval van de professor geen alleenstaand geval is. Als je dan kijkt naar het aantal executies in Iran, dan zijn die torenhoog. De manier waarop het land omgaat met de mensenrechten, zoals aangeduid door Human Rights Watch, is vreselijk. Ik vind eerlijk gezegd dat wij daar een signaal moeten geven, en niet alleen als het gaat over de professor zijn vreselijk verhaal. Je hart breekt als je met mensen uit zijn omgeving spreekt. Dat is een vreselijk gegeven. Maar we moeten ook in het algemeen een duidelijk signaal geven vanuit Vlaanderen – of vanuit België, want ik begrijp van collega Segers dat men dit ook in de Senaat opnieuw zal indienen. We moeten een signaal geven dat dit niet kan, en we moeten ervoor blijven ijveren dat de professor vrijkomt. En als hij niet zou vrijkomen, moet hij in ieder geval een eerlijk proces krijgen, waarbij hij zichzelf kan verdedigen. Dat is tot nu toe niet het geval geweest.

De heer Vaneeckhout heeft het woord.

Collega’s, er is al veel gezegd. Maar ik denk dat het voor iedereen duidelijk is, en ik hoop dat we dit ook kamerbreed kunnen goedkeuren. Want we staan hier helaas opnieuw met een voorstel van resolutie. En helaas vragen wij ongeveer om het half jaar of om de zoveel maanden naar een stand van zaken, gebaseerd op de eerdere resoluties die in de voorgaande legislatuur zijn goedgekeurd. Mevrouw Segers verwees er al naar. En helaas moeten we keer op keer vaststellen dat daar geen evolutie in zit, of alleszins niet in de goede richting. En we moeten vaststellen dat de situatie alleen maar precairder wordt.

In die zin is het een goede zaak dat we dit hier vandaag weer goedkeuren, en dat we dit samen voorleggen. Ik wil ook collega Van de Wauwer danken voor het initiatief, en voor het vasthouden van de pen, om ons op die manier samen op korte tijd naar een gedragen tekst te begeleiden. Maar ik denk dat het goed is dat we dit doen.

Collega’s, we hebben daarnet stevige debatten over andere dingen gehad, en ik houd wel van een stevig debat in dit parlement. Ik zal dat ook de komende jaren doen. Maar tegelijk houd ik nog veel meer van duidelijke, menselijke signalen die we over partijgrenzen heen samen kunnen uitdragen. In dezen zou ik iedereen willen oproepen om hier de schouders onder te blijven zetten, in de hoop dat we in de toekomst misschien toch positief nieuws krijgen. Ik dank u.

De heer Janssens heeft het woord.

Collega’s, dat slechts vijf van de zeven hier vertegenwoordigde fracties deze resolutie ondertekend en ingediend hebben, betekent geenszins dat mijn fractie niet bekommerd is om het intens droeve lot van professor Djalali, wel integendeel.

De vorige resolutie die unaniem door dit parlement werd aangenomen, dateert van 13 december 2017. En ook op die dag stelde ik een actuele vraag aan de toenmalige minister-president Geert Bourgeois over deze ter dood veroordeelde professor. Mijn persoontje is in dit verhaal uiteraard geheel onbeduidend, maar ik voeg er nog graag aan toe dat ook ik het genoegen had de echtgenote, mevrouw Djalali, te ontmoeten toen zij hier in 2018 in dit parlement ontvangen werd, en het gruwelijke verhaal van haar man en haar gezin uit de doeken deed.

Die man, professor Djalali, was inderdaad een expert in de rampengeneeskunde. In die hoedanigheid hielp hij mensenlevens te redden. En het feit dat hij nu al vier jaar lang vastzit in een gevangenis in Iran en zijn leven aan een zijden draadje hangt, zonder dat iemand erin slaagt zijn leven te redden, maakt de dramatische situatie waarin hij verkeert extra cynisch.

Professor Djalali is echter niet alleen wetenschapper, maar ook vader van twee kinderen. En die moeten met lede ogen aanzien hoe hun vader onrecht wordt aangedaan, afschuwelijk wordt behandeld, afgesloten wordt van al zijn geliefden en intussen stilaan de dood in de ogen moet kijken.

En alle noodsignalen en verzoeken om gratie vanuit het parlement en vanuit ons land naar de Iraanse president bleven tot op heden onbeantwoord. Geen enkele initiatief heeft tot nu toe kunnen baten, maar niettemin moeten we volharden en krijgen we hopelijk ook internationale navolging en krijgt vooral professor Djalali meer internationale aandacht en steun voor zijn noodkreten.

Collega's, ik denk dat het krachtiger zou zijn geweest indien alle fracties, over alle partijgrenzen heen, gevraagd werden om deze resolutie te ondertekenen en op die manier een eendrachtige oproep aan de Vlaamse Regering en de internationale gemeenschap te doen. Wij gaan in elk geval een mensenleven laten primeren op cordons allerhande en zullen dit voorstel van resolutie straks goedkeuren, omdat professor Djalali recht had en recht heeft op minstens een eerlijk proces, maar uiteindelijk vooral recht heeft op een leven in vrijheid. Die oproep wil de Vlaams Belangfractie absoluut steunen.

Vraagt nog iemand het woord? (Neen)

De bespreking is gesloten.

We zullen straks de hoofdelijke stemming over het voorstel van resolutie houden

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.