U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 8 januari 2020, 14.00u

Voorzitter

Mevrouw Joosen heeft het woord.

Minister, het is een vreemde start van 2020: de federale overheid stapt naar het Grondwettelijk Hof over het nieuwe Vlaamse decreet rond vuurwerk. De argumenten die op tafel worden gegooid, zijn onder andere dat de nieuwe Vlaamse regelgeving zou neerkomen op een marktverbod en dat de draagwijdte te ver gaat.

Nochtans, collega’s, hebben we hier in het Vlaams Parlement dit nieuwe decreet in het voorjaar van 2019 unaniem goedgekeurd. Volgens mij was dat een grote en belangrijke stap naar minder menselijk en dierlijk leed door vuurwerk. Verschillende collega’s hebben hier in het halfrond ook in december nog hun steun uitgesproken voor dit decreet, naar aanleiding van een actuele vraag.

Minister, welke visie hebt u op deze toch wel heel opmerkelijke evolutie?

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

U schetst het goed. Ik word daarover gecontacteerd met de mededeling dat ik word aangevallen door de federale minister, maar niet ík word in dezen aangevallen, maar wel dit parlement. Het gaat om een voorstel van decreet dat hier in april inderdaad unaniem is goedgekeurd. We hebben vanaf dat moment gezegd: laat ons, ten voordele van het dierenwelzijn, komaf maken met vrijheid, blijheid. Tevoren was de regel dat alles mag: vuurwerk mag altijd, tenzij het wordt verboden. Wij hebben de regel omgedraaid: we gaan uit van een verbod, maar daarvan kan worden afgeweken op specifieke momenten, op specifieke tijdstippen, op specifieke locaties, door de lokale besturen. Dat is de regelgeving.

Dat is goedgekeurd in april van vorig jaar. Zeven of acht maanden later is er plots de procedure die wordt gevoerd door de vuurwerkverkopers. Dat kan ik nog enigszins begrijpen, dat zij ter zake een belang hebben. De bezwaren die worden geuit door de federale minister, volg ik niet volledig. Er worden twee argumenten aangehaald. Enerzijds wordt gezegd dat het te ver gaat omdat het de facto tot een verkoopverbod leidt, wat federale bevoegdheid is. Tot mijn eigen spijt heb ik moeten vaststellen dat er de afgelopen weken niet bepaald een verkoopverbod was en dat er nog heel veel vuurwerk is gekocht en dus ook voor aankoop is aangeboden. Dat snijdt dus geen hout, denk ik.

Een tweede argumentatie was dat de actieradius te ver gaat en dat ook die fosforstokjes gevat zouden zijn door het verbod, quod non. Lees de ratio legis van het decreet van u allen, waarin duidelijk staat dat het gaat over het afschieten van vuurwerk. Ik weet niet hoe je van die fosforstokjes zou kunnen afschieten. Dat staat letterlijk in de toelichting. Ook daar denk ik dus dat de impact beperkt is.

Wat ik wel tot mijn vreugde heb vastgesteld – en dat is een eerste stap – is dat uw decreet ertoe geleid heeft dat ondertussen 200 van de 300 gemeenten in Vlaanderen een stap hebben gezet. 73 gemeenten hebben beslist om dat verbod ook met Nieuwjaar te respecteren – een totaalverbod, dus. De rest van de gemeenten hebben beslist om het op een specifieke locatie toe te laten, maar enkel op basis van een vergunning. Maar 200 van de 300 gemeenten hebben dus een stap in de goede richting gezet.

Ik weet niet wat de wetenschappelijke waarde ervan is, maar ik heb hier een kaartje van een Duitse website, Luftdaten, met de uitstoot van fijn stof op nieuwjaarsavond. Vlaanderen is daarop duidelijk te herkennen. Ik ben daar betrekkelijk fier op. Ik denk dat u daar allen betrekkelijk fier op mag zijn. Er zijn spijtig genoeg wel nog enkele drama’s geweest in gemeenten waar men niet is opgetreden. Daar zijn er nog drama’s geweest, met dieren die gestorven zijn. Ik denk dus dat we nog stappen kunnen zetten, maar al 200 van de 300 gemeenten hebben een stap in de juiste richting gezet.

Bedankt, minister. Ik deel die visie. Een marktverbod? Nergens in het decreet is sprake van een verbod op verkoop van vuurwerk. In Vlaanderen is vuurwerk nog steeds te koop. Moeten we daar in de toekomst naar kijken? Dat denk ik wel. Maar dat is een federale bevoegdheid, en vanuit het Vlaams Parlement respecteren we dat ook.

Wat betreft de draagwijdte: Vlaamse steden en gemeenten kunnen nog steeds zelf beslissen waar en wanneer vuurwerk dan wel toegelaten is. Het verschil met vroeger is dat ze expliciet kleur moeten bekennen en expliciet moeten aangeven waar ze dat dan wel zien zitten en op welke tijdstippen.

Minister, hebt u het gevoel dat er bij uw federale collega’s geen draagvlak is voor maatregelen rond vuurwerk? Hoe gaan we dat draagvlak dan creëren? Gaat u in overleg?

De heer Vandenhove heeft het woord.

Voorzitter, minister, ik ga niets anders zeggen dan enkele weken geleden, voor Kerstmis en Nieuwjaar. Het is een goed decreet, dat trouwens unaniem goedgekeurd is in het Vlaams Parlement. In die zin kan ik akkoord gaan met uw uitleg. We zijn wat dat betreft helemaal niet van gedacht veranderd, ook onze federale collega's niet. Ik heb hier een paar weken geleden opgeroepen tot gezond verstand en tot het evalueren van een decreet dat nog geen jaar van toepassing is. Dat moet gebeuren om te kijken hoe dat zo goed mogelijk kan worden gehandhaafd.

Ik wil daar de bedenking bij maken dat handhaving in Vlaanderen een algemeen probleem is. Voor we hier decreten goedkeuren waarin er handhaving, controle of opvolging voorzien is, moeten we goed kijken wie dat doet en wie dat niet doet. Het is ook belangrijk om te weten dat iets verbieden en ondertussen de verkoop verder toelaten, vragen is om problemen. Ik heb het al een paar keer aangehaald bij minister Demir voor wat betreft pesticiden.

Maar goed, mijn conclusie is: ik begrijp CD&V niet. Ik dacht dat dat decreet unaniem was goedgekeurd in dit parlement. Ik stel vast dat zelfs het verbod op vuurwerk plots een probleem wordt! Hoe willen we dan nog een regering krijgen?

Mevrouw Rombouts heeft het woord.

Voorzitter, collega’s, minister, u stelt dat wij ons aangevallen moeten voelen. Nu, ik voel me niet aangevallen. Collega, bij dezen ineens ook het antwoord. Niemand trekt in twijfel dat de doelstelling van het decreet moet worden nagestreefd: niemand in dit parlement, en ik heb begrepen ook niemand op federaal niveau. De Federale Regering is wel een procedure gestart op vraag van haar diensten omdat zij aanwijzingen hebben dat er problemen zijn met de Europese Vuurwerkrichtlijn en met de federale bevoegdheid. Of dat nu klopt of niet, daar kan ik op dit moment niet over oordelen. Minister, ik heb begrepen dat het gaat over meer elementen dan de twee die u net hebt aangehaald.

Minister, federaal minister Muylle heeft een schrijven gericht aan minister-president Jambon, waarin ze heel duidelijk stelt: “Ik onderschrijf de doelstelling.” Vervolgens geeft zij aan: “Daarom wil ik voorstellen dat de Vlaamse en de federale diensten samenzitten om eventueel een sluitend ander voorstel uit te werken.” Zij is bezorgd dat dit voorstel mogelijk zou vervallen bij het aanvechten. Ik heb begrepen dat zij deze ochtend uw antwoord heeft gekregen en dat u hebt gezegd dat u niet wenst samen te zitten omdat u ervan uitgaat dat het de toets van het Grondwettelijk Hof zal halen. Minister, ik ben daar bezorgd over. Als er diensten zijn die knelpunten zien, dan hebben wij op zijn minst de plicht om die door te nemen en in overweging te nemen. Ik stel u dus voor om toch met de diensten samen te zitten, anders zou ik de voorzitter van dit parlement of van de commissie willen vragen dat wij op zijn minst kennis kunnen nemen van de voorstellen van de federale diensten zodat wij ze zelf in overweging kunnen nemen.

Mevrouw Sterckx heeft het woord.

Wij zijn nog altijd voorstander van het vuurwerkverbod. Maar zolang de wet het toelaat dat er uitzonderingen zijn op dit verbod, vind ik dat wij met z'n allen ervoor moeten pleiten om enkel nog geluidsarm vuurwerk toe te staan. Dan komen we de handelaars tegemoet die dan toch nog vuurwerk kunnen verkopen, maar dat dan enkel nog het geluidsarm vuurwerk zal zijn, en komen we ook tegemoet aan het dierenwelzijn en de mensen die toch nog heel graag vuurwerk willen zien. We moeten er toch eens over nadenken om alles in te zetten op geluidsarm vuurwerk.

Minister Ben Weyts

Dat we het nog mogen meemaken dat het Vlaams Belang een compromisvoorstel doet! Voor alle duidelijkheid, ik heb dat ook al gezegd in de commissie: er is geen definitie van geluidsarm vuurwerk. Wat is geluidsarm? Er is altijd een geluidsproductie mee gemoeid. Men zou dat dan moeten definiëren en vervolgens meten. Op zich geeft dat wel wat problemen. Die discussie hebben we trouwens gevoerd bij de totstandkoming van dat decreet.

Wanneer het gaat over een voorstel van decreet dat unaniem is goedgekeurd door het Vlaams Parlement, dan gaan de federale minister en ik niet zeggen: “Kom, we doen handjeklap en we gaan het even aanpassen.” Dat ga ik niet doen en daarom heb ik heel duidelijk gezegd dat er een decreet is goedgekeurd. U mag me altijd uw bevindingen bezorgen. Ik heb de twee elementen aangehaald die mij als bezwaren zijn bezorgd. Ik heb daarop geantwoord en op grond daarvan kan ik natuurlijk niet afwijken van het decreet zoals het hier is goedgekeurd. Het staat dit parlement vanzelfsprekend vrij om net als in 2019 een initiatief te nemen. Persoonlijk ben ik er geen voorstander van. Ik denk dat dit een goed decreet is en dat we het moeten behouden, maar het staat dit parlement altijd vrij om ter zake anders te beslissen.

Mevrouw Rombouts, als er voorstellen zijn die het decreet ten goede kunnen komen, dan willen we die uiteraard onderzoeken en zijn we uw eerste bondgenoot, maar dan wel in dit huis en volgens de werkwijze die het Vlaams Parlement kiest.

We hebben in het Vlaams Parlement dit decreet unaniem goedgekeurd en de fracties die dat hebben gedaan, zijn hier vandaag nog altijd. Van de parlementsleden die toen op het groene knopje hebben gedrukt, zijn er nog velen aanwezig. Het is enorm belangrijk dat we allemaal samen het belang blijven benadrukken van de regels rond het gebruik van vuurwerk in het belang van de mens en van het dier. (Applaus bij de N-VA)

De actuele vraag is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

De plenaire vergadering en de commissievergaderingen zijn in principe openbaar, tenzij anders vermeld. 

U wil een vergadering bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.